Netbeheerders spreken met de ACM af Nederlands stroomnet beter in te zetten

Nederlandse netbeheerders hebben met toezichthouder ACM afgesproken het elektriciteitsnet beter te benutten. Ze gaan bijvoorbeeld meer doen om netcongestie tegen te gaan en bedrijven meer flexibele contracten aanbieden. De ACM klaagde vorig jaar nog over netbeheerders die achterliepen met de nieuwe maatregelen.

De Autoriteit Consument & Markt zei eind vorig jaar dat Nederlandse netbeheerders achterliepen met het invoeren van nieuwe maatregelen tegen netcongestie. Door netcongestie kunnen bedrijven en woningen pas later worden aangesloten op het stroomnet. Netbeheerders moesten daarom verbeterplannen maken, waarmee nu bindende afspraken zijn gemaakt.

Alle Nederlandse netbeheerders beloven daarom 'zo snel mogelijk' beter inzicht te krijgen in hoe hun energienetten nu worden gebruikt, zodat ze op basis daarvan betere afspraken kunnen maken met afnemers. Als netbeheerders bijvoorbeeld zien dat grote bedrijven op bepaalde momenten veel stroom afnemen, kunnen ze met die bedrijven afspreken dat ze hun stroomverbruik meer spreiden en op piekmomenten minder stroom afnemen. Die bedrijven worden daarvoor vergoed.

Maatregelen zijn niet dé oplossing

De ACM kondigde de maatregelen eind 2024 aan. Ze zijn bedoeld om het stroomverbruik op piekmomenten te verminderen, waardoor er met het bestaande elektriciteitsnet alsnog meer woningen en bedrijven aangesloten kunnen worden. Het is een van de oplossingen, maar niet dé oplossing. Vehicle-to-grid, waarbij de auto wordt ingezet als thuisaccu, wordt als andere mogelijke mede-oplossing gezien, naast het verzwaren van het energienet.

Bron: Sean Gallup / Getty Images

Reacties (158)

[Skywalker27]

Vehicle2Grid slechtste uitvinding ooit, tenminste als je lang met je auto wil doen. Want je accu kan gewoon ongeveer 1000 cycles doen daarna loopt ie drastisch terug in capaciteit. Prima als je er mee rijd 500km range in theorie gaat de accu dan langer mee dan de rest van de auto 500k km. Maar als ie elke nacht leeg getrokken gaat worden door het net en daarna weer opgeladen in het slechtste geval is na 3 jaar je nieuwe auto toe aan een nieuwe accu. Dat ga je er aan vergoedingen niet uit halen. En dan nog maar te zwijgen als er een cel stuk gaat en je accu heeft de intelligentie niet om deze uit te schakelen.

[Jan1337]

2011 belde en wil z'n argumenten terug. Oudere NMC-accu's deden rond de 1000 cycles maar de techniek staat niet stil. Inmiddels doet LFP 3000 cycles en in al deze gevallen hebben we het over cycles van 0-100-0%. Een modern BMS en het verschil tussen bruto en netto capaciteit zorgt ervoor dat je nog wel wat langer met een accu kunt doen. En waar komt je aanname vandaan dat bij V2G een accu überhaupt compleet leeggetrokken wordt, laat staan elke nacht?

[L-VIS]

Iedere nacht 70kWh is een aardige wietplantage idd. Weten we ook wat skywalker27 doet

[kr4t0s]

V2G is niet alleen voor eigen gebruik, de stroom kan ook gewoon de wijk in. En je kunt erin handelen dat op moment dat stroom duur, stroom uit de auto verkopen. Dus dan is het zeker wel mogelijk om een accu leeg te krijgen in een nacht. Uiteraard kun je beperking instellen zodat je ook nog op werk komt in de ochtend.

Er zitten natuurlijk wat haken en ogen aan. Hoe zit het met zakelijk lease bijvoorbeeld. Laad elke dag auto vol op het werk en ontlaad die in de avond weer om stroom te verkopen. Dus wat vindt jouw werkgever, leasemaatschappij en overheid hiervan?

Renault heeft een maximum kWh (edit: 40.000 kWh) in de garantievoorwaarde staan hoeveel je V2G mag doen. Dus dat zal ook wel wat met de restwaarde doen, als een auto 50.000km gereden heeft en "200.000km" aan V2G verbruikt heeft.

Edit: Als je 40kWh per dag teruglevert kun je dus binnen 3 jaar door het V2G 'budget' van 40.000 kWh heen zijn. Maar het kan harder gaan, als jij thuiswerkt en jouw slimme laadpaal/BMS handelt actief met stroom de gehele dag...

[Reactie gewijzigd door kr4t0s op 2 juni 2026 15:25]

[toxict]

Goh! Waarom zou dat zijn dat er een maximum aan V2G in de voorwaarden zit?

Nou, omdat een accu WEL kan slijten, dus 2011 hoeft niet perse z'n argumenten terug.

[L-VIS]

Excuus ik was in de war met V2H. Maar je hebt gelijk met V2G is er meer terugevering mogelijk!

[Skywalker27]

Zwembad verwarmen? ;)

[DLSS]

ik vraag me af of je het met je leaseauto mag doen, als de slijtage meevalt 🤔.

Je kiest immers een auto obv de features V2G kan een van die features zijn.

[Navi]

Moderne Li-ion haalt gewoon 6000-8000 cycles hoor.

[Elidibus]

Toch blijf ik het vreemd vinden dit soort reacties te lezen op Tweakers. Wij als Tweakers weten toch als geen ander dat techniek doorontwikkeld wordt, zeker als het redelijk nieuwe techniek is. Daarom is het bijzonder om de beren op de weg sterker te laten wegen dan de mogelijkheden. Stel de batterijtechniek verbeterd tot het punt dat dit geen zorg meer is, dan is V2G toch een geweldige uitvinding? Hoezo is het dan de slechtste uitvinding ooit?

[Skywalker27]

Omdat als je het puur voor je zelf gebruikt geen probleem. Maar als je dan op andere moment het netwerk moet gaan ontlasten door stroom terug te leveren zoals ze dat nu op sommige plekken nu doen met Aggregaten dan ben je de tekortkomingen van de netbeheerder bijna gratis ten koste van je batterij aan het fiksen.

[s0ulmaster]

Precies. Soms voelt het wat als het afwentelen van hun eigen problemen op de consument. Volgens mij zitten we de laatste tijd met regels subsidies waar veel gedraaid wordt en weinig daadkracht is vanuit de overheid.

Laten we vooral niet alles afschuiven op de consument.

[gimbal]

Ja maar dat is wel... hoe een samenleving werkt. Je geeft en je neemt. Als je meteen met de poot stijf gaat omdat je gevraagd wordt om meer te geven zonder daar wat voor terug te krijgen dan is er ergens een memo zoek geraakt. Dat kan gebeuren. En je zou er als je echt een degelijk mens bent voor open moeten kunnen staan.

[keroner]

In dit geval is het 'je geeft en je koopt tegen de hoogste prijs in europa'

[Olaf van der Spek]

dan ben je de tekortkomingen van de netbeheerder bijna gratis ten koste van je batterij aan het fiksen.

Daar krijg je toch gewoon geld voor?

[Skywalker27]

Van de netbeheerder?? Nee hoor. En de stroom die je nu opwekt met je PV ja dat levert nu echt bakken geld op. Het levert alleen wat op omdat je je eigen verbruik van het net verminderd en dus minder energie lasten hebt. Maar het terug leveren naar het net is om te janken als je dat gaat doen met een Accu van je EV die vele malen duurder is dan een thuis accu en die thuis accu is al moeilijk rendabel te krijgen.

[fruitbakje]

Huh waarom krijg je er geen geld voor? Rechtstreeks van de Renault V2G website

Vehicle-to-Grid (V2G)

De elektrische auto kan energie terug leveren aan het elektricteitsnet, zodat je in combinatie met een dynamisch energiecontract goedkoop kunt laden tijdens daluren en elektriciteit kunt teruggeven wanneer de energieprijzen hoog zijn, waardoor je geld bespaart op je energierekening.

en Hyundai:

De energie die is opgeslagen in de batterij van de auto kan via een bidirectionele-laadpaal op piekmomenten worden teruggeleverd aan het net, op momenten dat dit nodig is. Dit maakt het systeem efficiënt en duurzaam en het geeft gebruikers bovendien een financieel voordeel. V2G is voorlopig de enige vorm van bidirectioneel laden binnen deze pilot.

Ja als je de kosten van extra slijtage hebt doorgerekend en je komt eruit dat het te weinig oplevert, dan moet je het niet doen. Die in de Renault kost €15k en in de Hyundai/Kia kost €35k (uitgaande van een verkoopprijs van max €350/kWh). Ik heb het niet berekend hoor, maar als je de auto toch al hebt en de slijtage valt eigenlijk reuze mee (3000 cycli ipv 1000), dan kan je er volgens mij alleen maar beter van worden.

[Archcry]

En daarnaast, als @Skywalker27 het niet wil gebruiken dan doet hij dat toch gewoon niet. Niemand verplicht je om terug te leveren met V2G. Dus als je er dan niet in gelooft dan doe je het toch gewoon niet..?

[Keypunchie]

Waar haal je die wijsheid vandaan? Ik hoor juist vaker dat het met die slijtage wel meevalt:
https://www.autoweek.nl/a...v-valt-doorgaans-erg-mee/

[Reactie gewijzigd door Keypunchie op 2 juni 2026 12:24]

[batjes]

Daar worden normale kilometers mee gereden.

Elke paar dagen-weken een volleidge batterij cycle doorgaan of elke nacht is nogal een verschil.

[Cafe Del Mar]

Mijn EV heeft een batterij van 82kWh, ik zou daar 's nachts ruim gemeten zo'n 5-6kWh van nodig hebben (minder dan 10%, gespreid over 12u nacht). Mijn trip naar het werk kost met 15% en dan op minder dan 1u. Het valt in de praktijk dus reuze mee met die "extra slijtage" als ik mijn EV ook voor V2L/V2G zou inzetten.

[batjes]

Het maakt allemaal niet uit hoe efficient het allemaal is. Je hebt X aantal cycles. Bij normaal rijgedrag (40km per dag gemiddeld) doe je 1 misschien 2 accu cycles per week op de meeste auto's.

Je levensduur gaat dan gedeeld worden door 7, enkel omdat je hem dagelijks zo'n cycle laat doorgaan terwijl die aan het net hangt. Dat ga je niet compenseren.

[faraga]

Maar het idee dat je een eindig aantal cycli hebt en dat elke cyclus hetzelfde is, is gewoon onwaar. Tien procent erop en eraf zo halverwege de capaciteit van de accu zorgt nauwelijks voor slijtage. Het is juist wanneer de accu helemaal vol of helemaal leeg wordt gemaakt, dat er significante slijtage optreedt. Dus ik verwacht dat thuisgebruik van de accu echt nauwelijks verschil in de levensduur gaat veroorzaken.

[Richh]

Het punt is dus precies dat er geen sprake is van een dagelijkse 'cycle'. V2G/V2H zorgt voor enkele kilowatts aan extra verbruik per dag - niet voor 0-100 op dagelijkse basis. Laten we zeggen dat je van 1-2 cycles per week naar 2-3 cycles per week gaat.

Vervolgens is de realiteit dat menig accupack, met name de LFP packs, honderdduizenden kilometers op hun pack komen. De levensduur van een pack is langer dan de levensduur van de auto. Het zou niet erg zijn als de accu iets extra 'slijt', zo bezien.

[sniker]

een uurtje rijden vervruikt aanzienlijk meer kWh-tjes dan een gemiddeld huis 12 uur van stroom voorzien.

zelfs je nu elektrisch kookt en de airco/warmtepomp volle mep laat draaien dan nog praat je dan over orde grootte van 10kWh een elektrische auto gebruikjt al gauw zo;n 15-20 kWh voor ene uurtje rijden afhankelijk van omstandigheden.
In de meest extreme situatie is een nachtje V2G nog beduidend minder dan een uurtje rijden. En dat autos veel meer dan een uurtje per dag aan kunnen voor vele jaren is al meer dan eens bewezen in duur onderzoeken. Zoek voor de grap maar eens op youtube naar het filmpje van een anwb accu test van een tesla met 700.000km op de teller. Die accu was op dat moment na 700.000 km inderdaad aan het einde van zijn levensduur. Maar wie rijd zijn auto nu 700.000 km? Bijzonder weinig mensen, de meeste hebben hun auto al weggedaan voor hij de 3 ton passeerd.

