Vijf jaar Windows 11: valt er wat te vieren?

Vijf jaar Windows 11: valt er wat te vieren?

Windows 11 is alweer vijf jaar op de markt. Vroeger zou dat betekenen dat de volgende Windows-versie in zicht is en dat de algemene ondersteuning van deze versie ten einde komt. Vasthoudende gebruikers zouden nog kunnen rekenen op vijf jaar uitgebreide ondersteuning met alleen beveiligingsupdates. Maar met Windows 11 zit het anders: die versie lijkt te blijven. Nu echt. Is de vijfde verjaardag van dit besturingssysteem reden voor een feestje?

Een Windows-party: het was ooit een ding. Tenminste, het was een ding dat Microsofts marketingafdeling probeerde te laten gebeuren. De release van versie 7 moest samengaan met 'spontaan' georganiseerde feestjes bij mensen thuis. Microsoft stelde daarvoor ook feestpakketten ter beschikking met ballonnen, speelkaarten, draagtasjes en natuurlijk het besturingssysteem zelf. Die laatste goodie was alleen voor de organisator van het feestje, die wel moest voldoen aan wat eisen in Microsofts feestvoorwaarden.

Verplicht Microsoft-account

Akkoord moeten gaan met voorwaarden kun je wel zien als typisch Microsoft. Zo mocht Windows 98 volgens de gebruikersovereenkomst niet dienstdoen in kerncentrales. Tegenwoordig vereist gebruik van Windows een onlineaccount bij Microsoft, waaraan ook voorwaarden hangen. Strikt gezien geldt dit voor installatie en ingebruikname van het besturingssysteem. De Windows-maker beperkt methodes om de verplichting van een Microsoft-account te omzeilen. Het bedrijf doet dit ondanks de afkeer van die verplichting, ook binnen Microsoft.

Mogelijk is dit voor de volgende verjaardag van Windows 11 anders, net als diverse andere zaken. Sinds de release op 5 oktober 2021 is het besturingssysteem logger geworden, steeds hechter gekoppeld aan Microsofts onlinediensten en volgestopt met AI-integraties. In maart dit jaar beloofde het bedrijf beterschap voor zijn besturingssysteem. Enkele maanden later waren er tekenen dat het bedrijf de opruimmethode van Marie Kondō hanteert.

Opruimgoeroe Marie Kondō, voorzien van Windows-iconen. Tweakers-beeld op basis van Getty-foto

Windows versus Windows

De inlossing van die belofte is echter toekomstmuziek en op een verjaardag vier je ook juist de prestaties tot op heden. De huidige reputatie van Windows 11 is niet onverdeeld positief. Voor veel consumenten is het nog altijd een gegeven: op een computer draait nu eenmaal Windows. Toch is dat in het vijfde jaar van Windows 11 niet per se de huidige versie. Veel gebruikers houden nog vast aan Windows 10.

In Nederland was Windows 10 in augustus nog goed voor 26,13 procent van de pc-markt. Dit blijkt uit metingen van Statcounter. In België lag het marktaandeel in augustus op 20,8 procent. Beide landen zitten daarmee onder het Europese gemiddelde van 27,21 procent. Wereldwijd is de vorige Windows-versie zelfs nog iets populairder met een marktaandeel van 30,15 procent in augustus. Deze opvallend hoge percentages bijna vijf jaar na het uitkomen van Windows 11 werpen een schaduw op het verjaardagsfeestje. Valt er wel wat te vieren?

Harde hardwaregrenzen

Dat veel mensen blijven zitten op Windows 10 heeft Microsoft deels aan zichzelf te wijten. Het trok voor de nieuwe Windows-versie – voor het eerst sinds jaren – een harde grens voor de hardwarevereisten. Pc's die prima functioneren met Windows 10 mogen lang niet allemaal upgraden naar 11. Struikelblokken zijn onder meer specifieke processorgeneraties van Intel en AMD. De daar getrokken grens is redelijk arbitrair, bleek uit de uitzondering die Microsoft maakte voor zijn eigen Surface Studio 2-workstation.

Microsofts Surface Studio 2 mocht toch wel upgraden naar Windows 11. Bron: Microsoft

Upgradebelemmeringen daargelaten draait op de meeste recente pc's gewoon Windows 11. Toch neemt het marktaandeel van Windows 10 niet bepaald snel af. In Nederland en België was er in de zomer van vorig jaar een lichte daling, met opnieuw een lichte daling rond de jaarwisseling. De Europese cijfers van Statcounter echoën deze trend. De wereldwijde cijfers lieten de lichte daling van 2025 vooral in het voorjaar zien, gevolgd door een wat sterkere daling in december. In alle markten is het marktaandeel van Windows 10 sindsdien redelijk stabiel en ligt het tussen de 20 en 30 procent.

De jarige job voert wel de boventoon, maar is geen alleenheerser. De vraag is of dat op korte termijn veel verandert. De geheugenschaarste door de AI-hype maakt nieuwe pc's duurder. Daarnaast is het een veeg teken dat Microsoft de ondersteuning voor Windows 10 opnieuw verlengt. Het officiële supporteinde in oktober 2025 werd met een jaar opgeschort en kreeg eind mei stilletjes nog een jaar uitstel. Het oude Windows 10 blijft in gebruik en krijgt beveiligingsupdates tot oktober 2027. De ironie van deze situatie is niet mals. Windows 11 kwam namelijk voort uit een groot verbeterproject voor Windows 10.

Windows 10- en Windows 11-laptop. Beeld: Medion

Oude wijn in nieuwe gui

Microsoft werkte onder de codenaam Sun Valley aan een flinke herziening, waarbij het juist pijnpunten van gebruikers zou wegnemen. In de praktijk heeft het bedrijf dat niet op alle fronten doorgevoerd. Zo heeft Windows 11 nog altijd onderdelen en grafische elementen die direct uit oudere versies komen. Open maar eens het klassieke Configuratiescherm, dat sinds Windows 8 al niet aansluit bij de modernere gebruikersinterface. Het Instellingenscherm, dat naast het Configuratiescherm bestaat, past beter, maar biedt niet volledig dezelfde functies.

Het Configuratiescherm en het Instellingenscherm van Windows 11. Beeld: Tweakers

Microsoft zag Sun Valley als een make-over die deze en andere onvolkomenheden zou wegstrijken. Tot verrassing van velen was het geen nieuwe grote update voor Windows 10, maar een upgrade naar een nieuw versienummer. Windows 11 bracht onder meer de nieuwe, centrale plek voor de startknop. Dat was een visuele verandering met het oog op breedbeeldschermen die niet bij alle gebruikers even goed viel. Deze en andere veranderingen waren al zichtbaar in uitgelekte previewbuilds.

De nieuwe versie introduceerde een nieuw uiterlijk dat gebruikers minder moest afleiden en meer moest helpen bij wat ze op hun computer wilden doen. Zo toonde het startmenu niet standaard alle apps, maar bood het een selectie van recent gebruikte apps en door Microsoft aanbevolen apps. Het reikte ook recent geopende bestanden aan, zodat gebruikers meteen daarmee konden verdergaan. Verder kreeg de automatische vensterverdeling van Windows meer opties voor grote, brede schermen, waarmee gebruikers meer apps tegelijk naast elkaar in beeld konden hebben.

Vervuiling

Oude en nieuwe Windows-alternatieven

De al decennia durende dominantie van Windows op pc's staat onder druk. Gebruikers kunnen weg willen van Microsoft-hebbelijkheden, zich wel of juist niet zorgen maken over datavergaring en privacy, streven naar digitale soevereiniteit, of oog hebben voor hun portemonnee. Voor sommigen zijn pc's beter af met Linux, dat gratis is en softwarevrijheid biedt. Voor anderen is macOS een optie, waarbij Apple met de relatief goedkope MacBook Neo de pc-markt opschudt.

Deze twee klassieke Windows-alternatieven krijgen gezelschap van nieuwe spelers. Het op Linux gebaseerde SteamOS bevrijdt gamers van Windows, dat games jarenlang als bindmiddel had. Geheel nieuw is het op Android gebaseerde Googlebook OS, dat ChromeOS vervangt, maar dan op luxere laptops. Technisch gezien minder nieuw, maar wel een nieuwe ontwikkeling, is de Nederlandse overheidswerkomgeving DAWO op basis van de Nederlandse Linux-distributie NixOS. Kortom, Windows 11 viert zijn vijfde verjaardag met oude en nieuwe ongenode gasten.

Microsofts aandacht voor zulke concrete gebruiksscenario's en praktische zaken sneeuwde geleidelijk onder. De bedrijfsbelangen kregen de overhand. Windows 11 bracht Microsofts onlinediensten meer onder de aandacht van gebruikers. Soms waren die diensten gratis en nuttig bedoeld, zoals cloudopslag en Windows-back-up bij OneDrive. In andere gevallen ging het juist om commerciële upsell, zoals abonnementen voor meer cloudopslagruimte, voor het appaanbod van Microsoft 365 en voor Game Pass.

Die overheersing van bedrijfsbelangen was de afgelopen tijd merkbaar in de toename van AI-mogelijkheden. Microsoft voerde zijn Copilot steeds verder door in Windows 11 en de meegeleverde apps. Copilot drong zelfs door tot basistools als Kladblok en Paint. Daarbij was een belangrijk doel van Microsoft om betaalde abonnementen op AI-functies aan te bieden. Windows 11 was verworden tot een volwaardig verkoopplatform voor meer Microsoft.

