Franse overheidsdienst voor digitale zaken stapt over van Windows naar Linux

Dinum, de Franse overheidsinstantie die over digitale zaken gaat, is van plan om Windows in te ruilen voor Linux. Daarnaast moeten alle ministeries een plan opstellen voor hoe ze hun afhankelijkheid van de VS en andere niet-Europese landen willen verminderen.

De Franse premier heeft het Interministerieel Directoraat voor Digitale Zaken (Dinum) de taak gegeven om de overheid digitaal minder afhankelijk te maken van niet-EU-landen. De overheidsinstantie heeft enkele concrete stappen aangekondigd om dat doel te bereiken. Een daarvan is dat Dinum op zijn eigen workstations van Windows wil afstappen en in plaats daarvan Linux gaat gebruiken. Het is nog niet duidelijk van welke Linux-distributie de overheidsdienst gebruik gaat maken en wanneer de overstap plaats moet vinden.

Verder moeten alle Franse ministeries vóór het najaar een actieplan opstellen voor hoe ze de afhankelijkheid van niet-Europese leveranciers willen verminderen. Ze moeten zich daarbij richten op de volgende gebieden: workstations, samenwerkingstools, antivirussoftware, AI, databases, virtualisatie en netwerkapparatuur. De kans is dus groot dat meer overheidsdiensten ervoor zullen kiezen om Windows in te ruilen voor Linux.

Eerder kondigde de Franse overheid al aan dat alle ministeries tegen 2027 moeten overstappen op een eigen videovergadertool, Visio. Momenteel maken ze nog veelal gebruik van Amerikaanse tools als Teams, Zoom en Webex.

Digitale soevereiniteit: hoe we in Europa van de VS afkomen

Door Kevin Krikhaar

Redacteur

10-04-2026 • 07:53

227

Submitter: katjaa

Reacties (227)

227
225
110
10
0
94

Sorteer op:

Weergave:

Op gebied van soevereiniteit moet je kiezen wat je belangrijk vindt. In de BIV triade zijn I en V goed te borgen, ook bij Amerikaanse cloud oplossingen (alhoewel store now decrypt later wel een zorgpunt is, dus kies je encryptie goed!). Die B is het hete hangijzer: als ome Donald besluit om de toegang voor alles behalve US dicht te zetten is de B gereduceerd tot nul. Dan helpt dat Azure datacenter in Nederland niet meer...

Office kan prima draaien zonder B risico, maar wat als er als update een tijdbom in gestopt wordt.... Dus ook in een afgeschermde omgeving kan dit een risico vormen.

Maar ook Europees kan en probleem zijn, wat als een land in Oost Europa onze cloud had gebouwd en die partij ineens (nou ja.... al vele jaren) een onbetrouwbare dictator aan de macht heeft die net zo gek is als ome Donald? Die kan ook ineens zaken blokkeren.

Ik zou het liefst een NL Cloud zien, zonder controle van andere landen. Frankrijk werkt daar dus aan, dat zouden wij ook moeten doen.
Wikipedia:
Een BIV-classificatie of BIV-indeling is een indeling die binnen de informatiebeveiliging wordt gehanteerd, waarbij de beschikbaarheid (continuïteit), de integriteit (betrouwbaarheid) en de vertrouwelijkheid (exclusiviteit) van informatie en systemen wordt aangegeven. BIV is het acroniem voor Beschikbaarheid, Integriteit, Vertrouwelijkheid.
Ah, de CIA triad.
Als je echt kwaad wilt kunnen actors ook tijdbommen in Europese SW stoppen natuurlijk.De kans dat actors open source code manipuleren acht ik eerlijk gezegd groter dan dat Microsoft de helft van hun klanten gaat afsluiten. T. kan veel willen maar ik verwacht niet dat bedrijven als Microsoft dat dan meteen doen. Als je ziet hoe zij (en anderen) onlangs hebben gereageerd op de acties richting Anthropic zijn ze sowieso al wat minder op de hand van T.
Goedemorgen: nieuws: Hoofdaanklager van ICC heeft geen toegang meer tot Microsoft-mail na sancties VS


Het is al gebeurd, en de kans dat het nogmaals gebeurt is serieus aanwezig als de wind verkeerd staat.
Is niet gebeurd. Er was wel een dreiging vanuit de VS overheid en toen heeft het ICC zelf gekozen om de hoofdaanklager direct over te zetten naar een andere provider.
Oh wauw, daar ga ik even induiken. Ik heb dat compleet gemist en is volgens mij ook niet echt aandacht aan besteed in de media. (? Denk ik dan, want anders had ik het niet gemist :+ )
die organisaties worden op een lijst gezet waarmee ze geen zaken meer mogen doen. Dus ze zijn verplicht om hieraan te voldoen.

Gezien dat alle tech topmensen op de voorste rijen zaten bij de inauguratie en hun portemonee getrokken hebben voor de campagne zullen ze meebuigen denk ik
Bijzonder. En hoe wil je precies ongezien een backdoor in bijvoorbeeld de Linux kernel plaatsen, die maanden lang ongezien blijft?
Door maanden lang gewoon goede patches the submitten. Zie Xr utils, zat hem niet in de source zelf maar in de tests, ook bijzonder.

Ik ben een linux gebruiker en een voorstander van opensource. De keten van vertrouwen is dus wel een dingetje. Miss tijd dat we ook onze eigen linux engineers in dienst nemen, dan wel tooling ontwikkelen om backdoors te ontdekken

[Reactie gewijzigd door CodeAsm op 11 april 2026 07:33]

Lijkt mij heel sterk dat maandenlang echt niemand dat opvalt.
Als je iemand bent die vertrouwd wordt, al een jaar of twee bijdragen doet en je verstopt het ergens waar men niet al te nauw kijkt zoals een testcase dan is het mogelijk en dat is ook al gebeurd. Zover we weten gelukkig niet met de kernel zelf. Een nieuwe bijdrager kijkt iedere maintainer namelijk sceptisch naar en is dus extra alert. Maar na verloop van tijd, als iemand alleen maar goede bijdragen doet, ben je minder op de hoede.
Lijkt mij heel sterk dat een backdoor maandenlang ongezien in een distributie kan zitten.
hoeft niet eens in de kernel ... xz lib zat overal in ... een beheerder die merkte dat zijn ssh-login langer dan normaal deed over het tonen van de prompt en meer CPU vrat dan verwacht bemerkte deze ... was van de "software supply chain attacker' een geduldwerkje van jaren.
Zie ook Trivy en SolarWinds (security software nota bene) supply chain attacks?

XZ Utils software supply chain attack
BIV staat voor Beschikbaarheid, Integriteit, Vertrouwelijkheid

Niet iedereen weet meteen wat je bedoeld. Ik moest het opzoeken.
Die NL Cloud dienstverleners zijn er al wel en ik verwacht de komende tijd nog wel updates hieromtrent.

Nextcloud heb je,vBoxxCloud, Proton heeft al iets soortgelijks, SURF voor scholen is ermee bezig.
Maar ook Europees kan en probleem zijn, wat als een land in Oost Europa onze cloud had gebouwd en die partij ineens (nou ja.... al vele jaren) een onbetrouwbare dictator aan de macht heeft die net zo gek is als ome Donald? Die kan ook ineens zaken blokkeren.
Niet vreemd dat je aan dit risico denkt, maar om te beginnen is het belangrijk dat alles open source wordt en dat het niemands eigendom is. Alles moet onder de paraplu van de EU worden ondergebracht en daarom denk ik dat initiatieven zoals Next Cloud en de daarin samenhangende software een goede aanzet is
Niet alleen Oost Europa kan een risico zijn, in andere landen, waaronder Nederland, is extreem rechts ook aan een opmars bezig.
Uiteindelijk is het natuulijk heel interessant om los te koppelen van de VS. Maar gezien de Epstein files is dat toch allemaal een beetje achterhaalt. We weten toch ondertussen wel dat, dat kleine landje in het middenoosten het spil is in een internationaal web is van macht. Hun apparatuur staat niet voor niks ook in elk datacenter data te slurpen. En niet alleen de VS heeft zijn Aipac, hier staan veel nerderlandse politici direct of indirect onder grote invloed van dit landje. De bekenste voorbeelden hier zijn PVV (Geert Wilders) een Weird Duk (telegraaf). Zal wel weer -1's krijgen, maar even Googlen om een kijkje achter de schermen te krijgen.
Integriteit en vertrouwelijkheid in de USA cloud goed te borgen? 8)7 Vandaar het rapport van het USA department of Homeland security: "A CASCADE OF SECURITY FAILURES: ASSESSING MICROSOFT CORPORATION’S CYBERSECURITY SHORTFALLS AND THE IMPLICATIONS FOR HOMELAND SECURITY"

https://www.congress.gov/118/chrg/CHRG-118hhrg58996/CHRG-118hhrg58996.pdf

[Reactie gewijzigd door alwuzomondo op 14 april 2026 12:44]

Ik doelde op het toepassen van goede encryptie, waarvan de sleutels alleen bij de NL bedrijven/overheid bekend zijn. Niet op Microsoft's eigen security...
Daar heeft Bert Hubert al eens een goed stuk over geschreven "Eigen sleutels, bring your own key, double key encryption, speciale oplossingen" op https://berthub.eu/articles/posts/servers-in-de-eu-eigen-sleutels-helpt-het/
Je kunt zeggen van de Fransen wat je wilt maar op dit gebied zetten ze wel stappen! In Nederland doen we juiste het omgekeerde en gaan we meer IT overhevelen naar de VS (DigiD/ Belastingdienst o.a.)
Ik heb 15 jaar gewerkt in de digitalisering bij de landelijke overheid. Er zijn daar heel veel Microsoft liefhebbers en andere incompetente managers die op leidinggevende posities zitten. Ik heb nog nooit zo een zootje incompetenten bij elkaar meegemaakt. Nederland wordt tegengehouden door middelmatigheid, niet door daadwerkelijk onmogelijkheden!
Ik heb 10-15 jaar in de detachering gewerkt en daarbij heel wat ministeries en andere overheidsinstellingen van binnen gezien. Ik kwam daar toch vooral een hoop competente mensen tegen met liefde voor het vak. Keiharde nerds, oude Unix admins (waarvan de meeste helaas over 5 jaar met pensioen zijn) en jonge open source liefhebbers. De liefhebbers van software van Microsoft en andere dure gesloten meuk kwam ik toch vooral tegen onder de jongere generatie "systeembeheerders" die met een 6-je hun (V)MBO diploma hadden gehaald en het management, maar die laatste groep laat zich tenminste nog overtuigen van betere oplossingen omdat ze dat vanuit hun functie nu eenmaal verplicht zijn.

Kortom, ik deel jouw ervaring totaal niet. Natuurlijk zitten er ook incompetente elementen binnen de overheid maar ik kan je uit ervaring vertellen dat je die in het bedrijfsleven net zo goed hebt.
Incompetentie en onwetendheid zit (meestal) niet op de vloer of aan de knoppen. Dat kom je echter wél vaker tegen op de management niveaus die de beslissingen nemen. Echter zijn dat dan niet de mensen die er mee moeten werken of in de lucht moeten houden.
Het is (nog) niet veel, maar eerste stappen worden toevallig gezet:

Gemeenten testen autonome digitale werkplek | VNG. Neemt zeker niet weg dat met stip op 1 toch nog steeds Windows staat (in ieder geval voor de frontend/client kant.

Denk dat t ook verschillend is waar je rondhangt. Heb het vaak op architectuur niveau gezien dat men daar al (veelal toch onterecht, want de keuze moet daar niet gemaakt worden voor het product...) kiest voor Microsoft, Oracle, VMWare etc.

Nu SSC-ICT bezig is met het ontwikkelen van een digitale werkplek is dat wel een goede start om een goed product neer te zetten wat gewoon hopelijk integraal door alle semi-(rijks-)overheidsonderdelen gebruikt kan worden.
Zoals ik zelf al zei:
het management, maar die laatste groep laat zich tenminste nog overtuigen van betere oplossingen omdat ze dat vanuit hun functie nu eenmaal verplicht zijn
In mijn ervaring is het gemiddelde management inderdaad niet competent op het gebied van IT, dat geldt zowel bij de overheid als in het bedrijfsleven. Echter zijn ze wel vatbaar voor goede argumenten en in het huidige geopolitieke klimaat is er absoluut een goede zaak te maken voor het kiezen voor open source software in plaats van het volgende product van een grote aanbieder uit de VS. Bij de overheid hanteert men al jaren het "pas toe of leg uit" beleid in het voordeel van open source, dus ook daar wordt niet meer zomaar klakkeloos voor gesloten oplossingen gekozen van Microsoft et al.
Dat is overal het geval. Wij zijn van pappen en nathouden. Microsoft is eenvoudig, bekend en goedkoop ( relatief een Linux is ook niet gratis op het totaal beeld van een ict afdeling)

Vergadering komt alleen als er druk op staat en dat zie je overal, te beginnen met evolutie😂
Microsoft is eenvoudig, bekend en goedkoop
De weg van de minste weerstand, zeker weten. Maar Microsoft is zo goedkoop als een flink lekkende kraan. Sure, op de korte termijn lijkt water niet duur, maar de kraan vervangen is voor de iets langere termijn de duurzame en uiteindelijk goedkopere oplossing.

Als we als Europa massaal zouden switchen naar Linux dan is dat ook een investering. Aan het begin zal dat duur en ongemakkelijk zijn. Uiteindelijk levert het echter meer banen en kennis op in Europa zelf, in plaats van de stroom aan geld die we maar naar de VS blijven sturen. Dit gaat om tientallen miljarden euro's per jaar vanuit alleen al de overheden.