Dus theoretisch heb je gelijk, in de praktijk gaat een degelijke elektrische auto daar weinig van merken. als je zo'n klein stadskarretje met 150km bereik hebt dan heeft het waarschijnlijk wel merkbaar impact. Maar ik heb nog niet gehoord dat dergelijke autotjes V2G hebben.

[Pieter_621]

Om de pieken op te vangen voor de buurt, en niet alleen voor jezelf, heb je mogelijk wat meer capaciteit nodig.

Het punt is niet zozeer de accu-slijtage op zich, maar of de waardevermindering door accu-slijtage voldoende gecompenseerd wordt. En, niet economisch maar milieutechnisch, of de extra vervuiling door het mogelijk eerder naar de sloop brengen van een auto acceptabel is.

Tenzij je de accu zelf niet betaalt omdat je een lease-auto hebt, als de lease-maatschappijen daar niet een stokje voor steken.

En of de alternatieven als een thuisbatterij niet goedkoper zijn.

[StephanVierkant]

Elke nacht een volledige cycle? Nergens voor nodig.

Netcongestie is vooral op twee momenten een probleem: 1. 's avonds als iedereen de airfryer aanzet én de auto gaat opladen. 2. overdag als de zon flink schijnt. We moeten dus vooral aan peak shaving doen.

Als we mensen nou eens meer (financieel, technisch) helpen om de auto (indien mogelijk) 's middags op te laden (thuis of op het werk) en die niet direct 's avonds bij thuiskomst aan de lader te hangen, dan helpt dat al enorm. Als die auto's straks ook nog (een beetje, het gaat echt om enkele kWh's!) aan het huis (V2H) leveren, is dat een prachtige bonus. En de volgende stap is ook nog netto terugleveren (V2G) waarvoor nu de eerste stapjes worden gezet.

Netcongestie is een groot maatschappelijk probleem en er zijn zoveel oplossingen te verzinnen die (met elkaar gecombineerd) tot iets moois kunnen leiden. En voor ons nerds de schone taak om die oplossingen slim te maken (luister vooral https://metnerdsomtafel.nl/podcast/470-stroom-op-rantsoen-gered-door-slimme-code.html met @Femme), niet om problemen te verzinnen die er niet zijn.

[ocf81]

Piekafvlakking is maar symptoombestrijding als je het op de lange termijn bekijkt. We staan nog aan het begin van de transitie als het om doorgegeven vermogen gaat en vanwege de almaar doorgroeiende automatisering van zowel bedrijfsprocessen als huishoudelijke processen zal het net toch echt ingericht moeten worden op groei. En het afschuiven van de problemen op de gebruikers is echt een schandelijke manier van doen die onacceptabel is.

[Femme]

Je kunt het schandelijk vinden maar het is een feit dat elke vorm van infrastructuur duurder wordt als er meer piekcapaciteit nodig is. Als we niet slimmer omgaan met beschikbare capaciteit gaan de netkosten gewoon hoger worden voor huishoudens en bedrijven.

Het laden van auto's in de avondpiek is nergens voor nodig. Dat kan prima automatisch uitgesteld plaatsvinden. Redelijk geïsoleerde woningen met afgiftesystemen die veel thermische inertia bieden (vloerverwarming in beton) kunnen makkelijk uren zonder verwarming zonder dat de bewoner er wat van merkt. Laden op het werk hoeft echt niet volle bak om 09.00u in de ochtend maar kan ook verplaatst worden naar het eind van de ochtend en de middag wanneer de energiekosten lager zijn. Tijdgebonden nettarieven voor grootverbruikers (vanaf 2028) en kleinverbruikers (2029) zullen ervoor zorgen dat bedrijven en consumenten aangespoord worden om flexibel energieverbruik te verplaatsen naar momenten buiten de piekuren.

[ocf81]

De socialistische heilstaat waarin iedereen moet sappelen dus. Daar heb ik geen trek in.

[Olaf van der Spek]

2. overdag als de zon flink schijnt. We moeten dus vooral aan peak shaving doen.

Bron?

1. 's avonds als iedereen de airfryer aanzet én de auto gaat opladen.

Dit klinkt meer als onbalans, niet als netcongestie.

[StephanVierkant]

Check even de maatregelen die netbeheerders nu doen: uitbreiding van het stroomnet (extra kabels), extra stations (hoogspanning, trafohuisjes in de wijk), maar ook inzetten op die onbalans.

Je kunt files in de ochtend- en avondspits ook wel onbalans noemen, maar het blijft nog steeds een file.

[Skywalker27]

Volgens aviloo niet terwijl die op dit moment veel data hebben en een van de betrouwbaarste testen.

YouTube: Kijk deze Video Voordat je een EV Koopt

[Houtenklaas]

Het grootste deel van de EV's in NL zijn leaseauto's. Overdag opladen op kosten van de baas en thuis ontladen vinden de leasemaatschappijen denk ik ook iets van. Daarnaast zullen ze ook niet staan te juichen dat ze een auto terugkrijgen met 10K op de teller maar een accu van 61%. Daar komen wel regels voor verwacht ik. Tesla's laten overigens al zien dat batterijen minder hard verouderen dan vooraf ingeschat, in beperkte mate dan wellicht toch een oplossing.

[Keypunchie]

Zal dan toch eerder zijn dat het onderdeel van de lease is en dat de *leasemaatschappij* de voordelen krijgt.

In Utrecht is Mywheels/Wedrivesolar begonnen met de eerste v2g voor deelauto's: https://mywheels.nl/rijdende-buurtbatterij

Blijkbaar gaan ze intussen richting de 250 wagens: https://www.mobiliteit.nl...-met-v2g-functionaliteit/

[Reactie gewijzigd door Keypunchie op 2 juni 2026 12:54]

[Richh]

Leasemaatschappijen maken zich niet druk hoor, fabrikanten doen zelf gewoon 8 jaar garantie geven, dus dat ligt allemaal bij de fabrikant. Het doet er dus ook helemaal niet toe of EV's voornamelijk leaseauto's zijn.
Wat je al wel ziet is dat bijv. Volkswagen inderdaad limiteert hoeveel V2L energie er binnen de garanties valt.

Overigens is het heel onwaarschijnlijk dat accu's 39% degraderen. Accudegradatie is in de eerste 1-2 jaar nog best stijl, maar vlakt daarna over het algemeen uit. We weten juist (overigens niet alleen van Tesla) dat moderne accu's tussen de 85% en 90% blijven zitten, ook na 10 jaar en ook na heel veel cycli - er zijn Model 3's met 7 ton op de teller en hun originele pack.
Mocht een pack daar onderuit zakken, dan is de kans groot dat er sprake is van onbalans in de cellen en wordt het einde verhaal (en moet je enkele cellen of een module vervangen om weer verder te kunnen). Accu's die nog maar 61% leveren van hun originele capaciteit bestaan daarom eigenlijk niet.

[NovapaX]

1000 cycles is echt veel te conservatief, mits het accubeheer goed is.
8-10k cycles tot 80% is echt prima haalbaar met de huidige accutechnieken, tenzij je elke dag gaat snelladen en/of altijd vol op het stroompedaal gaat.

Dat is 20 jaar lang elke dag een cycle....

[morphje]

Heb je ook een bron van een accu die 8000 volle cycli meegaat?

Want anders zijn het gedeeltelijke cycli en die tellen inderdaad maar voor een deel mee en zo kom je inderdaad met gemak op 10k gedeeltelijke cycli. En je noemt het zelf ook al. Snelladen zorgt voor een snellere degradatie van de accu, net zoals harde acceleraties en dus ook extra ontlaadcycli die dieper gaan.

En je weet (neem ik aan) ook dat autofabrikanten extra capaciteit inbouwen om kunstmatig de slijtage te compenseren. Dus vooral heel veel handige marketing truukjes.

[robin1301]

BYD Nederland | BYD Blade Battery

8000 ken ik volgens mij niet, maar BYD belooft minimaal 5000 cycles met een garantie van 70% SoH.

om kunstmatig de slijtage te compenseren. Dus vooral heel veel handige marketing truukjes.

Dit is feitelijk onjuist. Dit doet men vooral omdat NMC-accu's sneller slijten wanneer ze volledig vol en volledig leeg zijn. Dus als ze ervoor zorgen dat jij 100% ziet maar de accu eigenlijk 90% vol is, is dat niet kunstmatig slijtage beperken maar daadwerkelijk slijtage voorkomen.

[Olaf van der Spek]

Is die BYD NMC, LFP of nog iets anders?
Dat LFP veel cycles haalt is wel bekend.

[salipander]

Dat klopt niet. Om te beginnen wordt een accu maar een beetje ge/ontladen en een accu kan heel wat meer dan 1000 cycli aan als je niet altijd van 0-100% gaat (en dat is bij autobatterijen niet eens mogelijk vanwege buffers). NMC batterijen halen zo wel 3000 cycles en LFP nog veel meer.

En zo gaat je accu toch met gemak 500.000 km mee...

[divvid]

geen probleem met Na-Ion accus als we CATL mogen geloven.

Maar, zoals hierboven ook al gezegd, de enige die dit aan te rekenen valt is de politiek die onwillend was om te investeren in de toekomst en in reserve capaciteit. Nu snel extra kabels leggen. bestaande trajecten verzwaren en meer tussen stations. Wellicht grote flow batterijen en zonneweides/windparken verplichten aan opslag te doen

[Ultraman]

Hoeveel kWh verbruik jij in een nacht dat je een EV accu helemaal leeg trekt? Als je in de nacht de vaatwasser (1~1,5 kWh) en de wasmachine (~1 kWh) na elkaar op timer laat draaien plus wat standbystroom en omzetverlies heb je misschien 3 of in het slechtste geval 4 kWh van de accu gebruikt. Mijn vorige auto had 58 kWh aan bruikbare capaciteit, oftewel je hebt om minder dan 10% van de accucapaciteit gevraagd. Dat kunnen ze heel lang volhouden.
Ook slijten accu's aanzienlijk minder snel dan je aangeeft of denkt. Mijn vorige auto had er bijna 120.000 km op staan zonder dat ik iets merkte van capaciteitsverlies. En die wagen was absoluut geen uitzondering.
Mijn huidige auto heeft zelfs een nog iets grotere accu en daarop zou het nog minder belastend zijn.

V2G is daarmee in veel gevallen een prachtige oplossing. De auto staat in de nacht toch thuis. Als ik de dag er voor thuis heb kunnen werken en ik heb hem met zonne-energie grootdeels kunnen vullen tot 80% dan mag daar in de nacht best 10% van afgesnoept worden. Met 70% kom ik nog steeds makkelijk heen en weer. En de limieten over wat mag worden afgegeven zijn neem ik aan instelbaar door de gebruiker.

[beeldbuijs]

Dit zou voor veel mensen prima werken.

Ons huishouden verbruikt een kleine 4000 kWh per jaar. Onze zonnepanelen wekken dat ruimschoots op. Ons dagelijks verbruik is dus 11 kWh.

Het probleem is alleen dat de stroom niet precies wordt opgewekt als je het nodig hebt, maar met een accu die pakweg de helft van die 11 kWh, dus zo’n 5,5 kWh ‘uitsmeert’ over de hele 24 uur, kunnen we dus sowieso de zonnigste helft van het jaar prima ons eigen verbruik dekken. Het gebruik van het netwerk minimaliseren. En nog wel een maand of drie een deel van ons verbruik.

Zelfs met een bescheiden Nissan Leaf uit 2018 van 40 kW hebben we dus dagelijks hooguit 5,5 / 30 = 18,3% van de accu daarvoor nodig.

Overigens zit er fabriekswege al een overhead op de accu ingebouwd waardoor onze Leaf na meer dan een ton nog geen merkbare degradatie vertoont.

[ocf81]

De groei van welvaart is onlosmakelijk verbonden met groei van energieverbruik. Als je alles wil elektrificeren, dan is het verzwaren van het net inderdaad de enige echt levensvatbare oplossing. Dat maakt ook de groei mogelijk die je nodig hebt om alle ombouwmaatregelen te kunnen betalen.

V2G is gewoon een verkapte belasting, en ook op meerdere manieren. Helemaal met de BPM en de bijtelling die in Nederland torenhoog is. Misschien zou de waarde van het accupak moeten worden afgetrokken van de belastingvoet die voor deze belastingen wordt gehanteerd. Maar het is ook een belasting die het falen van overheidsorganisaties moet afdekken. Het is een waardeloos idee.