De Windows-maker roept zijn doorgeslagen integratiedrang nu wel een halt toe en draait die zelfs wat terug. Alleen is dat nog werk in uitvoering. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld meer controle over de taakbalk, optimalisatie van het rechtermuisklikmenu en aanpassingsmogelijkheden voor dat uitklapmenu. Deze en andere beloofde verbeteringen zijn deels een terugkeer naar functionaliteit die Windows voorheen had. Ze schijnen net als recent doorgevoerde veranderingen dan ook een scherp licht op wat het besturingssysteem is geworden in de vijf jaar van zijn bestaan.

Updates, updates, updates, updates

Updates zijn het middel waardoor Windows is veranderd en tegelijkertijd het middel waarmee Microsoft kan bijsturen. Updates kunnen zelf ook een pijnpunt zijn. Dat pijnpunt was inmiddels vrij groot geworden en het bedrijf pakte het in april aan.

Windows-gebruikers mogen updates voortaan overslaan als ze een nieuwe pc in gebruik nemen. Voorheen was volledig bijwerken verplicht bij de eerste keer opstarten. Dit bezorgde gebruikers nogal wat downloads en reboots. Het hele updateproces voordat een pc te gebruiken was, kon wel een halfuur in beslag nemen. Dit kun je voortaan overslaan, of eigenlijk uitstellen. Want het is niet raadzaam om Windows niet bij te werken.

Windows 11 dwong bij het eerste gebruik altijd de directe installatie van alle updates af. Bron: Microsoft

In theorie betekenen updates dat de software beter wordt. Die toevoegingen geven nieuwe mogelijkheden, repareren fouten en verhelpen problemen. Tenminste, dat zouden ze moeten doen. Updates kunnen zelfs nieuwe problemen brengen. Programmeren, testen, fixen en updaten blijft moeilijk werk, zeker voor een omvangrijk en complex stuk code als Windows.

Ontwikkelaars bij Microsoft en gebruikers van Windows hebben te maken met steeds meer updates. Microsoft verbreekt dankzij AI-analyse van zijn software het ene na het andere eigen record aan maandelijkse bugfixes. In juli bracht Patch Tuesday het recordaantal van 416 bugfixes voor Windows, op een totaal van 602 bugfixes voor Microsoft-software. In september kreeg Windows op Patch Tuesday maar liefst 723 bugfixes, op een totaal van 974 fixes voor Microsoft-software.

Volgende verjaardag beter?

Het hier geschetste beknopte overzicht van vijf jaar Windows 11 is een domper op de feestvreugde. De viering van de vijfde verjaardag is misschien niet zo feestelijk als Microsoft voor ogen had. Het bedrijf en het marktdominante besturingssysteem hebben het echter al vaker moeilijk gehad. Eerdere crisissen doorstonden ze ook, soms door stug vol te houden en soms door toch te veranderen. Vergeet niet: onder druk wordt alles vloeibaar.

Zo werkt Microsoft eraan om Windows 11 beter te laten draaien op 8GB geheugen. Zulke hardwarezuinigheid kan helpen in het licht van dure geheugenchips en efficiënte concurrenten, zoals sommige Linux-distributies en macOS. Ook zou het kunnen helpen om Windows 10-pc's met oudere processors toch toe te staan om te upgraden naar 11. Ondenkbaar? Misschien niet.

Wie weet waar Windows over een jaar staat, laat staan over vijf jaar. Hetzelfde geldt natuurlijk voor oude en nieuwe concurrenten als Linux, macOS, SteamOS, Googlebook OS en opkomende initiatieven voor digitale soevereiniteit. Het zijn interessante tijden. Op naar Windows' volgende verjaardag!

_{Redactie: Jasper Bakker • Eindredactie: Marger Verschuur}

Bron: Getty Images

Reacties (198)

[no_way_today]

Het verplichte Windows account is voor mij toch wel het grootste nadeel. Had alleen voor de zomer een gmktec mini pc gekocht, met win 11 erop en kon deze gewoon met een lokaal account gebruiken. Omdat ik wel aankopen in de Windows store wilde gebruiken , heb ik de online koppeling gemaakt. Maar hoe het kon met een lokaal Account vraag ik mij nog steeds af.

[Racer89]

Onlangs ook een pc geïnstalleerd voor m'n ouders. Hierbij is het online account eigenlijk ook niet gewenst. Via een handleiding met een hele hoop gedoe uit eindelijk voor elkaar gekregen.

Andere voorbeeld is als je een PC / Laptop wilt verkopen en Windows opnieuw wilt installeren. Zodat de koper direct aan de slag kan. Je wilt dan toch niet op je eigen account hoeven inloggen om het werkend te krijgen....

[Voodooghost]

Snap niet dat er zoveel om te doen is.
Als je het venster of menu om je account in te vullen krijgt: Shift F10 en in het cmd venster typ je "start ms-cxh:localonly"
Dan kom je gewoon in het startvenster voor een lokaal account.

[3raser]

Ja, dat klinkt inderdaad alsof mijn buurvrouw dat prima zelf had kunnen weten. /s

[Bor]

De kans is groot dat jouw buurvrouw niet zo veel problemen heeft met het Microsoft account. Dat lijkt bijna een typisch "Tweakers" of Linux user ding te zijn. De doorsnede gebruiker hoor je hier nooit tot vrijwel nooit over.

[Znorkus]

De doorsnee gebruiker heeft dan ook niet in de gaten hoe afhankelijk ze worden en hoezeer hun privacy te grabbel wordt gegooid. Dat bewustzijn komt nog wel en is al flink groeiende.

[MrGerbie]

Maar ondertussen logt iedereen zonder morren in met een Google-account of Apple ID op de telefoon, stalt daar al z'n foto's en data en kraait er geen haan naar. Zodra Microsoft exact hetzelfde ecosysteem-gemak probeert te bieden op een OS, schiet de gemiddelde Tweaker ineens in de kramp over "vrijheid" en "privacy te grabbel gooien".

Het is gewoon met twee maten meten. Zoals @Bor al terecht aangeeft: dit leeft puur in een kleine tech-bubbel. De gemiddelde consument heeft allang een Microsoft 365- of Xbox-abonnement, bewaart z'n documenten via OneDrive en wil simpelweg dat z'n BitLocker-herstelcode en instellingen automatisch geback-upt zijn zonder gedoe.

Uiteraard is keuzevrijheid prima, maar doen alsof een cloudaccount op een OS anno 2026 het einde van de wereld is, staat compleet los van de realiteit van hoe de rest van de wereld technologie gebruikt.

[Geertje]

Ik had precies hetzelfde. Maar misschien is het not-done op Tweakers om er zo over te denken.

Ik gebruik Windows al jaren zonder problemen (durf bijna niet te zeggen 'met plezier').

Ik hoef geen Linux, maar heb ook geen problemen als andere mensen dat wel liever gebruiken dan Windows, maar erger me wel aan al dat 'gezeur'.

Het is niet zo dat het nooit onterrecht is, maar de hele wereld verging toen mensen de Start-knop niet meer aan de linker kant kon zetten. De hele taakbalk op een andere plek wil zetten kan ik me namelijk wel voorstellen (en dat heeft MS dan nu eindelijke ook door).

Ik heb soms het idee dat het 'hot' is om MS/Windows te bashen, maar kom op:

• Windows Updates die een half uur duren? Dat heb ik (de laatste jaren) echt nog nooit meegemaakt (misschien als je een oude PC na een half jaar weer eens aan zet). Er wordt tegenwoordig zelfs een indicatie gegeven hoe lang het zou duren en tijdens installatie zelf kan je gewoon doorwerken;
• Verplicht Google account voor android;
• Altijd weer die vraag om Chrome te installeren als ik sporadisch op mijn verplichte gmail adres iets moet checken;
• Tig keer die vraag in de Google play store of ik punten wil sparen. Nooit een 'nee ik wil dit nooit', maar de keuze is: 'ja' of 'vraag het later';
• Nieuwe Googlebooks: startknop staat GECENTREERD. Geen enkele klacht;
• Apple Interlligence: OVERAL komt een knop bij om 'AI' dingen te doen; iedereen: dat is handig!

[Bor]

De doorsnede gebruiker maakt het niet uit waarschijnlijk. Veel mensen hebben, bijvoorbeeld voor Teams of M365, toch al een Microsoft account (en / of een Google / Apple account etc).

[Klauwhamer]

Dat komt omdat leken niet begrijpen hoe de vork in de steel zit, waarom het volstrekt onnodig is, en waarom Microsoft hier garen bij spint. Dit is zeg maar de onbekende onbekende achter dit gedrocht. Wanneer je de moeite neemt men dit uit te leggen, zal daar bepaald anders tegenaan gekeken worden me dunkt. Ik begrijp overigens niet hoe sommige Tweakers hier zo makkelijk overheen stappen en/of vrede mee hebben. Het is mij meermaals voorgekomen in mijn directe omgeving dat leken zich hiermee in de vingers hebben gesneden, one way or the other.

[Bor]

Een gedrocht zelfs? Wat is voor de doorsnede gebruiker nu echt het nadeel? Ik ken diverse mensen die gewoon naar tevredenheid een Microsoft account gebruiken, bijvoorbeeld in combinatie met Office. Ik ben niet op zoek naar edge cases waarbij accounts worden gesloten (waarbij je altijd maar 1 kans van het verhaal hoort en welke daarom niet echt verifieerbaar zijn). Wat zijn nu echt de nadelen die zo groot zijn dat je krachttermen als gedrocht moet gebruiken?