We staan als Europa zelf voor de keuze om onze afhankelijkheid van Microsoft te beperken en te decentraliseren in onze eigen Europese markt.
Applicatielandschap van overheden zijn ook best wel complex. Vol aan elkaar geknoopte applicaties, waarvan er niet altijd een alternatief bestaat (dat beter is). En als je pech hebt zit je ook nog met applicaties die door andere overheden of samenwerkingsverbanden worden gebruikt. En als je dan al over gaat heb je gedoe met compatibiliteit of heeft het weer impact op de werkwijze. En voor je begint krijg je ook nog weer leuk met de europese aanbestedingsregels te maken. En daar bovenop draait dit alles op belastinggeld. Het is niet een populaire gedachte om dat geld in op zich al werkende IT systemen in plaats van de primaire taakuitvoering.

Ik zeg niet dat ik het daar mee eens ben, maar wel dat het wat ingewikkeld ligt. De 'fout' wat mij betreft is eerder dat er al (breed gedragen) visies bestonden om te zorgen dat data opgesagen is in de Europese ruimte en dat je niet in een vendor lock komt te zitten van bedrijven. Dat hele M365 staat daar haaks op, maar als het er op uit komt zie je dat beslissingen toch gemaakt worden met de portemenee en een stukje gemak. Mijn ervaring is dat de kennis er ook echt wel is, maar dat het uiteindelijk op (bestuurkijjke) belangenafweging aankomt. Geld kun je maar één keer uitgeven en dit zijn niet de meest sexy politieke onderwerpen. Tuurkijk, nu staat dit onderwerp op het netvlies. Maar een heel ICT migratietraject zal toch het onderspit delven tegen een begrotingstekort, indrukwekkende drones aanschaffen of een bouwproject.
Applicatielandschap van overheden zijn ook best wel complex. Vol aan elkaar geknoopte applicaties, waarvan er niet altijd een alternatief bestaat (dat beter is).
Ik wil het zeker niet bagatelliseren hoor. Waar ik echter wel bang voor ben is dat als we steeds blijven noemen dat "er geen alternatief bestaat" het haast lijkt alsof het bij voorbaat kansloos is. Je kunt nou eenmaal niet verwachten dat er alternatieven komen, terwijl de massa daarop wacht en gewoon Windows blijft gebruiken. Laat je stem ook met je portemonnee horen. Kies je voor de hard- en software met alleen maar Windows ondersteuning, of laat je die juist links liggen? Ik heb als Linux gebruiker onlangs een apparaat bewust niet gekocht omdat ze alleen Windows software leveren. Helaas pindakaas, aan mij dus geen klant. En hoe meer mensen zo denken hoe eerder het bedrijf alsnog met Linux ondersteuning komt, of de markt zelf met een alternatief komt wat goed werkt op Linux.

Gelukkig zien we de afgelopen jaren toch wel een kleine verschuiving naar Linux en open standaarden. Ook nu steeds meer mensen alleen nog een telefoon en eventueel een tablet hebben, of een Apple laptop, kun je nu al niet meer verwachten dat iedereen wel `.exe` bestanden kan gebruiken of zelfs `.doc` bestanden kan openen. Gaming op Linux is ook groter dan ooit. Ik speel bijvoorbeeld Red Dead Redemption 2 en Anno 1800 op Ubuntu en dat werkt absoluut perfect.

Be the change you want to see!
Nog leuker is een docx bestand met die ingebouwde actieve word drm/irm te krijgen die natuurlijk niet buiten de eigen organisatie te openen is... En gebruikers die dan echt niet begrijpen waarom dat niet werkt. en waarom ze bij verzender moeten zijn |:( Die blijkbaar ook zo onkundig is dat hij een beveiligd bestand deelt zonder goede machtigingen in te stellen naar iemand van buiten zijn eigen organisatie, en niet begrijpt dat dit niet werkt |:( (Libre kan hier dus ook niets mee)

[Reactie gewijzigd door karelvandongen op 10 april 2026 17:36]

Allemaal waar, maar ga jij al die managers verkopen dat ze het even zwaar gaan krijgen voor het beter word? De weg van de minste weerstand. Verandering komt pas als er druk op staat.
Ik doe al mijn aandeel door zelf het goede voorbeeld te blijven geven en mensen in mijn directe omgeving te motiveren om dat voorbeeld te volgen. Binnen ons bedrijf gebruiken we geen Windows, Office of Teams, alle hosting doen we op onze eigen hardware in ons eigen netwerk. We werken volledig op basis van Linux en open-source software. Bij aanschaf van bijvoorbeeld laptops kopen we al expliciet Linux laptops. Mijn impact is misschien wel klein, maar zeker niet nul. Als iedereen die van de Amerikaanse monopolie af wil een klein beetje impact maakt dan wordt die druk vanzelf groot genoeg. Mensen kiezen helaas voor gemak, ook al is dat niet in hun eigen voordeel.
Ik doe al mijn aandeel door zelf het goede voorbeeld te blijven geven
Dat is het enige wat je kan doen. En is genoeg. Ik heb mijn primaire laptop thuis ook gewoon linux draaien, geen windows meer op die machine. Ik heb ontdekt dat ik prima zonder kan.

Maar bedrijfsmatig? Onze klanten eisen Windows in hun aanbestedingen en opdrachten. Als de klant niet veranderd doen wij het ook niet. Ze zijn gewoon nog niet geinteresseerd in andere oplossingen. Wij doen hun beheer, maar al hun applicaties zijn veelal windows desktop applicaties. Hun instructies zijn op windows gebaseerd. Ik heb nog geen klant ontdekt met een interesse in linux of zelfs maar open source. De licenties voor onderwijs van microsoft zijn te gratis en te goedkoop. En dat telt voor andere overheid/semi overheid sectoren ook.

Wij als bedrijf bepalen niet wat de klant draait of wil draaien. Wij kunnen wel linux only gaan, maar dan hebben we geen klanten meer. En het is wel een bedrijf uiteindelijk.
Maar bedrijfsmatig? Onze klanten eisen Windows in hun aanbestedingen en opdrachten.
Dat is de reden waarom alle overheden in Europa massaal moet overstappen op open standaarden (en Linux). En dan van iedereen die met de overheid zaken wil/moet doen eisen dat ze dat via die open standaarden doen.

Gevolgen:
  • Massale toename in Linux en software gebruikers ervaring in de bevolking. (alle ambtenaren)
  • Bedrijven moeten nu die open standaarden ondersteunen. Als die kennis en ervaring er eenmaal is verlaagt dat de drempel om het ook voor andere zaken te gebruiken.
  • Gesloten applicaties zullen compatibiliteit moeten gaan garanderen om hun klanten tevreden te houden. Die compatibiliteit verlaagt de drempel om over te stappen.
Gaat dit van de een op de andere dag het probleem oplossen? Nee, het gaat erom de bronnen van het probleem, vendor lock-in, migratie kosten, gebruiker weerstand, te overwinnen en omstandigheden te creëren waardoor het op termijn wel aantrekkelijk wordt voor bedrijven om over te stappen.

Gaat dit geld kosten? Ja, dat is de reden dat de overheid het moet doen. De markt gaat dat niet oplossen. De markt doet vooral aan korte termijn denken en dit is een lange termijn kwestie.
En dan van iedereen die met de overheid zaken wil/moet doen eisen dat ze dat via die open standaarden doen.
Microsoft ondersteund de open standaarden al vele jaren. Dus die bedrijven blijven nog steeds Microsoft kopen omdat dat simpelweg voor verreweg de meeste bedrijven de beste oplossing is.

Mensen blijven zo eigenwijs denken dat omdat linux op hun thuis-pc een prima alternatief is, dat het dan ook een prima alternatief is voor een Enterprise omgeving.
Hoe ga jij een CEO overtuigen dat het een goed idee is om veel meer geld uit te geven voor veel minder functionaliteit, met als enige voordeel dat je dan geen Microsoft gebruikt?
Hoe ga jij een CEO overtuigen dat het een goed idee is om veel meer geld uit te geven voor veel minder functionaliteit, met als enige voordeel dat je dan geen Microsoft gebruikt?
Dit is een beetje een vreemd stijlfiguur. Want ik ben dit argument niet tegengekomen in serieuze discussie. Natuurlijk heb je Linux enthousiastelingen met deze instelling, maar dat heb je ook bij Apple.

Voor een CEO is het op het moment strategisch heel verstandig om te kijken buiten de Amerikaanse Big Tech. Trump laat zien wat de gevaren zijn om afhankelijk te zijn van de software van een andere grootmacht.
Als jij kosten niet bent tegengekomen in "serieuze discussies" met een CEO dan heb jij geen serieuze discussies gehad.
Feit is dat Microsoft met een E3 of E5 licentie een zeer aantrekkelijk pakket heeft met een zeer lage TCO en heel veel functionaliteit. Maar de meeste mensen weten dat niet, omdat ze niet in grote complexe omgevingen werken.
Ah, ja. Ik ging eigenlijk vooral aan op het stukje "met als enige voordeel dat je dan geen Microsoft gebruikt?" dat je schreef.

Het voordeel van afstappen vanm big-tech is dat je meer weerbaar word, want je kunt bijvoorbeeld dan een product kiezen dat ook doordraait als de big-tech cloud niet meer bereikbaar is in Europa, of als Amerika besluit om Europese data op een bepaalde manier te misbruiken.

Maar uiteindelijk zal de keuze per situatie verschillen, en is het allemaal niet zo zwart wit. Wel denk ik dat het goed is dat overheden het voortouw nemen in afstappen van big-tech.
Die vooral onvoordelig zijn, als je gedeeltelijk over wilt stappen, want je kun vaak niet maar een gedeelte licenseren, je moet vaak voor elke mogelijke gebruiker betalen en daardoor krijgt Microsoft ook veel geld voor linux/mac !! en tegenwoordig kost het in totaal per machine ook best veel alles bij elkaar maar het zit vaak wel versnipperd over licenties die ook nog nodig zijn (dingen als cals), En men heeft de voordelen van alternatieven nog niet door, en wil daarom niet een kritisch kijken.
[...]

voor veel minder functionaliteit,
Zitten er daar functionaliteiten in die de CEO nodig heeft?
Gaat dit geld kosten? Ja, dat is de reden dat de overheid het moet doen. De markt gaat dat niet oplossen. De markt doet vooral aan korte termijn denken en dit is een lange termijn kwestie.
Op lange termijn kan het geld opleveren. We betalen nu miljarden per jaar aan Amerikaanse IT-bedrijven. Dat geld zou ook naar Euroepese bedrijven kunnen gaan. Vanzelf zal het echter niet gaan, de overheid zal dat moeten aanjagen.
Ben ik absoluut met je eens. Maar ik heb nog niemand die naar mij luistert in de overheid. Als ik mij verkiesbaar stel op dat platform, stem je dan op mij 8-) ?
Hmm, ooit deden 'we' dit met Google. Waarom doen we dat niet opnieuw? ;) Overigens valt het met die interesse best mee.

[Reactie gewijzigd door RielN op 10 april 2026 09:51]

Ik begrijp helaas niet wat je nou eigenlijk wil zeggen.
Licentie voor Microsoft zijn zeker niet goedkoop > 4800 per jaar (via aps helaas geen andere aanbieders voor scholen !!) voor ca 580 leerlingen. Maar het rotte is dat ondanks dat > 85% op chromebooks werkt, je niet alleen deze kun licenceren maar perse voor de hele organisatie moet afnemen, a dus 100 per jaar per machine betaalt!! dus echt gratis is al lang niet meer.
Geen idee wat aps moet zijn maar scholen halen meestal binnen licenties surf/slb/slim diensten. Spotgoedkoop en de basis licentie voor leerlingen is gratis. Voor medewerkers en klein bedrag. Ja als je a5 gaat uitdelen kost het was meer, maar niet wat hij noemt

En 85% of Chromebooks? Misschien in basis onderwijs, maar daarbuiten vergeet het maar.
aps (apsitdiensten.nl) is de surf/sbl/slim voor basisscholen.. En ja die is duur. En echt alle kinderen chromebooks en alle docenten (op 1 na)/en ondersteuners ook. alleen digiborden/smartborden en staf heeft Windows nodig. En ja dan is het dus duur, kan je de factuur laten zien, en dat zijn dus vaste verplichte kosten per zoveel docenten.
"Basispakket Microsoft ﴾incl. M365 A3 voor medewerkers﴿ 01‐1‐2026 t/m 31‐12‐2026 60 Microsoft Gebruikerslicenties € 3.664,80 excl"

[Reactie gewijzigd door karelvandongen op 10 april 2026 22:22]

Levert slim om de naam even in te korten niet aan basisscholen? Ik dacht van wel.
edit:
Bought t van niet slb is voortgezet onderwijs en middelbaar volgens de site. Dat is mijn doelgroep dus ik had mij blijkbaar niet meer afgevraagd
Ik geloof wel dat je basis school Chromebooks gebruikt, ik dacht meer aan het hele onderwijs it landschap en dan is het maar een kleine speler.