[Reactie gewijzigd door ocf81 op 2 juni 2026 12:26]

[Jan1337]

De groei van welvaart is onlosmakelijk verbonden met groei van energieverbruik.

Dit perspectief is onderdeel van de Primary Energy Fallacy en willen de leveranciers van fossiele brandstoffen zelf ook maar al te graag geloven. Maar als we zoveel mogelijk electrificeren waar het kan, dan daalt het energieverbruik wereldwijd in plaats van dat het stijgt. De enorme efficiëntiewinst die hier te behalen valt kan het gemiddelde wereldwijde welvaartsniveau echt verhogen zonder dat we ook maar in de buurt blijven van de hoeveelheid energie die we nu wereldwijd verbruiken.

Zie ook: Ember Energy: Reframing Energy for the Age of Electricity

[faraga]

Maar dan hebben we het over winst in efficiëntie. De praktische energie die we (dus minus verliezen) gebruiken, blijft wel stijgen. Met betere efficiëntie en meer inzet van groene stroom hoeft het echter niet per se (meer) gepaard te gaan met meer uitstoot.

[Richh]

Wat een rare reactie. Ik vind de post van @Jan1337 behoorlijk goed onderbouwd en ook logisch: als we de efficiency verhogen kunnen we met hetzelfde energieverbruik immers meer bereiken.

En dan begin jij over 'propaganda'? Welke 'data' vertelt een ander verhaal?

[ocf81]

In het verhaal dat hij ophangt refereert hij aan een propagandawebsite en hij neemt braaf de praatpuntjes over. Hoe rechtoe-rechtaan wil je het hebben? De data is een beeld dat is ontstaan na jarenlang The Economist gelezen te hebben. Er was enige ontkoppeling tijdens COVID19, maar daarna is de trend weer onverminderd opgepakt.

[Richh]

Ik denk toch echt dat jij degene bent die iets meer moet openstaan voor het inzicht van anderen.

De realiteit is dat de efficiency van een warmtepomp rond de 400-500% ligt en die van een CV ketel rond de 97%. Vergelijkbare cijfers zijn te vinden voor de transitie van ICE tegenover EV.
Waar zit je weerstand? Betwijfel je deze cijfers?
Of ben je het er niet mee eens dat hogere efficiency kan leiden tot meer bereik met hetzelfde energieverbruik?

Goed dat je The Economist leest, maar wat 'data' betreft: iets met causaliteit en correlatie.

[ocf81]

De realiteit is dat de efficiency van een warmtepomp rond de 400-500% ligt en die van een CV ketel rond de 97%. Vergelijkbare cijfers zijn te vinden voor de transitie van ICE tegenover EV.
Waar zit je weerstand? Betwijfel je deze cijfers?
Of ben je het er niet mee eens dat hogere efficiency kan leiden tot meer bereik met hetzelfde energieverbruik?

Ik kijk naar het aggregaat, niet naar de individuele details. Ja, besparingen, ook die op individueel niveau, helpen de groei in de vraag naar energie te remmen. Dat lijkt ook de reden te zijn waarom de trend tijdens COVID19 even gestuit werd. Maar in aggregaat geldt dat groei ook gepaard gaat met meer mechanisatie en digitalisatie, welke weer meer energie vergen. Daar komt dan uit voort dat meer activiteit altijd meer energie nodig zal hebben, want op een gegeven moment zijn de winsten die je uit efficiëntie kan krijgen op, maar de vraag en het vermogen om te groeien nog niet. De myopische blik op enkele details die het appèl aan besparingen doet laat dat volledig buiten ogenschouw en is gewoon een valse voorstelling van zaken.

Goed dat je The Economist leest, maar wat 'data' betreft: iets met causaliteit en correlatie.

The Economist geeft dit regelmatig gewoon ook zelf aan hè? Dat is niet iets wat ik verzonnen heb. Maar het staat niet in tabelvorm op de site o.i.d.

[Reactie gewijzigd door ocf81 op 2 juni 2026 15:48]

[Richh]

Ik kijk naar het aggregaat, niet naar de individuele details. Ja, besparingen, ook die op individueel niveau, helpen de groei in de vraag naar energie te remmen.

Mooi! Dan was het argument van Jan1337 dus toch correct.

Maar in aggregaat geldt dat groei ook gepaard gaat met meer mechanisatie en digitalisatie, welke weer meer energie vergen.

Dat is inderdaad waar. De hoofdvraag is echter in hoeverre resultaten behaald in het verleden toegepast kunnen worden op de toekomst. Of dat er wel degelijk dermate grote innovaties op efficiency mogelijk zijn waardoor de trendlijn gebroken kan worden.

Je schrijft een hoop mooie woorden, maar weerlegt helemaal nergens letterlijk de primary energy fallacy. Je begon deze thread met "De groei van welvaart is onlosmakelijk verbonden met groei van energieverbruik" en ik denk dat je dat te sterk als keihard feit presenteert, want volgens mij ligt dat aanzienlijk genuanceerder.

The Economist geeft dit regelmatig gewoon ook zelf aan hè?

Volgens mij stelt The Economist dat nergens zo letterlijk en als een feit.

[Jan1337]

Wat bedoel je precies met het aggregaat? Ik ken dat namelijk alleen als een apparaat dat benzine omzet in electriciteit.

Het zijn niet besparingen maar verminderde productie en transport die tijdens de pandemie voor een lagere energievraag zorgden. Verder zijn 'besparingen' niet hetzelfde als een hogere efficiëntie behalen. Als iemand wil besparen op benzine dan kan dat door oa rustiger te rijden of minder te rijden. Maar door elektrisch te gaan rijden kun je evenveel blijven rijden en toch minder energie gebruiken. Dat komt door de hogere efficiëntie van een EV ten opzichte van een verbrandingsmotor. Dat is geen propaganda maar gewoon natuurkunde.

op een gegeven moment zijn de winsten die je uit efficiëntie kan krijgen op

Als de techniek voor altijd stil blijft staan wel, en de laatste procentpunten efficiëntiewinst zullen onevenredig duur zijn waardoor ze economisch veel lastiger zijn te verantwoorden. Maar met de ontwikkeling en introductie van nieuwe technologie zijn voorheen onmogelijk verklaarde zaken toch mogelijk. Bijvoorbeeld een warmtepomp die met 2kWh elektrische energie een huis even warm krijgt als een cv-ketel met 10kWh aan gas.

[robin1301]

https://ourworldindata.org/energy-gdp-decoupling
Deze data toont aan dat jouw eerdere statement

De groei van welvaart is onlosmakelijk verbonden met groei van energieverbruik

feitelijk onjuist is.

[Miepermans]

Zoals meermaals ook hier gemeld valt het geheugen effect gelukkig wel mee, wat een groter probleem is, is dat heel veel mensen nogsteeds denken dat v2g deze impact heeft. Dat maakt dat het ondanks dat het een potentiele pleister op de wond is, het niet vanzelfsprekend geaccepteerd wordt.

Daarnaast voelt de consument zich op dit moment al benadeeld omdat er vanaf 2027 wijzigingen gaan komen in de teruglevering van energie. Gooi daar nog de potentiele nadelige gevolgen bij van v2g en het wordt een drama.

m.i. is de enige oplossing voor een goed transparant v2g op dit moment, dat de eindconsument er direct voordeel bij moet hebben. Denk dan aan dat je de autoaccu zou kunnen inzetten tijdens dure piekmomenten om de kosten van energie via het grid te verlagen voor de eindgebruiker.

[HandyLumberjack]

Die cycles vallen wel mee voor de degradatie.

Het is meer dat die EV bij veel mensen overdag niet op de eigen oprit staat om de eigen zonnestroom op te vangen. Ergens anders die stroom erin duwen (met EB) is te duur.

Daarnaast worden batterijen ook steeds goedkoper, dus het voordeel om de EV daarvoor te gebruiken steeds kleiner.

[Olaf van der Spek]

Want je accu kan gewoon ongeveer 1000 cycles doen daarna loopt ie drastisch terug in capaciteit.

1000x 50 kWh = 50 000 kWh
50 000 kWh / 0.2 kWh/km = 250 000 km
En dan zou de accu nog 80% van zijn capaciteit hebben. Hoeveel km rij jij met een auto?
Die 1000 cycles lijkt wel aan de lage kant.

[Guru Evi]

Wanneer wordt een kernreactor goedgekeurd? Een meer flexibele overeenkomst met de klant doet niets voor het probleem dat er gewoon niet genoeg toevoer is voor de basisbehoefte van het net. Mensen afbetalen om minder energie te gebruiken is belachelijk.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 2 juni 2026 12:16]

[Caayn]

En dan? Er is geen gebrek aan aanbod. Er is gebrek aan distributie capaciteit. Een kernreactor veranderd daar niks aan.

[Guru Evi]

Er is wel degelijk een gebrek aan aanbod, anders zouden ze geen probleem hebben mensen te voorzien van energie, zou de prijs niet oplopen en zouden we geen energie van Rusland moeten importeren. Het probleem is dat een net niet zomaar omgekeerd kan worden, het is gebouwd voor centrales en distributie en de distributie zit niet vol, het probleem is dat we niet genoeg energie hebben als de zon niet schijnt en de wind niet blaast en teveel energie als we het niet nodig hebben.

Het centraal distributie net zit momenteel fysiek op ~30% capaciteit, maar contractueel op 100%. Maw TenneT heeft op papier teveel mogelijke toevoer van verbruikers (zonnepanelen op daken, windmolens op voordien agricultuur land) dat men wettelijk verplicht is af te nemen alvorens ze een centrale bron mogen neerzetten, echter dit is onmogelijk te gebruiken omdat het nooit voorspelbaar en enkel maar naamplaatcapaciteit is.

Zet een handjevol kerncentrales en sluit de zonnepanelen af, probleem opgelost. Dit is een crisis gemaakt door groene wetgeving, dit kan opgelost worden met goede wetgeving.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 2 juni 2026 12:37]

[Cafe Del Mar]

Gek dat die argumenten nog steeds de ronde doen. Als we alle PV afkoppelen en enkel nucleair zouden gaan, zou de prijs enorm stijgen. De enige reden dat het in Frankrijk niet gebeurt, is omdat de overheid de prijs kunstmatig laag houdt, met miljardenverliezen voor de uitbater (eigendom van de FR overheid).
Die hoge prijs voor kernenergie is geen mening, je kan dat zelf nagaan. De prijs van 1kWh uit Hinkley Point C (een nieuwe centrale) ligt nu al (de centrale is niet af) op 150 €/MWh. De prijs van 1kWh uit de kerncentrales in België, die enkel verder kunnen & mogen na een renovatie, zal op 90 €/MWh liggen.
Vele malen hoger dan PV (check LCOE van verschillende bronnen) en dus geen oplossing.

En dat is dan nog los van het feit dat het probleem niet de aanvoer is (er is aanvoer genoeg, dankzij interconnects), maar wel het netwerk zelf: de distributiecapaciteit. Er is onvoldoende geïnvesteerd (in NL en ook in BE) in het distributienet om de elektrificatie mogelijk te maken. Dan kan je ofwel zwaar beginnen investeren in een netwerk dat de distributie wél ondersteund, ofwel maatregelen nemen die de hoeveelheid investering die nodig is, kan drukken. Bv netgekoppelde batterijen die pieken afvlakken. Dat is geen rocket science en NL noch BE dient daarvoor het warm water zelf uit te vinden. Zoek eens op: duck curve.

[Guru Evi]

15c/kWh voor een centrale die door de overheid al 15 jaar tegengehouden wordt is nog steeds niet slecht. En dat is over een levensduur die al 10x korter is dan werkelijk mogelijk is.

[NoTechSupport]

Als 15c/kWh niet slecht is, wat dan wel .

Die 15c houdt geen rekening met lange termijnopslag afval of geografische afhankelijkheid brandstof en is dus eigenlijk te positief.

[Guru Evi]

Je betaalt vandaag 25-45c.. voor “goedkopere” wind en zonne-energie. En het maakt niet uit hoeveel je wilt betalen, ‘s nachts krijg je 0,0 zonne-energie.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 2 juni 2026 13:35]

[Richh]

De piek van vandaag is 35 cent, niet 45 cent. Inclusief de belastingen.