[Klauwhamer]

Ik heb dit gesprek al eerder met je gevoerd volgens mij. Ik vind het een gedrocht omdat Microsoft volstrekt onvoldoende informatie geeft over het account dat je aanmaakt en wat daar mee gaat gebeuren. Dat je malle hoepels gedurende de configuratieprocedure moet maken om 'gewoon' een lokaal account te hebben, zonder dat Microsoft allerlei informatie achterhaalt en in hun cloud plaatst. Het echte nadeel heb ik je ook al eens uitgelegd; het zal niet voor het eerst zijn dat een Bitlocker-key verloren is gegaan ergens along the way omdat niemand van de computer meer wist welk account er aan gekoppeld zat. Niemand wist ook dat deze recovery key daar te vinden was, en niemand wist dat überhaupt Bitlocker aan stond. En dat komt omdat Microsoft gedurende de OOBE daar volstrekt niets over zegt en niet eens de keuze geeft. Je privacy gaat nóg meer down the drain en je zadelt leken op met een extra risico op verlies van beschikbaarheid van data, zonder dat je dat kristalhelder uitlegt en/of een alternatief (een lokaal account) aanbiedt. Er is maar één partij die garen spint bij het verzamelen van gebruikersdata en dat is Microsoft. Daarom vind ik de "krachtterm" gedrocht op zijn plaats.

[Jaldea]

Ik ken genoeg niet tweakers mensen die helemaal geen account aanwillen maken om gewoon hun computer te gebruiken.

[Bor]

Welk OS staat je dat nog toe default out of the box? Vrijwel overal moet je standaard inloggen. Dat is bij Apple en Linux niet anders.

[dmantione]

Eén vink je zetten tijdens de installatie en je zult nooit een loginscherm zien.

[Reactie gewijzigd door dmantione op 5 oktober 2026 10:02]

[lamunk]

De doorsnee gebruiker ondergaat gedwee en slikt wat microshaft 'm te slikken geeft aangezien het op bijna alle PC's en laptops meegeleverd wordt.

Had de doorsnee gebruiker een keuze en de ervaring met beide besturingssystemen dan zouden hele volksstammen aan doorsnee gebruikers kiezen voor linux, alleen al omdat het gratis is.

[StarZ]

Ja heel gebruiks vriendelijk inderdaad. Dit onthoud je namelijk super makkelijk voor de 1x per 3 jaar dat je het nodig hebt.

[Znorkus]

De context hiervan is dat ze (Microsoft) het niet willen, dat het een dev-optie is, en dat ze zulke mogelijkheden er naar eigen believen uit kunnen halen, wat ze ook doen. Ze willen je aan een account hebben, en het hele OS draait steeds meer om integratie met zo'n account.

De filosofie van jouw pc jouw os is er gewoon niet meer. Het zal wel dat het (nu nog) via een achterdeurtje stiekem kan, maar dit is niet wat windows is of wil zijn.

[Reactie gewijzigd door Znorkus op 5 oktober 2026 09:05]

[Paddy99]

Voor een Tweaker inderdaad erg gemakkelijk en doe ik ook altijd. Alleen voor een normie is de terminal aanraken echt magie en eng. Dus feitelijk waar, maar voor 99% van de bevolking toch echt een stap te ver.

[Raymond Deen]

Normie! 🤣

[Miglow]

Systeem gewoon uit zetten zodra je daar komt....

[pbk]

Je kan gewoon Windows via de Instellingen resetten. Dan wordt alles verwijderd. Na het resetten kom je weer in het in gebruik name proces en zet je het apparaat uit.

[Hoenens]

Windows account heb je niet nodig. OOBE command gebruiken of Rufus gebruiken bij het flashen van de USB.

[Zenomyscus]

Windows account heb je niet nodig. OOBE command gebruiken of Rufus gebruiken bij het flashen van de USB.

En dit wat je schrijft is toch eigenlijk enorm triest. Je moet zoveel moeite doen om het systeem van jezelf te maken en Microsoft doet haar uiterste best dat kapot te maken voor eigen gewin.

[Marve79]

Is dat anders bij macOS of Android dan? Tegenwoordig is overal een account nodig of je kan niks.

[Zenomyscus]

Is dat anders bij macOS of Android dan? Tegenwoordig is overal een account nodig of je kan niks.

Dat haat ik net zoveel. Google is niet beter dan Microsoft. Apple ken ik niet goed, maar wat ik hoor en lees is op dat vlak wel beter. Genoeg andere dingen op Apple aan te merken. Het blijft Amerikaanse big tech met miljarden op de bank.

[sympa]

De PC was inderdaad altijd "van jezelf" terwijl de telefoon heel duidelijk aan de cloud hing.

Nu is Microsoft dat aan het inhalen of afbreken, hoe je het ook wilt noemen.

Min of meer terzijde: Ik las via lwn.net een aardige post van iemand over UI reserach op Linux. Dat heeft lang achter Windows en Mac aangelopen. Maar Apple wil dat Mac meer wordt als iPad. En Microsoft is van UI reasearch overgegaan op OneDrive en Copilot pushen, en UI/UX interesseert ze niet meer.

En dus moet Linux dat meer zelf gaan doen.

[CAPSLOCK2000]

Min of meer terzijde: Ik las via lwn.net een aardige post van iemand over UI reserach op Linux. Dat heeft lang achter Windows en Mac aangelopen. Maar Apple wil dat Mac meer wordt als iPad. En Microsoft is van UI reasearch overgegaan op OneDrive en Copilot pushen, en UI/UX interesseert ze niet meer.

En dus moet Linux dat meer zelf gaan doen.

Ja, en volgens mij is dat proces al bezig. Linux is een typisch geval van "de laatste zullen de eerste zijn" vs "remmende voorsprong". Er zijn door de jaren heen een aantal grote pijnpunten geweest waar hard aan is gewerkt om het "net zo goed als Windows" te maken. Dingen waarvan gezegd werd "Linux kan nooit succesvol worden als het niet ..."

Toen ik begon ging het om netwerkdrivers, later waren het SCSCi-drivers, daarna waren het printers en meer recente hebben we het over grafische drivers gehad (en ik sla een hoop over). Op al die punten is goed werk verzet maar reputaties veranderen maar langzaam. Op al die punten is er een zekere mate van "overshoot" geweest waarbij er hard is doorgewerkt ver voorbij het punt dat het "net zo goed als Windows/MacOS" is.
Ooit was met de hand drivers downloaden en installeren een pijnpunt van Linux, maar tegenwoordig wordt "drivers downloaden" vooral met Windows geassocieerd.

Op dit moment zien we dat proces denk ik met Steam/Proton. Wat begon als compatibility-laag is nu zo goed geworden dat sommige games beter op Linux draaien dan op Windows.

Wat GUI's (libraries) betreft denk ik dat Linux sinds KDE3 technisch gezien goed genoeg is. Alle stukjes zijn er. Wat overbleef is vooral de moeilijkheid een consistent geheel van te maken waarin alle functionaliteit op een logische plek terug te vinden is.

De olifant in de kamer is echter dat de gui's van MS enorm versnipperd zijn en vele jaren aan geschiedenis meeslepen. Mensen zijn daar aan gewend en kunnen dus de weg vinden. Ik betwijfel of dat ook zo is voor nieuwe en minder ervaren gebruikers.
Ondertussen blijft Linux verbeteren en makkelijker in het gebruik worden. Het zou me niet verbazen als daar ook een punt komt dat de stukjes op hun plek vallen en "men" overtuigd raakt dat een Linux-oplossing beter is. (Ik denk dat Valve een kans heeft met de desktop-mode van SteamOS. Valve is namelijk nogal goed in GUI's en gebruikersinteractie).

[nonagoninf]

Je kunt gewoon door de Android onboarding heen zonder een Google account hoor. Ik doe dit altijd als ik GrapheneOS op een Pixel wil installeren.

[arjan1995]

macOS kan nog steeds zonder Apple ID

[Znorkus]

Ik ben overgestapt naar Linux (mint) en daar is geen account aan te pas gekomen. Het kan dus wèl.

[CAPSLOCK2000]

Is dat anders bij macOS of Android dan? Tegenwoordig is overal een account nodig of je kan niks.

Het is niet anders maar het is wel weer een stap verder op dit hellende vlak.
Over de (data op) hun telefoon hebben de meeste mensen nooit enige controle gehad, maar nu verliezen ze ook de controle over hun PC en alles wat daar op staat. Als hun MS-account om wat voor reden dan ook niet werkt dan is er niks meer om op terug te vallen.

Het oude idee was dat mijn data op mijn computers stond op mijn HD. Als software het verklote kon ik altijd mijn oude HD in een nieuwe computer stopppen en alle bits er af peuteren. Misschien dat ik dan nog om fulldiskencryptie heen moest werken, maar dat was dan mijn eigen keuze. Ik kon zelf backups maken van ál mijn data.