En 3600 is eigenlijk niet zo veel. Dat lijkt misschien zo, maar dat is niet eens het maandsalaris van een docent. Een vergadering kost meer.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 11 april 2026 09:32]

Ik zeg ook niet dat het onbetaalbaar is, maar het is niet die paar tientjes wat de meeste mensen hier nog lijken te denken (omdat voor consumenten los het vaak wel een paar tientjes was via webshop..). En het is vooral dat we veel per machine betalen en er helaas geen eenvoudige andere oplossingen zijn, omdat het licentie model van Microsoft zeer nadelig is voor wanneer je niet totaal in het Microsoft systeem zit. Het gaat meer om het principe als de kosten.
Als het principe is wat telt, waarom stap je er dan niet van af. OpenOffice werkt prima, nextcloud of only office etc. En de andere nieuwe werken prima toch? Kunnen allemaal word bestandjes openen en schrijven. En je zegt zelf dat je verder weinig nodig hebt. Lvs en dergelijke doe je SaaS. Die hebben geen desktop nodig.
Het gaat vooral om staf, zon 5 man, die office nog nodig heeft. De rest gebruikt google docs. En de 35 digborden/smartborden op windows (helaas zijn er nog weinig chromeos borden) hebben genoeg aan google docs. Het is meer zo dat er er weinig goede officele opties zijn, van aanbieders, die zich richten op onderwijs en waarbij ik een handje vol licenties kan kopen, echt je wilt dit niet bij een onbetrouwbare partij kopen, en je wilt er zeker van zijn dat je alle nodige licenties hebt !, en dit maakt Microsoft bewust lastig.
Komen die borden niet met een oem licentie van zichzelf? En waarom niet Linux erop. De basis touch word zeker ondersteund. Mogelijk is er een distro met Google lookalike of kan je zelfs Chrome os erop zetten. Het zijn uiteindelijk gewoon schermen met een dood normale computer erin. Ik heb er zelfs thuis een oudje van een school. Linux doet ook multi touch.

En die 5 man wat doen ze in Office dat niet op een van de alternatieven kan? Ik ben serieus benieuwd want er kan niet veel zijn.
De borden komen vaak wel met een licentie maar dat is dan bv win 10 home oem... en gelukkig heb ik geen lokale server maar "Als je ooit een lokale server toevoegt (bijvoorbeeld voor centrale opslag of een lokale printerserver), worden CALs direct weer verplicht voor elk apparaat of elke gebruiker die daar verbinding mee maakt". En ik moet dan ook kijken wat met intune te doen, want ik zit dan weer met ondersteuner (cloudwise als achtervang) die uitgaat van bepaalde dingen ( en die zover krijgen om libre via intune uit te rollen...). Daarom zijn dit soort dingen vaak best complex. Er zijn helaas niet veel concurrerende aanbieders, die alternatieve zijn vaak echt te amateuristisch. En helaas ben ik nog geen professionele aanbieder tegen gekomen die echt een goed pakket bied met zoveel mogelijk alternatieven. (draai zelf al 5 jaar exl op linux thuis)
Er zijn heel veel professionele Intune alternatieven. Fleetdm is de enige gratis open source optie. Maar vraag het een ai of zoek mijn andere comments hier op, er is een hele lijst van professionele tools die de dingen die Intune doet kunnen. En wat file server betreft. Zet een samba 4 server op. Zo te horen heb je niets bijzonders nodig. Kan je zonder extra licentie over smb (het windows delen protocol) opslag delen zonder windows licentie nodig.

Vraag chatgpt of copilot om een start config, die kunnen ze wel maken voor je.

Het kost een beetje inzet, maar de opmerking dat er geen alternatieve professional aanbieders zijn van Intune of Windows file server alternatieven klopt gewoon niet. Samba4 kan ook een volledige active Directory nadoen. Windows ziet het verschil niet, je kan samba en Microsoft ad samen 1 domein laten beheren als was het allemaal windows.
Ik bedoel niet het technische deel, dat is het aller makkelijkste... Ik bedoel leveranciers die ondersteuning geven. En daar zit vaak het echte probleem, zeker in Nederland, waar de meeste aanbieders dat niet willen aanbieden. Ik als al meerdere keren gevraagd om iets niet Microsoft of Adobe aan te bieden, maar reactie, Nee is er gewoon niet. En cloudwise is ook een leverancier die niet van standaard wil afwijken, hoeveel jaar ik al bezig ben om ze zover te krijgen om het verplicht wachtwoord veranderen uit te kunnen zetten (dat is dan ook een erg onveilig iets)... Daarom vraag om om alternatieven, niet van software maar van serieuze aanbieders.

[Reactie gewijzigd door karelvandongen op 11 april 2026 16:15]

Tja appel en ei, het word weinig aangeboden omdat er weinig vraag is.

Het beste dat je kan doen is over scholen heen medestanders vinden, werkgroepen opstarten en het zelf doen onder samen sterk. Dan zet je eerst zelf een start neer die je zelf kan ondersteunen. En dan komt de support aanbieder er ook voor als je een grote groep heb. Gezamenlijk aanbesteden en dan hebben ze geen keuze als je Meld dat open source verplicht is.
De meeste medestandster die ik tegen kwam op bv een WHY weten helaas dan weer niets van onderwijs, en bij vele beheerders in het onderwijs ontbreek helaas de technische kennis en kennis van voordelen van open source. Als ik mogelijkheden zie dan sta ik daar altijd voor open, maar dit zijn helaas van die problemen die een combinatie van echte technische kennis en kennis van hoe scholen werken vraagt, en dat is een best zeldzaam iets. Daarom doe ik zoveel mogelijk zonder Windows/office als mogelijk is, maar er blijven helaas een paar dingen over, die niet makkelijk zijn op te lossen zonder een groepje gelijk gestemde te vinden, die ook deze markt begrijpen, en echt samen willen optrekken. En gelukkig zie ik wel dat bv een https://sivon.nl/landschapskaart/ al een goede kant op beweegt, maar dan zie ik bv geen visie op integratie met basispoort... en dat gaat voor leerling management een probleem zijn.
Basispoort? Dat is toch gewoon in de browser, werkt toch gewoon ook op Linux? Ze noemen expliciet Ubuntu denk ik? Maar elk platform met een Chrome gebaseerde browser zou moeten werken?
Het gaat om integratie aan de achterkant (want basipoort werkt overal) want bijna alle leerling software werkt daarmee maar als dan het open leerling volgsysteem (LVS/ LMS) daar dan niet mee samen werkt... dan kun je daar niet naar overstappen. En ik heb nog geen open source syteem gezien die dat wel kan (zeker omdat dit iets typisch nederlands is, en ze dit in velen landen niet hebben).
Vraag de ai een integratie te schrijven voor het systeem naar keuze. En goede ai kan dat prima. Basispoort is standaard saml. Daar is niets bijzonders aan.
als netwerk leverancier:
"Als netwerkleverancier aansluiten bij het Basispoort toegangsportaal, is mogelijk onder de volgende voorwaarden:
• een professionele organisatie zijn met een vestiging in Nederland;
• een professionele helpdesk hebben voor gebruikersondersteuning;
• een inlogportaal bieden voor zowel leerlingen als leerkrachten;
• een laagdrempelige inlog mogelijk maken, bijvoorbeeld o.b.v. plaatjes voor onderbouwleerlingen die nog niet kunnen lezen;
• een correcte koppeling faciliteren tussen bestuur en onderliggende scholen, zodat een leerkracht op verschillende scholen correct wordt geïdentificeerd;
• een securitytest succesvol doorstaan, afgenomen door een extern beveiligingsbedrijf;
• zich verplichten toekomstige (wettelijke) ketenwijzigingen ook in hun omgeving door te voeren."

En voor een las zal het vergelijkbaar zijn.. en voor open source zul je dus eerst een zekere massa nodig hebben om dit soort dingen te kunnen implementeren in een open source iets, technisch is het vaak heel makkelijk maar....
Het leuke is dat je geen massa nodig hebt, je moet het gewoon doen en een zogenaamd pull request indienen. Als het niets in de weg zit, redelijke kans dat het geaccepteerd word.

En die voorwaarden kan je met een korreltje zout nemen. Een systeem dat plaatjes als aanmelding accepteert is bij definitie niet secure. Zelfs al is de reden begrijpelijk.

Ook zal elke redelijke organisatie een aantal voorwaarden aanpassen voor de realiteit van open source. Dat zou zeker in deze tijd een ding moeten zijn.

Maar goed wellicht niet, maar dan is het gewoon aan jou en gelijk gestemde om daar wat aan te doen. Sowieso kan een groepje de integratie maken op open source. En groep scholen kan de audit betalen, zo duur zijn die ook weer niet. Ze geven meer uit aan toiletpapier. De audit is alleen voor de koppeling met Basispoort

Je zal moeten laten zien dat je bezig bent, ze komen het niet vragen aan je. En wat zou je willen ontsluiten? Want sommige open source systemen hebben in andere landen of door andere scholen al audits gehad en die kan je dan hergebruiken.
Maar ik kan geen documentatie of api vinden (zoals wel vaker), en zonder niet publieke info is het dus wat lastig om op te zetten. En die gaan ze vermoedelijk niet geven tenzij je een redelijk plan hebt met een wat grotere groep gebruikers. En zeker omdat je met veel privacy gevoelige gegevens van doen hebt ga je ze daar echt niet zomaar van kunnen overtuigen, anders hadden ze specificaties en mogelijkheden van api key aanvragen wel ergens publiek gezet. dus er is zeker wel een bepaalde massa nodig.
Probeer het eens, vraag het aan. Een developer optie moeten ze toch hebben.
Ben je bekend met https://eerlijkdigitaalonderwijs.nl/ ? Dat is een club die zich inzet voor en transitie naar opensource in het onderwijs. Er zitten docenten, IT-ers, opensource liefhebbers en school IT leveranciers in deze club. Ze zijn ook te vinden op Matrix: https://matrix.to/#/#CEDO:matrix.org
Sivon en Kennisnet doen wel goede dingen, maar het zijn maar kleine stapjes.

Als je op open source wil overstappen waarom zou je dan aan het closed source op Azure gehoste Basispoort willen vasthouden? Een probleem wat op veel scholen wordt ervaren is nu juist dat je dan 2 portals hebt, Basispoort en een Google-Classroom of Microsoft portal. Als je met een hele school op open source over gaat, maak je één inlog portal, bijvoorbeeld op basis van Univention.
Helaas zie ik nog niet heel veel progressie. En Basispoort kan alleen vervangen worden wanneer je iets anders bouwt, waarop de uitgeverijen gekoppeld willen worden. Zonder goede methoden geen les. En we gebruiken moo, dit zorgt er voor de je alle icoontjes vanuit Basispoort en wat zelf gecreëerde links(waaronder Google Classroom), aan de gebruikers kunt doorgeven, Basispoort zien ze eigenlijk niet.
Mag ik ook vragen in welke industrie je werkt, hoe groot de organisatie is? Op welke gebieden kom je makkelijk van de big-tech producten af en op welke plekken gaat dit lastig?
Mag ik ook vragen in welke industrie je werkt, hoe groot de organisatie is? Op welke gebieden kom je makkelijk van de big-tech producten af en op welke plekken gaat dit lastig?
Wij zitten in de wholesale telecom sector met minder dan 10 medewerkers. Wij zijn redelijk op onszelf waardoor we tegen weinig problemen aanlopen. Het enige wat ik soms wel lastig vind is als (vooral nieuwe) klanten dingen via Teams met ons willen qua samenwerking en wij ze dan teleur moeten stellen. De meeste klanten accepteren dit gewoon, maar het voelt soms wel lullig als je met meerdere bedrijven aan een project werkt en wij moeten dan "moeilijk doen" omdat wij als enige geen Teams gebruiken.
omdat wij als enige geen Teams gebruiken
Maar teams draait toch ook in een browser op Linux?
[...]

Maar teams draait toch ook in een browser op Linux?
Ja hoor, dat werkt prima. Als we een uitnodiging krijgen voor een video meeting dan is dat voor ons geen probleem. Maar daar blijft het voor ons dan wel bij.
Waarom? alle samenwerk dingen werken ook in de browser. Het is wat minder geïntegreerd, maar je kan ook gewoon elk uur even checken in een lopend project. Je wil jezelf toch niet elke minuut laten afleiden van je werk.

Je kan documen en zo downloaden, ze uploaden en wat mis je dan nog. Het is geen Discord. Je hoeft niet naar een stroom van door elkaar pratende mensen te kijken.
Leuk dat je dit doet met een bedrijf van 10 werknemers.

Maar probeer het eens te doen met een bedrijf van >2000 werknemers.
Bor Coördinator Frontpage Admins / FP Powermod @Blockchain10 april 2026 13:45
. Mijn impact is misschien wel klein, maar zeker niet nul.
Met een bedrijf van nog geen 10 medewerkers nadert je impact helaas waarschijnlijk statistisch gezien wel de 0. Het is voor een klein bedrijf interessante informatie maar ik denk ook makkelijker (afhankelijk van de tak van sport waar je binnen opereert) dan voor een bedrijf met 1000-en werknemers. Het soort bedrijf en hoe technisch handig je gebruikers zijn speelt zeker ook mee.
Op vele basisscholen worden er tegenwoordig erg veel chromebooks gebruikt, Bij een chromebook kun je dus gewoon zegen dat als een 10 jarige het al kan gebruiken, waarom kun jij het dat dan niet }> . Natuurlijk zijn eigenlijk alle programma tegenwoordig via een website te bereiken, dat maakt het een stuk makkelijk, zodat je eigenlijk allen met uitwisselen van documenten zit, gaat >99% goed. En dingen als word art of font die dan bv niet kunnen. wij hebben ca 700 kinderen en 60 docenten, en als ik zie hoe goed dit in minder als 10 uur aan ondersteuning te managen is. (chromeos is gebaseerd op linux)
[...]


Met een bedrijf van nog geen 10 medewerkers nadert je impact helaas waarschijnlijk statistisch gezien wel de 0.
Je zou hetzelfde kunnen stellen over het stemmen in verkiezingen. Maar ondanks dat een enkele stem niet doorslaggevend is, telt uiteindelijk wel iedere stem mee. Mensen praten met elkaar, zijn geïnteresseerd in het hoe en waarom er bepaalde keuzes worden gemaakt en het kan zo (direct of indirect) toch een groter effect hebben.
Microsoft is eenvoudig, bekend en goedkoop
Wat maakt voor jou Microsoft eenvoudig? Als je bedoelt dat je zonder technische kennis kan beginnen, sure. Maar elke serieuze operatie maakt het complex. Net als bij Linux.