Heb thuis een stekkerbatterijtje staan (5kwh, kosten nog geen 1000 euro) waarmee we precies die kookpiek afvlakken en het nachtverbruik afdekken. Ding communiceert met mijn slimme meter en vangt daardoor alle 'overtollige' solar op overdag, en deployed het in de avond/nacht. Ik ben niet nul op de meter (dat hoeft ook niet) maar mijn energierekening is 8-9 maanden per jaar negatief en dat is inclusief de EV.

Mijn EV heeft dit weekend zichzelf weer opgeladen. De stroomprijzen waren van 9u tot 17u doorlopend 0,00 euro, oftewel 13 cent inclusief de belastingen. 400km erbij geladen heeft me ongeveer 5 euro gekost. Exclusief het deel wat door de zonnepanelen is opgewekt dan nog, in feite komt het op 3-4 euro neer gok ik. Dat is even duur als 2 liter brandstof waarmee je nog geen 10% van de afstand mee kan rijden.

Goedkoper, inderdaad

[Guru Evi]

Jouw installatie klinkt als een zonnepaneel systeem op het net, dus niet off grid. Naast je eigen investeringen steken de rest van de belastingsbetalers natuurlijk toe elke keer jij verbruikt want jij verbruikt dure energie van Rusland, rekent dit af tegen onnodige export energie en verklaart dat dit gratis is. Het is een accounting truc.

[Richh]

Ik ben ook niet off-grid, zie daar ook geen noodzaak toe.
Wel is mijn verbruik on-grid zeer minimaal. Ik kost de belastingbetaler dan ook eigenlijk niks. Mijn EV laadt op grid rewards en stabiliseert daarbij het net.

Dure energie vanuit Rusland? Je kan gewoon zien aan de elektriciteitsprijzen dat ze laag zijn (namelijk ex belastingen 0 of zelfs negatief) - omdat we lokaal veel aanbod hebben van groene energie. Op die momenten ben ik een verbruiker. Op 'dure' uren, neemt mijn accu het over, in plaats van dat het op fossiele Russische energie werkt.

Mijn investeringen zijn minimaal. Mijn huis had al paneeltjes op het dak toen ik het kocht. Ik heb er zelf nog 3 grote bijgeplaatst met een omvormertje erbij. Stekkerbatterij kostte inderdaad ook geld. Laten we zeggen dat ik 3000 euro heb geinvesteerd. De EV die ik heb gekocht was goedkoper dan een ICE tegenhanger.
Staat tegenover dat mijn energiekosten praktisch nul zijn en ik geen liter benzine of diesel verbruik, wat toch 200 euro per maand scheelt. Die 3k is al lang en breed terugverdiend.

Hoe is dit een accounting truc?
Hoe bedoel je 'dure energie van Rusland'?
Hoe bedoel je onnodige export energie?
Hoe bedoel je belastingbetalers?

Heb je al eens overwogen dat je wellicht zelf onjuist geinformeerd bent?

[Guru Evi]

Wat doe je met de energie die je overdag opwekt als je niet thuis bent? 5kWh is snel vol. Jij 'verkoopt' die op het net als het net "vol" is, de energie niet nodig is en krijgt hiervoor de volledige prijs terug op een ander moment wanneer het net niet genoeg zon/wind energie heeft.

Dus stel dat jij overdag energie opwekt, op bepaalde momenten betaalt de belastingsbetaler 2-10c/kWh (soms zelfs 50c/kWh) om die energie "ergens" te verkopen. Wij betalen op dat moment dus €0,50 per kWh aan het buitenland of aan grote afnemers om de stroom letterlijk te dumpen. TenneT betaalt jaarlijks miljarden euro's aan exploitanten van grote wind- en zonneparken als compensatie voor stroom die wel is opgewekt (of opgewekt had kunnen worden), maar die het net niet op kan of mag vanwege overcapaciteit. Jij hebt lekker 30kWh (of meer afhankelijk van je installatie) op het net gezet voor 'niets', wij (belastingbetalers) hebben daar op die dag tot 5-10 euro voor toegegeven.

Okay, dus nu wordt het avond, jij wilt je Tesla laden, je haalt 5 van de 75 kWh uit je batterij, de volgende 30kWh wordt aan 0 euro doorgerekend want, hey, jij hebt dat overschot toegevoegd. Wij betalen dus opnieuw ~5-10 euro voor 'jouw' energie. Maar, de zon schijnt niet, de wind waait minder sterk als er geen zon is, waar moet de energie vandaan komen, gas, kool, ... - via een juridische omslag krijgen we Russische gas en olie via India, gemengd in Turkije of door de Saoedi's (naar schatting krijgt Poetin (een deel van) het geld voor ~20% van ons energieaandeel), misschien een oerwoud in Zweden kappen voor biomassa, Gas van Groningen (nee dat mag niet natuurlijk), misschien vervoeren we dat de helft van de wereld en betalen we een Islamitische dictator (nog eens 20% van het aandeel).

Dus wij betalen ~10-20 euro per dag dat 'jouw' installatie aanstaat zodat jij kan zeggen dat we 'groen bezig zijn' terwijl ~40% van jouw verbruik rechtstreeks uit de grond van onze 'vijanden' gestampt wordt.

Een stekkerbatterij van 5kWh lijkt handig, maar mag dat wettelijk wel? Check de regels (vb Zonneplan) sowieso oppassen met de veiligheid zodat er geen gevaar voor elektrocutie ontstaat.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 3 juni 2026 00:28]

[Richh]

Ik verkoop inderdaad als de accu vol zit. Daarvoor krijg je volgend jaar als salderen er niet meer is, helemaal niks meer als de stroom gratis is en je hebt een dynamisch contract zoals ik. Mijn omvormer schaalt dan af. Als het wel geld oplevert, verkoop ik natuurlijk, want dan is er klaarblijkelijk ook behoefte aan.

Ik laad mijn auto nooit in de avond. Dat is met een dynamisch contract natuurlijk zeer onaantrekkelijk. Dynamisch is de oplossing voor veel van jouw angsten, want de marktprijs zorgt voor balans in afname en teruglevering. Met accu's kan je daar prima op inspelen.

Je goochelt met cijfers en doet allerlei aannames en gaat uit van de negatiefste situaties terwijl ik heb uitgelegd dat ik het niet op die manier doe.

En ja, natuurlijk mag een stekkerbatterij gewoon. Je hebt het waarschijnlijk gegoogled om bij Zonneplan (nota bene een leverancier van non-stekkerbatterijen, dat is hun main concurrent) uit te komen en toen heb je zelf ook wel gezien dat het wel degelijk mag, maar toch kom je hiermee.

Wat wil je nu eigenlijk bereiken? Waarom ben je zo gefrustreerd, waarom deel je zoveel onjuiste informatie vol verzonnen cijfers zonder bronnen over dit onderwerp? Wat motiveert je om zo tegen verandering te zijn? En welk alternatief stel je voor - of ben je alleen maar boos?

[Reactie gewijzigd door Richh op 3 juni 2026 11:06]

[Guru Evi]

De cijfers zijn niet verzonnen, die kun je zelf opzoeken. Salderen afschaffen is deel van de oplossing, de echte oplossing zou een open markt zijn. Stel dat jij morgen betaalt om je extra energie die we niet nodig hebben op het net te zetten net zoals TenneT dat momenteel met belastingsgeld doet, dan zou jij toch zorgen dat je geen energie teruglevert op die momenten. En stel dat je niet saldeert, geen korting of ander voordeel krijgt behalve je eigen voorziening gedurende de dag, zou je nog op het net blijven staan, zou je zonnepanelen zetten?

Die twee dingen zouden al genoeg zijn om het overbelastingsprobleem gedurende de dag op te lossen en de waarheid over zonnepanelen duidelijk te maken. Natuurlijk zal jij daar volgend jaar kwaad over zijn dat je investering niet uitdraait. Eenmaal je een kerncentrale zet die 100-300 jaar kan meegaan, op een open markt waar de regering niet inmengt omdat iemand schrik heeft van het onbekende, kan de energie in elkaar zakken naar 4-8c/kWh, zoals veel streken in de VS rond kerncentrales betalen. Hoe interessant is het dan nog om zonnepanelen te hebben?

Dit probleem lost zichzelf op met marktwerking ipv groene deugd.

[Richh]

Stel dat jij morgen betaalt om je extra energie die we niet nodig hebben op het net te zetten net zoals TenneT dat momenteel met belastingsgeld doet, dan zou jij toch zorgen dat je geen energie teruglevert op die momenten.

Maar dat is dus al zo. Daar worden dynamische prijzen op bepaald. Dat gaat zonder belastinggeld. Die marktwerking die je zo graag wilt, die is er al voor wie dynamisch kiest. Bij een dynamisch contract zie je de lage prijzen als de zon schijnt en/of de wind waait. Als je een EV hebt speel je daar op in en kan je goed gebruik maken van de lage prijzen die renewables voor ons nu al in de praktijk bieden.
Dat is exact hetgene wat ik aan je uitleg in deze post wat in deze thread uitliep.

En stel dat je niet saldeert, geen korting of ander voordeel krijgt behalve je eigen voorziening gedurende de dag, zou je nog op het net blijven staan, zou je zonnepanelen zetten?

Zeker, daar is mijn eigen investering in de extra panelen en de thuisbatterij op gebaseerd. Alles wat je vanuit eigen opwek zelf kan verbruiken, daarover betaal je geen energiebelasting, zelfs als de prijs al 0 is. Alles wat je vanuit je thuisbatterij kan verbruiken tijdens het koken, voorkomt dat je tegen dynamisch hoogtarief hoeft af te nemen.
Precies hierom zijn batterijen de oplossing.

Natuurlijk zal jij daar volgend jaar kwaad over zijn dat je investering niet uitdraait.

Juist als salderen eraf gaat wordt dynamisch + thuisbatterij aanzienlijk interessanter.

Eenmaal je een kerncentrale zet die 100-300 jaar kan meegaan

Onzin haha. Heb je wel eens gegoogled hoe lang een kerncentrale mee zou gaan? Die 100 jaar is al een uiterst maximum. Hoe kan je zo optimistisch zijn rondom je eigen onderbuik, en per definitie van de meest pessimistische factoren uitgaan als het om het idee van een ander gaat? Je kan je eigen cijfers echt wel iets beter controleren en dan kom je snel tot andere conclusies.

kan de energie in elkaar zakken naar 4-8c/kWh, zoals veel streken in de VS rond kerncentrales betalen.

To-ta-le onzin, ook in South Carolina en New Jersey is de energieprijs naar consumenten nabij de 25 cent.
Die 4-8 cent is alleen de LCOE en alleen haalbaar bij bestaande kerncentrales, niet bij nieuwe die nog gefinancierd moeten worden. Voor de LCOE kijk je puur naar de kosten voor bijv. het personeel van de kernccentrale en de kosten van de 'brandstof'. Zoals ik al had gezegd, kan een kerncentrale niet snel en stabiel op- en afschalen om het netwerk stabiel rond die 230v te houden. Een kerncentrale is eveneens ongeschikt tot het volgen van de duck curve. Feitelijk heb je een vergelijkbaar probleem als met solar en wind: het is een relatief goedkope bron van energie, maar niet direct toepasbaar op een stabiel net. Dan moet je alsnog met batterijen en gascentrales in de weer, net als nu.
Een paar google opdrachten rondom dit onderwerp kunnen je enorm veel leren. Of ga eens babbelen met Chatgpt ofzo haha.

De grap is dat de LCOE (dus puur de investering, onderhoud en 'brandstof') voor solar en wind in feite LAGER ligt dan die van nucleair. Google dat maar eens.
De catch is in beide gevallen de systeemkosten om op het juiste moment de juiste hoeveelheid energie in het net te stoppen en om het net te stabiliseren op die 230v. Die zal bij renewables ietsje hoger liggen, maar onder de streep kom je redelijk vergelijkbaar uit. Resteert voornamelijk het argument dat we in Europa zelf geen brandstof hebben voor kerncentrales en je dat nog steeds uit Rusland moet halen.

Dit probleem lost zichzelf op met marktwerking ipv groene deugd.

Heb je er al eens bij stilgestaan dat dit letterlijk nu aan het gebeuren is? Precies marktwerking maakt solar extreem goedkoop tegenwoordig, ook voor particulieren. Precies marktwerking laat de kosten per kilowatt voor batterijen drastisch zakken, in China zitten ze al onder de $75 per kWh. Precies die marktwerking heeft voor aanzienlijk meer renewable energy sources in geheel West Europa gezorgd.
En ondanks alle lobbygroepen en meerdere miljarden vanuit Den Haag (dit jaar is NEO NL als staatsdeelneming hiervoor opgericht) - is er nog geen schop in de grond gestoken voor een kerncentrale...