Ik zal niet zeggen dat het nu volkomen onmogelijk is om dat nog te doen, maar het is tegen de stroom in roeien. MS wil alles koppelen aan je MS login en hun cloud omgeving, net als Google en Apple. Wij gebruikers worden steeds afhankelijker gemaakt. Als gebruiker kun je je een beetje verzetten maar uiteindelijk heeft MS de touwtjes in handen, inloggen zonder online account is vooral mogelijk zolang MS het tolereert. Als ze het niet meer willen kan het snel afgelopen zijn. Dan zal er vast wel weer iemand om heen hacken, maar wil je zo'n relatie met je OS-leverancier hebben? Ik niet.

[kozue]

Dat is overal anders ja. In MacOS (in ieder geval de laatste keer dat ik het gebruikte) waren accounts altijd lokaal en stel je in je account je Apple ID in, als je dat wilt, voor bv iCloud integraties of de Apple Store. Je computer werkt prima als je niet inlogt, alleen werken sommige online dingen dan niet. In iOS kun je ook prima zonder Apple ID. Ik heb m'n iPhone vorig jaar voor een /e/OS telefoon omgeruild en heb daar helemaal niks van cloud accounts in staan (Google zit er uberhaupt niet in, maar ook geen Murena). En onder Linux zijn users per definitie lokaal. Als je daar iets online wilt doen, moet je dat binnen de software regelen die die online koppeling wil. Er is geen native cloud ondersteuning binnen het OS of desktop.

MS is daar echt een uitzondering in. De Xbox is ook al niet leuk meer. Ik heb een Xbox One en dat wordt m'n laatste Xbox ooit. Zelfs in die tijd móést je al een account aanmaken. Ik heb dan maar een dummy account op een dummy email gemaakt, en ben het wachtwoord of de username allang al vergeten. Ik heb geen behoefte aan online koppelingen, en heb internet standaard uit, om tracking te voorkomen. Gaat alleen aan als ik een keer updates wil downloaden voor een nieuw spel. Op de Playstation is dat een stuk beter, daar is een Sony account helemaal niet verplicht.

[Hoenens]

Zo veel moeite? Vind ik een beetje overdreven om eerlijk te zijn. Je installeert Windows 11, zodra de installatie is afgerond en je word gegroet en wifi etc moet gaan instellen duw je op Shift + F10, typt in de command windows OOBE\BYPASSNRO en duwt op enter, klaar. Je pc herstart en je kunt zonder wifi en account windows installeren. Kind kan de was doen.

[HollowGamer]

Als je zegt dat een nieuwe Linux gebruiker even de terminal in moet, dan is het opeens onvriendelijk en ouderwets.

Over dubbele standaarden gesproken. Verder is deze workaround unsupported, Microsoft wilde hier al langer mee stoppen.

[Hoenens]

Toch werkt het nog steeds, en Rufus ook. Kleine moeite als je het al moeite mag noemen xD

[kozue]

Voor de gemiddelde Windows gebruiker is dat heel veel moeite. Voor een Windows-gebruikende tweaker is het wellicht een automatische handeling geworden, maar voor 99% van de Windows gebruikers zit er niks anders op dan een account aan te maken.

[Klauwhamer]

Je hebt echt niet in de gaten wat voor drempel dit is voor een doorsnee eindgebruiker. Ik heb vaak genoeg meegemaakt dat mensen geen idee hebben waar ze mee bezig zijn (geweest) rondom accounts en locatie van de accounts en nog veel erger: de consequenties daar van. Het zal niet de eerste Bitlocker-key zijn die niet meer te achterhalen valt omdat men niet meer weet waar ooit mee gewerkt is. Dat is gewoon een ordinair manco van jewelste en consumer hostile. Er is maar één partij die garen spint bij een Microsoft-account en dat is nìet de eindgebruiker die van toeten noch blazen weet.

[Reactie gewijzigd door Klauwhamer op 5 oktober 2026 09:03]

[Bor]

Het zal niet de eerste Bitlocker-key zijn die niet meer te achterhalen valt omdat men niet meer weet waar ooit mee gewerkt is.

Dit Bitlocker key wordt opgeslagen in het Microsoft account toch? Dan weet je dus waar de key te vinden is tenzij je geen idee meer hebt met welk account je hebt gewerkt. Met een lokaal account weten dergelijke gebruikers de bitlocker key doorgaans ook niet terug te vinden overigens. Daar moet je er zelf voor zorgen dat je hem veilig en goed opslaat.

Jij noemt het een manco van jewelste maar is het "niet meer weten met welk account je werkt" niet gewoon een user error en niet perse consumer hostile? Pebkac dus? Je kan het ook omdraaien; juist met een MS account is de key makkelijk terug te vinden.

[Klauwhamer]

Microsoft kan prima faciliteren dat een BL-key wordt opgeslagen op een USB-stick met alle relevante waarschuwingen en informatie voor leken. Dat doen ze niet, omdat ze daar geen belang bij hebben. Microsoft heeft een incentive voor het verzamelen van gebruikersdata in de cloud, en gebruikt dus dark patterns om dit te faciliteren. En dat is echt de bottom line hier. En nogmaals: als ik het over leken heb, gaat het om leken. Die wel eens geholpen worden. Door andere mensen. Die credentials moeten opschrijven op een papiertje omdat deze mensen een dagje ouder zijn, naast volstrekte leek. Iets meer inlevingsvermogen in scenario's is hier echt hard nodig, Bor.

[Bor]

Je kan je bitlocker key gewoon opslaan op een usb stick net als dat je hem kan printen. Er is zelfs gewoon een handige functie voor: Back Up Your BitLocker Recovery Key

[Zenomyscus]

Het is maar de vraag of dat nog blijft werken. Je vergeet overigens of de tientallen dingen die je daarna mag verwijderen of wijzigen. Achter werkelijk iedere instelling zit wel iets verborgen. Heb je de 'inking and typing dictionary' al uitgezet? Want die feature stuurt data naar Microsoft. Zomaar een willekeurig voorbeeld, want zo zijn er zeer veel instellingen die je moet wijzigen. Bing wordt overal doorgedrukt. AI op plekken waar ik het niet wil hebben. Copilot interesseert me niet. Alle 'suggested' content hoef ik niet.

[Hoenens]

Voor nu werkt het nog prima.

[Bor]

Heb je de 'inking and typing dictionary' al uitgezet?

Dat zijn gewoon opties die je tijdens de out of the box experience worden gevraagd toch netjes onder het mom van privacy? Je kan dan op basis van de informatie die je wordt gegeven zelf een keuze maken.

Windows 11 will show several privacy options covering:

Location tracking
Diagnostic data
Advertising personalization
Inking and typing recognition

You can toggle these based on your preferences. Turning off unnecessary ones can improve privacy.

Je doet voorkomen alsof dit sneaky verborgen is maar dit wordt je gewoon gevraagd.

[Zenomyscus]

Dat hangt dan mogelijk af van wanneer je dat installeert en of het niet mee is gekomen met een update. Ik zet dit namelijk altijd uit tijdens een installatie, maar onlangs stond het gewoon aan. Ik kan me niet herinneren de 'inking' opties bij de installatie gezien te hebben. Misschien is dat inmiddels aangepast. Neemt niet weg dat je op allerlei locaties iets uit moet zetten en dat niet moet vergeten want anders gaat er alsnog een hoop data naar Microsoft.

Dit alles gaat samen met een leuke 'dark patterns'. Waarbij de Akkoord knop groot aanwezig is en de Overslaan knop een klein link knopje is. Daar zit soms een waarschuwing achter. Of je hebt alleen de optie 'Misschien later' en geen 'Ik wil dit nooit' optie.

Ik heb tijdens de installatie ook Bing niet kunnen verwijderen. Ik heb destijds geen mogelijkheid gezien om de web search feature (wederom via Bing..) uit te zetten in het startmenu. Allemaal zaken die je uit moet zetten. Zodra je wat ging typen ging je zoekterm al naar Microsoft.

Dit geldt overigens ook voor Android hoor en tal van andere producten. Het is niet alsof Microsoft de enige is met dit soort dingen.

[Bor]

Neemt niet weg dat je op allerlei locaties iets uit moet zetten en dat niet moet vergeten want anders gaat er alsnog een hoop data naar Microsoft.

Dit hoef je niet op allerlei locaties uit te zetten; per feature kan het aan en uit en dat honoreert de rest van het OS ook gewoon. Op dat punt is Microsoft niet uniek. Het is puur optioneel.

[Reactie gewijzigd door Bor op 5 oktober 2026 09:59]

[dmantione]

Is toch dichtgezet?

https://www.technologyins...rdt-opnieuw-lastiger.html

[Hoenens]

Nee hoor, werkt gewoon.

[arjan1995]

Je installeert Windows 11

Daar zit meteen al een groot verschil: het leeuwendeel van de mensen die een nieuwe laptop of pc koopt, staat het er al op. Als je 'm voor het eerst aanzet wordt je meteen begroet door het welkomst scherm waar je ook moet inloggen met het MS account.

Windows zelf installeren is toch echt meer een tweakers / pc-builders ding IMO

[Hoenens]

Nog makkelijker dus. Pc aanzetten , dan shift + F10, OOBE/BYPASSNRO, Enter en reboot en done.

[Xfade]

Volgens mij was bypassnro er uit gehaald door MS en moet je nu een ander comando gebruiken

[timgroenewold]

Het kan ok nog steeds veel makkelijker. Installeer gewoon Windows 11 pro, instellen als "organisatie", waardoor je een lokaal account aanmaakt, nooit geen gedoe mee

[kozue]

Moet je wel een pro licentie voor hebben. Is dus totaal geen oplossing voor de gemiddelde gebruiker die net een nieuwe PC heeft gekocht.