Goedkoop is het ook niet. Als je b.v. kijkt naar Azure-kosten: is het vooral duur! Veel Europese partijen zijn goedkoper.

Dan blijft in mijn ogen vooral bekend over.
Wat maakt voor jou Microsoft eenvoudig? Als je bedoelt dat je zonder technische kennis kan beginnen, sure
Ja de definitie van eenvoudig is dat elke aap het bij elkaar kan klikken en zo kan starten. De drempel van entry is laag.

En goedkoop? Er is geen Europese partij die levert wat Microsoft levert onder Azure. Ze bestaan gewoon niet. Dus duur? ja het is niet goedkoop. Maar alhoewel je gratis linux distro en veel tools kan downloaden hebben bedrijven in veel gevallen allerlei iso certs nodig, bepaalde garanties en support. Die prijs moet je aan de open source kant er bij optellen. En een contractje bij redhat of iets dergelijk is echt niet goedkoop te noemen. Mensen die Azure duur vinden laten wat mij betreft vaak onbedoeld of niet een hoop van de extra kosten van de alternatieven weg. Extra personeel omdat je zelf host. Extra kennis, extra support contracten. Extra kosten om open source te certificeren etc etc etc.....

Ik gebruik graag open source. Maar het is verre van gratis in een bedrijfscontext.
Maar alhoewel je gratis linux distro en veel tools kan downloaden hebben bedrijven in veel gevallen allerlei iso certs nodig, bepaalde garanties en support. Die prijs moet je aan de open source kant er bij optellen.
Klopt, maar het werkt ook twee kanten uit. Als je geen behoefte hebt aan al die garanties, support, etc dan betaal je er toch voor. De licentie-manager die je nodig hebt om met MS te onderhandelen is ook niet gratis en als je je personeel wil opleiden of certificeren dan snoept MS ook weer een graantje mee.

Ons security team moest extra mensen aannemen om de vloedgolf aan (false positive) meldingen van MS Security Center te stelpen, dat was niet echt een keuze. MS biedt een hoop security en features maar je moet het wel allemaal beheren en dat heeft ook een hoop voeten in aarde. Ja, iedere aap kan op de bestel-knop drukken maar met een paar verkeerde klikken zet die aap de beveiliging uit.

Het blijft appels-en-peren vergeljken. Als je een probleem hebt dat goed past binnen de mogelijkheden van Azure dan is er geen beter alternatief dan Azure zelf. Daar staat tegenover dat het een grote en dure oplossing is als je al die features, veiligheid, etc niet nodig hebt. MS heeft het grote voordeel dat ze al overal gebruikt worden waardoor de instapkosten al betaald zijn.
Alles dat ook maar 1 aanbesteding wil doen, moet typisch een bagger lading van die garanties en certificeringen hebben. Voor jan met de pet zaakjes hoeft het niet. Maar mkb en daar boven en zeker als ze werken met gevoelige gegevens zoals overheid en zorg (en zie chipsoft dan gaat het nog mis). Moet ze hebben.

Ik weet niet of het appels en peren vergelijken is. Aan het einde van de dag hebben beide een rekening open of closed source. Dat de items op de rekening anders zijn veranderd niets aan dat iemand moet betalen. Open source in het bedrijfsleven is niet noodzakelijk meteen goedkoper omdat je geen licenties af tikt en dan hebben we het nog niet over producten waar je voor de open source producten een plus licentie hebt voor de leuke extras.
Bor Coördinator Frontpage Admins / FP Powermod @readefries10 april 2026 13:49
Veel Europese partijen zijn goedkoper.
Dat is wel een beetje kort door de bocht, zeker wanneer je naar zaken als volwassenheid van het product en zaken als interoperabiliteit gaat kijken. De EU partijen die ik kan vinden die goedkoper zijn lijken dat met een reden te zijn; ze kunnen simpelweg niet zo veel vragen omdat het product niet zo volwassen is, minder bekend, minder goed integreert met andere oplossingen etc. De prijs wordt uiteindelijk door de marktleiders bepaald. Kan je daar (nog) niet mee meekomen dan zal je zeker op prijs moeten concurreren.

[Reactie gewijzigd door Bor op 10 april 2026 13:50]

[...]

Goedkoop is het ook niet. Als je b.v. kijkt naar Azure-kosten: is het vooral duur! Veel Europese partijen zijn goedkoper.
Zoals Mijtdevries schreef: "Feit is dat Microsoft met een E3 of E5 licentie een zeer aantrekkelijk pakket heeft met een zeer lage TCO en heel veel functionaliteit."

Ik heb serieus naar alternatieven gekeken, maar als je naar de totale kosten kijkt, kun je niet om Microsoft heen. Zeker met wat onderhandelen kom je op zeer acceptabele kosten per maand uit. Daarnaast is het meestal ook prettig werken met Microsoft-partners.
Microsoft heeft in de loop der tijd gewoon een goed totaal pakket neergezet. Eenvoudig, inderdaad. Wat de meeste behoeften van een IT afdeling afdekt. Met Linux als oplossing zul je toch met verschillende oplossingen moeten werken en die laten integreren. Klinkt als maatwerk, en dus duur en minder handig.
Heb je helemaal gelijk in. Ik wilde in die zin niet negatief over komen over Microsoft. Het is wat het is een dat doet het goed. Ik heb dat hier vaker gezegd en dan krijg je een hoop shit. Elk individueel product van Microsoft kan je elders een beter vinden. Maar men accepteert de met goed genoeg van Microsoft omdat het wel allemaal samenwerkt in 1 keer een zo.
Maar men accepteert de met goed genoeg van Microsoft omdat het wel allemaal samenwerkt in 1 keer een zo.
Zeker, en niet alleen technisch maar ook op andere vlakken. De IT-wereld, in ieder geval die van PC"s, is rond MS gevormd. Dat maakt het eigenlijk onvervangbaar. Zelfs als iemand een exacte kopie maakt is dat niet goed genoeg om MS van de troon te stoten, waarom overstappen op een kopie als je ook het origineel kan krijgen? Wat prijs betreft kan ook niemand tegen MS op onderhandelen, MS heeft genoeg geld om strategische projecten gratis weg te geven om te voorkomen dat een concurrent er tussen komt.
Ook als het gaat om het trainenen certificeren van mensen, het auditten van je IT-omgeving, de finiaciele kant, etc, etc... overal zit MS enorm stevig in het zadel omdat het zadel rond MS is gevormd.

Of het ook goede software is doet er eigenlijk niet meer toe en de gebruikersvriendelijkheid holt dan ook achteruit. MS probeert al lang niet meer de beste te zijn want er is niemand om mee te vergelijken. Net goed genoeg is dan ook goed genoeg, de gebruikers kunnen toch niet weg.

Volgens mij is het punt niet ver weg dat het omslaat in het nadeel van MS. Reclame als deel van het OS is volgens mij over de grens. We zien dat laatste tijd veel gamers overstappen, niet zozeer omdat Linux beter preseteert maar omdat Windows te veel gedoe is.

Games waren lang een van de bastions van Windows, software die extreem geoptimaliseerd is en alle nieuwe en gekke API's, features wil gebruiken en is ingebed in een ecosysteem van ondersteunende software (van drivers tot communicatiesoftware tot cheats). Linux kan nog steeds niet alles wat Windows kan, maar voor velen is het goed genoeg.

Misschien zijn er nog wat rauwe randjes maar het is goed genoeg, de meeste mensen kunnen de meeste van hun spellen spelen met minder gedoe dan op Windows. Als er gedoe is dan is het eerder een oprechte bug dan een bewuste keuze van MS (reclame, pop-ups, copilot, pick-your-poison).

De desktop zelf is volgens mij niet ver weg nu de meeste belangrijke software in de browser draait. Het is niet perfect maar het is goed genoeg dat de meeste mensen er gewoon hun werk mee kunnen doen.

Dat is imho waar het om gaat in dit soort trajecten: goed genoeg. Je hoeft niet op alle punten beter te zijn dan de concurrent, maar je moet goed genoeg zijn dat mensen hun ding kunnen doen zonder te veel frustraties. Sommige zaken zijn inderdaad niet te doen zonder software van MS. Niemand heeft een tekstverwerker of spreadsheet met álle functionaliteit van Word of Excel en niemand kan die zo goed integreren als MS zelf.

Als je weg wil van MS/Windows moet je dus niet op zoek gaan naar een 1:1 drop-in-replacement. Je moet je afvragen wat je écht nodig hebt en wat daarvan goed genoeg door (bv) Linux gedaan kan worden.
Daar begin je mee zodat je een basis hebt om vanuit te werken. Voor alles wat echt mist blijf je gewoon je bestaande (MS-)software gebruiken. Bij nieuwe projecten maak je gebruik van wat je hebt en dan kom je vroeg of laat op het punt dat de aantrekkelijkheid van MS/Windows afneemt omdat die software steeds minder voordeel heeft van integraties met andere MS(gebaseerde) software terwijl de nadelen blijven staan.
En daarom draait mijn prive laptop linux. Maar het bedrijfs ecosysteem heb je daar niet in een keer mee.
Wat vindt jij dan een betere vervanger voor: Excel, Intune, sccm, gpo management? Ben benieuwd :)
Dat ligt eraan hoe jij beter definieert. Ga kijken op die markt en je vind voor elk van de producten die je noemt alternatieven. Allemaal blinken ze ergens in uit. Voor de producten die ik gebruik bij Microsoft zijn allemaal betere alternatieven. Maar die zijn minder geïntegreerd.

Ik heb niets te doen met sccm dus ik heb de alternatieven niet bestudeerd voor dat pakket, zelfde met Intune. Maar dat wil niet zeggen dat het er niet is. Er is gewoon voor alles wel een alternatief. Het is een uitgebreide wereld daarbuiten.

En hoe werkt Intune op Linux? En Excel en gpo's?

Je hele vraag noemt ook heel specifieke windows only producten. Ik kan argumenteren dat een cross platform product bij definitie beter is.

Het is maar wat je leuk vind. Ik werk elke dag met een hele stack van Microsoft Cloud producten. En mijn eind oordeel is dat buiten de integratie er echt wel wat beters is. Sql server, Mariadb, PostgreSQL etc. Iis, Apache en soortgenoten. Hyper-v docker en Kubernetes. Me Key Vault naar Hashicorp Vault of een van de anderen. En zo kunnen we nog even door.
ik reageerde op jouw stelling "Elk individueel product van Microsoft kan je elders een beter vinden."

Vandaar mijn vraag naar betere producten dan bijvoorbeeld Excel.
En hoe werkt Intune op Linux? En Excel en gpo's?
Die opmerking begrijp ik niet goed. Microsoft brengt producten vooral uit voor een MS omgeving. Hoe goed ze dan zijn in andere omgevingen is een bijzaak, imho.

En wat is beter? Beter op gebied van functionaliteit, stabiliteit, integratie, gebruikersgemak? Wellicht dat je ergens een tool hebt die data in sheets nog sneller kan verwerken, of meer nog complexe functies ondersteunt. Maar als dat een hele opleiding vergt, of een complexe interface... wat is dan nog beter?

Ik zou stellen dat Microsoft in de loop der jaren een goede sweetspot gevonden heeft tussen functionaliteit, betrouwbaarheid en gebruikersgemak. Zeker voor de zakelijke markt, waar IT toch vaak als een noodzakelijke kostenpost gezien wordt.
Ik zou stellen dat Microsoft in de loop der jaren een goede sweetspot gevonden heeft tussen functionaliteit, betrouwbaarheid en gebruikersgemak. Zeker voor de zakelijke markt, waar IT toch vaak als een noodzakelijke kostenpost gezien wordt.
Dat erken ik volledig. Dat maakt ze zo sterk. Maar dat maakt niet dat er voor elk individueel stukje niet iets beter is. Zoals ik met verschillende voorbeelden heb aangegeven. De voorbeelden voor de producten die ik gebruik aan de microsoft kant. SQL server werkt. Maar wat mij betreft is postgresql op vele vlakken beter. Maar sql server is vertrouwd voor de baas dus daar blijven ze.

Met dat intune en excel en de meeste van je voorbeelden zijn windows only producten. De meeste andere producten richten zich meer op cross platform. Dat komt met voor en nadelen. En vind je software distributie met apt gelijk aan die met intune? Geen idee. En software distributie is maar weer een stukje. Hoe vergelijk je het met snap of flatpack. Wat zijn de voordelen dat je in linux files kan vervangen zonder reboots of soms zelfs maar zonder de applicatie te sluiten. Goed of beter is afhankelijk van waar je waarde aan hecht. Ik vind cross platform een enorme pre. Dat maakt windows only pakketen bij definitie minder. Jou visie kan daar anders in zijn. Want niet cross platform zijn betekend dat je vendor locked bent en dat is slecht.
oja Linux heeft zeker voordelen en ik gebruik het ook graag :)

Linux heeft zeker op een aantal gebieden een voordeel en op andere gebieden weer nadelen t.o.v. Windows. Elk OS heeft zo z'n eigen sterke en zwakke punten.

Overigens, Intune is wel veel meer dan alleen software deployment. Uitrol van settings, rechten, permissions, auto pilot voor het automatisch inspoelen van een kale Windows installatie, Defender settings, etc, etc, etc.