Termen zoals "groene deugd" wijzen erop dat je je mogelijk laat beïnvloeden door opiniemakers en politici met hun eigen agenda, mogelijk gestuurd door sturing vanuit lobbygroepen en Big Oil. Je hoeft mijn woord er ook echt niet op te geloven, maar durf het gesprek aan te gaan en probeer op zoek te gaan naar feitelijke cijfers.

[Caayn]

Je vergelijkt nu de kale energieprijs ten opzichte van wat je als afnemer betaald.

[arjankoole]

Je betaalt vandaag 25-45c.. voor “goedkopere” wind en zonne-energie. En het maakt niet uit hoeveel je wilt betalen, ‘s nachts krijg je 0,0 zonne-energie.

de helft daarvan is belasting, etc.

[Cafe Del Mar]

Of het slecht is of niet, daar spreek ik me niet over uit. Ik heb zelf zonnepanelen en een thuisbatterij, dus ik koop nauwelijks stroom op het net.
Maar burgers die of de centen of de mogelijkheid niet hebben om ook zichzelf van goedkope stroom te voorzien en bedrijven, vooral energie-intensieve bedrijven, die klagen steen en been over de hoge elektriciteitsprijzen. En dat is dan bij een groothandelsprijs van ~70 €/MWh. Dus dan lijkt het me bizar dat de gulden oplossing voor die problemen zou zijn om de prijs te verdubbelen?

[Guru Evi]

Dus jij bent volledig off-grid? Meeste mensen kunnen dit niet doen.

[Richh]

Zet een handjevol kerncentrales en sluit de zonnepanelen af, probleem opgelost. Dit is een crisis gemaakt door groene wetgeving, dit kan opgelost worden met goede wetgeving.

Beetje zonde, toch? Halve land en talloze huishoudens zijn in feite zelfvoorzienend, en nu zeg je "sluit het allemaal maar af, laten we kerncentrales bouwen" haha. Over verspilling van geld gesproken.

Het is imho heel simpel, we moeten nog net een tandje bij zetten. Batterijen zijn prima om het overschot van groene energie op dagniveau op te vangen, en in de avond als er een tekort is aan groene energie dit deployen. Zo'n 9 van de 12 maanden kunnen we zo volledig zelfvoorzienend zijn, ook zonder radioactief materiaal uit Rusland te importeren.
Die andere 3 maandjes kunnen we met de huidige infra, waaronder met aardgas, eigenlijk al prima met fossiel aan. Wellicht inderdaad 1 extra kerncentrale.

Kerncentrales hebben bovendien een groot nadeel: de opstarttijd is lang, en je kan heel lastig sturen obv de vraag (opschalen/afschalen). Je land volledig op kernenergie draaien is, net als met zon en wind, erg ingewikkeld. Het is dus niet zo dat je dan het "probleem opgelost" hebt. Het is allemaal niet zo simpel.

Het makkelijkste blijven fossiel en waterkracht, puur vanwege natuurkundige en technische redenen. Echter: wij als Nederland, of eigenlijk heel West Europa, hebben zelf de grondstoffen er niet voor. Je moet dus een andere energiebron vinden - en dat kan prima met (onder andere) zon en wind. Zeker als je toewerkt naar een gigantisch overschot wat je dynamisch afschaalt naar mate de vraag lager is.

Doorzetten, niet stoppen.

[Guru Evi]

Op papier heb je genoeg voorziening om meer dan 100% van zonneenergie te halen, in de realiteit komen we niet boven de 15%.

[Omegium]

In 2023 hebben we 50% stroom op hernieuwbare energie gehaald: https://energieopwek.nl.

Totale energieverbruik is inderdaad nog een stuk lager, maar dat komt ook omdat we een enorme voorraad aan auto's en gas cv ketels hebben die nog niet vervangen zijn

[Guru Evi]

Dat is 50% opgewekt, het overgroot deel daarvan wordt niet binnenlands verbruikt maar verkocht of we moeten soms zelfs bijbetalen om naar het buitenland te exporteren. Intern gebruik van onze eigen zonne-energie kan niet ver boven een theoretische grens van 30% omdat de zon niet lang genoeg schijnt.

[arjankoole]

Dat is 50% opgewekt, het overgroot deel daarvan wordt niet binnenlands verbruikt maar verkocht of we moeten soms zelfs bijbetalen om naar het buitenland te exporteren. Intern gebruik van onze eigen zonne-energie kan niet ver boven een theoretische grens van 30% omdat de zon niet lang genoeg schijnt.

Wel met accu's. Ik red het nu ook al om 60% te halen zonder accu's. Met een accu moet ik echt wel 90% kunnen halen. Misschien wel meer. En dat 9 maanden per jaar op basis van de cijfers die ik de afgelopen paar jaar over mijn huis verzameld heb.

[Richh]

Waar baseer je dat op?
We hebben in Nederland zo'n 25 gigawattpiek aan solar liggen. En we verbruiken 116 miljard kilowattuur per jaar. Er moet gigantisch veel solar bij om die 116 miljard kilowatt af te dekken. En dan kijken we alleen nog maar naar elektriciteitsverbruik, niet naar zaken die we nu nog met fossiel doen.

Momenteel doen zon en wind bijna 50% van ons elektriciteitsverbruik. In de totale mix (inclusief gas, benzine, etc) kom je inderdaad nog niet boven de 15%. Om daar te komen, heb je dus juist meer solar, meer wind en meer batterijen nodig. En wellicht ook wel een kerncentrale.

[StarZ]

TenneT doet alleen HS. Bedrijven zitten vaak op MS en huishoudens op LS, die worden door de lokale netbeheerders gedaan en de infra daarvan zit wel degelijk aan z'n limiet. (Althans, (bijna) alles is dubbel uitgevoerd qua redundantie, maar wordt nu steeds meer gebruikt).


https://www.liander.nl/grootzakelijk/capaciteit-op-het-net/capaciteit-per-regio/toelichting-netcapaciteit-en-congestie

[david-v]

Er is wel degelijk een gebrek aan aanbod, anders zouden ze geen probleem hebben mensen te voorzien van energie

Er zijn problemen om mensen aan te sluiten omdat er te weinig ruimte is op bepaalde delen van het net. Niet omdat er te weinig aanbod is. Het tekort aan aanbod is iets wat pas over 4 jaar ongeveer het geval kan zijn.

[Marzman]

Die geven wel stabiel altijd stroom, maar ook op momenten dat je het niet nodig hebt, daarom hadden we vroeger dag en nacht tarief.

[Guru Evi]

Niemand heeft een probleem om energie af te nemen, zet meer datacentra als negatieve batterij, spot compute, verwarming, cryptomining, ik kan wel een paar dingen bedenken waar ik graag goedkope energie voor wil.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 2 juni 2026 13:40]

[david-v]

Ik zou wel eens de cijfers willen zien van jouw voorstellen, want niemand gaat dat soort "hardware" plaatsen om in te zetten tijdens overschot. Totaal niet rendabel en kost alleen maar meer geld. Grootste deel van de tijd staat die hardware niks te doen.

[Rogers]

Er is gebrek aan stabiel aanbod. Op zonnige winderige dagen is er een gigantisch overschot, dan moet je niet nog meer wiebelstroom bouwen zoals ze nu doen maar een kernreactor.

[Glashelder]

Probleem opgelost dus tegen 2046.

Joepie!

[Guru Evi]

China zet centrales in 6-18 maand. Amazon en co ook. Vertraging voor die dingen zijn enkel maar te wijten aan NIMBY en overheden.

[david-v]

We hebben het hier over kernreactoren. Ook china doet er gemiddeld 5 tot 7 jaar over om een kernreactor te bouwen. Bij ons is dat tussen de 10 en 15 jaar. In china is de besluitvorming anders dan hier in het westen.

[arjankoole]

China zet centrales in 6-18 maand. Amazon en co ook. Vertraging voor die dingen zijn enkel maar te wijten aan NIMBY en overheden.

zijn dat kerncentrales?

hoewel china natuurlijk wel wat 'voordelen' heeft, omdat het een dictatuur is. Ze hoeven niemand om toestemming te vragen. Hier zit je 20 jaar in juridische procedures vast.

Ik heb dan toch liever nederland.

Overigens kan China het ook niet in die tijd, per unit (reactor) kost het 5-6 jaar van start tot aansluiting op het net.

[Guru Evi]

China heeft inderdaad het gemak dat ze weinig tegenwind hebben, maar ze zijn ook een derde wereld land. De eigenlijke bouw van de reactor is 6-18 maand, de voorbereiding kan inderdaad langer duren omdat ze een derde wereld land in een grotendeels woestijn zijn. Maar hier hebben we het voordeel dat alles al kant en klaar is voor industriële productie (plat land, volgebouwd)

[david-v]

De eigenlijke bouw van de reactor is 6-18 maand

Heb je daar een bron voor? mijn bron zegt tussen de 5 en 7 jaar. Een kernreactor bouwen in 6 maanden....graag een bron.

[arjankoole]

mijn bronnen zeggen ook 5-6 jaar van start bouw tot aansluiting op het grid. (en dus daadwerkelijke productie).

[vlieger200]

Stroomopwek is er genoeg, met regelmaat worden er zonne en windparken afgeschakeld van het grid en/of gas en bio centrales terug gebracht in opwek.

Het probleem is dat het stroom niet door alle kabels/leidingen en transfomatoren verwerkt kan worden. De vraag voor stroom is soms groter dan deze componenten het kunnen verwerken / transporteren naar waar de vraag vandaan komt.

[Guru Evi]

Er is niet genoeg voor de zonnepanelen en windenergie, dat is waar, maar die wekken ook de stroom op het moment dat we die niet nodig hebben. Het probleem met zon/wind is dat de verbruiker verzwaard moet worden, en dat valt veel te duur uit. Het net is gebouwd om de verbruiker te balanceren met andere verbruikers. Als jij een groep van 32A hebt wil dat niet zeggen dat alle mensen in jouw buurt 20A of zelfs 10A tegelijkertijd kunnen verbruiken of opwekken, wat wel gebeurt met oa zonnepanelen op daken. Maar om alle wijken met 100kW verbindingen te voorzien voor die pieken op te vangen is te duur.

[StarZ]

Net congestie is niet dat er niet genoeg opwekking is. Er is juist op bepaalde momenten teveel stroom productie. Het gaat erom dat het niet flexibel is. We hebben zonenergie op momenten dat niemand thuis is en we zijn allemaal thuis auto aan het opladen, koken en verwarmen als de zon weer onder is. Het is voornamelijk de infrastructuur die er nu ligt die niet voldoende is.

[Guru Evi]

Je slaat de spijker op de kop natuurlijk. Maar dat probleem ligt niet aan de infrastructuur voor verdeling maar opwekking. In het putje van de nacht gaat de zon nooit schijnen, het is dus dwaas dat we blijven investeren in productie die we met een beetje gezond verstand kunnen inzien dat nooit zal opbrengen wat we nodig hebben.

[StarZ]

We hebben zat opwekking, ook in de nacht, er zijn immers minder gebruikers s'nachts. We hebben genoeg biomassa centrales, wind etc. Het is echt een kwestie van distributie op MS niveau. De onderstations, wijkstations.

[Guru Evi]

Biomassa zou niet groen verklaard mogen worden, de koolstofuitstoot is slechter dan kool. Er is niet genoeg wind noch biomassa om de hele nacht te voorzien. We importeren gas, (bruin)kool en olie energie van de mensen die momenteel Oekraïne binnenvallen.

Zoals eerder gezegd de fysieke capaciteit van het distributienet is 30%, de verkochte capaciteit van zon/wind op wijkniveau is 100%, wat vol zit zijn de wijkaansluitingen als ze allemaal hun zonnepanelen willen laten draaien hebben de distributiecentra niet genoeg, maar om ieder huis met 3x2 vierkante cm aan koper in een ster-distributie (zoals Ethernet) te voorzien is onmogelijk duur, momenteel is alles op een bus (net zoals coax) waardoor de volledige “bandbreedte” (stroom in of uit) maar is wat de centrale “coax” kan doen.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 2 juni 2026 16:00]

[Blasterxp]

Gewoon ieder industrie terein zo'n unit neerzetten?