[Znorkus]

Precies dit ja. Ik gebruik veel liever een OS waarbij de design filosophy juist is om jou als gebruiker zo veel mogelijk ten dienst te zijn.

[lenwar]

Het account is alleen noodzakelijk tijdens de installatie.

Na installatie maak je een lokaal. Je ligt in op dat account en verwijderd/ontkoppelt het online account.

Niet ideaal, maar als iemand het echt belangrijk vindt prima werkbaar.

[yokiamy]

Precies daar ligt het probleem, je hebt geen keuze tijdens installatie wanneer je een pc uit de winkel koopt.
Daarvoor moet ik op een bestaande windows installatie een geschikte image maken zonder deze opties om vervolgens de nieuwe pc mee te installeren.

[lenwar]

Ik hoor mensen primair klagen dat je moet werken met een probeer account. Niet dat het tijdens de installatie moet met een wegwerpaccount. Die methode is in elk geval een stuk minder omslachtig dan wat jij beschrijft 😁.

Nogmaals. Het is niet ideaal. Maar als iemand echt per se niet met een online account wilt werken is er prima omheen te werken.

[FicoF]

Waarom zou dat een probleem zijn. Dat is letterlijk in een minuut aangemaakt.

[kozue]

Omdat je dan bij iedere login moet gaan bedelen bij een MS server of je alsjeblief je PC vandaag weer mag gebruiken. Ze houden controle over jou, en houden van alles over je bij. Het aanmaken van het account zelf is al een probleem, dan vragen ze allemaal gegevens waar ze niks mee te maken hebben. Verplicht account is gewoon een smerige truc om controle te houden en te surveilleren.

[Znorkus]

Het is voor mij een harde dealbreker. Zeker als je al eens mee hebt gemaakt dat je hele account zonder waarschuwing gedelete wordt (met herstelfunctie expliciet uitgeschakeld) omdat je een schattige strandfoto naar je dochter mailt waar ze inderdaad heeeel pixelig maar in blote kont opstaat. No way dat ik ooit nog betaal voor software die onder zo'n account hangt, of m'n mail eraan toevertrouw, of online een cloud dienst gebruik, of misschien wel nog erger, het toegangsbeheer van mijn pc eraan uitlever!

[arjan1995]

Waarschijnlijk heeft gmktek een van de patches gebruikt die rufus ook kan doen, waardoor je tijdens de initiele setup wel een lokaal account kan gebruiken.

[Majestici]

RUFUS bootable drive maken, kom je ook gewoon mee voorbij de TPM2.0 requirement.

[nnndoh]

Met ubuntu pro heb je ook een account nodig

[kozue]

Maar eigenlijk is dat sowieso belachelijk, dat je, om een store te mogen gebruiken, je hele PC-account aan een MS dienst moet hangen. Een PC-account hoort imho altijd lokaal te zijn, en al die online koppelingen kan elders binnen de software geregeld worden. Wie zit er op te wachten dat ze niet in kunnen loggen in hun PC als MS eruit ligt? Je bent feitelijk bij iedere login toestemming aan het vragen aan MS of je alsjeblieft in je eigen PC mag.

[jb044]

Laat ik vooropstellen dat ik geen MS fanboy ben, verre van. Maar een foto van een Windows fatal error met een overlay van een boos kijkende gebruiker? Really! Stel je voor dat tweakers dat doet bij een achtergrond artikel over OSX of Linux Niet dat ik bij OSX constant kernel panics zie, en ook niet bij Linux, maar in alle eerlijkheid de tijd dat die onzin je om je oren vloog bij Windows ligt toch echt wel achter ons. Meestal is er tegenwoordig dan echt wel wat aan de hand ... met jouw setup. En verder denk ik niet dat het artikel louter onzin bevat, ook dat verre van, maar wel dat het met name de ervaring van de veeleisende gebruiker weergeeft. Vrees dat de waarheid is dat de meeste mensen het allemaal een worst zal zijn en dat als ik ergens geld op moet zetten dat over 5 jaar Windows en Microsoft waarschijnlijk nog altijd net zo dominant is gebleven. Grootste kink in de kabel momenteel is dat de VS buiten de VS in toenemende mate als zeer onvoorspelbaar en onbetrouwbaar wordt gezien en dat dat wel degelijk verander processen in gang zet, nu al. Maar dat heeft dan weer weinig te maken met Microsoft zelf, al zal het ze geen goed doen.

[GeroldM]

Jij herkent boosheid bij de foto in de top van dit artikel?

Voor mij is het toch erg duidelijk dat haar gezicht en houding (diepe) teleurstelling weergeven. Want dat is Windows11 voor mij, een brok teleurstelling, geplaagd door krakkemikkige updates.

Directory Opus is de enige reden dat ik nog op Windows zit. Ik game niet tot bitter weinig en heb al een jaar lang Linux als daily driver voor remote werk gebruikt. Naar volle tevredenheid. Totdat het bedrijf waar ik voor werk naar andere VPN software overstapte en Linux niet meer werd geaccepteerd.

De meeste mensen interesseert het inderdaad geen bal wat er op hun computer draait. Een computer gebruiken is zowiezo straf, want hun telefoon is "makkelijker". Dus veel mensen zullen de overstap van Windows naar wat anders niet maken. Ook het grootste deel van de Tweakers hier zal niet overstappen, zelfs als ze zeggen dat zij dat wel zouden doen.

Het enige stuk software dat ik op Linux mistte, was Directory Opus. Via Wine is DO een zeer slechte ervaring, daar verspil ik geen tijd meer aan. Gebruik DO ook al ruim 30 jaar, aangezien dit uitkwam voor de Commdore Amiga, eind jaren 80, begin jaren 90 en ik er toen kennis mee maakte. De huidige programmeur gaf al aan dat hij geen Linux versie wil maken, dus blijf ik op Windows hangen.

En zo zullen er veel Tweakers/(semi-)professionals zijn die niet zonder hun favoriete stuk software kunnen of willen. Ik weet echter wat het is om Linux voor al je dagelijkse gebruik in te zetten. Er is daadwerkelijk een gevoel van bevrijding, als je niet meer door Microsoft word gepest. En dat beviel uitstekend.

[jb044]

Laten we het erop houden dat ze niet blij kijkt

Weet je ik kan wel een heel verhaal houden over mijn eigen ervaring, korte samenvatting: teleurstelling in Windows dreef mij circa 30 jaar geleden richting Linux en daar ben ik ze altijd dankbar voor geweest Ik zag laatst een kort fragment van een praatje dat Linus himself voor een groepje studenten hield: het probleem met Linux op de desktop is heel simpel, fabrikanten installeren Windows op hun machines in de fabriek, punt. Zolang dat zo blijft kunnen techneuten zoals jij of ik hoog en laag springen maar zal er niets wezenlijk veranderen en dat weet Microsoft dondersgoed. Veel van wat er in het artikel staat is echt wel terechte kritiek en ook best wel ernstig, wat zeg ik dat kan je alleen doen als de eindgebruiker en zijn ervaring eigenlijk volstrekt irrelevant is. Maar dat is wat MS doet, deed, en wat ze zo ontzettend groot en rijk heeft gemaakt.

[Miekpeeps]

Wat jij aangeeft lees ik vaker. De meeste mensen hebben gewoon geen interesse om een overstap te maken, laat staan weten dat het mogelijk is. Voor zowel reguliere gebruikers tot aan professionals zijn ze gebonden aan iets wat hun weerhoud iets anders te proberen.

Misschien ben ik een van de minderheid die bijna alles om heeft kunnen gooien naar Linux. Voorzowel programeerwerk, electronica CAD, artistieke software, 3D modelling en CAD heb ik alternatieven voor Linux die uitstekend werken. Er waren zelfs pakketten die al native Linux binaries hebben (ex; KiCad, Blender, Krita, Eclipse, VS Codium). In andere woorden; doen wat ik nodig heb en verwacht, maar dat kan verschillen onderling professionals.

Een programma die niet werkt op Linux was de Creality Scan software voor mijn Ferret 3D-scanner. De software start op onder WINE/Proton en lijkt prima te werken, maar de USB-koppeling word niet doorgevoerd en LAN auto-detectie pikt mijn scanner niet op. Dus dan maar scannen via mijn smartphone of een Windows laptop.

Ik gebruikte op Windows Q-Dir. Linux heeft geen vervangende software, al heeft Dolphin wel een multi-view weergave. Ik laat mijn verlies op Q-Dir mij niet tegenhouden om Linux te gebruiken als primair OS.

Hoe dan ook, ik ben blij dat ik toch de overstap heb gemaakt. Mijn laatste Windows overblijfselen is en laptop voor remote werk en mn 3D-scanner. Mijn dagelijkse werkzaamheden wordt allemaal gedaan op Linux.

[Hobbit13]

Yep, voor dit artikel hebben ze de grootste MS hater van de afdeling gevraagd.

Windows 11 is in grote lijnen gelijk aan Windows 10, hoezo zou dan een grote mislukking zijn? Slecht artikel van Tweakers…

[friket]

Owh ik ben niet de enige, cynisme druipt van het artikel af. Onafhankelijke journalistiek kwaliteit is in mijn opinie lijkt beetje te missen in de artikel. Maar goed Reddit retoriek doet blijkbaar goed, ook hier op Tweakers.