Om je eerlijk te zeggen, ik ben te weinig bekend met Linux oplossingen voor de zakelijke markt. Ik ben benieuwd wat de Linux tegenhangers zijn van wat een zakelijke Windows omgeving mogelijk maakt.
voor linux is er samba4 welke 100% Active directory compatible is. ACL ondersteuning bestaat ook onder linux. En dan kan je de AI vragen om de intune vervangers (want dat is inderdaad meer),

AzureAD > https://www.keycloak.org/
Intune > https://fleetdm.com/

komt van @pbk waarvoor dank, maar voor de lokale AD Samba4 een directere vervanger. 100% AD compatible.

De AI zegt:
Top cross-platform alternatives to Microsoft Intune for Unified Endpoint Management (UEM) include NinjaOne, JumpCloud, Hexnode, Jamf Pro, and Workspace ONE, XFA

zoals ik ook al @Honytawk heb aangegeven.

Denken dat iets geen vervanging heeft is de grootste misser die je kan maken. In jou geval heb je het gewoon nooit nodig gehad en gezocht. Niets mis mee. Als je het nodig had ging je wel zoeken. In het geval van @Honytawk en zo kan ik alleen maar concluderen dat ze moedwillig de ogen sluiten.
Okay, helder... dan zou mijn volgende vraag zijn: hoe realistisch is dat je met Linux alternatieven het volgende pakket kunt nabootsen in de cloud:

EntraID + Exchange + Teams + Onedrive + Sharepoint + Purview (data governance) + identity protection + endpoint protection + power platform + azure voor vm's / websites / code / db's, etc + AI + sentinel, etc, etc.

Of on-prem: Active directory + group policies + dns + dhcp + CA + SCCM + WDS + MDT + printserver + fileserver + clustering en dan ook nog Exchange, Sharepoint, Skype, etc, etc.

En dan als betaalbare, redelijk eenvoudige te implementeren en te beheren omgeving, die ook door een volgende beheerdersteam beheerd kan worden.
edit:
dit is een serieuze vraag, ik weet zelf het antwoord niet of dat bestaat.

[Reactie gewijzigd door segil op 10 april 2026 21:54]

Dat is een prima vraag, maar ik denk niet helemaal redelijk. Active Directory is bijvoorbeeld makkelijk. Maar wat is entraid of zijn oude naam Azure Active Directory nou echt? Er zijn tal van cloud authenticatie oplossingen gebaseerd op oauth wat entraid levert als app registrations. Account systemen zijn er ook te over. Vaak gecombineerd voor sso tot een totaal. Zoals zoveel bij Microsoft combineert entra id een aantal concepten. Dus wat je echte vervanger word hangt af van wat je gebruikt. Dus keycloak, authentic, supabase? Allemaal mogelijke opties.

Voor al je stack onderdelen kan ik wat vinden.
dns + dhcp + CA + SCCM + WDS + MDT + printserver + fileserver + clustering en dan ook nog Exchange, Sharepoint, Skype, etc, etc.
Je bent niet veeleisend ook 😂. Maar een deel daarvan is zo basis dat het geen antwoord waard is. Dns en dhcp etc zijn ouder op Linux en Unix dan op Windows. Windows heeft ze maar geleend.

SharePoint document systemen te over. Exchange? Alles van protocol compatible tot functioneel hetzelfde is in allerlei combinaties te krijgen.

Waar je natuurlijk op aanstuurt is of het hetzelfde gemak heeft, dezelfde bij Microsoft dagelijks veranderende interface. De snel werkende maar simplistische interfaces die niet toestaan dat je buiten de door Microsoft gezette lijntjes kleurt.

Dus het antwoord op je vraag is dat is er niet een magische optie is. In die zin dat je wat nieuws zal moeten leren en de stack zelf samen moet stellen. Het zijn altijd meerdere componenten van meerdere bedrijven. En met verschillende alternatieven. Dus je zit nooit vast als bij Microsoft of een enkele leverancier. Zeker daar in die wereld het om open standaarden draait. En je kan alleen de stukken afnemen die je werkelijk gebruikt.

Maar er is dat gemak in dat een hoop systemen SaaS worden aangeboden, er zijn ook zat support bedrijven.

Maar als je stelt er mag niets anders zijn tot de kleur van de knop toe... Dan ben je ook niet bereid om uit je comfort zone te stappen.

Je hoeft ook niet alles in 1 keer te vervangen.

Je noemt bijvoorbeeld on premise exchange. Geen idee wie dat nog wil gebruiken, maar de licenties zullen wel kosten. Vervang dat eens door een product dat ook het exchange protocol begrijpt, misschien verlaag je kosten. In plaats van sql server. Gebruik een keer PostgreSQL of Mariadb beide kan je zelfs in Azure eenvoudig hosten. In plaats van Azure functions, leer Docker en Kubernetes, zit allebei ook in Azure, maar is makkelijk te verhuizen naar een ander.

Skype? Jeetje zeg, dat is dood, maar goed er is genoeg meeting software die met zo goed is als teams.

Fileserver? Alles is een fileserver. Er is niets bijzonders dat een computer en fileserver maakt. Als je bedoelt windows stijl Shares, samba doet dat. Implementeert smb protocol en ja er zijn verschillende gui opties.

Clustering? Clustering voor wat? Bijna alles van clusteren tegenwoordig, ook de open source databases.

Waar ben je werkelijk toe bereid om zelfs ook maar enigszins van Microsoft los te komen. Vervang eens 1 product. Eentje maar. Misschien ga je de eerste keer op je plaat, je zal moeten leren omdat het je onbekend is, dat moest je ook voor Microsoft maar die zit er al jaren met de paplepel in. En dan probeer je het nog een keer en voor je het weet doe je het met gemak.

Hoe vaker ik terugkijk in je reactie... Hoe kan je zoveel gemist hebben? Web stacks? Er zijn er duizenden, met verschillende niveaus van gemak en kunnen. Sommigen beter dan wat Microsoft biedt afhankelijk van het doel. Er is zo veel keuze. Maar je doet alsof Microsoft de enige is die het levert, dat is niet zo. Het enige dat Microsoft redelijk doet is alles inclusief open source producten bij elkaar vegen in en enkele redelijke interface en een enkele rekening. Dat heeft waarde, als je van Vendor lock in houd. Maar zelfs op Azure kan je zelf flexibel houden met Docker en Kubernetes.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 10 april 2026 22:45]

bedankt voor je uitgebreide toelichting, dat waardeer ik. Oh, ik geloof helemaal niet dat MS de enige is die dit allemaal levert. Dan heb ik mij misschien verkeerd uitgedrukt.

Mijn punt was meer van dat Microsoft een eenvoudige totaaloplossing biedt. Vroeger voor on-prem (met al die producten die ik opsomde) en nu in de cloud (die ik ook opsomde). Super handig, zeker voor startende ondernemingen. Makkelijk ook om daarvoor beheerders te vinden, want die zijn er te over.

Als je daarvoor in de plaats Linux wilt gebruiken, waar begin je dan? Diverse producten uitzoeken die een vergelijkbare oplossing bieden? Die hopelijk ook goed integreren onderling. En dan beheerders die dat snappen en kunnen beheren. Die zijn er een stuk minder dan MS beheerders. Uiteindelijk wil je een landschap dat identity management, protection, control, monitoring, etc, biedt. Ik ben benieuwd hoe eenvoudig en goedkoop dat mogelijk is met Linux. En wellicht zijn er ook totaal oplossingen, ik ben gewoon benieuwd wat er mogelijk is :)
Je hebt helemaal gelijk over die eenvoudige totaal oplossing, maar alles wat eenvoudig is komt dus ook met limitaties. Sommige Linux pakketten zijn minder eenvoudig maar ook veel beter in hun niche.

Wat betreft totaal oplossingen, ik werk voor een Microsoft huis, dus ik weet alleen van dingen die ik voor de hobby als alternatieven inzet. Dingen die ik op werk promoot voor wanneer Microsoft eindelijk om wat voor reden van zijn troon valt. Als dat ooit gebeurd.

Maar er zijn verschillende bedrijven die totaal oplossingen voor Linux leveren. Misschien niet zo uitgebreid als windows, maar er zijn bedrijven die je met alle facetten van een stack kunnen helpen.

En zoals ik al aangaf je hoeft niet in een keer over, probeer gewoon eens 1 pakketje, 1 voor 1. Gewoon om te zien wat er is. Dat is wat ik doe. En dingen als ai zijn daar nu een enorme hulp bij ook. Die laat ik Ansible scripts maken voor het automatisch opzetten van verschillende omgevingen. Ideaal. Zal overigens voor terraform ook wel kunnen, dat is wellicht bekender op Windows.
Wat moet ik nou met zo een simplistische reactie? Scoort dat punten voor jou?

Ik heb 25 jaar ervaring in het ICT vak. Er is altijd overal een alternatief voor geweest, het is nooit anders geweest. Er is altijd iemand die denkt dat hij iets beter kan. Zelfs in de tijd van windows NT was er novell groupwise bijvoorbeeld (en er bestaat nog steeds een groupwise). Ik kan de alternatieven buiten mijn werkgebied niet zo noemen. Besteed er een uurtje google aan en dan zal je ze hebben. Je moet echter wel open staan voor alternatieven anders ga je alles dat niet intune heet nooit zien als een alternatief. Als je alleen bereid bent microsoft te accepteren kom je nergens.

Als je verder niets te brengen hebt dan lullig doen, goedendag.
Noem dan een alternatief voor Active Directory of InTune.
Jij bent hier diegene die komt met die stelling.

Mijn stelling is dat dit namelijk niet bestaat. Niet op Linux.
En zeker bij grote bedrijven heb je een goede MDM nodig waar je alle controle van alle apparaten op 1 gecentraliseerde punt kunt beheren.
Want je hebt veel te veel vrijheid op Linux.
Maar geen goede manier om het allemaal dicht te timmeren zodat gebruikers enkel de dingen kunnen die ze zouden mogen kunnen.

Linux is goed voor power users, maar regular users kunnen er niet mee overweg.
Dan heb je enkel nog meer problemen dan met Microsoft.

En je "doe zelf je onderzoek" argument heeft ook geen meerwaarde.
Samba 4 is 100% active directory compatibel (en is dat al een flinke tijd) en heeft commerciële support. intune ga ik niet opzoeken omdat jij gebrek aan kennis wil tonen of wil dat anderen breder kijken voor je. De AI suggereert dat je Intune vervangt door:

Top cross-platform alternatives to Microsoft Intune for Unified Endpoint Management (UEM) include NinjaOne, JumpCloud, Hexnode, Jamf Pro, and Workspace ONE, XFA

NinjaOne is populair lijkt het. En FleetDM is open source, maar ik weet niet of die voldoet.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 10 april 2026 16:03]

Het is er al sinds bijna 20 meer dan 10 jaren:

Wikipedia: GendBuntu

75.000 regular users en 90% van de servers.

Tip: om het dicht te timmeren ontwerp je eigen adhock distro evt mbv canonical.

[Reactie gewijzigd door moimeme op 10 april 2026 22:09]

Dat is overal het geval. Wij zijn van pappen en nathouden. Microsoft is eenvoudig, bekend en goedkoop ( relatief een Linux is ook niet gratis op het totaal beeld van een ict afdeling)
Niet alleen eenvoudig, bekend en goedkoop, maar ook echt de weg van de minste weerstand. Via de SLM Rijk kan je als overheidsorganisatie spreekwoordelijk morgen de Microsoft/Amazon/Google clouds in, wil je iets anders dan gaat dat een lijdensweg worden. Want je moet dan of een private cloud gaan optuigen, waarbij je maar net afhankelijk bent van wat een eventuele service provider die je gebruikt kan leveren (mijn ervaringen zijn op dat vlak echt teleurstellend, want het is extra bovenop het jarenlange contract dus duurt lang en kost de hoofdprijs), of gaan aanbesteden en dan ben je ook weer veel verder in de tijd en je kosten voordat je überhaupt een implementatie hebt draaien. Dan is via de SLM de cloud in als manager toch wel de snelste en veiligste optie.

En dan komt er nog bij dat wij als ICT'ers prima uit de voeten kunnen met Linux en andere (F)OSS, maar minder technische mensen toch wel veel meer moeite gaan hebben, als ik nu al zie waar sommigen over klagen op ons intranet, schat ik in dat Linux of een LibreOffice helemaal een shitshow gaat worden omdat de meeste dat helemaal niet kennen.

Ik zou ook met alle liefde iets anders dan big tech gebruiken op het werk, maar de winkel moet wel open blijven, het mag allemaal (nu) niets kosten, en uiteindelijk ga ik er ook niet over. Ik kan alleen maar zorgen dat we zo los mogelijk staan van big tech voor de onderdelen waar ik over ga en ik hoop dat we ook zoveel mogelijk stappen zetten om nu al los te komen zonder dat de gebruiker het misschien ziet (bijvoorbeeld standaard open formaten gebruiken).
leuke constatering naar alle sysadmins die daar werken :/

Vertel eens, wat heb je gedaan? Was je IT director? 1e lijn support medewerker? Zonder context zegt jouw opmerking helemaal niets.
Uiteindelijk gaat het niet om specifieke personen, maar om cultuur bij een organisatie.
Wanneer vanuit het management wordt gestuurd op het inkopen van Microsoft techniek, beheren van Microsoft techniek en zelfs de salarissen van medewerkers opgehangen worden aan het halen van Microsoft certificaten moet je niet raar opkijken dat mensen het overstappen op andere techniek 'onmogelijk' vinden.