Wikipedia: Radioisotope thermoelectric generator

[Guru Evi]

Een RTG produceert niet genoeg energie, maar Amazon en Microsoft zijn bezig in de VS om in bepaalde plaatsen een mini-reactor bij hun datacenters te zetten. Ze leveren terug op het net en bieden zero-emissie energie voor zichzelf.

[batjes]

In de VS staan er naast veel datacenters gascentrales stroom op te wekken, wat best een gezondsheidsprobleem aan het vormen is in sommige regios.

[Reactie gewijzigd door batjes op 2 juni 2026 12:38]

[Guru Evi]

Gascentrales zijn 99.99..% propere energie. Nederland en Duitsland sinds hun respectieve “Energiewende” steunen nu meer op kool en hout en hebben meer uitstoot van koolstof dan voordien.

[arjenhiemstra]

Zo ongeveer alles wat je schrijft is in strijd met cijfers van EBN:
https://www.ebn.nl/wp-con...Infographic-2026_NL-1.pdf

[david-v]

Niet alleen in strijd met de cijfers maar sommige beweringen kloppen ook niet, zoals een tekort aan stroom, terwijl we een tekort aan net capaciteit hebben in sommige regios.

[arjenhiemstra]

We hebben ook een tekort aan stroom. Een te kort met name aan "gewenste" (= groene) stroom.

En het probleem met groene stroom is; hoe meer je ervan neerzet hoe meer effect het heeft op de prijs ivm gelijktijdigheid, hoe lastiger het is om het rendabel te krijgen in een vrije markt...

[david-v]

Dat is een hele andere discussie wat los hiervan staat. We moeten veel meer kijken om ons heen, binnen de EU, om de gewenste groene energie zo goed mogelijk te distribueren. In Nederland hebben we momenteel geen tekort aan energie, wel aan ruimte op bepaalde plekken op het net

[Guru Evi]

De EU is relatief klein en ligt grotendeels Noord-Zuid verspreid. Het toegevoegde energie nodig is Oost-West en zou maar ~1-2u meer “daglicht” toevoegen, daarnaast is het Oosten momenteel niet de beste plaats om fragiele systemen zoals wind of zon te zetten naast de aardrijkskundige problemen.

[david-v]

Je kan helaas (nog) niet alle energie groen opwekken tenzij je de hele wereldbol in beschouwing neemt. Je hebt altijd leveranciers nodig die snel op en af kunnen schakelen. Kernreactoren zijn daar niet geschikt voor. Gas en kolen centrales wel, al wil je die laatste zoveel mogelijk vermijden.

Tot we geen massale opslag van energie kunnen realiseren die snel ingezet kunnen worden bij tekorten moeten we de beschikbare energie in Europa onderling verdelen waarbij de voorkeur gaat naar lage CO2 uitstoot. Op deze kaart zie je de huidige verdeling met per land aangegeven of het laag of hoog CO2 productie betreft.

[Guru Evi]

Zoals ik al voordien aangetoond heb zijn de "officiele" CO2 productie maatstaven niet echt bruikbaar in een wetenschappelijke zin. Zolang men bruinkool en biomassa als 'groen' zero-emissies wordt aanzien of het afzetten van zon/wind met gas/olie verrekend als zero-emissies wordt er verkeerd gerekend. We zijn al heel lang bezig CO2 emissies "op papier" te verminderen terwijl meetbaar de nummers omhoog blijven gaan.

Energieopslag is op grote schaal niet doenbaar, want het produceert geen energie, dus het kan enkel maar veel geld kosten, en als je al de kosten bijrekent (inclusief landgebruik voor meer panelen, molens, de ecologische en economische impact van niet alleen de panelen maar ook de stuwmeren) dan wordt zon/wind niet alleen duur maar gewoon ecologisch en economisch onhoudbaar.

Moderne kernenergie kan enorm snel schakelen, maar aan de andere kant kun je zon/wind niet voorspellen dus daar moet je ook heel erg snel voor kunnen schakelen, en gasturbines die constant moeten aan en uitzetten zijn niet echt efficient (55% ipv bijna 99%). De enige reden dat we die gasturbines niet meerekenen is omdat dit een truc is die mag toegepast worden - als een gasturbine gebruikt wordt voor wind/zon op te vangen moet het niet geteld worden als emissies.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 3 juni 2026 00:06]

[batjes]

Vertel dat aan de gezondsheidsklachten van de bewoonde gebieden er omheen.

Wij zetten die krengen niet voor niets zo veel mogelijk vlakbij Zwolle neer.

[Guru Evi]

Rond de kool en houtcentrales? Dat is inderdaad meetbaar over tientallen jaren, echter daar vinden mensen zich acuut gezonder omdat het groen is. Gascentrales en acute gezondheidsproblemen? Dit gebeurt ook rond zendmasten.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 2 juni 2026 13:18]

[GertMenkel]

Goede gascentrales wel, maar de centrales die bij datacenters worden geplaatst zijn als "noodstroom" ingericht (maar draait onderhand continu) en hoeven daarom aan minder eisen te voldoen dan een normale energiecentrale. Het kan heel schoon, maar dat is duur en dat doen deze bedrijven niet als het niet hoeft.

Nu zie ik niets in een toekomst waar Twitter en Microsoft hun eigen uranium importeren, maar de meest basale kernreactor kan zijn omgeving niet vervuilen op die manier zonder dat er mensen in de gevangenis eindigen.

[Guru Evi]

Noodgenerators worden dan ook niet gebruikt om energie op te wekken. Datacenters worden vaak gebouwd naast een bestaande gascentrale of zetten een bestaande koolcentrale om naar gas. Maar gasturbines voor energieopwekking zijn (relatief) goedkoop.

Een kernreactor vervuilt niet. En er is genoeg kernafval van kernwapens om ons voor 300 jaar van energie te voorzien in moderne reactors.

[onok]

Een RTG is leuk voor in de ruimte, maar ze zijn ontzettend inefficiënt, en vooral daardoor absoluut geen goede aanvulling voor ons energienet.

Veel interessanter zijn de SMR's (small modular reactors), bij voorkeur in de gesmolten zout variant. Maar deze technologie staat nog in de kinderschoenen.

[jip_86]

Uiteindelijk hebben we toch gewoon heel veel batterijen nodig op het net? In bijvoorbeeld Australië leggen ze honderden MWh per keer aan het net om pieken op te kunnen vangen.

[GigaHenk]

Reken eens uit wat het energieverbruik als een stad van Amsterdam is, dan wat dat voor een dag of zeven is. Dus denk aan periode van mist en windstilte. En kijk dan eens hoe groot zo'n batterij moet zijn/moet kosten. En dan de extra capaciteit die je moet bouwen om deze te vullen. Dan snap je dat het gebruik van batterijen in het net erg klein is.

[japie06]

De scope van problemen met netcongestie is niet een week aan minimale hernieuwbare opwek. In dat soort gevallen hebben we gewoon nog aardgas- en desnoods - kolencentrales.

Het gaat echt om die pieken in vraag en aanbod op het stroomnet. Die zijn veel groter geworden. En die pieken kan je best met batterijen bufferen.

[batteries4ever]

Ze timmeren daar leuk aan de weg, maar in Australië dienen die batterijen vooral ervoor de nacht te overbruggen. Voor minder zonnige landen die verder van de evenaar liggen zou je de bewolkte dagen en vooral de winter moeten overbruggen en dat wordt een stuk lastiger...

[jip_86]

Zelfs in de winter kun je dan nog steeds vraag verspreiden. Overdag rustig ontladen, in de nacht als iedereen slaapt weer vol gooien.

[batteries4ever]

Klopt absoluut en helpt gigantisch, maar werkt niet zo vrolijk als in het Australische scenario.

[revolution-nl]

Zullen we gewoon eerst eens afstappen van vaste contracten, iedereen dynamisch zal al enorm helpen in een beter gebruik van het net door de prijs prikkel.

Eigenlijk onbegrijpelijk dat een vast contract met de hudiige problematiek nog toegestaan wordt

[wjn]

Zolang er voornamelijk een 9-5 economie is, zal dynamische prijzen het voornamelijk duurder maken voor consumenten.

Je mist in de zomer buffer en in de winter capaciteit, zeker dat laatste los je niet op met dynamische prijzen.

Overigens bieden energieleveranciers alleen vaste contracten aan, als dat ze (op termijn) winst oplevert (je kon een tijd geen vaste contracten afsluiten, ook nog eens afhankelijk of je zonnepanelen hebt of niet). Blijkbaar is er dus voor energieleveranciers geen reden om geen vaste contracten aan te bieden, netcongestie of niet.

[Snow_King]

We hebben geen productieprobleem, maar een distributieprobleem.

Ik ben niet overtuigd dat een dynamische energiecontract voor iedereen zorgt dat het netwerk het aan kan. Op een zonnige dag met veel wind kan de energie goedkoop zijn, maar dan kunnen we met zijn allen nog wel massaal het netwerk overbelasten omdat we die goedkope energie willen transporteren.

Netcapaciteit staat simpelweg niet gelijk aan productiecapaciteit.

[Omegium]

Je moet netcapaciteit onderdeel maken van de prijs (en dit zijn ze ook van plan).

De prijs moet het goedkoopst zijn als en de productie, en de transport beschikbaar is. Dat zal mensen stimuleren om juist dan veel te gebruiken.

Als of productie, of transport, of allebei weinig beschikbaar is, dan moet het duurder zijn, om mensen te stimuleren dan minder te gebruiken.

En dan draait het met name om de electrische auto en de electrische boiler. Als je je auto oplaad tijdens de goedkope uren, en ook je water alvast voorverwarmd, dan scheelt dat een slok op een borrel

[Snow_King]

Die combinatie moet je hebben inderdaad. Anders gaan die twee tegen elkaar in werken.

Pieken zijn altijd het duurste. Snelwegen verbreden om tijdens de spits het verkeer af te kunnen handelen is een heel goed voorbeeld.

In alle gevallen wil je zo min mogelijk pieken en verbruik/gebruik uitsmeren over de 24u. Dat voorkomt onnodige investeringen.

[Mic2000]

De overheid moet als een malle geld vrij maken om mensen aan te trekken die een opleiding willen volgen geschikt om nieuwe stroomhuisjes op te zetten. Begeleid door de ervaren specialisten.

Wat men niet lijkt te zien dat we in een semi crisis zitten. Waar met corona (bedreiging voor het menselijk bestaan) we allemaal snel maatregelen kunnen nemen, lijkt met een energie crisis (waardoor er geen nieuwe huizen / bedrijfspanden gebouwd kunnen worden en dus ook een gezinnetje beginnen op pauze staat of ondernemers worden afgeremd) de overheid niet in te zien dat ze ook hier sneller moeten gaan schakelen.

Als je het mij vraagt zijn we dankzij computers vele male sneller gaan werken, maar werken vele overheidsorganen nog op het tempo van de jaren 80. We moeten leren sneller stappen te zetten en begrijpen dat in een (semi) crisis je allemaal consessies moet maken om iig vooruitgang te boeken.

[RonnieKo]

Als je het mij vraagt zijn we dankzij computers vele male sneller gaan werken, maar werken vele overheidsorganen nog op het tempo van de jaren 80. We moeten leren sneller stappen te zetten en begrijpen dat in een (semi) crisis je allemaal consessies moet maken om iig vooruitgang te boeken.

Nou nee.... Vanwege de regeldruk is alles anders geworden. Veel regeltjes, onderzoeken en vergunningen die er allemaal bij zijn gekomen gaat het allemaal langzamer. Vroeger kon ik een bouwplan van eerste schetsontwerp tot uitvoering buiten in een goed jaar tot twee jaar voor elkaar krijgen. Nu mag ik blij zijn als het binnen een jaar of vier kan gebeuren. Dan moet er niets gebeuren. Voor de voorbereiding van een beejte nieuwbouwplan heb je soms wel meer dan 50 onderzoeken, vergunningen (bij bijhorende termijnen voor bezwaar) of ontheffingen nodig. Dan mag je hopen dat alle vergunningen en ontheffingen nog rechtsgeldig zijn en niet opnieuw aangevraagd moeten worden. Het is niet voor niets zo dat er tegenwoordig "vergunningcoördinator" en "vergunningsmanagers" op een project zitten. Dat was vroeger een stuk minder.