[FeareX]

Maar de BSOD hebben ze er uit gehaald in het laatste jaar en gebruikers mopperen over Windows 11 is toch precies wat in het nieuws komt?

Eens dat het negatief over komt. Maar dat is wel een beetje het Windows 11 beeld dat leeft nu.

[dasiro]

Ik snap ook niet wat de bedoeling van dit artikel is. Alle azijn die al gepist is recycleren en voor de gelegenheid nog eens opdrinken en uitbraken?

[lenwar]

offtopic:
Maar een foto van een Windows fatal error met een overlay van een boos kijkende gebruiker?

Alles voor de clicks, toch? Tweakers probeert al tijden lang een breder publiek te trekken. (Dus dan moet je blijkbaar popie-jopie doen )

Ik ben professioneel UNIX/Linux Engineer met alweer bijna 20 jaar ervaring. Toch heb ik Windows altijd de prettigste desktop-omgeving gevonden. (puur persoonlijk). Ik heb iedere Windows-versie eigenlijk altijd als een 'upgrade' ervaren (uiteraard na wat wennen). Behalve Windows 11. Dit is echt de eerste Windows die ik, in het dagelijkse gebruik, minder prettig vind werken. Gewoon puur functioneel. Mijn voornaamste probleem is, is hoe het vuistdiep het in MSN/Bing zit. (overal en nergens linkjes die doen alsof ze informatiepopups geven, maar effectief je doorsturen naar Bing-paginas.)
Ook de manier waarop OneDrive nu geconfigureerd wordt, ervaar ik echt als vervelend. En zo zijn er nog meer dingetjes.

Het OS is gewoon stabiel op mijn hardware.

[segil]

Eens. Tweakers is de laatste tijd op een heksenjacht op Windows. Best wel jammer en ondermijnd hun objectiviteit.

[demartijn]

Dit jaar was het jaar dat ik overstapte op Linux. Dit systeem had ik voor het laatst gebruikt in 2002.

Ik had er toen geen hoge pet van op. Vooral omdat alles moeilijk via de terminal moest en gaming niet mogelijk was. Daarom nu maar naast Windows als Dual Boot.

Hoe anders is dat nu? Eerst had ik Windows als standaard optie in de Dual Boot. Later andersom. Nu kom ik alleen nog in Windows om af en toe wat updates binnen te halen.

Alle PC's thuis draaien nu Linux. Alle games draaien perfect en alle gezinsleden gebruiken het met plezier!

En voor mij is het een verademing. Het is sneller, opgeruimder, vrijer en daarmee gewoon prettiger in gebruik. Windows voelt nu als iets uit het verleden...

[Reactie gewijzigd door demartijn op 5 oktober 2026 06:24]

[cptbuttlick]

Dan heb jij geen GeForce 50x series kaart anders had jij wel gemerkt dat je die 30 procent performance mist in dx12 games.

Wat mij betreft is dat dan ook direct een no go en werkt het niet goed.

[mr_evil08]

Klinkt als een driver probleem of iets anders, hier is dat niet het geval.

[tweakuwe]

Dat is ook lang niet bij elke dx12 game. Sommige spellen draaien juist iets beter op Linux dan op Windows, ook dx12 spellen die je op een recente nvidia GPU draait.

[demartijn]

Uiteraard geen nVidia, dat bedrijf bevalt me niet meer zo.

Ik draai een mooie RX 9070XT, deze presteert vaak in Linux nog beter dan op Windows.

[deknegt]

Ik snap dat het een no-go is, maar je kan moeilijk het Linux ecosysteem de schuld geven voor een probleem dat door NVIDIA in stand gehouden wordt. AMD en Intel laten gewoon zien dat Linux support gewoon kan, alleen wilt Team Green er niet zo aan.

[inorde]

Wat draai je dan? Ubuntu? Ik zit een beetje in dezelfde situatie waarbij ik het liefst alles omgooi naar Linux maar krijg de rest van je gezin naar eens mee.

Komende tijd gaan we waarschijnlijk wel al afstappen van Office of M365 of hoe het ook heet. Fotoboeken maken op Linux had ik ook al een alternatief voor.

Ik wil vooral geen ruzie omdat de rest vanalles straks niet meer kan vinden. 😅

[demartijn]

Ik draai Ubuntu op de workstations/game PC's. En OpenSUSE op de HTPC.

Ik twijfel of ik voor alles op OpenSUSE over wil, maar Ubuntu draait als een zonnetje, dus voorlopig laat ik het zo.

[lamunk]

Hier een mede linux gebruiker met een 9070XT, na vele omzwervingen toch weer op het thuishonk Kubuntu belandt, draait idd als een zonnetje en beter dan win11(LTSC).

[no_way_today]

Hoe weet je of je games draaien op Linux? Ik speel af en toe nog bf6 bijvoorbeeld. Of kan tegenwoordig alles op Linux?

[Andros]

https://www.protondb.com/

Zomaar de eerste database die ik via Google heb kunnen vinden. En zo zullen er waarschijnlijk nog zijn.

[ManiacsHouse]

En laat nou BF6 net niet draaien. Vanwege anti-cheat

[Ample Energy]

Counter-point: wil je überhaupt kernel-level anti-cheat programma’s installeren voor een spelletje?

[no_way_today]

Zo wat een lijst, mis alleen bf6. Dat zorgt er vooralsnog voor dat Win blijft draaien hier.

[r03n_d]

Als steamdeck eigenaar kan ik dit beamen. Je kan ook een plugin installeren die meteen een icoon laat zien op de steam pagina die aangeeft of / hoe goed het werkt.

[AnonymousGerbil]

Bf6 heeft de status "borked" op protondb.

In het algemeen verwacht ik van spellen waarvoor linux niet actief door de uitgever geblokkeerd wordt dat ze goed werken.

Multiplayer is in deze een probleem omdat je nooit zeker weet dat de makers het niet alsnog borken. Er zijn zelfs gevallen waarbij linux eerst officieel ondersteund werd maar later alsnog geblokkeerd.

[Reactie gewijzigd door AnonymousGerbil op 5 oktober 2026 06:51]

[Croga]

In het algemeen verwacht ik van spellen waarvoor linux niet actief door de uitgever geblokkeerd wordt dat ze goed werken.

BF6 is dan ook, net als alle andere spellen met kernel-level anti-cheat, zo'n spel wat actief door de uitgever geblokkeerd wordt.

Het is overigens alles wat zich vanuit het spel in de kernel nesteld. Zo ook, bijvoorbeeld, de Denuvo "beveiliging".

[Magic Power]

Denuvo werkt op Linux. Doom met Denuvo werkte gewoon. Ik weet niet de status van elk spel met Denuvo, maar de meeste werken gewoon.

[lamunk]

BF6 is idd de enige reden dat ik een dualboot met Kubuntu win11 LTSC heb... Ik game niet zoveel maar het meeste draait gewoon prima onder linux.

[tv_nerd]

Dan speel je geen spelletjes op de rand van de performance van je hardware. Mijn 4070Ti is duidelijk sneller in Windows 11 bij grafisch veeleisende games.

[Some12]

Driver issue: RADV (Linux/Mesa Radeon driver) wordt nu geport naar Windows, omdat AMD hardware zo’n 30% snelheidswinst boekt ten opzichte van de Windows benchmarks van Radeon kaarten.

[demartijn]

Mijn 9070XT presteert beter in Linux dan op Windows. Heb Nvidia sowieso afgeschreven met graaiprijzen. Ook ooit 2x een NVidia kaart gehad die na 2 jaar al stuk was. Alle ATI/AMD's bleven gewoon draaien.

[Croga]

Dat ligt heel sterk aan het spel.
Alles wat alleen native Windows calls ondersteund heb je gelijk.
Zodra er alternatieve abstractors gebruikt worden, zoals Vulkan of OpenGL, is Linux vaak sneller.

[Jerie]

Met OptiScaler? Bij mij werken alle games via Linux. AMD CPU en GPU, dat wel. Als een game niet werkt, zou dat dermate DRM betreffen (rootkit) dat ik het eigenlijk niet eens zou willen draaien. Of het is een kwestie van even zoeken naar een oplossing.

Ik gebruik OptiScaler (via goverlay), Steam, Faugus (voorheen Lutris), en meestal een recente Proton-Wineland. Mangohud voor stats.

[turbojet80s]

Waarom nog Windows draaien om alleen de updates binnen te halen? Als je zo overtuigd bent van je Linux installaties knikker het dan ook gewoon weg. Zonde van je tijd toch?

[Marve79]

Beetje raar idd. En dual boot werkt toch niet. Vaak genoeg geprobeerd. Dual boot is een utopie.

[Teun!]

Deze snap ik niet? Waarom dual boot een utopie? Ik heb een aantal jaar gedual boot en nooit problemen mee gehad (die door dual boot kwamen in elk geval).

[Marve79]

Geen problemen, maar de keren dat ik een dual boot heb gehad bleef ik altijd in Windows en dat zag ik bij anderen ook.

Niemand gaat constant rebooten en switchen tussen Linux en Windows. Wie gebruikt er überhaupt nog dual boot hedendaags met al die virtualisatie en WSL?

Zelfde met bootcamp destijds bij Apple, ik zag al die mensen exclusief in Windows werken. macOS werd nooit meer geboot.

[juiced01]

Wat een onzin. Dat het voor jou niet werkt betekent niet dat dit voor iedereen geldt. Als je bijvoorbeeld alleen Battlefield wil spelen op Windows, en al je andere werkzaamheden en games en linux, waarom niet?