Natuurlijk is het best mogelijk, en voor mensen die wel kennis van alternatieven hebben is het raar om te zien dat mensen Microsoft als 'normaal' zien en alle alternatieven afdoen als tekortkomend. Problemen waar Microsoft mee wegkomt worden gebruikt om andere partijen als onacceptabel te bestempelen.
sysadmins hebben helaas (te) weinig te zeggen over welke software gebruikt wordt
Ik heb het niet over de sysadmins, ontwikkelaars, database beheerders en alle andere technische of functionele beheerders. Die moeten het er ook maar mee doen. Ik heb het over de lijnmanagers, de hoofd IT’en, de strategische teams, projectmanagers, de beleidsadviseur. Er zitten daar ook veel bloedzuigende ZZP’ers met allemaal persoonlijke belangen.
jij spreekt wel vol lof over je ex collega's
Ik kan stellen dat de meeste managers allemaal een pc-privé cursus hebben gehad en nu ( nog steeds) denken dat ze het allemaal weten. Zo vaak tegen gekomen dat men nijdig en halsstarrig word als het boven hun pet gaat.

Ook was er een periode dat men zocht naar brede kennis; prima, maar helaas vaak oppervlakkig.
En toch was je er zelf 15 jaar onderdeel van..

Afgelopen 10 jaar moest en zou de overheid naar de cloud, want anders lopen we enorm achter. Nu is dat in 1,5 jaar tijd 180 graden gedraaid en moet het ineens anders.
Nu moet en zou de overheid in AI moeten stappen, want anders lopen ze achter.

Je zou hopen dat ze eens verder kijken dan de neus lang is, maar ja. Geld teveel denk ik...
Een overheid heeft geen klanten die overstappen naar een andere leverancier als deze niet het laatste/nieuwste/goedkoopste heeft. Een overheid heeft burgers die bescherming vragen. Dan kun je niet op elke laatste vernieuwing springen zonder heel goed te weten waar je aan begint.

Cloud was even een interessante optie, maar lang niet altijd goedkoper en veiliger en zeker niet souvereiner gebleken. Met cloud-native development kun je applicaties in principe bijna overal draaien, k8s cluster met s3 en je kunt 90% van je overheidsapplicaties runnen. Daar bestaat intussen het 'Standaard Platform' voor wat elke overheidsinstantie af kan nemen, volledig owned en controlled door een overheids SSC.

AI mits veilig kan ook voor de overheid betekenen dat ze met minder/dezelfde mensen meer kunnen doen. Door de vergrijzing haast noodzakelijk om iets mee te gaan doen de komende 10 jaar. Ook dat gaat gebeuren, maar niet eerste, lessen uit cloud worden hierin wel meegenomen.
Zelfde meegemaakt.

Vaak ontbreekt de motivatie om mee te gaan met de nieuwste ontwikkelingen. Er wordt weinig initiatief genomen om verantwoordelijkheid te pakken, terwijl fouten al snel bij anderen worden gelegd.

Is er onvoldoende kennis in huis? In plaats van zelf te investeren in ontwikkeling of bijscholing, wordt er regelmatig gekozen om dure consultants in te huren met onduidelijke opdrachten. Dat loopt vervolgens mis, waarna er geklaagd wordt over de kosten van diezelfde consultants.

Het geheel maakt geen sterke indruk. Er zullen ongetwijfeld ministeries zijn die het goed op orde hebben, maar bij een groot deel lijkt het te ontbreken aan richting en expertise.
Dat. Na 10 jaar heb ik ze de middelvinger gegeven. Algemeen kennisniveau is bedroevend, als het maar Microsoft en klikken is. Een simpele UbuntuLS-server met een java-container onderhouden, is al ver boven wat deze personen kunnen. Er wordt met miljoenen gesmeten, ook als ik binnen een uurtje een industrie standaard oplossing op basis van open source toon. Het wil er gewoon niet in, bij deze overwegend oerconservatieve mannen. Zelfs met huidge politieke realiteit , het boeit ze niet. Ik hoop oprecht dat MS de stekker eruit trekt en het hele hogere kader ontslagen wordt wegens totale incompetentie.
Mag ik jou er even op wijzen dat er met Microsoft en met Microsoft liefhebbers op zich niets mis is?

Ik ben zelf van origine opgeleid als MCSA Windows 2000 (server, workstation en infrastructure. Later ook nog security). Goed opgeleid en niet gesjoemeld destijds als cursist. Zowat heel Microsoft Technet uit mijn hoofd geleerd om alle examens met glans te behalen.

Jij mag wel wat aardiger zijn tegenover mensen zoals ik.

[Reactie gewijzigd door Uruk-Hai op 12 april 2026 17:39]

In Nederland doen we juiste het omgekeerde en gaan we meer IT overhevelen naar de VS (DigiD/ Belastingdienst o.a.)
Dit is niet helemaal waar.

Ja, het bedrijf dat DigiD beheerd wordt overgenomen door een Amerikaans bedrijf. Maar de software zelf blijft van de overheid. De overheid kan er dan ook voor kiezen om bij de volgende aanbesteding voor een andere partij te kiezen om DigiD te beheren. De software wordt geen eigendom van het nieuwe Amerikaanse bedrijf.

Maar er zijn inderdaad meerdere overheidsinstellingen die samenwerken met Kyndryl. Maar vaak niet als primaire infra leverancier. Belangrijkste issue is meer dat er vaak wel een kopie van de gegevens van veel Nederlanders hierdoor bij Kyndryl bewaard worden (daarbij valt het hele Kyndryl verhaal in het niets).
De Fransen zijn vanuit de overheid uit zeer anti Amerikaans. Dat is verergert toen uitkwam dat de geheime dienst actief was in Frankrijk en ook de overheid was geïnfiltreerd.

Ze zijn al heel lange tijd erg bezig met Linux en heel ver daarin. Kijk maar naar ANSSI-BP-028 wie dat ontwikkeld heeft. Ik denk zowat de zwaarste instelling die je op je systeem kan hebben. Ik had problemen daarmee omdat Flatpak daarop wordt geblokkeerd wegens no exec.
Je kunt zeggen van de Fransen wat je wilt maar op dit gebied zetten ze wel stappen! In Nederland doen we juiste het omgekeerde en gaan we meer IT overhevelen naar de VS (DigiD/ Belastingdienst o.a.)
Daar zijn ze al jaren geleden mee begonnen, https://www.agconnect.nl/carriere/development/franse-gendarmerie-bespaart-40-procent-met-open-source
Er is al lang een sterk linux community in frankrijk. Mandrake (nu mandriva) was al voor de eeuw wisseling door Duval beschikbaar in Franrijk, (ik weet nog die 12 cd's in een magazine). De gendarmerie (rijkspolitie) is grotendeel al op Linux sinds 2008, 73000 werkplaatsen, met behulp van canonical hebben ze hun eigen distributie ontwikkelde.

Maar nu zo belangrijk is het niet. Er is niets begroot, alleen een vergadering geweest en de premier heeft een officieel verklaring gegeven dat iedereen zal naar kijken.

En de DINUM moest positief in het nieuws komen, zij beheren het system van de CAF (kinderbijslag en bijstand uitkeringen) die de gegevens van 8 miljoen fransen heeft gelekte in december/januari
Je kunt zeggen van de Fransen wat je wilt maar op dit gebied zetten ze wel stappen!
Was dat ironische?

[Reactie gewijzigd door moimeme op 10 april 2026 20:55]

Over een paar jaar zijn de Fransen weer terug naar Microsoft. Omdat Linux te on gebruikers vriendelijk is.
Gaan we dan ook weer alle benodigde apparatuur in Europa produceren?

Tulip servers en pc's?
Allied Telesyn / Allied Telesis netwerkapparatuur?

Ik denk dat het nog best een lastige klus wordt allemaal, wel een leuke uitdaging!
Chips en computers kan je overal krijgen, Linux is open.

Alleen windows komt maar van 1 plek. Dus windows is het grote zorgen kindje.

Er is geen noodzaak om alles in de eu te hebben, ondanks dat dit mooi zou zijn. En vergeet niet dat je Tulip computers niets deden zonder een Amerikaanse chip (of een van nec in de vroege gevallen). Maar het is niet realistisch. Echter een redelijke arm chip kan je in tegenstelling tot x86 overal krijgen en laten maken. En we doen hier in europa een hoop fundamenteel onderzoek voor chips maken en hebben dat machines voor. Zij het niet voor enorme productie. Maar in tegenstelling tot andere landen kunnen wij die machines maken.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 10 april 2026 08:22]

Linux is open
Zijn drivers ook open? Ben je zeker dat drivers van b.v. Intel of AMD vrij van backdoors?
Voor Intel, amd en Nvidia zijn er open source drivers. Voor Nvidia zijn die gemaakt door reverse engineering van de community.
Moderne Linuxdrivers van Nvidia zijn volledig opensource. Die drivers bieden wel een gesloten firmware blob aan bij de GPU. Dat is niet Nvidia-eigen. Dit wordt gedaan voor veel hardware, waaronder die van Intel en AMD.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 10 april 2026 11:33]

De Linuxdrivers van Intel en AMD zijn opensource.

Als er backdoors zijn, dan verwacht ik dat die zitten in binary blobs (firmware) die aangeboden worden aan de betreffende hardware om ze bruikbaar te maken. Het maakt hierbij niet uit of die blobs door gesloten drivers in Windows of open drivers in Linux worden aangeboden.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 10 april 2026 09:04]

Echter een redelijke arm chip kan je in tegenstelling tot x86 overal krijgen en laten maken.
Kijk ook vooruit. ARM is nog steeds afhankelijk van een enkele, gecentraliseerde partij buiten de EU. RISC-V kent deze beperking niet. Gebaseerd op die architectuur kunnen processors ontworpen en gefabriceerd worden zonder partijen die een SPOF zijn.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 10 april 2026 08:44]

Risc v is niets meer dan een instructie set. De rest moet je nog steeds zelf ontwerpen. De markt voor risc v is nog versplinterder dan die van arm . Maar prima iedereen kan pakken wat hij wil, meerdere opties is goed.
In de basis klopt het dat RISC-V van origine inderdaad slechts een ISA (instructieset) is en dat de markt aanvankelijk behoorlijk versnipperd is (en dat deels nog even blijft).

Maar van wat ik begrijp wordt dat beeld inmiddels ingehaald door de snelle volwassenwording van RISC-V. Dan denk ik bijvoorbeeld aan de RVA23-, RVB23- en RVM23-profielen, maar misschien nog wel belangrijker: BRS-I voor een universeel bootproces zoals we dat van de moderne IBM PC compatibles (lees: x86 + UEFI) gewend zijn. Die wildgroei wordt daarmee effectief de kop ingedrukt. Want hierdoor kun je binnenkort probleemloos een standaard generieke OS-image (zoals we dat bij x86 gewend zijn) draaien, zonder geklooi met device trees, kernel-patches en blobs zoals de realiteit van de ARM wereld (zelfs bij bijv. Raspberry Pis) er nog altijd uitziet. Bovendien hoef je een RISC-V chip echt niet meer vanaf nul te ontwerpen, aangezien er inmiddels voldoende open reference designs, van hobbyist tot industrieel, beschikbaar zijn.

Het grote verschil met ARM dat The Zep Man aanhaalt, blijft daardoor overeind: hoewel we er nog niet helemaal zijn, kunnen we nu krachtigere processors bouwen zónder de afhankelijkheid van een ARM of een Intel.
Het grote verschil met ARM dat The Zep Man aanhaalt, blijft daardoor overeind: hoewel we er nog niet helemaal zijn, kunnen we nu krachtigere processors bouwen zónder de afhankelijkheid van een ARM of een Intel.
Persoonlijk dacht ik niet dat ik dat tegensprak. Maar goed verhaal. Laten we hopen dat die ontwikkelingen doorzetten. Dat er een standaard is, wil niet zeggen dat iedereen zich er ineens aan houd.

En de performance van de ARM cores is gewoon hoog door jarenlange ontwikkelingen. RISC-V ontwerpen kunnen daar volgens wat ik gezien heb gewoon nog niet aan tippen. Dat heeft wel even nodig nog.

ARM is er vandaag, beschikbaar, kan door iedereen gemaakt worden en kan wedijveren met X86. Dat heeft geen risc-V maker nog bereikt. En vergeet niet dat om dat te bereiken ze wellicht technieken moeten implementeren die voorkomen in patenten van ARM en Intel/AMD/Nvidia etc... Alleen de instructieset is vrij. De rest...
Fair point, ik wilde vooral wat nuance aanbrengen.

Want technisch klopt het dat RISC-V in de basis een open ISA is, wat ontwerpers flink wat geld bespaart. Maar juist die nieuwe standaardprofielen (en de verschillende open core designs) gaan het voor eindgebruikers en softwareontwikkelaars echt interessant maken.

Het risico op versnippering door een mix van open en commerciële cores is nu de realiteit. Maar ik denk dat het bewust afwijken van die standaardprofielen zich in de praktijk vooral beperken zal tot kleine embedded toepassingen, zoals specifieke- of hulpcontrollers als dure IP-block/Cortex M-series vervangers, waar een standaard OS toch niet nodig is en vooral maatwerk nodig is. Espressif is hier een mooi voorbeeld van. Zij zijn één van de eersten die RISC-V cores op massale schaal inzetten. Omdat ze er zo vroeg bij waren, maken zij zo ver ik weet momenteel nog geen gebruik van een standaardprofiel, maar wrappen ze de specifieke hardware-aansturing in hun eigen ESP-IDF toolkit.

Je punt over patenten is denk ik de allergrootste uitdaging. De ISA is vrij, maar de onderliggende techniek voor extra en efficiënte rekenkracht is een patentenmijnenveld van ARM en x86. Toch laten bedrijven als Tenstorrent en Ventana zien dat je snelle cores kunt ontwerpen zonder inbreuk te maken.

Dat we die hoge prestaties nog niet overal zien, komt doordat kleine spelers (we zitten immers momenteel nog op het hobbyisten- c.q. devboard niveau) moeten kiezen voor oudere en goedkopere productieprocessen. Snelle ARM en x86 cores worden geproduceerd op de nieuwste en duurste hardware, wat voor hobbybordjes simpelweg onbetaalbaar is.