Computers hebben er ook voor gezorgd dat er veel meer gedetailleerd ontworpen en voorbereid kan worden. Een ontwerp wordt vooraf veel verder uitgedetailleerd dan vroeger. Dat neemt meer tijd in beslag. Dus de aannemers calculeren het ook "strakker". Bij de uitvoering komen dan vaak ook problemen met "meerwerk" of toch anders dan op tekening en in de contracten (bestek).

Een ander voorbeeld is: Vroeger kon je bij de nutsbedrijven een plan met een week of 8 helemaal via de voorbereiding geregeld hebben. Toen werd het 12 weken met een definitief ontwerp. Nu hebben veel nutsbedrijven minimaal 26 weken tot 52 weken voorbereidingstijd nodig. Vaak ook weer om dezelfde redenen als wat ik al eerder aangaf: onderzoeken, vergunningen en ontheffingen. Het zoeken naar voorbereidingscapaciteit en een aannemer die het kan uitvoeren.

[Reactie gewijzigd door RonnieKo op 2 juni 2026 12:33]

[GigaHenk]

Misschien moeten de ogen bij de mensen maar eens open, dat veel van "de problemen" uit Den Haag enkel in NL of Europa bestaan. Er is een groep dat graag wil dat we de-industraliseren, en dat groepje trekt op de achtergrond ook nog eens aan de touwtjes. We hebben niet incapabele mensen in Den Haag. We hebben vooral een probleem van mensen dat graag carriere maakt en geen probleem heeft om daarvoor de agenda van anderen te volgen. Het beste recente voorbeeld van iemand die een spoor van goedbedoelde ellende achter zich laat is denk ik Hugo de Jonge. Eric Wiebes is denk ik een goede tweede.En het erge is nog dat ze het ene na het andere baantje krijgen. Verplichtte Wayong of levenslange verbod tot het betreden van een openbare of politieke functie zou zeker ins ons landsbelang zijn

Zou een onafhankelijk burgerraad moeten zijn die dat op basis van behaalde resultaten mag afroepen. Dan is het snel klaar met dat soort lieden en beter nog het systeem dat dit faciliteert

[Reactie gewijzigd door GigaHenk op 2 juni 2026 12:29]

[batteries4ever]

Misschien moeten bij jou maar eens de ogen open dat de problemen toch echt wel wereldwijd optreden: in Nederland bij een boerenbestand dat ervoor zorgt dat we wel varkensvlees naar China exporteren maar geen huizen kunnen bouwen. Ga je bij mij in Duitsland kijken dan zie je een machtige auto-industrie die niet kan concurreren met China. De oplossing is dan maar niet over te gaan op elektrische auto's... In Engeland zorgt de privatisatie voor problemen, in de VS zit een aap op de troon in China gaat het aardig, behalve dat nu de bouw in slop zit en je natuurlijk niets tegen de regering mag zeggen, en zo is het overal.
Het verhaal dat het bij ons vreselijk slecht gaat en in de rest van de wereld geweldig is pure flauwekul en mogelijk verspreid door influencers om het volk rijp te maken voor onfrisse partijen.

[GigaHenk]

1) Nederland bij een boerenbestand dat ervoor zorgt dat we wel varkensvlees naar China exporteren maar geen huizen kunnen bouwen. Stikstof, komt omdat wij (NL) zo'n idioot strenge regelgeving hebben, die nergens ter wereld van toepassing is.

2) Ga je bij mij in Duitsland kijken dan zie je een machtige auto-industrie die niet kan concurreren met China. De oplossing is dan maar niet over te gaan op elektrische auto's. Tja, als het moraalkompas van EU alleen belangrijk is bij Rusland, en verder bijna niet, en dat ook nog eens je goedkoopste energieleverancier is, dan moet je niet gaan mauwen dat je industrie naar de kloten gaat, omdat alles te duur wordt. Uiteindelijk bepaalt de prijs van energie je productprijs.

3) Ik zeg niet dat het in de rest van de wereld goed gaat. Maar als ik nu verneem dat in Suriname (een onderontwikkeld land) nu instap Internet 400mbit/400mbit is, dan zou je dat toch aan het denken moeten zetten. In 2005 was dat nog 64kb/64kb met aansluitkosten van US$500,- We nemen verkeerde op verkeerde beslissing. Wellicht moreel helemaal juist, maar rationeel gezien super, super dom. Met alle gevolgen van dien.

[Reactie gewijzigd door GigaHenk op 2 juni 2026 12:47]

[batteries4ever]

Nou, bij 1) is het echte idiote dat we in een der dichtst bevolkte landen ter wereld nog menen de tent onder te laten schijten met 10 miljoen varkens erbij, pleur die beesten naar Siberië!
Het Stikstofbeleid is een Europese regel voor natuurbehoud die in Nederland zo is ingevuld dat we inderdaad in de problemen komen, door wel te bouwen voor varkens, maar niet voor mensen... ALLES wat je moet weten over stikstof | LUBACH

2) De energieprijs maakt 2-5 % van de prijs van een auto uit. Zeker niet niks, maar ook weer niet de bepalende factor.

3) Dat heet de wet van de remmende voorsprong: veel landen waren ons jaren vooruit met credit cards omdat we in Nederland een vrij goed werkend systeem hadden met bankoverschrijvingen. Veel derde wereld landen hebben b.v. ook weinig vaste telefonie, maar zijn direct met mobieltjes begonnen.

[GigaHenk]

1) Ik weet niet of een D66 comediant nu de beste bron is voor informatie. Snap het gevoel, tot dat er hongersnood optreedt, want het is leuk om alles af te meten, maar soms is overproductie best wel fijn. Er zijn ook slechte tijden. En zoals ik al eerder zei dat veel problemen slechts hier bestaan. Dus of NL nou gelijk heeft en de rest van de wereld er naast zit....

2) Google zegt iets anders: For mass-market vehicles, the cost to manufacture and assemble a car typically makes up 50% to 65% of the end retail price (MSRP). The remaining percentage is divided among manufacturer research and development (R&D), corporate expenses, taxes, and dealer markups Ben graag benieuwd naar jou bron. Daarnaast maakt de energietransitie de energie itst wat politici beweren juist duurder. Ik had zelf verwacht dat het 80-85% was van de kostprijs

3) Waarschijnlijk is dat de reden dat verbouwing van 2de kamer een paar honderd procent meer kost dan het bouwen van het hoogste gebouw ter wereld: Burj Khalifa.

[batteries4ever]

1) Of je Lubach nou leuk vind of niet: als informatiebron is hij heel wat beter dan de gemiddelde influencer, het is ook geen kwestie van of Nederland nu "gelijk heeft" of niet, maar dit is simpelweg een heel klein, hartstikke vol landje met problemen die niet lijken op die van b.v. Canada: daar is het weer duur om voor die paar man honderden kilometers snelwegen, elektriciteitsleidingen enz. aan te leggen...

2) Dat is geen tegenstelling: maar cost to manufacture and assemble a car is heel wat meer dan energiekosten daar zitten lonen, inkoop materialen enz. in en ja, ook nog wat energiekosten.

3) Wow!! Die wist ik nog niet! Absoluut eens met je, waarom bouwen we dan niet liever iets compleet nieuws en knappen alleen dat gebouw een klein beetje op als stukje geschiedenis voor een fractie van deze kosten. Dit soort dingen gebeuren overigens wereldwijd, b.v. H2S in Engeland van zo'n 120 Miljard, station Stuttgart 1,5 miljard...

[Reactie gewijzigd door batteries4ever op 2 juni 2026 14:01]

[batjes]

Ach die huizencrisis is ook pas 50 jaar bezig, de beelden van de jaren 80 woningrellen staan nog op youtube.

Er was allemaal beterschap belooft, we willen nu zelfs er een eiland bijbouwen dat maximaal 10% woningnood oplost.

We hebben deze etter maatschappelijk laten ontsteken. We zijn als volk relatief tam. Wel massaal de straten op voor mondkapjes, maar de woningnood? No way.

[Richo999]

Woningnood bestaat ook niet voor de huidige 35 plusser die al een huis hebben, de groep die dit probleem het meest raakt is de groep jongeren die zo versplintert is op politiek niveau dat je daar niks van hoeft te verwachten. Politiek boeit die groep ook het minst omdat die toch stemt zoals de wind staat.

De huizen categorie waar ik als gezin naar kijkt is een non issue (allebei modaal of iets erboven), de huizen die wij zoeken staan maanden te koop en dan zit ik te kijken in de Randstad.

[VOODOO_WILLIE]

Denk je wel een beetje aan je hart?

De overheid moet als een malle geld vrij maken om mensen aan te trekken die een opleiding willen volgen geschikt om nieuwe stroomhuisjes op te zetten. Begeleid door de ervaren specialisten.

"Stroomhuisjes"? Wat bedoel je daar precies mee?

Als een malle geld vrij maken? Volgens mij doen die idioten dat al ... En je weet dat ze zelf niks "vrijmaken" maar het gewoon extra uit jouw zak kloppen toch?

Wat men niet lijkt te zien dat we in een semi crisis zitten.

Wat men vooral niet lijkt te zien is dat die "crisis" kunstmatig (opzettelijk) is. Of je nou wel of niet vindt dat de "transitie" nodig is: het is niet zo bijdehand om al je kleren te verbranden voordat je nieuwe hebt. Want dan sta je in je blote reet in de kou. Dat is simpelweg een snoeihard feit.

lijkt met een energie crisis (waardoor er geen nieuwe huizen / bedrijfspanden gebouwd kunnen worden en dus ook een gezinnetje beginnen op pauze staat of ondernemers worden afgeremd)

De bouw ligt vooral stil door die andere kunstmatige "crisis" genaamd de "stikstofcrisis". Behalve als het om datacentra, het Binnenhof en andere "overheidsprojecten" gaat natuurlijk ...

Daarnaast helpt het dan ook niet bepaald als je jaarlijks netto 100.000 mensen het land binnen blijft halen. Die moeten namelijk ook ergens wonen én gaan ook evenredig extra energie nodig hebben.

Dat is ongetwijfeld geen populaire "constatering" maar het is wel (alweer) een simpel feit.

corona (bedreiging voor het menselijk bestaan)

Sorry, maar dit is écht je reinste kolder. Misschien dat de officiële cijfers helpen om dat fabeltje nu eindelijk eens de wereld uit te helpen:

Om de e.o.a. reden vertikken de instanties om directe overzichtelijke cijfers te geven (namelijk gewoon per seizoen, zoals gebruikelijk is met -alle- infectieziekten behalve blijkbaar "corona" ...) maar als we uitgaan van de cijfers van het CBS :

Als je het aantal "daadwerkelijk vastgestelde" gevallen optelt van maart 2020 - februari 2021 (12 maanden; een enkel seizoen dus):
1715+4871+1113+194+67+133+301+2045+3141+3883+4370+2513 = 24.346.

Vergelijk dat met het zware griepseizoen van 2016/2017: 9.444 doden (ook "daadwerkelijk vastgesteld"). We hebben het dus over grofweg 2x zoveel (of hooguit 3x zoveel als je de "vermoedelijke" meetelt) als er in een boutjaar aan de griep gaan. Op een totaal van sowieso altijd dik 150.000 doden per jaar op een bevolking van dik 17.000.000.

Vergeet trouwens niet dat de griep officieel bleef hangen op 404 (hint hint ) doden in maart 2020, en daarna op magische wijze ineens "foetsie" was. En als je overige jaren bekijkt waar dat aantal enorm varieert tot zelfs onder de 2.000 dan valt het eigenlijk zomaar binnen de "standaarddeviatie".

Het maakt niet eens uit of je nu wel of niet gelooft of er een "pandemie" was maar als je dat werkelijk een "bedreiging voor het menselijk bestaan" noemt dan gaat er echt iets volledig van de rails in je redenering.

[Mic2000]

Als je met zoveel bombarie / cynisme een betoog gaat houden dat ik wat zeg allemaal ver van realiteit is zie ik ook niet veel redenen om alles te lezen wat je zegt.

Ik ben twee mensen verloren aan corona, en één daarvan had geen enkele reden om op dat moment te sterven. De ander was op leeftijd, maar alsnog, van een griep was hij niet gestorven. Betreft het eerste geval: er is nu een man die alleen thuis zit en kinderen die een moeder missen. Voor de ene mens is het maar een griepje, en voor de ander (zeker in het begin toen het virus sterker was) had het heel veel impact. Het komt mij de keel uit als mensen roepen dan zal ze wel wat onder de leden hebben. In mijn perspectief ervaar ik dat als we niet de strenge maatregelen hadden, dan was het nog veel erger geweest. Dat zijn we voorkomen waardoor we dus niet weten / ervaren wat we zijn voorkomen. Dat daarnaast een hoop mensen, die kern gezond zijn, en bedrijven enorme frustratie hebben dat veel van hun rechten en mogelijkheden zijn afgenomen, kan ik heel goed begrijpen. Betekent niet dat het daarom allemaal maar een griepje was. Nogmaals mijn perceptie, niet die van jouw. En ga ajb niet in discussie om mij te overtuigen of mijn visie bagatelliseren, ik vind dat geen respect tonen en zal ook geen ruimte geven voor een gezonde discusie, dat is zonde van de tijd en energie.

Laat nogmaals duidelijk zijn, prima dat je het anders ziet, maar dit is natuurlijk geen gezonde voedingsbodem voor een gezond gesprek. ik ben niet hier om met jouw cynische toon in je 'betoog' te gaan discussiëren over wat waarheid is, het lijkt duidelijk dat je al je standpunt hebt ingenomen en niet hier bent om met andere in de reacties te zoeken naar wat waarheid is, maar puur je stempel wilt drukken want kwetsbaar opstellen dat het ook anders kan zijn... dat kan zeer doen.

Fijne avond, en dankje dat je je bezorgt om mijn hart

[Reactie gewijzigd door Mic2000 op 2 juni 2026 22:11]

[VOODOO_WILLIE]

Het is totaal niet mijn bedoeling om jou (of wie dan ook) te kwetsen of sterfgevallen te bagatelliseren (of om op wat voor manier dan ook een cynische verveel uit te hangen). Ik vind er namelijk niets "grappigs" aan en ik heb er op geen enkele manier "plezier" o.i.d van. Integendeel zelfs.

Ik kan me onmogelijk verontschuldigen voor het plaatsen van feiten maar als mijn cynisme je gekwetst heeft dan wil ik daar m'n excuses wel voor aanbieden.

Voor wat het (nog) waard is: ik weet (helaas) maar al te goed hoe het is om dierbaren te verliezen. Vlak voor "corona" 6 in 1 jaar tijd en in de afgelopen paar jaar nog eens 3. Het zal (naast sowieso mijn haagse "culturele directheid") vast bijgedragen hebben aan het "cynisme" maar het laat me alles behalve koud.

Verder kan ik je alleen maar vragen om dan te proberen mijn (onbewuste) "cynisme" te negeren en het (alsnog) puur inhoudelijk te lezen. Het is uiteraard aan jou of je bereid bent dat alsnog te doen.

Buiten dat wil ik wel even wat rechtzetten wat jij (blijkbaar) veronderstelt maar wat ik niet heb beweerd:

Betekent niet dat het daarom allemaal maar een griepje was.

"Maar een griepje"? Er is helemaal niets "maar" aan een echte griep (influenza).

Dat hele massa's in de volksmond "een griepje" zeggen te hebben is kwalijk genoeg op zichzelf omdat het een totaal verkeerd beeld schept van hoe ernstig (en voor een hoop mensen dodelijk) een echte griep eigenlijk is. Zoals ik al illustreerde, kost dat jaarlijks duizenden (en soms dus bijna 10.000) mensen hun leven. Ik snap dan ook werkelijk niet waarom het noemen van de griep steeds gezien wordt als "bagatelliseren".

(De essentie van het noemen van de griep is dat daar in de afgelopen 100 jaar geen haan naar heeft gekraaid. Dat is niet bagatelliseren. Dat is in perspectief plaatsen (hoe vervelend het ook is als het over sterfgevallen gaat). En in dat perspectief spreek ik je aan op het gebruik van: "bedreiging voor het menselijk bestaan". Dat is het objectief gezien simpelweg niet als je het over een sterftepercentage van 0,1% hebt.)

Het komt mij de keel uit als mensen roepen dan zal ze wel wat onder de leden hebben.

Dat heb ik niet gezegd.

Nogmaals mijn perceptie, niet die van jouw. En ga ajb niet in discussie om mij te overtuigen of mijn visie bagatelliseren, ik vind dat geen respect tonen en zal ook geen ruimte geven voor een gezonde discusie, dat is zonde van de tijd en energie.
...
ik ben niet hier om met jouw cynische toon in je 'betoog' te gaan discussiëren over wat waarheid is, het lijkt duidelijk dat je al je standpunt hebt ingenomen en niet hier bent om met andere in de reacties te zoeken naar wat waarheid is

Met alle respect: Feitelijk doe je hiermee zelf niets anders dan waar je mij van beticht. Als je alleen maar meningen accepteert die in lijn liggen met jouw visie dan heb je het per definitie -niet- over "waarheidsvinding".

Ik wil echt niet vervelend doen maar "bagatelliseren" is wel een beetje inherrent aan het uitwisselen van standpunten, met name als je het niet met elkaar eens bent. Als je een tegenargument geeft (en dus relevanter vindt) dan "bagatelliseer" je automatisch het oorspronkelijke argument (omdat je dat dus minder relevant vindt). Dat geldt net zo hard voor jou als jij je mening geeft.

Fijne avond, en dankje dat je je bezorgt om mijn hart

Dat was oprechte zorg. Je eerste reactie kwam namelijk een tikkie paniekerig over op mij. En dat is, naar mijn idee, dus nergens voor nodig.

Jij ook een fijne avond!

[Crahsystor]

Dus ACM heeft voor elkaar weten te krijgen dat de netbeheerders, die al decennia zeggen te moeten uitbreiden maar niet mochten, nu noodmaatregelen neemt. Alsof de netbeheerders dat niet sowieso zouden doen zonder ACM.

Compleet voorspelbaar tekort aan vakmensen, check.

Compleet voorspelbaar tekort aan fysiek stroomnet, check.

Compleet voorspelbaar tekort aan toestemming om zich voor te bereiden, check.


En nu, achteraf zowat, is de ACM blij met dit resultaat? In plaats van het net op tijd voorbereiden is het nu dus bedrijven betalen om wat meer te spreiden. Waarom weer alleen bedrijven, waarom verdient de consument die hetzelfde doet geen vergoeding? Zou het kunnen dat ACM iets te veel in de zak van de bedrijven zit? Uit persoonlijke ervaring met het ACM, zeker. Onderaan wil men meedenken met consumenten, maar ergens hogerop wordt besloten dat het winstbelang van bedrijven voor gaat.

[z3ta]

Begrijpelijk in de zin van: bedrijven kunnen evenveel stroom verbruiken als een hele wijk bij elkaar. Dus logisch dat ze focussen op één (rechts-)persoon om capaciteit vrij te maken i.p.v. met een hele wijk in discussie te gaan.

Aan de andere kant, er zijn al veel particulieren die nu ook al rekening houden met hun stroomverbruik. Als daarin ook inzichten zouden bestaan, dan zou daarvoor evengoed iets tegenover moeten staan.

Dan blijft de vraag: welke inzichten hebben de netbeheerder wel/niet en kan op basis daarvan dan blijkbaar geen regeling voor de particulier worden ontwikkeld?

[Crahsystor]

Natuurlijk is de impact van een bedrijf met veel apparatuur groter dan van een consument. Maar het signaal hier is dat wij, consumenten, onder druk worden gezet om ons gedrag aan te passen. Daarbij de subtiele guilt-trip dat we dat moeten doen om het werkbaar te houden voor iedereen. En een bedrijf dat vanuit financieel perspectief hetzelfde doet? (Stoormuitval met nevenschade is duurder dan werk spreiden.) Dat bedrijf krijgt een financiele beloning voor het gedrag. Consument krijgt de schuld, bedrijf de beloning. Het kan voor een bedrijf nog steeds nadeliger zijn dan 'normaal' opereren. Maar de consument moet maar zorgen dat hij, tijdens het werken bij het bedrijf, thuis meer energie verbruikt en als hij weer thuis is minder.

De inzichten van de netbeheerder zullen vast een stuk complexer zijn in veel gebieden. Maar in essentie is het met alle verplichte digitale (slimme) meters toch niet moeilijk om vast te stellen of een verbruiker op een beter moment verbruikt? Dat was toch het hele idee achter de slimme meter, dat de netbeheerder die informatie had? Desnoods doe je het op het niveau van een wijkverdeelkast met een gemiddelde belonging voor al die aansluitingen. Niet perfect, wel beter.

De situatie zal nu dus worden dat grootverbruikers korting én beloning krijgen voor hun verbruik, als ze zich wat aanpassen. De consument gaat van gelijke aanpassingen denk ik geen cent terugzien, maar wel subsidiëren.

[z3ta]

Ik ben het eens met je punt, ook de consument zou inderdaad op een manier tegemoet gekomen moeten worden als bedrijven ook een dergelijk voordeel krijgen.

Maar op initiëel en op korte termijn het aan te pakken snap ik ook dat bedrijven de eerste lichting zijn waarop door netbeheerders wordt gefocust. Alleen jammer dat het daar gepaard gaat met (financiële) hulp en dat het bij consumenten meer "als vanzelfsprekend" wordt gezien dat men het "moet" i.p.v. daar ook met een dergelijk plan te komen.

Je opmerking over de slimme meters vind ik wel slim (pun intended), via die weg zou er dan toch een manier te bedenken zijn om consumenten bijv. te belonen?

[RonnieKo]

Een interessant stuk staat in de links op de website van de ACM verderop: https://www.acm.nl/nl/pub...eterplannen-netbeheerders Daar staat aangegeven wat de afspraken zijn en wanneer deze uitgevoerd moeten zijn. Er is een PDF met overzicht van de basisafspraken ingedeeld in bepaalde categorieën. Daar kan je ook extra verwijzingen naar de verschillende netbeheerders met hun verbeterplan.

[Reactie gewijzigd door RonnieKo op 2 juni 2026 12:02]

[Verwijderd]

Dank voor het delen van de link.

Als ik er snel doorheen lees dan denk ik, wat een ambtelijke kletspraat, veel wensdenken en weinig tot geen kennis van de dynamieken van een grid.
Straks zitten we op maximale belasting door dit soort prietpraat clubjes en ga je zien dat het volgende probleem, de oude grondkabels, zich aandient. Ik kan de kamervragen alvast wel gaan schrijven.

Die kabels functioneren nu nog met af en toe een storing omdat ze niet constant hoog belast worden. Als de belasting per 24 uur toeneemt gaan die kabels met hun aftakkingen/verbindingen voor een hoog aantal stroomstoringen zorgen.
Het is niet alleen hoogspanning dat uitgebreid moet worden, het is nu ook middenspanning dat geheel vernieuwd moet worden. En daar heeft niemand nog op begroot.

[bilgy_no1]

Mooi. Alle beetjes helpen...

Het roept alleen nog niet echt een beeld op van dat er met grote urgentie aan wordt gewerkt.

In 2022 kon Nederland (en Europa) met grote spoed LNG terminals bouwen en in werking stellen door vergunningsprocedures te versnellen. Lijkt me goed om die mindset juist toe te passen op elektrificatie en de daarvoor benodigde netverzwaring (plus andere maatregelen zoals slimmere aansturing, V2G, batterijen, interconnect etc).

[Heimdallr]

Wat een enorm probleem blijft – zeg maar gerust een ramp – is het gierende tekort aan MBO’ers. Zelf zit ik in de elektrotechniek, maar als 50-plusser zie ik nauwelijks nog jongeren instromen. Samen met mijn collega's van 50 en 60+ kunnen we heel Nederland niet in ons eentje blijven dragen. Alle prachtige plannen die er liggen kunnen zonder handjes rechtstreeks de ijskast in.

​Gelukkig zijn de salarissen en arbeidsvoorwaarden voor MBO’ers en zij-instromers in de techniek inmiddels zó goed, dat ik iedereen zou aanraden: maak die overstap!

[batteries4ever]

Een aardige start zou op zijn minst een tijdelijk verbod zijn op nieuwe datacenters, met name voor AI. Echt onbegrijpelijk dat daar nog geen landelijke rem op zit tot het elektriciteitsnet de boel aankan. Ja, dat spul kan zinvolzijn, maar wordt op dit moment nog veel te vaak gebruikt om een dansend konijn te genereren. Als daar een prijskaartje aanhangt dat niet gefinancierd wordt door hijgende investeerders is het waarschijnlijk snel over en kunnen we het daar inzetten waar het het gigantische energieverbruik rechtvaardigt.