[Marve79]

Dat zou idd nog de enige use case zijn ja, maar als je elke dag een paar keer BF speelt wordt het al enorm lastig steeds dat geswitch. Dat raak je snel beu. Alles weer opslaan, afsluiten. Windows booten.

Nee ik geloof er niet in maar er zal zeker een handjevol mensen zijn voor wie het werkt.

[CAPSLOCK2000]

maar als je elke dag een paar keer BF speelt wordt het al enorm lastig steeds dat geswitch. Dat raak je snel beu. Alles weer opslaan, afsluiten. Windows booten.

Helemaal mee eens, maar de meeste mensen spelen niet "elke dag een paar keer BF".

Wat ik zie is dat mensen al weten wat ze willen gaan doen voor ze hun computer aan zetten en dan het daar bij passende OS booten. Dat blijven ze gebruiken tot hun taak (of game) is afgerond. Dan zetten ze de computer weer uit óf rebooten ze naar een ander OS.

Ik ken niemand die ieder uur reboot naar een ander OS. Dan gebruiken ze wel een VM of hebben ze een tweede computer.

[demartijn]

Dual boot draait op 2 PC's (Ubuntu+Win10 en Ubuntu+Win11) zonder problemen.

[demartijn]

Ik durfde niet over op Linux, daarom dual boot.
Nu ik ervan overtuigd ben kan het inderdaad weg. Echter op de ene PC (i7 uit 2008) is het mijn oude omgeving die sinds 2008 al bestaat (upgraded van 7 naar 8 naar 10). Deze omgeving houdt ik graag in stand just in case.

Op de nieuwe PC (9950X3D uit dit jaar), heb ik het ook nog niet aangedurfd helemaal op Linux te leunen. Bijvoorbeeld alleen al voor de Samsung Magician driver voor de SSD. In de praktijk kom ik er echt helemaal nooit. Puur om hem up-to-date te houden en gauw weer weg te gaan.

De dual boot zit me echter ook totaal niet in de weg, dus hij mag best blijven staan als terugvalmogelijkheid.

Wel wil ik mijn shared NTFS partitie gaan omsmurfen naar EXT4, want die heeft nu geen nut meer.

[desalniettemin]

Ik al in 2017. Startte met Peppermint 8 en nu Debian 13 Xfce. Snel, stabiel en makkelijk aan te passen.

[smitae]

Yup, zelfde hier. Daarvoor draaide ik Ubuntu op een oudere machine en een server op een NUC in de meterkast, vooral erbij voor de beetje Dev werk, arduino, Lora, wat home spul, NAS, etc.

Sinds jaar of 5 mijn eigen werkstation omgezet naar Ubunte en nooit spijt van gehad en de stap naar Win 11 nooit gezet. Moet direct zeggen dat ik geen gamer ben, maar ooit wilde ik nog wel eens via steam of wine wat windows dingen draaien.

En ja, 5 jaar geleden wel wat issues met een oude GTX1060 en de NVIDIA drivers, maar sinds ik een RTX 5060 heb, geen problemen meer. Windows is voor mij ook echt iets voor in een museum ...

[snaped1968]

De zoekfunctie in de verkenner is bagger en kan veel en veel beter.

[sympa]

Alle zoekfuncties bij Microsoft, als ik eerlijk moet zijn. Ook in Outlook. Gebruiken ze hun spullen zelf wel, vraag je je af.

[YoMarK]

Is commercieel gezien best interessant zo'n crappy zoek(index)functie. Zakelijk gezien de reden dan mensen nu graag een Copilot abonnement boven op hun Ms365 abonnement willen, omdat die wél dingen kan vinden in je mail of in een of andere obscure sharepoint folder.

[turbojet80s]

Leuke gedachte! Haha. Ik ben zelf wel content over het zoeken met copilot for work. Je beschrijft een situatie, bijvoorbeeld een aantal jaar geleden heb ik iets als x besproken met collega y. Wat kun je hier allemaal over vinden.

Dan krijg je van alles wat ermee te maken heeft, notulen, documenten emails, teamsberichten of afspraken.

[thePiett]

Dat was al zo toen ik nog Windows gebruikte, vele vele vele jaren geleden. Apart dat het nog steeds zo is. Dit is toch iets wat goed moet werken in een OS.

[japie06]

Daarom gebruik al jaren Everything . Razendsnel zoeken door al je bestanden.

[Quad]

Microsoft heeft ook iets eigen: Powertoys.
Het biedt een snelle, handige tool voor zoeken(echt veel sneller als via verkenner!), OCR, bulkrename en nog wat meer.

[willemb2]

Welke "tool voor zoeken" bedoel je? Ik zie niets over zoeken / search in de lijst tools.

[pbk]

Die banner bij dit artikel slaat echt nergens op en is enorm suggestief. Ik heb bij dagelijks gebruik van Windows 11 de afgelopen 5 jaar nog nooit een BSOD gehad.

Kom op Tweaker, beetje journalistiek niveau graag...

[The-Source]

Dat W11 niet op het het blauwe scherm blijft hangen staat los van het feit dat het zeker nog wel gebeurd.
Of dat volledige aan MS ligt of een crappy driver / een stukje slecht geschreven code in C welke OOB memory aanspreekt dat is natuurlijk de vraag terwijl het ook een werkelijke OS oorzaak kan hebben. Maar het feit dat er genoeg nieuws artikelen zijn dat windows niet meer opstart na installeren van update ... dan is BSOD echt niet iets wat volledig verleden tijd is ook al ervaar je dat persoonlijk niet.

[Bor]

Dergelijke items vind je ook over bv Linux; ook dat gaat wel eens stuk. Het aantal BSOD's onder Windows 11 ligt echt stukken lager dan vroeger. Ik heb er zelf al jaren geen een meer gezien (op diverse systemen). Geen enkele software is volmaakt; als je zoekt vind je altijd mensen met klachten en problemen maar is dat nou echt de kant waarop gefocussed moet worden?

[Sumtinwon]

Dacht net hetzelfde. Kan me niet bedenken wanneer de laatste keer is dat ik een BSOD heb gehad, Lang geleden dus. Alles werkt prima , sneller met de tijd zelfs kwa updates. verkenner, geen problemen mee works like a charm. buite copilot dat overal ingebakken is ben ik het eens met @pbk

[NoTechSupport]

Ik had jaren geen BSOD gehad, maar het laatste jaar weer wel.

[Marve79]

Al het negatieve gezever over Windows 11, maar ze gebruiken het allemaal

Moet je eens macOS gebruiken voor de gein, hoe tegendraads dat werkt en als doel heeft je compleet te frustreren. Daarna is Windows weer een verademing.

Linux op de desktop is leuk voor de tech enthusiast, maar dat is het ook.

Ben absoluut geen fan van MS, en Windows is een gedrocht vanaf W10. Maar er is imho niks beters wat in de buurt komt van het gemak, ook deels omdat je het natuurlijk al tientallen jaren gebruikt.

[NuclearMacaw]

Voor een van mijn klanten moet ik hun Windows laptop gebruiken. De “elitebook” is na 2 minuten wellicht gebruiksklaar, als in ik kan op zaken klikken zonder dat het lagt of hapert (denk simpele taken zoals gebruik van startbalk). Niet altijd, dus na het inloggen haal ik eerst een bakje koffie. Het verbaast me dan ook dat wanneer ik terug kom 5 minuten later, ik hem dan soms hoor blazen alsof ik op Schiphol ben.

Nu kun je zeggen n=1, maar ook de “elitebook” die ik hiervoor had, had dit probleem, en ze hebben dit beide sinds dag 1. Ook Windows laptops die ik eerder had van andere klanten.

Mijn MacBook toont het bureaublad en is direct klaar voor actie.

Dit is slechts 1 frustratie punt voor mij bij Windows, dan heb ik het nog niet gehad over andere workflows.

Ik ben sinds enkele jaren privé en zakelijk van Windows naar MacOS overgestapt, en die M-series processors met MacOS is zo’n goede combinatie. Je merkt echt dat de eindgebruiker op 1 staat. Eerst dacht ik dat haperende muis of toetsenbord weleens tussendoor normaal OS gebruik was, na de overstap op MacOS leerde ik dat dit echt puur Windows is.

Iedereen heeft recht op zijn eigen voorkeur van OS. Gemak voor mij is een vloeiend OS, en MacOS biedt mij dat. Als jij liever op Windows werkt, vooral blijven doen

[Marve79]

Ik heb zelf ook een elitebook van de klant, met 16 GB ram, core i5. Ding is inderdaad niet vooruit te branden en continue aan het blazen. Maar dat is meer een hardware probleem en niet zozeer een Windows probleem. Ik denk als je Windows ARM op een Zenbook hebt ofzo dat dat ook wel een goede ervaring is (net als dat ik Windows ARM in Parallels draai op m'n MacBook voor sommige apps wat ook prima werkt).

Ben wel met je eens dat je macbook dichtklapt en dan weer open en direct gebruiksklaar is, bij Windows moet je dan al snel gaan hibernaten.

Probleem met Windows laptops blijft dat er allemaal verschillende hardware vendors zijn voor elk component. Daardoor heb je nooit het maatwerk natuurlijk en de optimalisaties die Apple kan doen, maar bij Apple zit je dan weer volledig vast aan macOS.