Zoals bij de meeste tech zal de adoptie ongetwijfeld in golven gaan. We zien het nu al in domotica (zoals de RP2350's of ESP32's), wearables en auto's verschijnen. De volgende stap is het datacenter als het EuroHPC project niet strandt, waarna het langzaam zal schalen naar telefoons, laptops en over een jaar of vijf tot tien hopelijk de desktop.

[Reactie gewijzigd door Pyronick op 10 april 2026 11:59]

Toch laten bedrijven als Tenstorrent en Ventana zien dat je snelle cores kunt ontwerpen zonder inbreuk te maken.
of men wacht tot er wat te halen valt met rechtszaken :)

Meer opties is goed. zolang het een beetje blijft samenwerken. Dus ik zie graag succes in de risc-V markt. Ik wil ook graag de chinese longsoon chip proberen , maar die is veel te duur voor wat je krijgt. Gewoon proberen om te zien wat ze gemaakt hebben, zelfde als ik dat met een risc-V desktop cpu zou willen.
Risc v is niets meer dan een instructie set. De rest moet je nog steeds zelf ontwerpen.
Je kan iemand (een vrij te kiezen partij) een opdracht geven om het voor je te ontwerpen.
De markt voor risc v is nog versplinterder dan die van arm .
Je kijkt naar de bestaande markt. Wat denk je dat een grote vraag vanuit de EU hierin zou doen?
Zeker, maar niets van dat alles maakt risc v en magic bullet. Dat is gewoon niet waar. Het word door mensen neergezet alsof het alles op kan lossen, maar dat is gewoon niet waar.

Arm als instructie set kan ook iedereen implementeren. Kijk naar Apple, arm instructie in de m chips, maar eigen core designs, niet afgenomen van arm. Ja je hebt technisch en dure licentie nodig, maar dat kan in oorlog en.d. gewoon genegeerd worden.
Zeker, maar niets van dat alles maakt risc v en magic bullet. Dat is gewoon niet waar. Het word door mensen neergezet alsof het alles op kan lossen, maar dat is gewoon niet waar.
Dat is een stroman in deze discussie, want nergens wordt dit gesteld. Je negeert daarmee de nuance die ik in mijn reactie noem.
Arm als instructie set kan ook iedereen implementeren. Kijk naar Apple, arm instructie in de m chips, maar eigen core designs, niet afgenomen van arm. Ja je hebt technisch en dure licentie nodig, maar dat kan in oorlog en.d. gewoon genegeerd worden.
Het probleem is de SPOF. ARM kan op een willekeurig moment simpelweg een "nee" verkopen qua licentie richting partijen binnen de EU.

Een licentie in oorlog negeren is lastig wanneer productie niet binnen de EU plaatsvindt. Partijen (buiten de EU) zoals Intel en TSMC willen graag een goede verstandhouding behouden met ARM. Als ARM aangeeft dat de EU geen licentie heeft voor ARM en dat die partijen geen ARM-producten voor de EU mogen fabriceren, dan gaan die partijen dat niet fabriceren.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 10 april 2026 08:58]

Een beetje makkelijk om meteen weer stroman te roepen. Heb je al eens overwogen dat ik reageer op hoe jij overkomt? Jij vind misschien dat je het niet stelt, maar zoals ik dat lees impliceer je dat wel degelijk. Probeer te beseffen dat andere mensen jou teksten met hun eigen filter lezen.
En dan ook een foundry opzetten voor de riscv chips in de EU, want anders moeten we nog naar Intel of TSMC.
Daar is geen SPOF. Je noemt het zelf al: "Intel of TSMC".

Natuurlijk is het goed om zelf meer opties te hebben hierin, maar we kunnen niet alles op dag één oplossen. Eerst het broodnodige. Daarna het wenselijke.
Gewoon dat ding in Dresden nationaliseren als het zo ver komt.
Gaan we dan ook weer alle benodigde apparatuur in Europa produceren?
Het gaat vooralsnog om operationele (on)afhankelijkheid. Voor het opzetten van een operatie (zoals inkopen apparatuur) blijft men dus wel afhankelijk van andere partijen. In theorie kunnen daar ook beveiligingszaken fout in gaan (supply chain attack), maar men kan daar gerichter beschermingsmaatregelen tegen nemen dankzij concentratie.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 10 april 2026 08:34]

De waarde van IT zit vooral in de software. Vergelijk bijvoorbeeld de omzet en winst van Intel of Cisco met die van Microsoft. Dus als we onafhankelijk zijn van VS software dan mogen ze best nog wel de "kruimels" van HW hebben.
Waarom niet? Polen is druk bezig om geheugen, opslag, netwerkapparatuur en ander leuk speelgoed te produceren.

Duitsland en Nederland zijn bezig hun chip industrie naar nieuwe niveau's te helpen.

Het ziet er allemaal best positief uit op dit moment, we zijn elk jaar weer een beetje minder afhankelijk van andere spelers op de wereld.
Mikrotik is Europees
Het is ook geen rocket science.
  • Fedora Silverblue (atomic updates)
  • Fleet commander (om de desktop omgeving te beheren met policies)
  • Ansible Execution Environment container die dagelijks een run doet vanuit een Podman container die ook via een externe repo bijgehouden wordt, en dan een Ansible pull vanuit een git repo en een callback plugin naar Elastic of ARA voor inzicht in de runs - Ansible doet dan system-wide taken, maar dat hoeft maar minimaal met Silverblue
Hele desktop omgeving gemanaged en rock solid. Daarna een Nextcloud omgeving, waar het syncen van data, houden van meetings en groupware builtin is voor GNOME <--> Nextcloud.

Gebruikers kunnen Flatpak apps gewoon installeren, geen root rechten nodig. Developers kunnen packages installeren in Toolbx, geen root rechten nodig.

[Reactie gewijzigd door UPPERKEES op 10 april 2026 08:52]

Voor collega Henk van de administratie die tegen de 67 loopt en nog maar een paar jaar hoeft, zijn alle termen die je hier bezigt abacadabra. Die wil Word en Excel en Internet Explorer (Edge vindt 'ie al eng). Teams ziet 'ie als noodzakelijk kwaad, maar het is allemaal Windows dus hij weet daar de weg in.

Dat je ook prima cloudwerkplekken kunt inrichten met Linux en bijbehorende applicaties is natuurlijk een feit, alleen zul je wel rekening moeten houden met hele goede voorlichting en uitstekende overgangshulp voor al je medewerkers naar zo'n systeem.
Uiteraard heb je een punt, maar zo kun je vanalles iets van vinden (Henk van 67 bij IT, Mien van 50 op Adminstratie, etc). Maar zo verandert er natuurlijk ook niets en blijven we bij het oude (wat misschien goed is, maar soms ook niet)
Triest hoe denigrerend veel users hier neerkijken op mensen.

"Mien van 50"... Alsof je dan te oud en dom bent..

Ter info : de oprichter van Tweakers, Femme, wordt 47 in augustus...
Jemig, tis een voorbeeld he!
Dat zeg ik niet, ik zeg hoe ouder je word hoe lastiger het KAN worden om bij te blijven.
En het feit dat mensen graag blijven bij het vertrouwde, dat bedoelde ik!

Ter info, ik ben ook geen broekie meer, vandaar ook hoe ouder hoe lastiger bij blijven kan zijn in bepaalde groepen (door leeftijd en gewoon beschikbare tijd)
Henk van 67 heeft waarschijnlijk nog met Wordperfect of Lotus 1.2.3. gewerkt.
Met de juiste begeleiding en de beslissingen van bovenaf dat ze overstappen heeft hij het ook zover gered.
Nou is het wel de realiteit dat wanneer je 67 bent het lastiger is om aan een verandering te wennen dan wanneer je 20 jaar bent.
Klopt, maar dat zul je altijd hebben als je aanpassingen maakt op de werkplek, daarom moeten we mensen altijd goed begeleiden.
Maar het is geen reden om maar verder te blijven gaan met de Amerikaanse Bigdata.
Wat UPPERKEES hier zegt is voornamelijk voor systeembeheerders en hoeft Henk zelfs niet te weten. Het maakt dus niet uit. Het enige wat belangrijk is is dat je de tijd neemt om mensen de nieuwe omgeving aan te leren. Toen ik bijvoorbeeld overschakelde naar Linux duurde het me maar een paar weken voordat ik er vertrouwen in had en er even goed als Windows mee kon werken.
Voor collega Henk van de administratie die tegen de 67 loopt en nog maar een paar jaar hoeft, zijn alle termen die je hier bezigt abacadabra. Die wil Word en Excel en Internet Explorer (Edge vindt 'ie al eng). Teams ziet 'ie als noodzakelijk kwaad, maar het is allemaal Windows dus hij weet daar de weg in.
Dat hoeft ook niet, dat is voor de afdeling IT. Henk weet ook niet wat Intune en Entrada zijn.
Want bij microsoft verandert er nooit iets? De windows 11 look en feel is toch ook compleet anders dan die van windows 10, daar moet Henk ook maar gewoon aan wennen (om van het windows 8 debacle maar te zwijgen). Onlangs ging het start menu na een windows update ook weer op de schop. Je doet alsof de wat oudere werknemer per definitie achterlijk is.
Fantastisch, en dit alles wat je opnoemt dekt misschien nog geen 5% van wat Microsoft aanbiedt in hun Microsoft 365/Azure ecosysteem. En stel ook gelijk even een kostenplaatje op, die ontbreekt namelijk ook altijd bij dit soort opsommingen van alternatieve oplossingen.
En daarom doen we maar niks. Voor het beheer van linux omgevingen zijn er meerdere mogelijkheden en dat is natuurlijk eng in vergelijking met de one size fits all van Microsoft. Zeker in het begin ga je tegen van alles aanlopen maar dat was bij de opkomst van Microsoft niet anders.

Overigens een groot deel van de servers in de wereld draait inmiddels al linux en die worden echt niet meer met de hand beheerd. Als een grote organisatie zoals de Franse of Duitse overheid investeert in een van de desktopbeheersystemen dan is dat op redelijk korte termijn te realiseren.
Bor Coördinator Frontpage Admins / FP Powermod @synoniem10 april 2026 13:32
Overigens een groot deel van de servers in de wereld draait inmiddels al linux en die worden echt niet meer met de hand beheerd.
Dat klopt. Ze worden zeker niet allemaal met de hand beheerd. Daar worden naast Linux native oplossingen ook bv Microsoft producten voor gebruikt. Het een vlakt het ander niet uit.
Fantastisch, en dit alles wat je opnoemt dekt misschien nog geen 5% van wat Microsoft aanbiedt in hun Microsoft 365/Azure ecosysteem. En stel ook gelijk even een kostenplaatje op, die ontbreekt namelijk ook altijd bij dit soort opsommingen van alternatieve oplossingen.
Je kan dat ook zien als dat je 95% te veel betaalt voor software die je niet nodig hebt.
Bor Coördinator Frontpage Admins / FP Powermod @CAPSLOCK200010 april 2026 13:29
Je kan dat ook zien als dat je 95% te veel betaalt voor software die je niet nodig hebt.
Dat kan je helemaal niet concluderen zonder naar de specifieke use cases / het pakket van eisen te kijken. Je weet immers niet wat men gebruikt. De kans is groot dat dat wel boven de genoemde 5% features uitkomt. Bovendien biedt Microsoft(ook) modulaire licentering waardoor je echt niet alles af hoeft te nemen.
Dat kan je helemaal niet concluderen zonder naar de specifieke use cases / het pakket van eisen te kijken. Je weet immers niet wat men gebruikt.
Maar het omgekeerde kun je net zo min concluderen, zonder verdere informatie.
Heb je het draaien, zo ja, hoe werkt het in de dagelijkse praktijk, hoe eenvoudig is het te beheren, en hoe groot is de overstap van Windows georiënteerde omgevingen naar Linux? Hoe zit het met veiligheid? interoperabiliteit en compatibiliteit met het windows file systeem en fileformaten? Zijn de Office varianten(ik heb Openoffice draaien en dat gaat steeds beter, maar er zitten nog wat weeffouten in, OnlyOffice ga ik proberen) compatible met de MS varianten/versies? Is NextCloud vergelijkbaar met OneDrive? Veel vragen, maar ik denk dat het wel een beeld schept wat de vragen zullen zijn voor de dagelijkse praktijk binnen bedrijven en het gebruik van productiviteitssoftware.
Overstappen van msWindows naar Linux is al jaren gaande. In heel veel organisaties en ook bij de overheden draaien al jaren servers met Linux. Het is vooral de gebruikers-desktop die maar niet mee wil. Daarmee vraag ik mij af: Welke linux? Hoe linux?

Met een voorkeur voor linux zou ik zeggen dat zo'n algemene organisatie zou moeten adviseren om tussen een paar distributies te kiezen. Eventueel hier ook kijken naar het software-pakket formaat dat ze ondersteunen. Debian.deb, Redhat.rpm of anderen? En tegenwoordig ook relevant: Flatpacks (of varianten)? En is het beschikbaar zijn van de source een issue?

En omdat het hier om de desktop gaat; De meeste distributies bieden ook daar keuzes: KDE, Gnome, Xfce en welke nog meer? Welke zou worden geadviseerd? Bieden we de gebruikers uiteindelijk ook de keuze? of kiest de organisatie?