[NuclearMacaw]

Haha, idem hier. Parallels Windows geniet ook mijn voorkeur als het per se Windows moet zijn.

Probleem met Windows is inderdaad dat het allerlei componenten van verschillende fabrikanten moet ondersteunen EN oude software meuk van tientallen jaren terug moet blijven ondersteunen.

Een elitebook zou, specsgewijs, sterk genoeg moeten zijn, kijk bijvoorbeeld naar de Mac Neo. Heb je daar al eens wat mee gedaan? Het is natuurlijk geen MacBook Pro, maar in tegenstelling tot zo’n elitebook is het echt een verademing: beter scherm, batterij, en vloeiender OS (maar dat laatste is subjectief natuurlijk ). Ook is de Neo veel goedkoper dan een elitebook.

Windows is leuk voor bedrijven door de comptabiliteit van verschillende componenten, ondersteuning van antieke software, en enterprise software. Als eindgebruiker, behalve voor gaming (wat ik zelf overigens niet doe), zie ik geen voordeel om Windows te kiezen boven MacOS.

[hqql]

"Moet je eens macOS gebruiken voor de gein, hoe tegendraads dat werkt en als doel heeft je compleet te frustreren."

Dat je geen fan bent prima en ik geloof je dat het frustrerend was voor je, maar dat dit niet voor jou was (/je weinig tijd/moeite hebt gestoken in ermee te leren werken) maakt niet dat de software "tegendraads werkt".

[w4v3g0d]

Ik weet niet waar jij je Mac voor gebruikt, maar da's alles behalve tegendraads...

En windows dan een verademing noemen in dezelfde zin doet me denken dat je een wild weekend achter de rug hebt.

[Marve79]

Ja ik vind het jammer dat ik het moet zeggen maar als je heel de tijd met mac werkt en dan weer met Windows is dat een hele verademing ja. Ik gebruik nu zeke 6 maanden macos al en ik vind het nog steeds niks.

Als ik hier Windows op kon knallen was dat het eerste wat ik deed.

[lamunk]

Nou Marve, het is meer een noodzakelijk kwaad. BF6 draait niet onder linux en voor m'n werk is windows nog wel eens nodig. Voor de rest is het gewoon achterhaald.

[thomasv]

Ten opzichte van Windows 10 is het voor mijn gevoel in de zaken die ik relevant vind vooral een teloorgang geweest om meer BS door de strot van gebruikers heen te douwen. Alternatieve menu structuren, wederom het Vista trucje dat bepaalde schermen wel control panel ontgroeien en andere niet, het forceren van AI meuk al dan niet via updates (Recall) die neigt naar spyware, verplicht Windows account wat je weer moet met moeite moet omzeilen als je daar geen trek in hebt. Windows 10 was goed genoeg.

[Blokker_1999]

Het nieuwe context menu in de verkenner is ondertussen volwassen geworden. De enige reden dat je nog terug moet naar het klassieke menu is omdat je andere apps nodig hebt die niet in het nieuwe menu staan. Maar dat was net 1 van de doelen, voorkomen dat elke app zich er zomaar in kan zetten en het menu weer onoverzichtelijk maakt.

Het settings scherm is ondertussen zowat volledig. Ik ga zelf eigenlijk voor niets meer terug naar het klassieke control panel. Soms klik je vanuit settings nog wel eens door naar een klassieke cpl, maar daar zit ik minder mee in. Het toegangspunt is namelijk gewoon je settings scherm, en dankzij de sterk verbetere zoekfunctie vind je ook direct de instellingen die je zoekt.

Recall is nooit geforceerd geweest. Ja, de functie bestaat, maar is door Microsoft nooit geforceerd aangezet bij gebruikers.

Het account heb je enkel nodig bij installatie en is waar je BitLocker recovery key in komt te staan. Niet onbelangrijk de dag dat het eens mis loopt met BitLocker. Windows 10 was goed, maar je moet blijven evolueren. Stilstaan is achteruitgaan, al helemaal op IT vlak. 7 was ook goed genoeg, XP was ook goed genoeg, 98 was ook goed genoeg, 3.11 was ook goed genoeg, ... . Maar zou jij vandaag nog met 3.11 willen werken?

[thomasv]

Dat Windows moet blijven evolueren ben ik het mee eens. Alleen vind ik de vergelijking met 3.11, XP en Windows 7 niet helemaal opgaan. Die systemen zijn vervangen door fundamentele ontwikkelingen in hardware, beveiliging en functionaliteit. Dat betekent niet dat iedere wijziging aan een bestaande workflow daarom ook een verbetering is.

Het nieuwe contextmenu vind ik daar een goed voorbeeld van. Het is overzichtelijker geworden, maar zodra je voor bepaalde acties alsnog "Meer opties weergeven" nodig hebt, heb je feitelijk twee menu's. Dat het inmiddels beter is dan bij de introductie neemt die kritiek niet helemaal weg.

Voor Settings geldt iets vergelijkbaars. Dat Microsoft daar steeds meer functionaliteit naartoe brengt, is prima. Maar dat je via de zoekfunctie alles kunt vinden, maakt de nieuwe workflow niet automatisch efficiënter voor iemand die bepaalde beheertaken al jarenlang rechtstreeks via Control Panel, MMC of CPL's uitvoert.

Bij Recall zou ik bovendien onderscheid maken tussen geforceerd inschakelen en het standaard onderdeel maken van Windows. Ook als Microsoft het niet zonder toestemming activeerde, kun je nog steeds kritiek hebben op de keuze om dergelijke functionaliteit zo diep in het OS te integreren.

En een Microsoft-account voor BitLocker is vooral een handige integratie, geen technische noodzaak. Een recovery key kan ook op andere manieren veilig worden opgeslagen.

Kortom: ik ben niet tegen evolutie van Windows. Ik vind alleen dat je veranderingen op hun (toegevoegde) waarde moet beoordelen, in plaats van het feit dat iets nieuw is als argument vóór de verandering te gebruiken.

[turbojet80s]

Ik ben zelf beheerder geweest en stuur met regelmaat groepen beheerders aan. Ik kan alle veranderingen die jij beschrijft toch echt als positief beoordelen. De gebruiker kan zichzelf beter redden. De beheerder heeft beduidend minder werk en kan zelf alles net zo makkelijk zo niet makkelijker vinden als vroeger. Natuurlijk moest die even omschakelen. Maar als dit je dagelijks beroep is, is het geen enkel probleem.

[Kastermaster]

Het is dat niet alle games draaien op Linux, anders was ik allang overgestapt op Zorin OS.

[Gehenna]

Tja op windows draaien ook niet alle games toch? Soms ben je een console of een linuxbak nodig

[segil]

Zorin OS is ook niet alles hoor, ik draai het nu een klein jaar, maar ik mis sommige aspecten van Windows best wel.

[pbk]

Het grote verschil tussen Windows 10 en 11 is dat er nu bij elk bericht over Windows een klaagzang van tweakers volgt hoe slecht Windows 11 wel niet is en dat ze blij zijn dat ze alleen nog maar Linux gebruiken (of nu echt zeker gaan overstappen).

Zelf gebruik ik van alles door elkaar (Windows, Linux, Chrome Os Flex, Android, iOS) en beheer ik daarnaast voor mijn werk meer dan 2000 Windows devices vanuit Intune/Endpoint.

Mijn ervaring is dat al die besturingssystemen tegenwoordig enorm stabiel zijn en dat er dus met Windows 11 weinig mis is. Ik gebruik nu 5 jaar dagelijks voor mijn werk en kom geen problemen tegen.

[bantoo]

Het niveau van de reacties en artikelen is inderdaad gigantisch gedaald. Het lijkt er steeds meer op dat mensen gewoon geen computer meer kunnen gebruiken.

Zowel zakelijk als prive eigenlijk nog nooit problemen gehad met welke Windows versie dan ook.

[joezzt]

Dan is dit een fijn draadje van je, laten we hierin verder gaan. Ik heb ook Windows 10 op werk (i7 die net niet ge-update kon worden) en 11 thuis met recent een nieuwe computer met Intel die weer 2x sneller is dan mijn mac met M4 processor. Nul problemen en kan zelfs de taakbalk nu weer verticaal zetten. Jammer is inderdaad het microsoft account, zelfs de mac kan met een lokaal account werken, dus ook geen wonder dat ze dat terugdraaien, hopelijk.

Verder alles met vivaldi, thunderbird en libre office, wij zijn nog nooit, maar dan ook nooit, gebruik gaan maken van enige andere Microsoft software. Vanwege het unheimische afhankelijkheidsgevoel dan.

Mijn oudere laptop met Ubuntu is ook snel met de hele UI , maar je ziet wel de traagheid van de processor bij zoiets als software compilen. En grafisch , qua layout, vind ik het oerlelijk.

[jellevanderpal]

Misschien niet de beste bijdrage aan dit feestelijke topic - maar hier draait sinds gisteren helemaal niets meer van Microsoft. Ik wil het nog niet als ik het gratis krijg. Die telemetry is ziekmakend, de ongewenste inmenging in je doen en laten is onacceptabel, de licentiestructuur is ondoorzichtig en excessief voor zakelijk, - ik mag dan wel meervoudig Microsoft gecertificeerd zijn, maar een wereld zonder Windows zou voor mij geen ramp zijn.

[Teun!]

Kijk, dat is pas feest!

[thePiett]

Woehoe, gefeliciteerd