Om kort te gaan: een overstap van msWindows naar MacOS is eenvoudiger en geeft minder vragen.
Uw laatste alinia kan waarschijnlijk kloppen maar staat haaks op de doelstelling.
En wat is die doelstelling precies? Ik mis namelijk nog wel een stukje over wie er daadwerkelijk controle heeft over de ontwikkeling. Ja het is opensource, maar toegang hebben tot de bron maakt je nog niet onafhankelijk. Tenzij ze van plan zijn te forken en zelf verder ontwikkelen (verwacht van niet).
De doelstelling van de Europese landen is minder of minder afhankelijk te worden van landen buiten de Eu en in het bijzonder de Amerikaanse.
Aangezien Apple Amerikaans is zullen ze zich aan de Amerikaanse wetten moeten houden en eventueel Europese data vrij moeten geven of mogelijk diensten stilleggen.
Bor Coördinator Frontpage Admins / FP Powermod @Olympus user10 april 2026 13:34
De doelstelling van de Europese landen is minder of minder afhankelijk te worden van landen buiten de Eu en in het bijzonder de Amerikaanse.
Dan is het nog maar de vraag of Linux het antwoord wel is in de huidige vorm.

Een heel groot deel van de top-X bedrijven die werken aan de Linux kernel zijn Amerikaans. Zie: Contributors leaderboard

De top 5, schrik niet:

Meta Platforms, Inc.
Intel Corporation
Red Hat
Linux Foundation
Google LLC

Linus zelf woont al 22 jaar in de VS en is Amerikaans staatsburger. De Linux code is waarschijnlijk net zo onder controle van de VS overheid als dat de Windows code dat is aangezien Linus nog steeds het laatste woord heeft.

[Reactie gewijzigd door Bor op 10 april 2026 13:35]

Maar niemand is de "eigenaar" van linux itt microsoft die de eigenaar is van Windows. Dat maakt dat de Amerikaanse overheid niet dezelfde invloed kan uitoefenen.
Ik had het dan ook niet over apple maar over opensource ;)
Ik reageerde op Beerse :
Om kort te gaan: een overstap van msWindows naar MacOS is eenvoudiger en geeft minder vragen.
Overstappen van windows naar linux (waar het artikel over gaat) kan met verschillende doelstellingen:

Weg bij microsoft omdat die steeds meer richting 'the cloud' schuift (lees: ms365).

Weg bij usa-organisaties aka eigen/Europese organisaties eerst.

Meer in echt eigen beheer, een eigen cloud, een Europese cloud, on-premise (geen cloud)...

Pak je eigen doelstelling, doe er een politiek verantwoord sausje overheen en op wonderbaarlijke wijze blijft microsoft toch een mogelijkheid...
Er kunnen inderdaad vele reden zijn.
Prive heb ik die al bepaald, ik ben op mijn oude dag redelijk activistisch, en ben vrijwel weg bij de bigdata. Dit jaar, op mijn 70e ga ik eens kijken naar een alternatief besturingssysteem voor mijn telefoon.

Overheden die onze data opslaan en gebruiken zouden wat mij betreft deze beter in de EU kunnen houden.
Daarmee vraag ik mij af: Welke linux? Hoe linux?
Hier ben ik ook wel benieuwd naar. Ik zie vaak "de overstap naar Linux", maar er zijn zoveel verschillende soorten dat het niet veel zegt. Kan me voorstellen dat het één van de grote zal zijn, waar ook een organisatie achter zit, het liefst Europees. Zoals Ubuntu of OpenSUSE denk ik dan?
Om kort te gaan: een overstap van msWindows naar MacOS is eenvoudiger en geeft minder vragen.
Hier zat ik privé ook over na te denken. Het is de next best thing als je voor gemak wil gaan, maar dan zit je wel weer bij een andere Amerikaanse organisatie.

[Reactie gewijzigd door Louw Post op 10 april 2026 09:51]

Overstappen van msWindows naar Linux is al jaren gaande. In heel veel organisaties en ook bij de overheden draaien al jaren servers met Linux. Het is vooral de gebruikers-desktop die maar niet mee wil. Daarmee vraag ik mij af: Welke linux? Hoe linux?
Ik krijg deze indruk nog niet helemaal met nieuws wat telkens weer naar buiten komt. Welke overheden bedoel je precies?
Werk zelf niet bij de overheid maar als overheden geen Linux zouden gebruiken had ik veel minder of geen werk. Heb even gezocht of ik wat berichten tegen kwam van overheden waarvan ik weet dat ze (veel) Linux servers hebben draaien (naast Microsoft servers, meestal is het gewoon een mix) maar niet zo snel gevonden dus heb er ook niet zo'n trek in om ze hier dan wel te benoemen.
RHEL met Oracle komt bijvoorbeeld vrij veel voor.
https://www.werkenvoornederland.nl/zoeken?q=linux
Ja servers misschien wel. En ik snap ook wel waarom, maar het gaat in dit geval mij om de eindgebruikers die meestal de server niet zien
Om vervolgens een browser op te starten en naar hun 'systeem' te gaan in Dynamics, Office, of welke andere cloudbased oplossing er dan is gemaakt.
Om vervolgens een browser op te starten en naar hun 'systeem' te gaan in Dynamics, Office, of welke andere cloudbased oplossing er dan is gemaakt.
Tsja... helaas kan je niet vandaag of morgen direct overstappen. Daar gaan jaren overheen. En dat betekent dus ook dat je voorlopig nog wel afhankelijk zal blijven. Bepaalde producten zijn wellicht wat minder snel te vervangen dan andere die momenteel gebruikt worden.

Het gaat mij vooral om dat overheden zich zichtbaar inzetten om er werk van te maken. En niet zoals je met onze Belastingdienst hoort dat ze alsnog naar een Amerikaanse partij overstappen. Ik zie binnen ons landsgrens daar nog veels te weinig inspanning
Mensen begeleiden en steunen. En natuurlijk systemen afsluiten voor "oneigenlijk" gebruik.
Mensen zijn werknemers, zij voeren in principe uit wat van bovenaf bepaald en beied is, klinkt hard, maar aanpassen of een andere baan zoeken.
In Duitsland hebben sommige deelstaten ook al eens geprobeerd om over te stappen naar Linux en OpenOffice, maar dat was in vrijwel alle gevallen van korte duur. Ik ben benieuwd hoe dit Franse experiment gaat verlopen.
Ik vermoed dat de overstap een hobbelige weg is, maar wel eentje die genomen moet worden. Ik moet soms aan china denken, 20 tot 30 jaar terug werd er neergekeken op elektronica van Chinese makelarij. En het idee was dat chinezen alleen spullen konden kopiëren maar zelf niets konden bedenken. Kijk waar China nu staat op technologisch gebied.

Ik dat de huidige Europees software industrie vergelijkbaar is met waar 20 a 30 jaar terug de Chinese industrie stond.
Onze softwareindustrie moet zich helemaal opnieuw uitvinden. Developers verdienen nog steeds vergeleken met de VS erg weinig had ik ergens gelezen. Bovendien worden developers lang niet altijd goed geïnstruceerd door een product owner of managers… waardoor kostbare tijd verloren gaat. Er wordt immers veel vergaderd of een product owner krijgt opeens managementtaken erbij.

Bovendien zouden nieuwe Europees gerichte voorwaardes in aanbestedingen een duwtje de juiste richting op duwen.
je maakt het groter dan het is? Want volgens mij heb je het nu over Munchen, maar die willen volgens mij ook weer terug en had het te maken met goede lobby projecten van MS.

Zie hier oa voor meer info: https://www.zdnet.com/article/linux-not-windows-why-munich-is-shifting-back-from-microsoft-to-open-source-again/
Windows omruilen voor bijvoorbeeld Ubuntu of Mint is al een goede eerste stap. Maar als je daarnaast gewoon Office365 blijft gebruiken schiet je er nog weinig mee op.

Verder ben je voor veel externe artikelen, zoals flashdrives, bijna volledig afhankelijk van China.

De Fransen lijken toch wat nuchterder naar hun veiligheid te kijken dan Nederland. De verslaving hier aan bijvoorbeeld Office365 maakt je heel kwetsbaar. Zelfs al zou je bijvoorbeeld een Office 2024 VLC gebruiken dan moet je als gebruiker nog wat tweaken om te voorkomen dat er toch niet "even" een Office365 onderdeel er in gepropt wordt.
Weet ik niet.
Alles gaat in stappen. Als je nergens mee begint blijft alles bij hetzelfde.

Voor Windows is Linux tegenwoordig (vaak) een prima alternatief. Dat is er nog niet direct voor M365, maar dat hoeft niet te betekenen dat je dan maar helemaal niets doet vind ik.

Ik zit in hetzelfde traject. Mijn computers zijn over naar Linux en ik heb een account bij Proton ter vervanging van mijn Microsoft account.
Dit account heb ik de afgelopen 20 jaar gebruikt dus het is niet zo dat ik, nu ik een account bij Proton heb, deze meteen zo ff verwijder.
Dat gaat gedoe opleveren dus wordt deze langzaam en in (rustige) stapjes vervangen door mijn nieuwe Proron account. Welke overigens niet exact zo fijn werkt op elk vlak, maar op sommige vlakken weer beter.

Proton mail is veel beter, maar bijvoorbeeld Onenote mis ik wel. Alles went uiteindelijk en ik werk daar wel omheen. Zou dat niet mogelijk zijn was ik misschien wel Onenote blijven gebruiken, maar de rest van MS niet om zo toch meer controle en balans te creëren.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 10 april 2026 11:26]

Proton mail is veel beter, maar bijvoorbeeld Onenote mis ik wel
Is dit je oplossing? https://standardnotes.com/blog/progress-with-proton
Niet per se, want het is een extra partij waar ik dan een account aan moet maken. Dat wil liever niet.
Heb het voor nu opgelost met Proton docs wat niet ideaal is, maar voor nu werkbaar voor mij.

Ik wil mbt dit "hele proces" waar ik in zit ook gaan kijken naar een eigen NAS met cloudoplossing (apps) zoals Nextcloud. Heb laatst al eens Nextcloud op een VM geinstalleerd, maar liep bij het configureren al direct vast bij het feit dat je een eigen domein nodig hebt.

Volgens mij is daar wel omheen te werken, maar het zorgde ervoor dat ik niet "ff" kon kijken en daar in moet gaan duiken waardoor het allemaal even vooruit is geschoven.

Toch dank voor het meedenken! (y)
Een eigen (sub)domein is zo geregeld. Duckdns maar volledig Europees kan ook met deSEC.io
Heb zelf al jaren Nextcloud draaien op een subdomein van duckdns.org en dat gaat prima.
Ik heb een eigen Duckdns domeinnaam, want die gebruikte ik voor Home Assistant, maar dan moet ik weer poort 80 (als ik het goed heb) openzetten.

Sinds een week of 2 gebruik ik echter een vpn om remote te verbinden naar mijn thuisnetwerk en heb daarom geen poorten meer openstaan in mijn router.

Ik wil daarom kijken of het ook anders kan, maar dat moet ik dus gaan uitzoeken. Daar heb ik nog geen tijd voor gehad.
Onenote mis ik wel
Heb je wel eens naar Obsidian gekeken?

[Reactie gewijzigd door readefries op 10 april 2026 17:16]

Bedoel je misschien Obsidian?
Daar kom ik op uit als Onenote alternatief als ik het opzoek.

Ik had er nog niet van gehoord. Als het wel Oblivion is dan heb ik daar ook nog nooit van gehoord, maar ik vind niets wat met Onenote te maken heeft als ik daarop zoek.

Obsidian zie ik wel voorbijkomen. Daar ga ik naar kijken dus sowieso bedankt! (y)
Voor mij persoonlijk is het niet zozeer een verslaving aan Office 365 maar deel het probleem ook ligt bij anderen waarmee ik dan samenwerk. Genoeg mensen erbij die niet de handigheid en kunde hebben om zomaar te switchen.
O365 vind ik niet slecht. Prima voor 99% van de dagelijkse (kantoor)taken. "Iedereen" kent het.

Er is een uitdrukking, vrij vertaald: "Als jij niet weet waar het bestand (fysiek) is heb je geen controle over dat bestand”. Ik ben mij wel eens rot geschrokken toen een heel gevoelig document (vol met login gegevens) plotseling door AI werd behandeld en er een upload melding kwam. Toen had ik wel zoiets van oei, heb ik nu iemand in problemen gebracht? Terwijl ik dacht dat ik het goed deed met Office 2024, zonder MSA. Maar er was toch weer dat stiekeme dat ik eerst wat online office componenten had moeten uninstallen omdat Microsoft hun online pakket zo sterk integreert.
Tekstfiles met login e.d. maak en zet ik eigenlijk nooit in Office en altijd gewoon in een kladblokfile. Maar eigenlijk ook zelden dat ik ww e.d. in een file zet, of dan vaak gewoon met pen en papier opschrijf.
Ze gaan het gewoon doen, of in ieder geval proberen. Hier wordt vooralsnog alleen maar geredeneerd over wat men moet inleveren aan functionaliteit. Het kwartje van afhankelijkheden lijkt bij velen, helaas, nog steeds niet te vallen. Het zal toch niet zo'n vaart lopen, wordt nog steeds vaak gedacht. Veel bedrijven zijn net over naar de Amerikaanse cloud, of nog niet eens klaar, tsjah en dan? Het is wellicht niet zo leuk voor de Azure en AWS geschoolde ITers, maar dit is een absolute noodzaak geworden. Ballen tonen en gewoon gaan met die banaan, desnoods terug naar een Nederlands datacenter. Je kan je spullenboel ook daar prima runnen en dan ben je in iedergeval een stuk minder afhankelijkheid. De stap om van Windows en Office af te stappen vind ik nog veel moediger. Hulde aan de Fransen en nu maar hopen dat het een succes wordt.
De titel ".. stapt over" en daarna eerste zin ".. is van plan". Wat is het nu? Ik ben ook van plan om vandaag de heg te snoeien, maar of ik dat ook doe.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn