TenneT waarschuwt dat Nederland al in 2028 elektriciteitstekorten krijgt

Nederland dreigt over twee jaar een tekort aan elektriciteit te hebben, waarschuwt de landelijke netbeheerder TenneT. Dat tekort kan oplopen tot 4,5 uur per jaar, een halfuur meer dan de overheid wil. In de jaren daarna lopen de tekorten alleen maar op, vreest de netbeheerder.

Dit nieuws in het kort

• Nederland dreigt over enkele jaren enkele tot tientallen uren een tekort aan stroom te hebben.
• Dit komt door de energietransitie: de vraag neemt toe, terwijl het aanbod van zonne- en windenergie lastiger te plannen is.
• De overheid moet van TenneT daarom afspraken maken met energieleveranciers en grote bedrijven om stroom op bepaalde momenten te leveren of juist niet te gebruiken.

De Nederlandse overheid wil dat er in een jaar tijd maximaal vier uur lang een elektriciteitstekort is. Netbeheerder TenneT waarschuwt al langer dat die norm ooit wordt overschreden, maar zegt dat dit nu mogelijk nog eerder gebeurt dan gevreesd.

TenneT voorspelt dat er in 2028 een elektriciteitstekort is van 0,7 tot 4,5 uur per jaar, wat in het slechtste geval een halfuur meer is dan de norm. De netbeheerder baseert deze berekening op verschillende weers- en uitvalscenario's bij energiecentrales.

'In 2035 tot 46 uur stroomtekort'

"Na 2028 nemen de verwachte tekorten snel toe, met waarden die in 2035 oplopen naar 37 tot 46 uur per jaar", schrijft de netbeheerder. Dit betekent dat er tientallen uren in het jaar zijn waarin er meer vraag is naar stroom dan aanbod daarvan, met vermoedelijk stroomuitval tot gevolg.

De elektriciteitstekorten ontstaan door de energietransitie. Aan de ene kant betekent dit dat woningen en bedrijven meer stroom nodig hebben, omdat ze overstappen van fossiele brandstoffen voor verwarming en vervoer naar elektriciteit. Aan de andere kant verduurzaamt het aanbod van stroom ook. Het gebruik van gas- en kolencentrales gaat omlaag, terwijl zonnepanelen en windmolens meer energie leveren.

Gas- en kolencentrales zijn sneller en makkelijker op of af te schalen door simpelweg meer te stoken, maar bij zonne- en windenergie kan dit niet. Het aanbod van elektriciteit wordt daardoor moeilijker regelbaar.

"Hoewel de productie uit zon en wind blijft groeien en ook flexibiliteitsopties zoals batterijen en vraagrespons toenemen, blijken deze ontwikkelingen onvoldoende om de daling van thermisch productievermogen (gas- en kolencentrales) en de stijgende vraag volledig op te vangen." Piekmomenten zijn nog wel op te vangen, maar langdurige situaties met tekorten slechts beperkt.

Afspraken met leveranciers en grote bedrijven kunnen helpen

TenneT adviseert het ministerie van Economische Zaken daarom om verschillende maatregelen te nemen, zoals een capaciteitsmechanisme invoeren. Hierbij maakt de overheid afspraken met bedrijven en leveranciers om elektriciteit op bepaalde momenten te leveren of juist niet te gebruiken. Zo is het Nederlandse energienet beter te regelen.

Een alternatief is een 'strategische reserve'. De netbeheerder raadt het ministerie aan om zo'n capaciteitsmechanisme of reserve – of een combinatie hiervan – in de winter van 2029 en 2030 klaar te hebben. De leveringsproblemen ontstaan vooral in de winterperiode, als er minder aanbod is van duurzame energie.

Het ministerie krijgt ook het advies om daarbij afspraken met buurlanden te maken. De stroomnetten zijn internationaal en een tekort in Nederland is op te vangen met Duitse of Belgische stroom.

Bron: Sean Gallup / Getty Images

Reacties (444)

[Discord]

Het is verbazingwekkend dat dit gebeurt.

Tennet beheert de gehele infra en adviseert al jaren, vervolgens gaat de overheid gewoon door met de potjes met geld voor diverse maatregelen om "van het gas afte gaan"

Krijg hier net een reclame van de gemeente in de bus over hetzelfde onderwerp, van het gas af...
Onze wijk kan geen nieuw of verzwaarde aansluitingen krijgen om dergelijk iets te faciliteren..

Ik kan hier niet bij met m`n verstand.

[Coolstart]

Tennet beheert de gehele infra en adviseert al jaren, vervolgens gaat de overheid gewoon door met de potjes met geld voor diverse maatregelen om "van het gas afte gaan"

Krijg hier net een reclame van de gemeente in de bus over hetzelfde onderwerp, van het gas af...
Onze wijk kan geen nieuw of verzwaarde aansluitingen krijgen om dergelijk iets te faciliteren..

Ik kan hier niet bij met m`n verstand.

Je één staat het andere toch niet in de weg? Gas is trouwens geen heiligmakende energiebron. Je hebt er veel van nodig om uw huis te verwarmen, je moet het overgrote deel importeren en je hebt dus geen leverzekerheid.

Verwarmen op elektriciteit (warmtepomp) is 3 tot 7 keer efficiënter. Dus met de zelfde hoeveelheid energie 3x meer verwarmen en elektricitiet wek je zelf op. Geen import.

Die transitie van import naar eigen productie gaat natuurlijk traag maar gestaag. Sowieso zijn daar historische fouten gebeurd maar je kan er op aan gaan dat men de probeert een evenwicht te zoeken tussen Maximaal electrificeren VS Maximaal capaciteit bijbouwen om alle alle fronten te groeien. Dat is wat je nu ziet gebeuren. De transitie maximaliseren.

Nu nog investeren in een gasketel is zinloos en je op wijkniveau geen verzwaarde lijn nodig. De capacitietsproblemen liggen vaak hogerop. hoogspanninglijnen, transformatoren en middenspanningsstation. Een paar extra warmtepompen in de straat leggen normaliter uw wijk niet plat net zoals een sauna uw huis niet plat legt.

Maar het klopt wel dat overheden soms niet doen wat moet. In een democratie kan het zomaar zijn dat projecten geen vergunning krijgen. Denk aan kerncentrales, hoogspanningslijnen, windmolens, zonnepanelen etc.

[Reactie gewijzigd door Coolstart op 10 juni 2026 15:13]

[Discord]

Ah maar dat is tevens generaliserend.

Mijn huis word verwarmd door een hetelucht systeem, dat vraag c.a. 490m2 gas per jaar om te verwarmen,
Daar kan geen warmtepomp tegenop.
Daar komt bij dat het systeem dat ik heb alleen indirect gestookt kan worden door een C.V. ketel en niet door een warmtepomp (te lage temperatuur)

[MindUnboxed]

Dat je geen klassieke CV hebt, is natuurlijk geen tekortkoming van het principe van een warmtepomp. Elke warmtepomp blaast een gasgestookte verwarming omver in efficiëntie, simpelweg doordat een warmtepomp de warmte niet hoeft te produceren maar alleen te verplaatsen. Je stopt energie in de toename van entropie ipv entalpie en dat is veruit het zuinigst. Het klopt inderdaad dat een warmtepomp minder warm stookt. Daarom moet je die combineren met betere isolatie van je huis. Als je warmteverlies beperkt dan wordt de stookwarmte van je verwarmingsinstallatie veel minder belangrijk.

[Tom35]

Bizar want lucht lucht of lucht water zijn zwaar overroepen wat efficientie betreft . De COP in de winter is gewoon laag en dat wordt langs alle kanten helaas verzwegen maw omschakelen van gas naar warmtepomp is steevast een extra energierekening..

[M2M]

Maarja, lager is misschien waar, maar nog altijd beter dan cop van 1.

[Glashelder]

Nonsens.

Kijk eens rond in de warmtepomp topics hier. Iedereen bespaart dik op de energierekening met een warmtepomp.

Pas rond een COP van 2 ben je even duur uit als op gas maar niemand zit zo laag.

[hfolkers]

ik denk dat je nog wat lees voer hebt:
verwarmen met airco
Je praat namelijk best wel onzin...

[verkeerslicht]

Ik haal nog steeds een COP van 3 bij -7
edit: en een sCOP van 5.5 over het hele stookseizoen (en dat is waar het eigenlijk om gaat).

[Reactie gewijzigd door verkeerslicht op 11 juni 2026 10:45]

[ro4sho]

Totdat het -5 is. Dan zul je eens zien wat zo'n warmtepomp verbruikt.

[MindUnboxed]

Nieuwere generaties warmtepompen halen een COP van 3 of hoger tot -20 graden buitentemperatuur. Ik zou vooral zelf eens wat onderzoek doen en niet de spookverhalen geloven.

[ro4sho]

Ik had zelf nog een oudere generatie warmtepomp. Geen spookverhaal dus maar eigen ervaring. Ding gebruikte in een koude winter 1750 kWh per maand!

[The Third Man]

Dat kan ook nog komen door een onhandig/verkeerd geinstalleerd systeem. In het warmtepomptopics komen dit soort zaken ook vaak voorbij wat soms spectaculair verbruik oplevert. Terwijl het dan niet sec door het type warmtepomp komt. In wezen is die techniek wel wat efficienter geworden maar niet een paar keer over de kop of zo.

[ro4sho]

Ah, dat zou het dan ook kunnen zijn. Ik hoorde van mijn buren dezelfde verhalen, dus ik ging er vanuit dat het zo was. Ook de loodgieter bevestigde dat het niet vreemd was.

[verkeerslicht]

Ik kan het weten, want ik heb er een. Jij ook?

[ro4sho]

Ja, zie ook mijn andere antwoord. 1750 kWh in een koude winter in 1 maand.

[verkeerslicht]

dat is zeer spijtig, maar getuigt van of een bijzonder groot huis, of een slechte installatie waar de backup constant 3 tot 9kWh met COP1 aan het stampen is. Ik ben bang voor het laatste, en in dat geval raad ik aan om even goed te kijken wat er mis is, bijv. dunne leidingen, een falende bypass, automatische zones die de flow verstoren, een te hoge aanvoertemperatuur enz...

Het zou interessanter zijn om aan te tonen met welke COP je machine nog werkte bij -5. Die van mij doet dan netjes een COP van 3,5.

Om het verhaal compleet te maken: januari j.l. deed mijn warmtepomp 833kWh, december en februari respectievelijk 542 en 515. Dat is in een matig geïsoleerd vrijstaand jaren 70 huis in het oosten van het land.

edit: ik zie "gebruikte" staan en "oudere type WP", dat betekent dat je dus nu geen WP meer bezit, en mijn inschatting was dat dat geen modulerende warmtepomp was. Dat is inderdaad moeilijker om efficiënt te laten lopen.

[Reactie gewijzigd door verkeerslicht op 11 juni 2026 12:52]

[d3burt]

Daarom vind ik de slogan "van het gas af" zo teleurstellend. Zodra je moet bijverwarmen verstook je idioot veel dinosauriers als je dat met electrische weerstand moet doen, vergeleken met alleen dán met gas bijstoken. Tot groene en/of kernstroom zo overdadig beschikbaar is dat we geen enkel fossiel meer nodig hebben kan je bijverwarmen gewoon beter met gas doen. Waarschijnlijk geldt dat zelfs nog als het syngas is, wat in voorjaar, zomer en herfst uit overtollige stroom kan worden gemaakt.

[verkeerslicht]

Bij een goed uitgevoerde installatie hoeft niet bijgestookt te worden. Bijstoken is eigenlijk een pleister.
Ik denk dat COP1 stoken ongeveer even belastend is als op gas stoken, omdat elektriciteit gemaakt is voor een aanzienlijk deel van wind/zonne-energie. Hoe dan ook, het is vooral belastend voor het net.

[Reactie gewijzigd door verkeerslicht op 12 juni 2026 08:47]

[The Third Man]

Nog los van dat dat achterhaald is, is het aantal vorstdagen in Nederland dermate beperkt dat het opgeteld niet meer zin zou hebben om alsnog bij gas te blijven. Dat is toch wat uiteindelijk telt?

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 11 juni 2026 10:41]

[ro4sho]

Dat ben ik met je eens. Mijn punt was meer dat er nog voldoende 'oude' warmtepompen zijn die helemaal niet zo zuinig zijn als werd voorgehouden.

[BeosBeing]

Elke warmtepomp blaast een gasgestookte verwarming omver in efficiëntie, simpelweg doordat een warmtepomp de warmte niet hoeft te produceren maar alleen te verplaatsen. Je stopt energie in de toename van entropie ipv entalpie en dat is veruit het zuinigst.

Dat voordeel heeft een gasgestookte warmtepomp ook.

[Coolstart]

Ah maar dat is tevens generaliserend.

Mijn huis word verwarmd door een hetelucht systeem, dat vraag c.a. 490m2 gas per jaar om te verwarmen,
Daar kan geen warmtepomp tegenop.
Daar komt bij dat het systeem dat ik heb alleen indirect gestookt kan worden door een C.V. ketel en niet door een warmtepomp (te lage temperatuur)

Je moet wel serieus blijven. De enige reden waarom je maar 490m2 gas verbruik is omdat je goed isoleert, ventileert of gewoon zelfde verwarmt. 490m2 gas = 5500kwh aan energrie. Met een warmtepomp ga je er dan vlot onder.

Daar kan geen warmtepomp tegenop.

Daar kan elke warmtepomp tegenop. Een warmtepomp is by design zuiniger met energie dan een gasketel. Een nieuwbouw woning verbruik nog niet de helft van de waarden die jij opsomt.

[Tom35]

Behalve in de winter dan want dan is de cop van een lucht lucht of lucht water triestig laag

Daarnaast bij lucht lucht is ddie warmte ook direct weg...Het duurt heel lang voordat je alles op temperatuur krijgt

[Glashelder]

Je moet niet zo kletsen. In het lucht/water topic wordt al jaren de gemiddelde COP bijgehouden van warmtepompen. In januari was die 3,82: Tomexergie in "Lucht/Water warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen #11"

Dat is verre van ‘triest laag’ en vele malen efficiënter dan een CV ketel.

[Coolstart]

Dat is onzin. De vriesdagen zijn beperkt en in een extreem geval ben je even efficient met gas. Ik zeg niet dat vriesdagen niet meer stroom trekken. Men moet dan zien dat er voldoende energie is. Gascentrales kunnen ook elektriciteit maken. 99+ van de tijd kunnen ze warmtepompen efficiënter aandrijven dan een gasketel. Die 1% is dan uw focuspunt?

[mac1987]

Hij/zij zal wel in Siberië wonen...

[Tom35]

Wat zijn we toch grappig vind je niet...

Genoeg collega's hier die er ind e winter 40 tot 50KWh door jassen om hun woning warm te houden..
LUch Lucht heb je sowieso een issue dat die "warmte" veel sneller weg is uit je woning dan bij vloerverwarming bv...

Daarnaast zal de cop van een lucht water bij 0 graden die water moet opwarmen tot 50° ergens rond de 2.5 liggen. GA je naar 35° dan ligt die hoger dat is zo maar hoeveel oudere woningen zullen voldoende hebben aan water van 35 graden om bij 0 graden buiten temperaturen het huis warm te krijgen..
Ik veronderstel dat jullie in een betonnen blokhutje van 100M2 wonen in nederland, wel hier is mijn gelijkvloers alleen al 170m2 en daar komt een bovenverdiep van 130m2 bij ...

[mac1987]

Datzelfde geldt voor je gasverbruik. Ook dat zal bij lage temperaturen en grote woonoppervlakten significant stijgen t.o.v. mildere temperaturen bij meer gemiddelde woonoppervlakten. Het punt is dat je onder aan de streep zelfs in de wintermaanden vergelijkbaar tot beter efficiënt en goedkoop uit bent met een warmtepomp dan een CV ketel, om over de rest van het jaar maar niet te spreken.
Wij hebben een hoekwoning uit 1994 van 140m². Voorheen verwarmden we met CV, nu via de airco. Ja, die airco moet langer draaien om het huis warm te houden, maar in de tijd dat de CV ketel brandde verbruikte die zoveel kuub gas dat we onder aan de streep alsnog flink duurder uit waren. Alleen bij vrieskou liggen de kosten enigszins bij elkaar in de buurt (maar nog steeds licht in het voordeel van de airco). Met de komende verwachte prijsstijgingen voor gas zal dit verschil alleen maar groter worden. Die 2 dagen per jaar met -8 graden brengen daar geen verandering in, vandaar de opmerking over Siberië.

[BounceMeister]

Ik denk dat het van de airco afhangt. Bij vrieskou doet mijn LG airco het ook niet zo geweldig, hij gaat ook heel vaak in de ontdooistand. Maar gezien de reacties hier, heeft blijkbaar niet iedereen dat.

Zodra je hem uitzet, ben je de warmte (of 's zomers de kou) gelijk weer kwijt. Een radiator of vloerverwarming houdt langer de temperatuur vast naar mijn beleving.

[Barsonax]

Heb je een bron over dat een warmtepomp tot 7 keer efficiënter is? Zelfs als je puur naar de COP waarde lijkt haal je dat volgens mij niet en dat is nog los van het feit dat de een elektrisch is (wat ergens gemaakt wordt met de nodige verliezen) en de ander gas.

Zelfvoorzienend zijn is echt iets wat maar een enkeling zal halen want dan heb je een flinke batterij nodig wat gewoon niet financieel rendabel is. Veel meer dan 5kwh heeft weinig zin.

Overigens zeg ik niet dat warmtepompen niet efficiënt zijn maar 7x is wel wat overdreven volgens mij.

[Reactie gewijzigd door Barsonax op 11 juni 2026 07:56]

[verkeerslicht]

Klopt, 7x is onzin.

Je moet naar het totaalplaatje kijken. Dus:
warmtepomp: gas (evt. gemixt met zon/wind-energie) -> elektriciteit -> warmte
gasketel: gas -> warmte

Met de gasketel stook je op z'n best 90%
Met een warmtepomp kun je bijvoorbeeld een sCOP hebben van 5.5, maar dat is niet het hele verhaal, want die elektriciteit is deels gemaakt van gas. Als het gas bijvoorbeeld met een efficiëntie van 40% naar electriciteit omgezet wordt, dan is tot dusver de gasketel nog meer dan 2 keer zo efficiënt.
Echter die elektriciteit wordt weer met een factor 5,5 omgezet in warmte. Dus 40%*5,5 = 220%.

Dus het is eerder een factor 2,44 (rekenend met een gemiddeld efficiënte gascentrale en grijze stroom).

Maar dat is niet het complete verhaal.
Mij lukt het om 25% van mijn eigen zonne-energie nog te gebruiken, en veelal is de electriciteit die we aan huis krijgen al aangevoeld met een flink deel wind-energie en zonne-energie.
In de winter is zo'n beetje 50% van de elektriciteit al groen, dus dan ga je naar een heel ander rekensommetje ten gunste van de warmtepomp:
Dus (40%+100%)*0.5*5,5 = 385%.
Dus een factor 4,27

Maar geen factor 7

[Tom35]

Warmtepomp COP 5.5 in de winter bij 0 graden of -5, veel succes, dat halen alleen water water warmtepompen maar lucht water of lucht lucht halen op hun best 2.5 tot 3 rond de winterperiode... Dan heb je het hele verhaal nog niet van uw gas enz...

Met de BEN woningen die super geisoleerd zijn en 50 zonnepanelen op hun dak en dan nog een batterij van 30KW kan ik me voorstellen dat je redelijk offgrid kan gaan denken maar ind e winter zelf genoeg energie opwekken om een hele dag mee rond te komen en zelfs nog een donkere dag overbruggen bij slecht weer dat zullen echt uitzonderingen zijn...

[verkeerslicht]

Een sCOP van 5,5 kan prima hoor. Off grid is een ander verhaal.

[Coolstart]

Je moet vooral focussen oP de ‘tot 7’. Dan ga ik verder met 3 omdat een COP van 4 a 5 en een SCOP Van 3,5 hier normaal Is. Echter zijn er gebieden in europa waar geothermische warmtepompen tot COP 7 halen bij een lage delta T.

Dan heb je nog zwembadwarmtepompen. Die hebben ook vaak COP7+ in de zomer.

Je zou kunnen stellen dat COP 3-6 realistischer is voor 99% van de gevallen.

[Coolstart]

je haalt niet meer warmte uit minder energie met een warmtepomp. Je haalt met x aantal joules elec energie uit de lucht (of bodem), dus eigenlijk verbruik je net meer energie (de joules die je uit de omgeving haalt gaan je huis is (dat is dan gelijk aan de verbrandwaarde van gas) en daar bovenop verbruik je elec joules om de arbeid te verrichten om die warmte te verplaatsen. Tehcnisch gezien, verbruikt een warmtepomp dus net meer energie.

Dat argument is het zelfde als zeggen “zonne-energie is ook energie dus uw zonnepaneel is een energievreter.je draait de wereld op zijn kop. Gewoon waanzin.

[Tim AtSharp]

Dat mag jij gerust 'waanzin' noemen, maar het is gewoon thermodynamica.

'“zonne-energie is ook energie dus uw zonnepaneel is een energievreter' - dat klopt dan ook helemaal. Je zonnepaneel neemt energie op van de zon. Het 'vreet' dus als het ware energie.

Het is niet omdat dingen voor jou 'magie' zijn, dat ze 'waanzin' zijn...

Zeggen dat een warmtepomp 'minder energie verbruikt' is gewoon onjuist. het is zelfs zo dat de elec energie die je opneemt niet omgezet wordt in warmte (op wat verliezen na natuurlijk), maar dat die ingezet wordt om arbeid te verrichten.

[hfolkers]

jij zet op een zonnige winterdag de gordijnen dicht omdat je anders te veel energie van de zon gebruikt???
Je praat echt dikke onzin, een warmtepomp verbruikt de energie niet uit de lucht, hij verplaatst die.
Maar als jij graag een eindige bron van energie wilt gebruiken ipv een gratis onbeperkte bron, doe je ding. Maar stop met de meest grote onzin te verkopen.

[Coolstart]

Het is waanzin wat je schrijft. Hopelijk nemen andere mensen het niet voor waar aan want wat je schrijft is ongelofelijke onzin en je vervuild het debat met een domme discussie over wat energie is en dat is echt onzin.

Ik neem hier aanstoot aan omdat het fundamenteel oneerlijk en blijk toont van betweterij. Met energie bedoel ik natuurlijk de beschikbare menselijk georganiseerde energie. Niet de energie van het universum.

Daarbij maakt een warmtepomp geen energie aan. Het verplaatst warmte. De energie die het wel verliest tijdens dat verplaatsen van warmte gaat ook weer als warmte weer de lucht in.

Onzin, waanzin. Ik heb er geen andere woorden voor

[verkeerslicht]

Je maakt er een beetje een woordspelletje van. Het zou helpen om duidelijk te maken wat je bedoelt.
Kennelijk bedoel je zoiets van: Gas bestaat al, het hoeft niet gemaakt te worden, dus gas kost geen energie. Oké daar heb je gelijk in, maar je hebt geen punt. Want electriciteit is ook een product van gas/zon/wind. Dat hebben we dus ook 'voor handen'.

Als je met een warmtepomp met een COP van 5 stookt, dan is 1 deel maar elektriciteitsverbruik, en 4 delen is alleen maar warmtetransport (resulterend in 5 delen warmte in huis). Natuurlijk moet die electriciteit ook ergens vandaan moet komen, maar zelfs op grijze stroom is een warmtepomp dan nog steeds per saldo 3 keer efficiënter dan 1:1 gas verbranden. Indien gewenst kan ik dit aantonen met een rekensom (kost me nu even teveel tijd, dat heeft te maken met hoe efficiënt een gascentrale werkt). Met een energiemix van gas,zonne/wind-energie, ga je zo richting een factor 4.

Dus als het gaat om gas omzetten in warmte, dan is dat met tussenkomst van een warmtepomp efficiënter dan gas: minder warmte-ontwikkeling, minder uitstoot.

Op het moment dat een warmtepomp goed werkt, dan is het verbruik over de dag heel stabiel, en niet extreem (mijn warmtepomp gebruikt hartje winter max 2kWH, (op een uitzonderlijke dag 3 kortstondige pieken van 2,8), en ik heb een fixe vrijstaande, matig geïsoleerde jaren 70 woning). Een kookplaat van 7 kWh, en EV-aan de stekker hangen is problematischer, omdat iedereen dat ook op hetzelfde moment doet, dat is nog wat anders. Daar zouden we als consument best wat beter mee om proberen te mogen gaan. Echter de consument is niet alleen verantwoordelijk. Ook de netbeheerder en de overheid hebben hier stappen in te zetten.

[Tim AtSharp]

Ook jij mist het punt zo blijkt.

Het punt is dat gas verbranden 0 joule elec energie kost (okay, de betrokken electronica daar gelaten) en een warmtepomp wel x aantal joules elec energie kost.

Dat afdoen als 'een woordspelletje' kan je toch niet ernstig menen?

Of, on het nog duidelijker te maken: Denk je dat je elec rekening stijgt of daalt bij het overschakelen van gas nar warmtepomp?

[Reactie gewijzigd door Tim AtSharp op 11 juni 2026 12:51]

[verkeerslicht]

Heb je mijn reactie wel gelezen? Want volgens mij heb ik precies daarop gereageerd.
Nogmaals: je hebt gas nodig om die elektriciteit te maken. Dus indirect is elektriciteit gas. Maar lees vooral nog eens rustig mijn post.

Mijn gasrekening daalde. Mijn elektriciteitsrekening steeg. Mijn gecombineerde rekening daalde.

[Reactie gewijzigd door verkeerslicht op 11 juni 2026 13:05]

[verkeerslicht]

Beste Tim, ik heb toch het idee dat je het principe van een warmtepomp niet begrijpt.

Het klopt dat een warmtepomp geen energie 'omzet' in warmte. De werking is inderdaad het transporteren, maar dat transporteren gaat juist zo bijzonder efficiënt, en daar zit de winst. Er is een klein beetje energie nodig om een veelvoud aan warmte-energie te transporteren.

Een warmtepomp kan bijvoorbeeld 5kWh aan warmte-energie transporteren en om dit te doen heeft deze maar 1kWh nodig. Dat is nou wat die warmtepomp zo bijzonder maakt. Een straalkacheltje bijvoorbeeld heeft 1kWh aan elektrische energie nodig, om in 1kWh aan warmte-energie om te zetten.
De warmtepomp is dus 5 keer zo efficiënt als dat straalkacheltje.

Als je het helemaal terug gaat brengen naar hoeveel gasverbruik er nodig is voor dezelfde hoeveelheid warmte in huis, dan wint de warmtepomp het ook van de gasketel.
Voor c.a. 9kWh aan warmte-energie is 1m³ gas nodig en een efficiënte gasketel (gas heeft een energiedichtheid van c.a. 10kWh, maar 10% stook je voor de vogeltjes, zelfs met een hele goede HR-ketel)
Voor diezelfde 9kWh aan warmte-energie is bij een COP van 4.5(makkelijk rekenen) 2kWh aan elektrische energie nodig. Die elektrische energie komt uit een grijze elektriciteitscentrale die 40% efficiënt is, dus om 9kWh te maken is 2,5m³ gas nodig, voor 2kWh 0,55m³ (tegen 1m³ van de gasketel)

Met het rekenvoorbeeld van COP4.5 is gebruikt dus de warmtepomp 55% aan gas voor dezelfde warmte.

En dat is nog zeer conservatief berekend want heb ik nog niet meegenomen dat 50% van de elektriciteit bestaat uit wind/zonne-energie, en dat een warmtepomp ook wel een hogere COP kan hebben.

[Tim AtSharp]

OMG je kan dit niet menen :-D

"Een warmtepomp kan bijvoorbeeld 5kWh aan warmte-energie transporteren en om dit te doen heeft deze maar 1kWh nodig."

je hebt dus:
- 1 kWh arbeid verricht
- 5 kWh warmte van de omgeving getransporteerd
er is dus in totaal 6kWh verbruikt om je huis '5kWh warmer te maken'. Dat je die 5 kWh niet moet betalen, want je haalt ze uit de omgeving is niet relevant.

Als je gas stookt, dan verbruikt dat precies 5kWh om je huis '5kWh warmer te maken'.

Zo simpel is het echt. Je bent in de war omdat je in rekening brengt dat je de gezegde 5kWh niet uit 'een net trekt' en dus niet moet betalen, maar ze wordt wel degelijk opgenomen door de warmtepomp. Het totale energieverbuik (elec + energie uit de ongeving) is dus hoger dan bij gas. Dat dit anders uitdraait in prijs, is again, niet relevant voor de thermodynamica hier.

Blijft het feit dat je 1kWh meer verbruikt hebt uit het (reeds dramatisch overbelasstte elec net (en dat is net het onderwerp van heel dit artiekel!)) dan zonder warmtepomp...

Je kan pas van 'efficiënter' spreken als je pakweg een verbrandingsmotor hebt, en je sleutelt daaraan zodat die ipv 6l/100km, nog maar 5l/100km verbruikt. Dan ben je efficiënter geworden. Gewoon 'je energie ergens anders halen' geeft je geen efficiëntiewinst. in tegendeel: je gaat net meer energie verbruiken ondat je extra arbeid moet verrichten in dat systeem.

[Reactie gewijzigd door Tim AtSharp op 11 juni 2026 16:39]

[Tom35]

Die 1 kw gaat over geothermische pompen, niet over lucht lucht lucht water pompen want die halen geen cop 5 bij vriestemperaturen en al zeker niet als ze water moeten opdrijven naar 55°C...

[verkeerslicht]

Mijn water wordt nooit warmer dan 35 graden hoor. Ik haal een cop van 3 bij -7°, een cop van 7-8 bij 15°C. En ik heb een sCOP van 5,6. Gemeten met gekalibreerde ultrasone warmtemeter en mid gecertificeerde kwh-meter.

[BeosBeing]

[...]

In een democratie kan het zomaar zijn dat projecten geen vergunning krijgen. Denk aan kerncentrales, hoogspanningslijnen, windmolens, zonnepanelen etc.

Dat heeft niets te maken met democratie maar alles met een (te ver doorgevoerde) rechtsstaat waar belangengroeperingen (milieuclubs, omwonenden, concurrenten) steevast tot het hoogste rechtsorgaan doorprocederen en (vandaar het 'te ver doorgevoerd') eigenlijk altijd wel hun gelijk krijgen omdat ze, via de juiste vraagstelling bij de opdracht, altijd wel een wetenschappelijk onderzoek kunnen overleggen dat vertelt dat de belangen die zij verdedigen zwaarder wegen.

[Tom35]

heb je dezelfde reactie ook als doelgroepen tegen de bouw van autostrades of dergelijke in komen of geldt dat alleen als het gaat over groene stroom projecten ?

[BeosBeing]

heb je dezelfde reactie ook als doelgroepen tegen de bouw van autostrades of dergelijke in komen of geldt dat alleen als het gaat over groene stroom projecten ?

Die worden nog meer tegengehouden want daar zitten actiegroepen en belangenclubs heel sterk op.

[Steven9911]

Je past goed bij de wensdenkers in Den Haag. Iets roepen en hopen dat het kan, zorgt er niet voor dat het ineens kan. Er is simpelweg geen infrastructuur die de massale elektrificatie op dit moment ondersteund.

[knollemans]

De regering die we met zijn allen hebben gekozen vond het belangrijker dat de tarieven laag bleven, waardoor pro-actieve investeringen uitbleven. Als je alleen een ACM optuigt, die enkel kijkt naar direct geld, maar strategisch weinig benul heeft, is het natuurlijk vragen om moeilijkheden. Dit bovenop de splitsing van de netbeheerder en aanbieders stroom maakt het geheel niet gemakkelijker.......

Interessant item van de NOS is hier te vinden .

[zaadstra]

Deze regeringEN hebben we helemaal niet met zijn allen gekozen. Integendeel, maar dat is een ander verhaal.

Kijk eerder eens naar de winsten die gemaakt zijn en uitbetaald aan andeelhouders, terwijl ze wel zo goed weten dat het over een paar jaren niet goed gaat. Dat extra geld (de winst) hadden ze dus moeten investeren in infrastructuur. Gewoon goed management.

[CP1977]

De aandeelhouders dat is de overheid want energie netwerk, de stedins en tenet zijn allemaal overheid.

De winst is gegaan naar vele overheids zaken waar anders de belasting voor omhoog zou zijn gegaan. Is niet goed maar wel waar.

[zaadstra]

En bijna elke grote energieboer is in buitenlandse handen. Wie bouwt een windmolenpark op zee? Bijvoorbeeld een Vattenvall. Met subsidies uit de belasting en de winst gaat de grens over.

[CP1977]

Ja dat zijn aanbieders en dat is zoals energie handel werkt. Dat mag niet eens door de overheid gedaan worden.

Je kan zelf ook aandelen daarin nemen, en dankzij windmolens en panelen kun je op vele uren goedkoop stroom gebruiken en voor de pieken neem je een accu of EV die kan terugleveren maar daar heb je in een flat enz niets aan, accu wel

[Bkim]

Sorry..."de regering die we met zijn allen hebben gekozen"...ljjkt mij iets te breed en te generaliserend. En over welke regering heb je het? Want dit probleem is niet iets van de afgelopen maand.

[OruBLMsFrl]

Ondanks dat grofweg 75-80% van Nederland er nooit echt zelf goed van mee kan profiteren, zit er al gerust 15 jaar overwegend rechts in de regering. Van die grote luide partijen met VV in de naam. Die uiteindelijk bovenal opkomen voor de belangen van mensen met een eigen oprit, 1-2 EV's voor de deur die ook stroom kunnen terugleveren, dikke thuisbatterij en alle dakvlakken vol met zonnepanelen die ze al 3x hebben terugverdiend inmiddels.

Die rijkelui hebben ook nog eens weinig hoeven betalen aan het stroomnet dankzij de ACM. Die denken nu: wel tof dat we dit nu allemaal zo hebben, die eigen buffertjes op het stroomnet.

Ondertussen is de bizarre waarheid dat best nog wat mensen in galerijflats, volkswijken, achterstandswijken dit uit politieke onvrede mede mogelijk hebben gemaakt...

[MindUnboxed]

Nou ja lage tarieven.. Energie is in Nederland schrikbarend duur vergeleken met landen in de regio. De energiearmoede is alleen maar toegenomen. De overheid heeft gewoon de verkeerde prioriteiten gesteld. Het zou al enorm helpen om, net als Spanje, niet in de Trump hype mee te rennen voor de NAVO. Defensie is belangrijk maar het mag best een miljard of 2 minder per jaar. Daarmee heb je al genoeg geld om dit energieprobleem weg te werken. Met een beter net kan je veel meer stroom transporteren en dan kun je nog veel meer zon en wind in de mix gooien en hou je, wederom net als Spanje, de stroomprijs lekker laag. In Spanje betalen ze 12 cent per kWh en hebben ze vooralsnog veel minder last van de energiecrisis. Nederland kan hele vergelijkbare keuzes maken.

[Manderlay1]

Neen, want net als in Vlaanderen heb je dan 1000den bezwaren tegen een hoogspanningslijn. Ventilus, traject gaat langs autostrade en via oude palen die ze gaan opbouwen. Toch nog protesten.... Dus als overheid rij je u daar op vast

[Tom35]

net zoals die 1000den bezwaren tegen de oosterweel waardoor die miljarden duurder is geworden...

Zowel links als rechts zet hun vazallen en groeperingen in om projecten van de andere te dwarsbomen...

[Manderlay1]

Oosterweel ≠ met ventilus

[Hawkysoft]

Nou dat met zijn allen kan je wel wegstrepen hoor, anders moet je nog maar eens kijken naar de uitslagen.

[Jboy1991]

En vandaag voornamelijk in het nieuws dat de gasvoorraden bijna leeg zijn en daardoor de gasprijs enorm zal gaan stijgen. M.a.w. meer mensen gaan mogelijk een warmtepomp aanschaffen omdat ze bang zijn voor de gaskosten. Dus nog meer stroomverbruik….

[Mathi159]

Ik ben eigenlijk wel benieuwd wat nu echt de impact is van die warmtepompen en elektrich koken. Dat wordt constant in hetzelfde rijtje geplaatst samen met het opladen van een elektrische auto.

Heb een vermoeden dat vooral die enkele uren auto opladen met 11kW voor een hoge load zorgt en die constante load van een <1kW warmtepomp of kortstondige piek van de kookplaat geen drol uitmaakt.

[barbarbar]

We zijn helemaal gasloos, en inderdaad: dat koken of die warmtepomp maakt geen zak uit. De warmtepomp heeft op de koudste dagen max 1,5kw getrokken. De kookplaat kun je niet terugvinden in het grafiekje van verbruik, dat is hooguit een minuut 2kw als het water moet koken, de rest is tussen de 200 en 800 watt. En dat voor hooguit 30 minuten.

De auto daarentegen is wel continu 5,5kw (We laden één fase), maar dat is één keer in de week.

En vanaf half maart t/m oktober leveren we nog steeds terug terwijl we aan het koken zijn of de auto opladen, of de warmtepomp draait. Het gaat met name om december en januari waar we écht gebruik maken van de stroomaansluiting.

Het plan is om ergens komende maanden een 15kw accu te plaatsen en voor de auto zonneladen in te regelen, dan zal onze piek afname minder zijn mensen die hun waterkoker aanzetten.

De huidige techniek is gewoon zover dat veel van de "problemen" nu al oplosbaar zijn.

Mijn inziens moeten we veel meer naar een model waar de aansluiting naar piekvermogen wordt betaald. Dan loont het al snel om met een accu en slimme regelingen te werken. Het is een beetje onzin om in onze wijk nieuwe kabels en transformators te plaatsen, als een paar goed geplaatste accu's veel goedkoper zijn.

[Reactie gewijzigd door barbarbar op 10 juni 2026 15:49]

[qtpie]

Let wel op dat dat jouw scenario maar een beperkt deel van de huishoudens beslaat (ik gok 1/3). Zo te horen:

- Eengezinswoning. Appartement? VvE's hebben geen geld voor collectieve warmtepomp. Warmtenet is langetermijn, if ever. Zonnepanelen: duur en ingewikkeld. Thuisaccu binnen niet veilig en geen ruimte voor.
- Koopwoning. Huurwoning? Verhuurders investeren niet in verduurzaming.
- Eigen oprit. Geen eigen oprit? Te weinig laadpalen buiten. Elektrische auto voor dagelijks gebruik beperkt mogelijk.
- Geld over voor verduurzamingsmaatregelen. Geen geld over? Dan helemaal niets van bovenstaande.

De duurzaamheids/electrificatie discussie wordt vaak gevoerd door de mensen in deze 1/3. Ik zou zelf ook graag meer doen, maar ik van buiten die 1/3 dus het kan gewoon niet.

Als je echt een groot verschil wil maken in duurzaamheids/electrificatie moeten we niet focussen op individuele maar op collectieve maatregelen: wijkaccu's plaatsen, warmtenetten/collectieve warmtepompen subsidiëren/verplichten/versnellen, OV verbeteren ipv iedereen een eigen auto die 90% stil staat. En om dat te betalen, belasting voor de top omhoog. Helaas is 'collectief' en 'belasting' nog steeds een scheldwoord voor veel mensen en al helemaal in de politiek...

[barbarbar]

Twee derde van de huizen in NL zijn grondgebonden eengezinswoningen. Een derde zijn appartementen. Bij appartementen kan het lastiger zijn afhankelijk van de ligging, of juist makkelijker omdat er maar één eigenaar is zoals bij een coöperatie.

Ik zou dus eerder zeggen dat er in 70 tot 80% van de woningen in ieder geval fysiek wel de mogelijkheid is voor panelen en accu's. De moeilijkheid zit meer in de regelgeving er omheen, kennis en welwillendheid van de eigenaren.

Dat we een gedeeld stroomnet hebben waar idereen op zit was historisch gezien niet zomaar een gegeven. Tijdens de aanleg gingen er veel stemmen op om het veel lokaler te houden en per dorp/plaats een centrale. We hoeven dus ook zeker niet vast te houden aan een centraal gedeeld systeem. Wij zouden met een thuisaccu en twee elektrische auto's namelijk net zo goed in de winter periode af en toe eens de auto kunnen opalden bij een snellader, en daar het huis mee voeden. Kunnen we van het stroomnet af.

[qtpie]

2/3 zijn eengezinswoningen, maar een deel daarvan is huur en een deel van de bewoners heeft geen extra geld. Ga je alsnog richting die 1/3 die al die maatregelen kunnen nemen.

We vinden de spulletjes allemaal leuk op Tweakers en flink wat mensen hier hebben veel te besteden. Daarmee is het begin van de transitie aangejaagd maar het is niet de eindoplossing. De techniek is eigenlijk het makkelijke stukje.

[demianmonteverd]

Even los van jouw goede inhoudelijke reactie.

Isolatie, warmteterugwinning, ventillator op de verwarming, zonneschermen/screens, betere ramen, deuren, waterzijdig inregelen, etc.. Er zijn vast wel dingen die men kan doen. Ze kosten wel allemaal in het begin geld en als er subsidies voor komen, dan worden ze allemaal ook altijd eerst duurder.

[rob12424]

Er zijn een paar dingen hierover te zeggen;

1 er is een bepaalde tijd dat iedereen kookt. Vaak ook iedereen douched.

En dat is niet het ergste maar ook dat een temp. Onder een bepaalde graden komt.

Als dan de hele wijk die waarschijnlijk allemaal dezelfde warmtepompen hebben die zijn afgesteld. Om 18 uur thuis komt gaat koken en swinters als de zon net onder en ook even hun auto aan de stekker leggen. Als dan de hele wijk EN gaat koken EN gaat stekker en EN alle warmtepompen gaan aan. Trekt dit niet alleen vermogen, maar ook piekvermogen.

Want thuis accu is leuk. Maar die stroom die je in de zomer opslaat heb je juist in de winter nodig. En dat ga je echt niet redden.

https://www.flandersinthenetherlands.be/tno-en-universiteit-hasselt-gebruiken-zonlicht-om-chemische-processen-aan-te-drijven

https://www.circ.nu/

Je kan hier vaak meer mee. En even voor de duidelijkheid. Waterstof is zeer vluchtig en gaat door veel dingen heen er is veel verlies met transport en opslaan. Daarom wordt er vaak ook ammoniak of zelfs methaan van gemaakt om het langer op te slaan.

[bkor]

1 er is een bepaalde tijd dat iedereen kookt. Vaak ook iedereen douched.

Douchen gaat uit een buffervat.

Als dan de hele wijk die waarschijnlijk allemaal dezelfde warmtepompen hebben die zijn afgesteld. Om 18 uur thuis komt gaat koken en swinters als de zon net onder en ook even hun auto aan de stekker leggen. Als dan de hele wijk EN gaat koken EN gaat stekker en EN alle warmtepompen gaan aan. Trekt dit niet alleen vermogen, maar ook piekvermogen.

Een airco (lucht warmtepomp) wordt vaak op een bepaalde tijd aangezet. Een warmtepomp met water (vloerverwarming) bepaald vaak zelf wanneer deze aangaat. Bij goed geïsoleerde huizen is het efficiënter om het huis heel de tijd op dezelfde temperatuur te houden.

Want thuis accu is leuk. Maar die stroom die je in de zomer opslaat heb je juist in de winter nodig. En dat ga je echt niet redden.

Thuisaccu is niet bedoeld voor zomer opslaan voor de winter.

[Tom35]

terechte opmerking, ik denk dat velen die dit hele gebeuren ah verheelrijken zijn dit bekijken van hun super geisoleerde nieuwe woning van 100m2 zonder verder te kijken.. Nederland, vlaanderen bestaat echter uit meerendeel oudere woningen, vlaanderen veel open bebouwing en veel grotere woningen enz...

[Timo002]

Dan moet je die 15kW accu in de winter wel met stroom uit het net opladen, want van de zon hoef je niets te verwachten. Het kleine beetje zon opbrengst wat je in de winter hebt gaat direct je warmtepomp wel in (tenzij je belachelijk veel panelen hebt). Dus dan moet je in de nacht proberen "goedkoop" te laden om in de dure (drukke) uren op je accu te leven.

Wat ik bedoel te zeggen, ja de techniek is wel zo ver, ben ik met je eens. Maar je moet in de winter wel betalen om je accu op te laden. Dat krijg je niet van de zon.

[barbarbar]

Op het slechtste moment, januari, hadden we nog 150kwh van de zonnepanelen. Ons verbruiks was 700kwh inc warmtepomp. Dus 550kwh van het net, dus toch nog ~21% eigen opwek in de slechtste maand. Dus is gemiddeld per dag ~18kwh, met een accu erbij is dat prima op een vrij stabiele 800watt te houden, of inderdaad 's nachts opladen en overdag ontladen en maar een paar honderd watt opnemen van het net.

Komt nog bij dat het verbruik nog niet helemaal stabiel was in januari want nieuwbouw met veel vocht, en WP was nog niet lekker afgesteld.

[Timo002]

Dat doe je netjes, 700kWh verbruik inc warmtepomp. Ik heb een hybride warmtepomp die heeft in januari alleen 875kWh verbruikt en ook nog een kleine 85m3 gas. Zon productie was maar 85kWh (15 panelen), slechts 6% zelfvoorzienend. Totale maand verbruik lag op 1.040kWh omdat er ook nog een auto geladen wordt.

Maar lees ook dat je woning nieuw is, ten opzichte van alweer een 15 jaar oude (2 onder 1 kap) woning.

[Aaargh!]

Maar je kan die accu ‘s winters dan wel opladen op een moment dat er voldoende capaciteit is en de stroom goedkoop.

[Olaf van der Spek]

En vanaf half maart t/m oktober leveren we nog steeds terug terwijl we aan het koken zijn of de auto opladen, of de warmtepomp draait.

Hoeveel Wp PV heb je? En kook je dan om 18:00?

De kookplaat kun je niet terugvinden in het grafiekje van verbruik, dat is hooguit een minuut 2kw als het water moet koken, de rest is tussen de 200 en 800 watt.

Is je grafiekje per uur? Als je grafiekje per 5 minuten is zou je dat toch makkelijk moeten kunnen terugvinden..

[Reactie gewijzigd door Olaf van der Spek op 10 juni 2026 17:03]

[barbarbar]

We hebben 11,5kw piek, maar goed verdeeld over alle richtingen. Als ik half maart bekijk, hadden tussen 17:00 en 18:00 nog 1kwh, en we koken altijd rond 17:00. Op de dagen rond 15 maart was het max gebruik van het net 160 watt uur tussen 17:00 en 18:00. Dus nog zonder accu.

Kijk ik in januari, dan hebben we rond koken tijd tussen 17:00 en 18:00 structureel een verbruik van ~1kwh, en daar zit dan licht, tv, radio, vaatwasser e.d. ook bij in natuurlijk. Dus koken op inductie is lang niet zo'n energievreter als soms wordt voorgesteld, immers kook je praktisch nooit continu op vol vermogen. Langere tijd met twee pitten op standje 3 of 4 is normaal, heb denk ik alleen met pannenkoeken bakken twee pitten op standje 6/7 gedurende langere tijd.

[kiang]

De auto daarentegen is wel continu 5,5kw (We laden één fase), maar dat is één keer in de week.

Afhankelijk van je verbruikspatroon is het natuurlijk mogelijk om de auto dynamisch op te laden met je overtollige zonnestroom. Als je bvb op woensdag thuis werkt of vrij hebt kan het best dat je zo puur op de zon rijdt.

[Powerblast]

De auto daarentegen is wel continu 5,5kw (We laden één fase), maar dat is één keer in de week.

En vanaf half maart t/m oktober leveren we nog steeds terug terwijl we aan het koken zijn of de auto opladen, of de warmtepomp draait. Het gaat met name om december en januari waar we écht gebruik maken van de stroomaansluiting.

Dan heb je waarschijnlijk erg veel zonnepanelen liggen neem ik aan? In ieder geval een pak meer dan een modaal gezin vermoed ik als je 5,5kw laden + koken +warmtepomp covert met panelen. Ik heb zelf een elektrische wagen en cover nog niet de helft van het laadvermogen van de wagen als die bezig is (7,5kw éénfasig). En dat is begin mei als de panelen het meest renderen.

Ik heb er mij zelf ook eens in verdiept om dit zoveel mogelijke op eigen stroom te kunnen doen, i.c.m. een thuisbatterij, die er ook staat. Maar de conclusie was toen toch dat het zonder volledig zelf aan de slag te gaan met home assistant en onderdelen te kopen die een open standaard hanteren, het allemaal toch nog heel erg in zijn kinderschoenen staat. Voor de niet-Tweaker personen is het al helemaal geen doen naar mijn mening. Voor de gemiddelde tweaker is het zeker doenbaar, de hardware is beschikbaar. Maar wil je dit globaal gedragen krijgen zodat het ook genoeg impact heeft, dan zal er toch wat meer kant en klare oplossingen beschikbaar voor moeten komen .

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 10 juni 2026 19:47]

[barbarbar]

We hebben 11,5 kw piek liggen (24 panelen). Wel toevallig op alle bijna alle richtingen gelijke opbrengst, we hebben een omvormer van 6kw hangen. Maar op een bewolkte regendag als vandaag hebben we nog 40kwh opbrengst.

Nieuwste panelen + goeie plaatsing + slim ingestelde warmtepomp kan veel opleveren.

Moet wel zeggen dat met goed inregelen ook nog veel gewonnen kan worden. Zo was onze warmtepomp vanuit de bouw heel slecht aangesloten, we haalden net COP 3. Na zelf veel uitzoeken, en de installateur tegen zijn zin in wat aanpassingen in het leidingwerk laten doen, halen we nu bijna COP 5. Dus alle andere huizen die die installateur doet, verbuiken domweg onnodig veel te veel.

[Olaf van der Spek]

Zo was onze warmtepomp vanuit de bouw heel slecht aangesloten, we haalden net COP 3.

Wat voor fouten waren er gemaakt?

[barbarbar]

Grootste fout was aansluiten van het buffervat in de aanvoer waardoor die als groot mengvat fungeerde. Daardoor was de aanvoer van de warmtepomp veel hoger dan wat er de vvw in ging. Verder een kleppensturing die omgedraaid zat, en een dakdoorvoer die niet was geïsoleerd (als in, een gat van 20cm doorsnee volledig open in de techniekkast, en wij maar afvragen waarom de berging niet boven de 16 graden kwam).

[Piepser02]

Het telt wel op. 11kW voor de auto, 3kW voor de kookplaat en 2,5kW voor een warmtepomp maakt 16,5kW wat normaal vanuit het gasnet zou komen. Als 20 woningen in een straat dat doet komt er 330kW aan verbruik bij, dat zijn getalen die een trafo niet zomaar aankunnen. Peakshaving kan daarbij helpen, of gestaag laden van de elektrische auto.

Als men tussen 22:00 en 06:00 hun auto zouden laden ipv tussen 16:30 en 21:30 zou het al een gigantisch verschil maken. Overdag is natuurlijk nog beter.

[Rmaxx]

Ik denk dat de veel mensen met oprit dat al doen, 's nachts laden. Maar in de winter loopt een WP gewoon 24/7 en trekt gemiddeld echt wel meer dan 1kW.

[stegen]

Afgelopen winter was januari de koudste maand, ik lees op de Ecoforest warmtepomp af dat ie toen 277kWh heeft verbruikt. Dat is 372W gemiddeld.

[Rmaxx]

N=1? Dit zegt toch niks? Wat was je normale gasverbruik? Mijn wp heeft in januari 1.8 MWh op de teller... nou en?

[david-v]

Omdat jouw voorbeeld en bewering ook op n=1 gebaseerd is? Er zijn simpelweg teveel factoren die het verbruik positief of negatief kunnen beïnvloeden lijkt het. Zover is het mij wel duidelijk. Daarom ga ik eens in de buurt kijken bij mij waar de huizen hetzelfde zijn. Dan heb ik in ieder geval een beeld van het verbruik die het beste op mijn situatie van toepassing is

[Rmaxx]

Euh, nee? Ik reageer alleen op iemand met een toevallig laag verbruik, ik heb het daarvoor alleen over gemiddeld. Een simplele google helpt je verder:

"Het dagelijkse verbruik van een warmtepomp in Nederland hangt sterk af van het type (hybride of volledig elektrisch) en de buitentemperatuur. Gemiddeld verbruikt een all-electric warmtepomp 8 tot 15 kWh per dag, terwijl een hybride warmtepomp 4 tot 8 kWh per dag verbruikt. [1]"


Ik weet heel goed dat mijn situatie aan de andere kant van het spectrum zit, beweer ook nergens dat mijn situatie gemiddeld is.

[Reactie gewijzigd door Rmaxx op 11 juni 2026 09:57]

[david-v]

Een CV ketel staat toch ook niet 24/7 te draaien? wij zetten rond 22 uur de verwarming uit, om 7:00 weer aan. De warmtepomp gaat bij vraag weer opwarmen, dat is niet continu lijkt me, tenzij je een gatenhuis hebt en de warmte continu lekt, dan heb je een ander probleem denk ik.

Ik heb er geen ervaring mee, dus als er mensen zijn die een warmtepomp als verwarming en warm water gebruiken hoor ik dat graag.

[Rmaxx]

Wp is in feite een lage-temperatuur verwarming, om het water (zeker bij een wat groter huis) op temperatuur te houden loopt dit continu. Tenzij je een piepschuimen huis hebt misshcien, dan lekt er zo weinig dat hij langere tijd uit zal gaan. Normaal wil je dit niet, want continu lopen is zuiniger dan start-stop-start-stop.

[david-v]

Een warmtepomp kan lage-temperatuur verwarmen, maar je hebt ook hoge temperaturen warmtepompen die 80 graden kunnen leveren. Ze zijn niet zuinig en alleen geschikt voor oudere woningen die niet goed geïsoleerd zijn. In mijn woning zijn de radiatoren echt heel klein, mijn gas verbruik is rond de 1000m³ per jaar voor een woning met een inhoud van rond de 660 kuub.

Ik zal eens in de buurt vragen hoe het verbruik is, volgens mij zijn er een paar met warmtepompen en geen gas meer.

[Rmaxx]

Heb er zelf 2, die kunnen ook tot 70, maar dat gaat in de winter niet hoor, zeker niet rendabel. Die zijn overigens verder net zo goed/zuinig als de andere, maar het bereik is gewoon groter (lees je kunt er meer vemogen in pompen, ten kostte van je rendement). Een warmtepomp verwarmt in pricipe altijd zo laag mogelijk, met zoveel mogelijk afgifte. Dat is het hele principe, anders kun je net zo goed straalkachels aanzetten.

[Powerblast]

Warmtepompen kun je voor het rendement niet uit zetten. Ik had altijd begrepen dat het bij sommige een week kan duren voor het een graad warmer is vanwege de lage werkingstemperatuur. Van een collega hoor ik dat het ding in de winter inderdaad zo goed als permanent staat te draaien, afhankelijk van of er ook warm water in de boiler moet geproduceerd worden.

[david-v]

Bij mij stopt het laden van de auto als de vraag in huis toeneemt en gaat weer verder als de vraag weer daalt. Dat gaat via een load balancer. Als je een laadpaal thuis hebt zou ik dat zeker adviseren.

[Rmaxx]

Precies, je kunt ze zelfs instellen om alleen bij overproductie/zonne-energie te laten laden. Maar die luxe heeft natuurlijk niet iedereen. Zakelijke laders met een pasje vd baas zal het daarnaast niet boeien wanneer ze inprikken, zodra de paal beschikbaar is 😅.

[david-v]

Wij zijn zakelijke laders, we doen het bewust om onze steentje bij te dragen . Daarnaast heb je ook nog terugleverkosten van onze eigen zonnepanelen, maar dat is niet veel als je maar 1 of max 2 keer per week laad.

[barbarbar]

Een goeie inregeling is inderdaad een groot deel van de oplossing. Onze warmtepomp maakt op het warmste punt van de dag warm water. En die 2,5kw heeft onze warmtepomp nog nooit verbruikt. Ook 2,5kw voor een kookplaat is onzin, dat is hooguit enkele minuten, tijdens normaal koken zit je ergens tussen de 200 en 800 watt. En meet dit weer leveren we nog terug tijdens het koken.

[Tom35]

En wat als heel dr straat zijn auto op dat tijdstip gaat laden, dan heb je hetzelfde probleem...

Het capaciteitstarief is hier in vlaanderen daarvoor zogenaamd in leven geroepen met echter een minimum van 2.5kwp... Eens je 1 keer id maand een piek getrokken hebt moet je er niet meer naar kijken, omgekeerd je moet geen moeite doen om onder de 2.5 te geraken. Wat ik hoor vd collegas en familie is vooral dat ze er niet meer naar kijken... Fluvius heeft het doel bereikt, de miljoenen stromen binnen...Ze geven iedereen een aansluiting van 40a en zeggen dan dat je max 10 mag gebruiken of je moet extra betalen..

De belasting voor batterijen is op komst, de eerste vliegertjes worden al opgelaten..Het zelfde riedeltje van de zonnepanelen gaat op..Ze gebruiken id winter de volle pot, het volle vermogen maar betalen maar de helft van iemand zoner batterij..

[Tortelli]

Politiek zit natuurlijk al jaren te slapen en draaien om het werkelijke probleem heen.
Tuurlijk heeft koken invloed maar dat valt volledig in het niet bij het laden van een auto. Met koken trek je in het begin behoorlijk wat vermogen, daarna is eea op temperatuur en zijn het pieken. Met het laden van een auto trek je uren lang 11kW.
Een wasdroger (ouderwetse) zet meer zoden aan de dijk:die trek constant een dikke 2kW, net als de warmtepomp in de winter als het behoorlijk koud is (<5c).

Laten we het probleem gewoon eerlijk benoemen en eens logisch nadenken of de extreme push op EV's en van het gas af gaan op korte termijn wel de juiste is (ik vermoed van niet namelijk). We moeten eea gewoon wat meer tijd geven,

[Olaf van der Spek]

maar dat valt volledig in het niet bij het laden van een auto.

Auto's kun je relatief eenvoudig in de daluren laden..

[macaidwin]

Kan, maar veel mensen houden zich totaal niet bezig met het moment waarop ze gaan laden. Zeker als het in geld niks uitmaakt of de baas het betaalt.

Ik heb geen EV, maar zou de auto of lader niet kunnen beginnen met simpelweg waarschuwen/vragen of je inderdaad wel nu wil gaan laden? Omdat op je op dit moment in een piek zit, qua vraag. Klik JA of Stel 2uur uit.

[david-v]

Wij hebben wel een EV en tegenwoordig doen we de auto laden overdag ergens tussen 11 en 16 uur als het zonnig is. Aangezien we geen extreem lange ritten maken, meestal blijft dat beperkt tot 100km max en gemiddeld 40km per dag, kunnen we het moment van opladen kiezen.

Beter zou het zijn om met verschillende tarieven te werken zodat mensen ook een reden hebben om op een ander moment te laden. Waar we nog niet aan gewend zijn is om overdag de vaatwasser te draaien, we zetten het meestal op de timer rond 0:00. Beter zou zijn om het overdag te doen als zonne en windenergie het meeste levert.

[Olaf van der Spek]

Waar we nog niet aan gewend zijn is om overdag de vaatwasser te draaien,

Waarom niet?

[david-v]

Routine, zwak excuus, ik weet het. Einde van de dag aanzetten, in de ochtend uitruimen. Het heeft ook een praktisch aspect. Overdag wil je alle vaten die je gebruikt direct in de vaatwasser kwijt kunnen en niet op het aanrecht stapelen omdat de vaatwasser nog bezig is. Onze vaatwasser maakt gebruik van een eco stand waarbij die 4 uur bezig is. Het kan sneller, maar dan verbruik je meer energie en water.

Zoals gezegd, het is puur een routine dingetje.

[Olaf van der Spek]

Onze vaatwasser maakt gebruik van een eco stand waarbij die 4 uur bezig is.

Kan prima na de lunch draaien dan toch?

[bkor]

Het kan sneller, maar dan verbruik je meer energie en water.

Ik heb een filmpje gezien van iemand die de Eco stand vergeleek met de Auto stand. De Auto stand gebruikte in de praktijk minder energie. Indien het zonnig is zetten wij de vaatwasser vaak op een snellere stand.

Ik heb een vaatwasser met Wifi (toeval, was totaal geen eis). Ik kan die met een app makkelijk aanzetten waarbij hij rekening houdt met de dynamische tarieven; tijdens de zomer is dat vaak gelijk aan zonnig weer.

[knollemans]

Ja dat kan, kan ik in app aangeven. Kan daarin zelfs vertrektijd invullen. Maar ja, dat moeten de mensen dan natuurlijk wel doen..... En je hebt gelijk, het grootste deel van de bevolking gaat pas wat doen als het in hun eigen portemonnee scheelt. En dit dan nog vanwege allerlei redenen.

We klagen met zijn allen dat benzine zo duur is, maar zie onderstussen iedereen te hard rijden op de snelweg (scheelt snel 15-25% verbruik). Mensen gaan toch ook nu pas een thuisbatterij aanschaffen nu salderen word afgeschatt, en roeptoeteren dat het een onbetrouwbare overheid is?

Misschien moeten we met zijn allen eens wat dankbaarder zijn op de luxe waar we met zijn allen in leven, en daardoor alleen maar afnemen wat we echt nodig hebben, en niet uit luiheid maar pakken wat je pakken kunt. Maar ja, daar scoor je niet mee, en krijg je geen pluim voor van anderen .....

[demianmonteverd]

Een reden voor dat jakkeren is dat men niet in de buurt van het werk kan wonen. De werkomgeving is vaak in de stad en daar is nu eenmaal beperkte woonruimte. Wellicht kan daar nog een keer goed over nagedacht worden (maar dan wel in alle aspecten, inclusief overdracht belasting, wegenbelasting, desnoods venootsschapsbelasting erbij, etc.), het zou namelijk enorm schelen als mensen dichter bij het werk zouden kunnen wonen.

[Olaf van der Spek]

Zeker als het in geld niks uitmaakt of de baas het betaalt.

Kwestie van zorgen dat het qua geld wel uitmaakt..

Ik heb geen EV, maar zou de auto of lader niet kunnen beginnen met simpelweg

Kan. Meestal kun je ook gewoon instellen dat ie alleen tussen 22:00 en 07:00 laadt.

[macaidwin]

Dat je kan uitstellen had ik wel verwacht, maar waarschuwt ie ook als je wil gaan laden in een periode van hoge vraag?

[Olaf van der Spek]

maar waarschuwt ie ook als je wil gaan laden in een periode van hoge vraag?

Niet dat ik weet. Bij publieke palen kan dat wel nog aan de paalkant worden geregeld.

[macaidwin]

Op zich zou dat met een software update van de auto wel kunnen, lijkt me. Kijk naar de stroomprijs en als die hoger is dan later, adviseer dan later te starten met laden. Ook bij mensen met vaste stroomprijs of waarbij de werkgever het betaalt. Beetje bewustwording.

[knollemans]

Kan ook, maar regelgeving zat V2G in de weg.

Als je stroom teruglevert aan het net moet je ander contract hebben. Heeft bijvoorbeeld KIA lang tegengehouden om dit aan te kunnen bieden. Gelukkig nu wel mogelijk, maar moet je wel met "we drive solar" samenwerken.

[Olaf van der Spek]

Als je stroom teruglevert aan het net moet je ander contract hebben.

Waarom moet dat? Voor PV heb je ook geen ander contract nodig.

[demianmonteverd]

Persoonlijk zou ik liever zien dat de laadpalen een protocol krijgen waarbij ze kunnen onderhandelen over de stroom die ze willen gebruiken met netbeheer en dit dansje bijv. elke vijf minuten herhalen. Op die manier kan op bepaalde tijden/blokken, bijv. worden gezorgd dat opladen 's avonds niet op volle kracht werkt tot het weer wat rustiger is op het net. Dit kan dan zelfs door de netbeheerder per regio anders ingesteld worden.

Er zijn vast goede voorstellen geschreven hiervoor al, maar ik heb ze niet gezien nog, plug ze gerust!

[david-v]

Daarvoor moet je een "slim" netwerk hebben waarbij je communicatie tussen leverancier en huishouden hebt. Er worden al wel proeven gedaan met V2G bijvoorbeeld, maar het is nog geen realiteit.

[Moortn]

Laadpalen kunnen rekening houden met je zonnepanelen of energietarieven (bij dynamisch contract). Zeker als volgend jaar salderen verdwijnt is dat heel interessant.
Ook als de baas betaald: vaak heb je dan een laadpas of declareer je het aantal kWh dat je hebt geladen tegen een vast tarief. Als je dan met energie van je zonnepanelen hebt geladen waar je anders een paar cent voor had gekregen, maar dat nu 'verkoopt' via je laadpas voor bijvoorbeeld €0.25, kan dat jaarlijks wel aantikken.

[telenut]

Daar heb je het grote probleem
Als ze nu eens stoppen met toestaan dat bazen alles betalen... Ik moet er ook zelf voor opdraaien en hou er dus wel rekening mee ( en zou het ook totaal niet doen moest een ander er voor betalen)

[DdeM]

Of via een normaal stopcontact. De meeste mensen rijden niet zulke lange afstanden waarvoor ze elke dag een volle accu nodig hebben, dan kan je net zo goed dat beetje verlies extra (in Euros) voor lief nemen, ik vermoed dat dat nog steeds minder is dan als je inneens veel meer last gaat krijgen van brown- of blackout waarbij al je apparatuur een klap krijgt of na een tijdje extra stroom moet trekken.

Of de auto wat vaker laten staan en met ov/fiets gaan, dan hoef je hem ook niet zo vaak op te laden.

[Zenomyscus]

Of de auto wat vaker laten staan en met ov/fiets gaan, dan hoef je hem ook niet zo vaak op te laden.

Dit gaat bar weinig oplossen. Er zullen zeker wat ritjes met de fiets kunnen, maar op de grote hoop maakt dat weinig uit. Het OV.. laat ik er maar weinig over zeggen, behalve dat het in veel (heel veel) gevallen geen alternatief voor een auto is. Los daarvan is het significant duurder wanneer je de auto niet volledig de deur uit kan doen en je de vaste kosten toch al hebt.

Zelfs als je de auto vaker laat staan heb je nog steeds een flinke piek bij het laden. Je zult misschien minder lang opladen, maar je trekt nog steeds evenveel vermogen uit het net. Het eerste punt is daarom handiger. Langzamer laden en meer spreiden is veel beter voor het net, maar het is lastig om de mindset van mensen aan te passen. Het is immers niet hun probleem (eigenlijk wel natuurlijk). Als je minder kilometers maakt denk je al gauw 'nu is de accu sneller vol' in plaats van 'nu kan ik met minder vermogen laden'.

[david-v]

De vraag is, wat zijn nou de daluren? Mijn nacht tarief is duurder dan mijn tarief overdag. Daluren zie ik dan de uren van de dag waarop zon en wind ruim aanwezig is en er weinig energie verbruikt wordt, ergens tussen 11 en 16 uur?

[Olaf van der Spek]

De vraag is, wat zijn nou de daluren?

09 - 17 en 21 - 07 ongeveer, zeker tussen tien en vier zijn dynamische prijzen het laagst: https://jeroen.nl/dynamische-energie/stroom/prijzen/vandaag

[Tortelli]

Dat is absoluut waar, maar de gemiddelde niet technisch onderlegde Nederlander weet niet eens hoe hij die functie moet gebruiken.

[MacPoedel]

Een EV moet geen 11 kW trekken, de meeste EVs kunnen vanaf 6A opladen, bij een 3 fase net is dat 4,2 kW, bij 1 fase 1,4 kW (als je bv alleen op zonne-energie wilt laden, laadpalen met load balancing kunnen hier naar wisselen ook als ze 3 fase aangesloten zijn). De meeste dagen rijdt je een EV niet leeg, stel dat je 120 km gereden hebt op een dag (ruime overschatting, pendelafstand is in België gemiddeld 37 km en in Nederland 40 km, heen en terug https://www.sdworx.be/nl-be/over-sd-worx/pers/2025-08-29-belgen-ook-2025-europees-kampioen-woon-werkverkeer) en zo 25 kWh verbruikt hebt (dat is 0,21 kWh per km, veel EVs doen beter), aan 4,2 kW duurt het dan ongeveer 6 uur om op te laden. Dat kan makkelijk 's nachts gepland worden, of in het weekend overdag. Ik kan mijn auto op een zondagnamiddag genoeg opladen om er een week tegen te kunnen, en dan is de elektriciteit in de lente en zomer zelfs gratis bij mijn leverancier, exclusief belastingen en distributiekosten.

Stel dat je geen laadplaats hebt thuis, dan kan het eventueel ook op het werk. Lukt dat niet, of rijdt je elke dag 400 km zodat je die batterij elke keer helemaal moet opladen, er zijn altijd wel situaties te bedenken waarin een EV niet handig is.

[Geim]

en die constante load van een <1kW warmtepomp of kortstondige piek van de kookplaat geen drol uitmaakt.

Klopt, ik heb hier een all-electric, grondgebonden warmtepomp die hooguit een keertje 800 watt trekt (COP van 6, dus afgifte = 5 kW).

Enige wat wel veel stroom trekt is de legionella stook van het boilervat, de WP komt tot maximaal 55°, en er moet dan doorgestookt worden to 60°, dat gebeurt met 2x3,5 kW verwarmingselement. Maar da's hooguit een uurtje in de week en ik kan het moment kiezen. Staat nu op zondag 11:00

Auto is een heel ander verhaal, da's idd 7 uur lang op 11 kW om een 80 kWh accu te laden.

[Olaf van der Spek]

Auto is een heel ander verhaal, da's idd 7 uur lang op 11 kW om een 80 kWh accu te laden.

Is ie elke dag leeg?

Klopt, ik heb hier een all-electric, grondgebonden warmtepomp die hooguit een keertje 800 watt trekt (COP van 6, dus afgifte = 5 kW).

Dat is niet het meest voorkomende type warmtepomp..

[Olaf van der Spek]

en die constante load van een <1kW warmtepomp of kortstondige piek van de kookplaat geen drol uitmaakt.

Een heleboel 'kortstondige' pieken tussen 17:30 en 18:30 maken natuurlijk wel uit.
Zie bijvoorbeeld ook https://energysavingtrust.org.uk/tv-pickup/
Blijven warmtepompen op echte koude dagen onder de 1 kW?

[Rmaxx]

Nee, nooit. Cop van 2,5 op een strenge winterdag is al heel wat.

[Rmaxx]

Alle valt of staat met totale volume.. 11 warmtepompen van 1k is net zoveel als een auto opladen, maar dan wel continu 24/7 ,en in de winter véél meer.

Het probleem is niet dat we (veel) stroom verbruiken, maar het netwerk dat achterloopt hierop. Qua energie zou er een langetermijn visie vanuit de overheid moeten komen met, naar frans en noors model, staatsenergie via renewables en kernenergie en buffers (opslag/accus - in welke vorm dan ook), dat is futureproof en stabiel - maar dat ligt natuurlijk gevoelig.

Het moet dus beiden. Overigens ligt het gasprobleem aan andere zaken dan tekorten of beperkte infra, dat is gewoon een centenkwestie van de (private) energiereuzen die wel de winsten, maar niet de risico's hoeven te dragen.

Om nu EV's of warmtepompen de schuld te geven is een beetje als de kanarie in de kolenmijn de schuld geven dat er geen zuurstof is.

[demianmonteverd]

Het probleem is ook dat we niet goed sturen en niets opslaan. Een warmtenet kan dat wel beter (in elk geval voor warmte), maar dat hebben we niet en dat word aangepakt op een manier dat die initiatieven elke keer mislukken. In DK doen ze dat veel beter. Ja, het is een klein beetje duurder maar je bent wel af van vervuilende bronnen voor stroomopwekking op termijn. Nu blijven we hangen of erger, dadelijk mogelijk uitval in het net en dan krijg je weer dat allerlei mensen hout- of oliekaggels gaan gebruiken, als je wel eens andere gebieden in de EU komt, weet je dat je dat niet moet willen.

[CP1977]

Inductie koken doen we allemaal tussen 17:00 en zeg 19:00 uur dat is dus een enorme stroompiek. Autos kun je gewoon in de nacht laten laden, energienetwerk heeft dan capaciteit genoeg en prijzen zijn er lager.

Je kan gedrag van mensen zo terug zien in de stroom prijzen, 8 uur in de ochtend, kantoren starten op en koffie. Vanaf 16:00 koken met de piek tussen 17:00 daarna donker en zonnepanelen brengen minder op maar alle tvs aan.

[Polderviking]

Gemeenten moeten ook meer haast maken met alternatieven zoals stedelijke warmtenetten, dan hoeft niet iedereen individueel airco's te gaan kopen.

[Olaf van der Spek]

Niet iedereen loopt warm voor warmtenetten..

[Polderviking]

Ik ook niet, gezien de afhankelijkheid van een enkele leverancier, maar volgens mij heb je met stapelbouw niet zo bijster veel realistische alternatieven als gas weg valt.

[R4gnax]

volgens mij heb je met stapelbouw niet zo bijster veel realistische alternatieven als gas weg valt.

Je kunt nog verwarmen met elke ruimte een airco; met elektrische vloerverwarming, etc.
Maar het is allemaal bij lange niet zo rendabel in kosten als een warmtepomp of een HR gasketel.

En verder is het grotere probleem dat je bij een warmtenet eigenlijk altijd te maken krijgt met collectieve afname en een metingssysteem nodig hebt om verbruik bij te houden en tot een verdeelsleutel te komen.
Dat zijn dezelfde soort meetsystemen als voor blokverwarming gebruikt worden en die zijn notoir onnauwkeurig, wat in ongelukkige gevallen tot idioot hoge rekeningen kan leiden waar je eigenlijk niets tegen kunt beginnen. (Want zoals je zelf al aangeeft: één enkele leverancier.)

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 10 juni 2026 17:49]

[Polderviking]

Volgens mij is zo'n beetje alles wat je qua alternatieven zou kunnen doen als VVE (collectieve warmtepomp, o.i.d) gewoon veel duurder dan toch maar gewoon warmtenet.
Dat warmtenet is het kosten van aansluiten, en dan vervolgens eigenlijk alleen nog maar verbruik.

Iedereen het zelf laten uitzoeken kan ook maar dan krijg je dus dat mensen inderdaad van die split unit's gaan ophangen e.d. en dan gaan je VVE vergaderingen van dat moment tot het einde ter tijd alleen nog maar over geluidsoverlast.

[R4gnax]

Klopt. Het moet dan centrale warmtepomp of warmtenet worden.
En in beide gevallen ben je alsnog de sjaak.


Ikzelf woon in een complex op de 2e verdieping boven de onverwarmde algemene ruimtes en heb al tijden enorme kou in de winter. Dusdanig dat stoken met een gas HR-ketel en water op 80 graden en kan het aan de vloer nog niet eens richting de 18 graden trekken daarmee terwijl het op schouderhoogte 24 graden is.

Dat probleem is ergens in de afgelopen jaren spontaan ontstaan. Ik vermoed isolatiemateriaal dat vergaan is. De door de VVE aangestelde beheerder handelt er nauwelijks op en probeert vooral de boot af te houden om een daadwerkelijk onderzoek te starten naar wat er aan de hand is. VVE bestuur evenzo; afwimpelen, afpoeieren, etc. Bewoners bestaan daarnaast grotendeels uit pensionado's die niet de middelen hebben voor een grote investering in isolatieverbeteringen, of simpelweg het geld er niet aan uit willen geven omdat ze het rendement ervan niet meer gaan meemaken. Er een punt van structurele verbetering van maken op een jaarvergadering is dus ook vrijwel hopeloos.

Dus ik heb me de laatste tijd al redelijk verdiept in wat ik wel/niet kan doen als ik van het gas af zou moeten. Want niet alleen bij een warmtepomp, maar ook bij een warmtenet geldt dat je woning goed geisoleerd moet zijn, of je krijgt het gewoon niet warm.

Als dat hier het geval gaat zijn, ga ik waarschijnlijk simpelweg moeten verhuizen.
(Mag ik nog van geluk spreken dat mijn koop nog onder een speciale regeling viel die de woningbouwvereniging verplicht om het appartement binnen een maand na aangeven terug te kopen.)

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 10 juni 2026 17:57]

[Olaf van der Spek]

stapelbouw

Hoogbouw?
Individuele of gedeelde WP?

[Polderviking]

Bij hoogbouw denk ik altijd meer aan woontorens en grote galerijflats, ik noem die 2~5 verdiepingen tellende portiekwoningen waar de randstad vol mee stad altijd "stapelbouw". Geen idee waar ik dat opgepikt heb.
Vind het best logisch klinken omdat je woningen op elkaar stapelt, maar kennelijk is het eigenlijk een term voor een constructiemethode.

[Reactie gewijzigd door Polderviking op 11 juni 2026 13:11]

[demianmonteverd]

Men begrijpt misschien niet dat het dan op een andere manier alsnog veel geld gaat kosten. Die focus op OpEx is soms echt vreemd. Als je van het gas gaat en je moet een warmtepomp kopen en onderhouden is dat mss goedkoper op sommige plaatsen dan een warmtenet, maar als iedereen een goed functionerend warmtenet heeft kun je ook beter verwarmen in veel appartementen, iets dat best lastig is met een warmtepomp. Uiteindelijk is meer warmtenetten misschien niet een slechte optie. Maar laten we dan aub kijken naar hoe ze het in DK doen en niet weer een nachtmerrie beginnen met mislukte marktwerking of een andere onwerkbare oplossing zelf verzinnen.

[R4gnax]

Al helemaal niet als je verhalen hoort over idioot hoge rekeningen doordat de meetwijze voor verbruik compleet onbetrouwbaar is.

[cricque]

Als gas stijgt, zal electriciteit ook stijgen, althans hier in België toch ... Hier wordt nog teveel electriciteit opgewerkt met gas bij "tekorten", dus een warmtepomp zal hier de oplossing niet bieden. Waar ze hier wel mee bezig zijn is de taksen op gas te verhogen. Alleen kies je dit dikwijls niet zelf en niet elk huis is geschikt voor een warmtepomp. Wij hebben een 2de verblijf (appartement) en daar is de verwarming op gas, gewoon omdat het niet anders kan.

[Nathilion]

Een kub gas bevat, afgerond, 10 kWh aan energie. Zou je dit direct opstoken in je ketel dan heb je dus 10 kWh aan energie in je huis gestopt aan verwarming.

Een goede gascentrale haalt 6 kWh aan stroom uit dezelfde kuub gas. Een warmtepomp haalt een SCOP van 4 doorheen het grootste deel van het jaar. Met die 6 kWh aan elektrische stroom kun jij dus 24 kWh aan warmte je huis in pompen. Je verliest dus wel 4 kWh aan energie door de omzetting naar elektriciteit maar uiteindelijk haal je dus wel een winst van 14 kWh in je huis.
Zelfs als het -10°C is en je COP daalt naar 2 haal je nog steeds meer warmte uit de originele kuub gas dan als je het direct zou verstoken (2 kWh meer)

Het gasverbruik voor verwarmen zal doorheen het hele jaar dus halveren. Dat is geen kattepis op landelijke schaal. Dus je houdt vanzelf meer gas over voor je elektriciteitscentrales door iedereen over te zetten op een warmtepomp.

*Transportverliezen zijn in beide voorbeelden niet meegerekend.

[morphje]

Ware het niet dat een hoger stroomverbruik juist ook automatisch resulteert in een hoger gasverbruik voor al die gascentrales die ineens vol gas (pun intended) moeten gaan.

Iedereen die z'n eigen benzine moet betalen weet dat het verbruik het hoogste is als je ineens hard moet accelereren en dat dat duur is. Nu mag je dat vermeningvuldigen met het motorvermogen van een gemiddelde gascentrale.

Briljant als voorheen.

[watercoolertje]

Ware het niet dat een hoger stroomverbruik juist ook automatisch resulteert in een hoger gasverbruik voor al die gascentrales die ineens vol gas (pun intended) moeten gaan.

Dat is bij sommige dingen wel een ding, zoals je benzine auto weg doen, dat was dus geen gas of stroom, en wordt dan een EV en dat heeft stroom nodig, dus extra stroomverbruikt. Maar had je een auto op gas (bestaat dat nog? ) en ruil je die in voor een EV dan is er minder gas per km nodig.

En je warmtepomp tegenover een (gas) CV scheelt alsnog gas omdat het veel efficiënter werkt, zie: Nathilion in 'TenneT waarschuwt dat Nederland al in 2028 elektriciteitstekorten krijgt'

[morphje]

Maar had je een auto op gas (bestaat dat nog? ) en ruil je die in voor een EV dan is er minder gas per km nodig.

LPG is een restproduct bij de productie van olieproductie en het wordt nog best veel gebruikt. Momenteel erg populair in die aannemersbusjes met grijs kenteken belastingvoordeel genaamd amerikaanse pickup truck. Ik heb zelf 3 verschillende LPG autos gereden en het was een zeer prettige brandstof om mee te rijden en de CO2 uitstoot is per liter ongeveer 15% lager dan reguliere benzine.

Je kan overigens ook aardgas tanken bij de pomp, maar dat is niet een heel erg populiere brandstofkeuze. Ook omdat het verhoudingsgewijs erg duur is, ondanks dat het wel een schonere verbranding geeft.

En je referentie klopt. De moderne STEG centrale heeft een maximaal rendement van 60% bij vol vermogen. Maar dat zegt niks over half vermogen of standby draaien. Daarnaast is niet elke gascentrale een moderne STEG-centrale, de oudere centrales zijn significant minder efficient.

En als laatste de warmtepomp. Ja in de zomer is het ding efficient in airco spelen (stroomverbruik waar er vroeger geen verbruik was) tegen een hogere COP, maar in de winter draait een warmtepomp naar verhouding veel meer en is de energievraag ook heel erg hoog, waardoor ELKE fossiele centrale meedraait en de algehele omzettingsefficientie en milieuvoordelen zwaar omlaag gaan.

[Obfzk8R]

Gasvoorraad? Er is toch nog genoeg gas in de bodem? Oh nee... silly me: Alles moet stoppen!

[catserv]

aan de andere kant waarschuwen ze weer dat mensen die veel stroom gebruiken meer "vastrecht" gaan moeten betalen dus wat je ook kiest, het zal allemaal veel duurder worden, zeker doordat ze oorlogen blijven sponsoren zodat ze niet stoppen

[fazertje]

Lege gasvoorraad is een beleidskeuze

[overhyped]

Beide is waar. Je kan gas beter in een energiecentrale verbranden dan thuis, heb je er minder van nodig. Via een warmtepomp levert je M3 gas dan meer warmte op.

Uiteindelijk piept en kraakt iedere transitie, maar dat we van het gas afmoeten is een gegeven. Liever af en toe wat instabiliteit in het net dan miljarden naar instabiele regimes.

[pagani]

Je gaat hier voorbij aan de efficientieverliezen. Gas in de centrale omzetten naar electriciteit heeft een efficientie van 20-35%. Dan heb je nog verliezen in het transport. Daarna zet je warmtepomp het om in warmte met een efficientie van zeg 450 tot 500 procent bij niet te koud weer. Maar zeg 500%*20% is nog altijd slechts 100% efficient.

Gas verbranden in je eigen CV-ketel heeft een efficientie van 107 tot 110%. Uiteraard heb je ook daar verliezen in transport (je moet het immers rondpompen), maar het ligt vergeleken met een warmtepomp vrij dicht bij elkaar.

[trueKAMi]

De meeste gascentrales zijn veel efficienter dan dat, tussen de 45% en 60%. De Maxima-centrale heeft een rendement van bijna 60%
Als je uitgaat van 50%, dan met een COP van 4, dan haal je netto via de warmtepomp nog steeds 200%, bijna het dubbele van het gas thuis verbranden.

Dan hebben we nog niet eens meegerekend dat er op het energienet dikwijls stroom uit meer groenere bronnen meedoet.

[Reactie gewijzigd door trueKAMi op 10 juni 2026 15:03]

[Olaf van der Spek]

Maar zeg 500%*20% is nog altijd slechts 100% efficient.

Maar zeg 450%*35% is al 158%.. en dan vergeten we nog dat een warmtepomp ook kan werken op energie van zonnepanelen en wind.

[ApexAlpha]

Het is 60%, en verwarmen met gas heeft 100% rendabiliteit.

Dus je Warmtepomp moet een cop van 2,5 hebben om efficienter te zijn. (als je puur op gasgestookte stroom zou draaien).

[icecreamfarmer]

Nee 1,5.

[Caayn]

verwarmen met gas heeft 100% rendabiliteit.

Heb je ooit gevoeld aan de rookgasafvoer van je woning?

[overhyped]

Nee, daar ga ik niet aan voorbij. zie de post van @trueKAMi Daarnaast haalt geen enkele gas ketel die theoritische efficienty.

TL;DR. Weg met decentraal gas verbranden.

[Puppetmaster]

Een CV-ketel heeft geen efficiency van 107-110%, dat is alleen t.o.v. de verouderde/obsolete berekening die geen rekening hield met verliezen via het afvoerkanaal.

[Blinkin]

Ik zit niet in de materie dus zeg het vooral als ik iets geks zeg. Een efficientie van meer dan 100% is natuurkundig toch onmogelijk? Dat zou betekenen dat je energie uit niks maakt.

[pagani]

Dat is "ongeveer" precies wat een warntepomp doet. Die gebruikt de elektrische energie om voor elke kWh aan elektriciteit 4 tot 5 kWh aan warmte uit de lucht te halen (of bij grondgebonden warmtepompen uit de aarde).

Dat lijkt magie, maar in feite koel je er dus de buitenlucht/aarde mee af, je onttrekt energie.

[Caayn]

Edit: Verkeerde

[Reactie gewijzigd door Caayn op 10 juni 2026 16:45]

[Blinkin]

Aah dit is een goede uitleg. Deze werking was ik bekend mee, alleen het als zodanig uitdrukken was niet in mij opgekomen. Dank! Weer wat geleerd.

[R4gnax]

Beide is waar. Je kan gas beter in een energiecentrale verbranden dan thuis, heb je er minder van nodig. Via een warmtepomp levert je M3 gas dan meer warmte op.

De trade-off daarin is dat een warmtepomp die hoeveelheid warmte meer geleidelijk levert over een langere periode, dan een hoog-rendement gasketel. Wat betekent dat als je in een minder-dan-optimaal geisoleerd pand woont, je het simpelweg niet op leefbare, comfortabele temperatuur kunt krijgen met een warmtepomp. Waar je met een HR-ketel 20~21 graden makkelijk kunt halen, haal je in zo'n geval met een warmtepomp de 16 graden nog niet eens.

Voor veel apartementencomplexen is het letterlijk onmogelijk om van het gas af te gaan, zonder in de wintermaanden compleet te creperen, omdat het niet mogelijk is om de panden afdoende te isoleren. Daar zijn meerdere redenen voor. In sommige gevallen is het gewoon compleet technisch onmogelijk. In andere gevallen wordt het zo exorbitant duur om het pand dermate te isoleren dat het gebruik van warmtepompen haalbaar wordt, dat het onbetaalbaar wordt.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 10 juni 2026 15:22]

[overhyped]

Ah, de isolatie mythe weer. Gelukkig is die busted.

De factor die bepaald of een warmtepomp financieel- en uitstoot technisch zin heeft is afgifte. Heb je genoeg afgifte om op wamtepomp vriendelijke temperaturen te verwarmen dan is een warmtepomp zinvol.

Ik wordt zo moe van dat "Ja maar deze uitzondering" geneuzel. Boeiend, slaan we die over, en door naar de volgende. Ieder huis is er 1, we zijn toch nog wel een paar decenia bezig, dus de beslissing over wat te doen met de lastige dingen kan prima nog even uitgesteld worden. Als we maar vaart blijven maken met alles wat wel kan.

[R4gnax]

Ah, de isolatie mythe weer.

Ik woon in precies zo'n pand. Ik kan je vertellen dat het geen mythe is.
Moet in de wintermaanden naast radiatoren op een HR-ketel , al elektrisch bijverwarmen om niet te zitten verpieteren.

De factor die bepaald of een warmtepomp financieel- en uitstoot technisch zin heeft is afgifte. Heb je genoeg afgifte om op wamtepomp vriendelijke temperaturen te verwarmen dan is een warmtepomp zinvol.

Waar isolatie ontoereikend is vloeit bij een temperatuurverschil warmte sneller weg - wat betekent dat je hogere afgifte nodig hebt om te compenseren. De twee zijn direct gerelateerd aan elkaar.

Boeiend, slaan we die over

Die uitspraak is niet te vereenzelvigen met het huidige overheidsplan waar op ingezet wordt, wat voornamelijk bestaat uit hele wijken wijk-voor-wijk in totaliteit van het gas af te halen. Ga jij even de gemeente uitleggen dat ze wijk XYZ niet af kunnen sluiten omdat er twee of drie appartementencomplexen in die wijk liggen waar de bewoners niet met warmtepomp toekunnen?
(Of stadswarmte - want dat heeft in veel gevallen in principe hetzelfde probleem: lagere warmteafgifte dan een HR-ketel haalt, deels ook nog afhankelijk van afstand tot het leverpunt.)

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 10 juni 2026 15:32]

[overhyped]

[...]

Ik woon in precies zo'n pand. Ik kan je vertellen dat het geen mythe is.
Moet in de wintermaanden naast radiatoren op een HR-ketel , al elektrisch bijverwarmen om niet te zitten verpieteren.


[...]


Waar isolatie ontoereikend is vloeit bij een temperatuurverschil warmte sneller weg - wat betekent dat je hogere afgifte nodig hebt om te compenseren. De twee zijn direct gerelateerd aan elkaar.


[...]

Die uitspraak is niet te vereenzelvigen met het huidige overheidsplan waar op ingezet wordt, wat voornamelijk bestaat uit hele wijken wijk-voor-wijk in totaliteit van het gas af te halen. Ga jij even de gemeente uitleggen dat ze wijk XYZ niet af kunnen sluiten omdat er twee of drie appartementencomplexen in die wijk liggen waar de bewoners niet met warmtepomp toekunnen?
(Of stadswarmte - want dat heeft in veel gevallen in principe hetzelfde probleem: lagere warmteafgifte dan een HR-ketel haalt, deels ook nog afhankelijk van afstand tot het leverpunt.)

Je geeft het al aan. Jouw huis heeft niet genoeg afgifte op lage temperatuur om het huis warm te houden. Prima dat isolatie daar debet aan is, maar het is niet de factor die bepaald of een warmtepomp kan of niet. Ik woon zelf ook in een huis uit 1910 dat volgens 75% van de warmtepomp boeren niet geschikt was. M'n comfort en lage energie reken zeggen wat anders.

En niets mis met die aanpak toch? Als een wijk niet kan vanwege te veel probleem gevallen, dan ga je naar de volgende, of kies je er voor om die wijk deels te doen. vooral niet gaan wachten.

[Reactie gewijzigd door overhyped op 10 juni 2026 15:50]

[R4gnax]

Als een wijk niet kan vanwege te veel probleem gevallen, dan ga je naar de volgende, of kies je er voor om die wijk deels te doen. vooral niet gaan wachten.

Schattig dat je gelooft dat de overheid op die manier zou handelen, ipv gewoon stug door te zetten terwijl schrijnende gevallen 'verdwijnen' in de ambtelijke mallemolen.

[overhyped]

ach, we kunnen wel wat meer ambitie en Overtuiging gebruiken, dus dank je wel!

[fazertje]

Instabiele regimes, je bedoelt Nederland

We hebben gas genoeg, zoveel dat we het verkopen voor een appel en een ei

[batjes]

We hebben al jaren een wispelturig kabinet dat meer bezig is met populair doen en daarmee vooral bezet is met de waan van de dag. Dan dat men structureel met problemen bezig gaat en hier lange termijn doelstellingen op vast zat.

Mijn persoonlijke gevoel is dat iedereen maar aankloot en afhankelijk van de windrichting welke koers vandaag bevaren wordt.

Niemand is ergens verantwoordelijk voor, ministers hebben geen idee waar ze mee bezig zijn en parlementsleden die drukker bezig zijn met hun carriere dan ons land besturen.

[ApexAlpha]

Yup. Onze democratie is min of meer de nek om gedraaid door sociale media.

In de Tweede Kamer wordt nu enkel gereageerd op nieuws, niet meer vooruit gekeken.

Vaak lezen kamerleden letterlijk een tweet van een totaal anoniem persoon voor om een punt te maken over iets, waarna het Kabinet 'er iets aan moet doen'.

Het is een serie ad-hoc beslissingen zonder enig strategisch inzicht eromheen.

Kijk alleen naar de salderingsregeling: https://tweakers.net/zoek...ringsregeling+%22Kamer%22

Continue gezwalk waardoor niemand nog iets vooruit kan plannen of anticiperen. Zelfs GL-PvdA stemde tegen de plannen voor de energietransitie puur om het Kabinet een hak te kunnen zetten.

Of die verplichte hybride warmtepomp waar bedrijven massaal voor investeerden en vervolgens doodleuk weer geannuleerd werd. Kansloos.

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 10 juni 2026 14:33]

[Phosoup]

Maar ligt dan aan social media of aan de Tweede Kamer, of aan nog andere zaken, of van alles bij elkaar? Het is toch niet zo dat ad hoc zonder strategisch inzicht iets is wat pas plaatsvond sinds Twitter mainstream werd? En dan gaat het alsnog om hoe je social media gebruikt. Als kamerleden een tweet gebruiken om een punt te maken, tja, dan kun je daar nog steeds wel of niet iets mee doen, en op verschillende manieren. Ik vind het vrij kort door de bocht dat social media hét probleem is. Het is alleen een probleem als iedereen zich daardoor gaat laten leiden.

Ik zie bijvoorbeeld veel meer problemen met dat er in de Tweede Kamer amper mensen zitten met een fatsoenlijke technische achtergrond, laat staan lange werkervaring in een sector met veel belangrijke kennis. Dan krijg je juristen en bestuurskundigen die nog nooit/amper een voet op een werkvloer hebben gezet die gaan beslissen over zaken waar mensen met ervaring of technisch inzicht denken: ja maar dat gaat op die manier niet, dat moet je zo en zo aanpakken anders loopt het vast.

Zie hier ook weer bij TenneT, jarenlang bekend probleem door techneuten aangestipt, politiek ziet het belang niet. Ik heb zelf van een ingenieur bijna 20 jaar geleden uitgelegd gekregen dat als de plannen van de overheid op deze manier door zouden gaan qua energietransitie/elektrificatie dat we dan in de problemen zouden komen, die wellicht verminderd kunnen worden als er tóen direct flink geïnvesteerd zou worden. Is dus niet gebeurd, terwijl de push naar zonnepanelen en EV's en warmtepompen wél is doorgegaan. Waarna die ingenieur mij hoofdschuddend vertelde 'Ja, dat had ik al berekend dat we dan in de problemen gingen komen, maar niemand die daar over gaat luistert naar mij'. Dat ligt niet aan social media, dat ligt aan een cultuur die zich ontwikkeld heeft die meer naar juridische en theoretische modellen kijkt dan naar de werkelijkheid, en die lekker kunnen kletsen boven competentie en ervaring plaatst. Dat is een keuze die je kunt maken los van social media.

[demianmonteverd]

De theoretische modellen waren prima. Men wilde gewoon een mooi verhaal blijven verkopen. De journalisten hebben dit ook toegestaan, die hadden best een keer moeite kunnen doen om een tegenvraag te verzinnen of inderdaad een keer een paar inhoudelijke specialisten te vragen om input. En nu zie je weer plat gejuich om kernenergie te gaan doen. Naast windenergie en zonneenergie gelukkig dat dan wel. Ondertussen worden warmtenetten/warmteopslag weer niet serieus aangepakt... En kun je nog steeds niet je dak/gevel/noem maar op aanpassen om een woning energiezuiniger te maken zonder grote kosten en vergunningen, appartementen worden vergeten, etc.. Er zou best iets meer tijd aan dit uiterst belangrijke vraagstuk besteed moeten worden. Oh, en de aandacht die dit onderwerp behoeft is er ook niet. Je hebt BNR met goedbedoeld vertellen dat alles duurzamer moet worden maar geen goede discussies over hoe. Op tv en social media is het nog erger.

Als je journalist bent, ga aub aan de slag met dit onderwerp anders kun je straks alleen nog hierover schrijven over een paar jaar.

[jannesbeterams]

Niet alleen de tweede kamer. In vrijwel alle lagen van onze samenleving heeft social media zaken kapot gemaakt, helaas.

[Zwarte_os]

Tja, die hybride warmtepomp was ook een een-tweetje met de gasketel-bedrijven. Die kregen zo tijd en geld om hun bedrijven om te zetten.

[TheekAzzaBreek]

We hebben al jaren een wispelturig kabinet dat meer bezig is met populair doen en daarmee vooral bezet is met de waan van de dag. Dan dat men structureel met problemen bezig gaat en hier lange termijn doelstellingen op vast zat.

We hebben al jaren wispelturige kiezers, die iedere verkiezing weer een nieuwe populistische messias op het schild hijsen. Geen wonder dat de lange termijn dan uit zicht raakt, ook bij de meer stabiele partijen.

[Salvatore.NL]

Kabinetten Rutte van 2010-2024.....? Niet echt wispelturig.

"Visie is als een olifant": Een bekende uitspraak uit 2013 die hem lang is blijven achtervolgen. Rutte stelde destijds dat visie het zicht op daadwerkelijk regeren in de weg stond, wat hem veel kritiek opleverde over het ontbreken van langetermijnbeleid.

Het stroom tekort is decenia lang al aangegeven.

[Zwarte_os]

Precies, ik verbaas mij hoe de journalistiek zich laat koeieneren dat het probleem nieuw en onverwacht zou zijn. Ik lees al 5 jaar dat netbeheerders de noodklok luiden.

Dit is precies de salderingsregeling: Er was een aardig beleid geschreven dat zich richtte op geleidelijk afbouwen. In plaats daarvan kozen kabinetten ervoor om de hete aardappel voor zich uit te schuiven totdat er geen enkele oplossing meer was behalve een abrupte, plotselinge afschaffing.

[Reactie gewijzigd door Zwarte_os op 10 juni 2026 16:03]

[TheekAzzaBreek]

Vier kabinetten Rutte, dat wel, maar in 3 heel verschillende samenstellingen, die kan je niet op één hoop gooien.

Voor overbelaste stroomnetten wordt al veel langer gewaarschuwd, maar productietekorten komen nog niet zo lang in beeld.

[Martinez-]

Helaas gaan alle andere politieke partijen daar ook in mee om dan de wispelturige kiezers, die vaak niet verder dan 1 week verder kunnen denken, over te halen. Tel daarbij op dat de versplintering in de Tweede Kamer immens aan het worden is en voila: je krijgt een systeem wat op de korte termijn gericht is en te vaak grote concessies moet maken om echt het verschil te kunnen maken.

Het probleem is een meerkoppig monster, niet een enkel aspect.

[demianmonteverd]

Het is ook een kwestie van informeren van de kiezer. Je hebt nu een kieswijzer, dat is al iets. Maar beter zou zijn om meer gespecialiseerd de informatie over de standpunten (inclusief wat er echt gestemd is daarna) per onderwerp te beoordelen. In de US doen ze dat al best aardig, een paar voorbeelden:

Tracker voor US m.b.t. Ukraine
Tracker voor US m.b.t. Israel
Tracker voor US m.b.t. AI data centers (niet geweldig, maar meer tweakers dan de vorige twee)

[Martinez-]

Je overschat echt de wispelturige populistische kiezer. Die baseren zich niet vaak op feiten, maar luisteren vooral naar datgene waar zij op de korte termijn mee te maken hebben. Een vergezicht is doorgaans al te lastig, zeker met onderwerpen die veel te ver van de mensen weg staan.

[Frappuccino]

Klopt, daarom had de metaforen partij nu zoveel stemmen.

[demianmonteverd]

De keizer zijn we zelf. Je kunt niet zo maar verandering verwachten en alles maar te laten gebeuren dan vervolgens diep te zuchten en je hoofd te schudden over alle domheid om je heen. En we moeten nu beginnen met iedereen die < 50 is mee te krijgen. Want als ze eenmaal 60 zijn willen ze misschien niet meer de moeite nemen om te leren zich actief te informeren. Dat dingen hopeloos zijn kunnen we altijd nog naar elkaar roepen. Dat ontslaat ons m.i. niet van de plicht te proberen er iets aan te doen. Anders krijg je wat we in Oost-Europa regelmatig zien: een oligarch of puppet van RU gekozen door mensen die propaganda wel leuk vonden of zich hebben laten mobiliseren op basis van gevoelens van dat moment (die zijn versterkt met social media/traditionele media) ; gevolgd door massale protesten van iedereen onder de 50 na drie jaar regeren als het eigenlijk al onhoudbaar is geworden.

Daar pas ik voor. Laten we proberen dat voor te zijn.

[TheekAzzaBreek]

De eerste stemwijzers stammen uit eind jaren 80, toen nog op floppy .
De stem/kieswijzers die we nu hebben bestaan al rond de twintig jaar.

[ApexAlpha]

Werd er maar eens iemand op het schild gehesen in dit land die de leiding kon pakken.

In plaats daarvan hebben we nu ~18 partijen die allemaal echt super uniek en verschillend zijn hoor.

Waar zou dit land zijn als niet zowel GroenLinks als PvdD bestond? Of JA21 én FvD? Of Volt én D66. Ook totaal verschillend hoor, die laatste 0,1%. Of PVV en Groepje whatever die guy zijn naam was.

Volgens de Tweede Kamer zelf heb je minimaal 10 zetels nodig om überhaupt je werk te kunnen doen als fractie. En dan bedoelen ze 'werk' in de ouderwetse zin: het controleren van het Kabinet. Niet werk in de moderne zin van catchy oneliners of sociale media gooien. Dat kan wel prima met 2 man.

[SkyStreaker]

We moeten zo doorgaan en dan heb ik welhaast liever Willempie aan het roer.

[kujinshi]

We moeten weer naar de jaren 90-2000, waar het staatshoofd wekelijks met de premier zat. En controleert of de goede dingen gebeuren. Beatrix was daar zo goed in.

Willem zou Jette iedere week aan zijn jasje moeten trekken, van je doet het niet goed voor Nederland. Dat is wat het staatshoofd op hoort toe te zien. Helaas zijn de rechten en macht van het staatshoofd sinds Willem onderuit gehaald in dit land. Zo jammer.

[batjes]

Dat is het volk dat zijn ontevree uit over de gevestigde orde.

En in plaats van dat de gevestigde orde (PVDA/GL/CDA/CU/VVD etc) iets hebben van "Hmm, misschien moeten we eens gaan kijken waarom we zo veel mensen niet meer aanspreken".

Nee, wat doet de gevestigde orde, die gaan al sinds de oprichting van de PVV en TrotsopNL keihard in de aanval. Men weigert te luisteren naar ons gepeupel, zie hier het resultaat, een compleet verdeelde kamer. Alles is al jaren een puinhoop. Niemand heeft nog vertrouwen in onze politiek.

Laat die stabiele partijen het maar eens in de eigen broekzak gaan zoeken. Daarvoor moeten ze wel even hun ivoren toren uit komen en de straten op. Ze staan veel te ver van de gewone bevolking.

[Reactie gewijzigd door batjes op 10 juni 2026 15:17]

[Obfzk8R]

Ach... PVV heeft zijn kans gehad, het enige waar zij mee bezig waren waren de zotheden van Marjolein Faber (een van hun speerpunten) en de andere criminelen in die partij die van het ene schandaal in het andere vielen. Dát zijn de mensen die ik mijn toekomst wil toevertrouwen. En het volk? FvD smijt een vrouw naar voren, een groot deel van de bevolking vindt haar schattig en knap en stemmen daarop! Overtuigend hoor! Ik weet niet waarmee ze stemmen. Met hun ogen of andere lichaamsdelen?Laat haar een niet-alledaags complot-woord bezigen - zoals "omvolken" - en ze is een van de intelligentste mensen ter wereld. Me want her! Stemmûhh!!

[Reactie gewijzigd door Obfzk8R op 10 juni 2026 15:48]

[TheekAzzaBreek]

Dan heb je even gemist hoe de standpunten van de oude partijen zijn opgeschoven over bij voorbeeld migratie.

[kujinshi]

We hebben al jaren geen knappe leiders meer in de partijen. En hebben we er één, een Rutte of Wilders, dan worden ze teruggefloten.

[Obfzk8R]

Precies en exactly! Gemakkelijk om naar de regering te wijzen.

[Gam3Error]

Er zullen ongetwijfeld experts zijn geweest die ten tijde van de klimaattafels van Nijpels al hebben gewaarschuwd hiervoor. Niet dat ze aan tafel hebben gezeten natuurlijk. Twijfelaars en mensen die voor kernenergie zijn waren niet welkom. Het moest allemaal snel, met zonnepanelen en windmolens, liedjes zingen als argument om van het gas af te gaan etc.

Je zou bijna denken dat het dogmatisch beleid is.

[demianmonteverd]

Kernenergie geweldig, maar je moet ook die splijtstof hebben. Net als bij olie en gas (even uitgaan van niet uit eigen bodem halen), is dit er niet in NL en ook niet voldoende in de EU. Ik zou best meer kernenergie willen zien, maar leg niet alles op een oplossing, we moeten een mix hebben in de opwekking en een beetje structurele overcapaciteit wellicht maar gewoon accepteren als in ruil voor leveringszekerheid.

[jongetje]

Dat komt omdat je ook geen stemmen wint als er geïnvesteerd moet worden in iets wat niemand echt direct merkt.
Mensen stemmen liever op een partij die het eigen risico verlaagd/afschaft, de belasting verlaagd en wat doet tegen de asielinstroom.
Als er een partij zegt dat ze de belastingen gaan verhogen om de komende jaren te investeren in de infrastructuur van het elektriciteitsnet denk ik dat daar weinig op gestemd gaat worden. Of als dat tenkoste gaat van de zorg, meer blauw op straat etc.

Iedereen stemt ook op wat hem nu het beste uitkomt. En omdat er over 4 jaar weer verkiezingen zijn, zijn de plannen ook maar over een periode van 2 a 3 jaar want in het 4e jaar moet er weer campagne gevoerd worden.

En burgers doen hier net zo hard aan mee. Toen elektra duurder werd ging iedereen opeens aan de zonnepanelen en werden deze tegen woekerprijzen geïnstalleerd. En nu weer huilen dat je straks niet mag salderen terwijl dat al jaren en jaren bekend is.

[Reactie gewijzigd door jongetje op 10 juni 2026 14:38]

[The Realone]

Daar komt bovenop dat de kiezer zich maar al te graag voor laat liegen en dat ze ook bij voorkeur zelf de kop in het zand steken. Het meest recente voorbeeld is het kabinet Wilders Schoof omdat "de kiezer" wilde dat de immigratieproblematiek aangepakt werd. Nou, we zien hoe dat gegaan is.

[drdelta]

Het is de schuld van de kiezers dat ze geconfronteerd worden met de nadelen van grootschalige immigratie (AZCs, en de overlast, diefstallen, geweld, verkrachtingen, etc die daar uit voort vloeien) en stemmen op partijen die daar zeggen iets tegen te willen doen? Dat lijkt me niet bepaald "kop in het zand steken".

Dat de PVV wederom onbetrouwbaar, en incapabel, blijkt is helaas wel zo. Als je een oplossing voor deze problemen wilt moet je inderdaad helaas je heil ergens anders zoeken, desondanks blijven veel mensen helaas op deze partij stemmen. Dat zou je inderdaad wel als "kop in het zand steken" kunnen noemen, maar dat is natuurlijk wel iets anders.

[The Realone]

Hoe zit het met die overlast? Jij noemt dat, maar op basis waarvan trek je de conclusie dat er zo'n onevenredige overlast ondervonden wordt? Is dat op basis van "de onvrede"? Ofwel, de relschoppers, die vaak niet alleen niet eens bij die AZC's in de buurt wonen, maar waarvan recentelijk ook is aangetoont dat dit door externe, extreem-rechtse, partijen doelbewust gestuurd wordt?

Ik ben oprecht benieuwd, want elke keer als dit onderzocht wordt, komt men tot de conclusie dat er nauwelijks tot geen effect is op de veiligheid. Dus wat is nu de waarheid?

Maar vooruit, zelfs als dat allemaal niet klopt, of je wenst het gewoon te negeren omdat het je beter uitkomt; is het dan niet beter om die problematiek aan te pakken? En als dat zo is, waarom stemt men dan toch op de PVV, terwijl je zou moeten weten dat die partij je alleen maar dieper in de, al dan niet verzonnen, problemen trekt?

[drdelta]

Hoe zit het met die overlast?

Ik reis bijna dagelijks langs het AZC in Budel, en vanwege de veelvuldige overlast (waaronder geweldplegingen tegen NS personeel), is er serieus overwogen om het treinstation op te heffen.

De bushalte nabij het AZC is inmiddels 3 jaar geleden opgeheven vanwege vergelijkbare veelvuldige overlast.

Om het treinstation toch open te houden is er gekozen om 24/7 beveiliging in te zetten, permanente toegangscontroles en inzet van de politie in de trein. In het nabijgelegen Weert wordt er op een vergelijkbare manier toegangscontroles uitgevoerd, en is er ook (vaak) spoorwegpolitie aanwezig of private beveiliging. Daarnaast vindt er een dubbele controle (van inchecken) plaats op het station, en veel vaker dan op andere trajecten (uit mijn eigen ervaring dan) ook ticket controle in de trein.

Er zijn periodes geweest waarbij er bijna wekelijks steekpartijen waren, zo waren er periodes waar er periodes waar maandelijks tientallen veroordelingen waren vanwege geweldpleging.

Ik zit dus bijna dagelijks in een trein waarbij ik op meerdere punten tijdens mijn reis geconfronteerd wordt met de maatregelen die genomen moeten worden om er voor te zorgen dat reizigers, en NS personeel, veilig kunnen reizen.

Jij noemt dat, maar op basis waarvan trek je de conclusie dat er zo'n onevenredige overlast ondervonden wordt?

Ik zeg niet dat de overlast onevenredig is, ik stel alleen dat ik de reactie (het stemgedrag) begrijpelijk vindt.

Ik ben oprecht benieuwd, want elke keer als dit onderzocht wordt, komt men tot de conclusie dat er nauwelijks tot geen effect is op de veiligheid. Dus wat is nu de waarheid?

Op zich is het niet zo lastig. Als je naar de gegevens van het CBS kijkt dan kun je gewoon zien welk % van alle verdachten uit het buitenland komt, kijk je naar herkomst dan zie je duidelijke verschillen. Afgezet tegen het gemiddelde (0.8%), zijn Somaliërs (3.2%), bijvoorbeeld 400% vaker verdacht. Kijk je naar het gemiddelde (0.8%), dan zijn buitenlanders 33% vaker verdacht dan Nederlanders (0.6%).

Veel berichtgeving en onderzoeken over criminaliteit onder immigranten "corrigeren" voor onder andere sociale status, waardoor ze "binnen hun groep" niet slechter scoren, bijvoorbeeld: Criminaliteit is een probleem van jonge mannen – ook onder asielzoekers. Echter ben je dan wel aan het vergelijken met de groep die per persoon de meeste misdaad pleegt, en dan doen ze het niet heel veel slechter.

Jaarlijks komen er ongeveer 24.000 vluchtelingen naar Nederland, zelfs als maar 0.6% (vergelijkbaar met autochtone Nederlanders) daarvan misdaden zou plegen, heb je ieder jaar 144 criminelen extra erbij. Als je gaat graven in de gegevens van het CBS kun je ook zien dat het type misdaad dat gepleegd wordt anders is, in verhouding is dit vaker bijvoorbeeld fysiek geweld, aanranding, verkrachting, etc.

Maar vooruit, zelfs als dat allemaal niet klopt, of je wenst het gewoon te negeren omdat het je beter uitkomt; is het dan niet beter om die problematiek aan te pakken? En als dat zo is, waarom stemt men dan toch op de PVV, terwijl je zou moeten weten dat die partij je alleen maar dieper in de, al dan niet verzonnen, problemen trekt?

Ik denk dat de PVV er bij gebaat is de huidige problemen in stand te houden, om zelf relevant te blijven. Ik heb niet het idee dat Wilders (et al) oprecht interesse hebben om de onderliggende problematiek op te lossen. Maar goed, dit is op basis van mijn overtuiging, ik heb weinig bewijs om dit te onderbouwen.

[The Realone]

Ik heb heel lang in de buurt van Budel gewoont. Mooi voorbeeld, het is 1 van de grootste AZC's in Nederland. De laatste keer dat ik er kwam heb ik al heel wat verandering gezien als het aankomt op beveiliging op station Maarheeze, om maar wat te noemen. Onveilige situaties heb ik er nog nooit meegemaakt, maar mijn anekdotisch bewijs zegt natuurlijk net zo veel als dat van jou. Dat er meer maatregelen getroffen moeten worden om de veiligheid te garanderen lijkt me niet zo vreemd, als je honderden asielzoekers bij elkaar op een hoopje gooit. Het gaat er uiteindelijk om hoe men de veiligheid ervaart, en precies die onderzoeken wijzen uit dat het allemaal erg meevalt.

Daarnaast, men gooit alles wat ook maar een beetje met integratie te maken heeft op een hoop, en kiest vervolgens de feitjes eruit die men wil om het punt te maken. Want veiligheidsgevoel rond een AZC heeft niks te maken met criminaliteitscijfers van allochtone Nederlanders in het algemeen, nog maar even buiten beschouwing laten dat je al allochtoon bent als 1 van je ouders niet-Nederlands is. Dus die cijfers gebruiken om een AZC in de fik te zetten, is alsof je een koe onder z'n gat schopt omdat een paard in diezelfde wei jouw appel opgegeten heeft.
Dat is ook precies wat jij hier doet met die cijfers.

Dus hoe zit het nou? De cijfers zeggen dat mensen in een AZC procentueel gezien vaker als verdachte van een misdrijf geregistreerd worden. Maar wel alleen maar als je die specifieke groep vergelijkt met de hele rest van het land. Ga je daadwerkelijk appels met appels vergelijken, dan zie je ineens een heel ander beeld. Vreemd? Dan kun je natuurlijk zeggen dat je die appels best met peren mag vergelijken, omdat juist al die appels in het AZC zitten. Maar stellen dat het daarom onveilig is, strookt dan weer niet met de onderzoeken van de echte omgewonenden die stellen dat het allemaal mee valt.

Zo kun je alles wel sturen.

[drdelta]

Ik heb heel lang in de buurt van Budel gewoont. Mooi voorbeeld, het is 1 van de grootste AZC's in Nederland. De laatste keer dat ik er kwam heb ik al heel wat verandering gezien als het aankomt op beveiliging op station Maarheeze, om maar wat te noemen. Onveilige situaties heb ik er nog nooit meegemaakt, maar mijn anekdotisch bewijs zegt natuurlijk net zo veel als dat van jou.

De gedeelde nieuws artikelen, met cijfers van NS over de duizenden eufemistisch genoemde "ongewenste situaties", handelen van Hermes, gemeentes Budel en Weert, etc. afdoen als anekdotisch is natuurlijk een drogreden.

Dat er meer maatregelen getroffen moeten worden om de veiligheid te garanderen lijkt me niet zo vreemd, als je honderden asielzoekers bij elkaar op een hoopje gooit.

De meeste gemeentes die door natuurlijke groei van de plaatselijke bevolking 1500 meer inwoners tellen hebben doorgaans niet opeens tientallen steekincidenten, en 24/7 beveiliging nodig omdat de NS anders het treinstation wil sluiten. Maar goed, je kunt het maar niet vreemd vinden.

Het gaat er uiteindelijk om hoe men de veiligheid ervaart, en precies die onderzoeken wijzen uit dat het allemaal erg meevalt.

De officiele onderzoeken die stellen dat asielzoekers gemiddeld meer misdaden plegen? En gelijktijdig op leugenachtige wijze doen alsof het allemaal zo erg niet is, door te misleiden met statements zoals:

"Het totaalaantal geregistreerde verdachten van misdrijven onder de algemene Nederlandse bevolking bedroeg in dat jaar 236.000. Asielzoekers maakten in dat jaar dus minder dan 1% van alle verdachten in Nederland uit."

Zet je dit echter af naar de totale bevolkingsgrootte, dan is deze groep doodleuk 500% vaker verdacht.

Daarnaast, men gooit alles wat ook maar een beetje met integratie te maken heeft op een hoop, en kiest vervolgens de feitjes eruit die men wil om het punt te maken.

Ik zou zeggen, ga gezellig in Budel naast het AZC wonen nu het nog kan, of in Ter Apel, en stuur me een berichtje of de onderzoeken die je verder op in je bericht aanhaalt representatief zijn.

Want veiligheidsgevoel rond een AZC heeft niks te maken met criminaliteitscijfers van allochtone Nederlanders in het algemeen, nog maar even buiten beschouwing laten dat je al allochtoon bent als 1 van je ouders niet-Nederlands is.

Toch interessant dat de impact daarvan desondanks zichtbaar is in de CBS statistieken.

Dus die cijfers gebruiken om een AZC in de fik te zetten, is alsof je een koe onder z'n gat schopt omdat een paard in diezelfde wei jouw appel opgegeten heeft.

Ik denk dat de mensen die AZCs in de fik zetten vanuit een onderbuik gevoel handelen, en niet ellenlange betogen onderbouwd met cijfers en bronnen schrijven, zoals ik.

Dat is ook precies wat jij hier doet met die cijfers.

Ik onderbouw met argumenten, nieuwsbronnen, en cijfers, mijn punt.

Klaarblijkelijk ben je het daar niet mee eens, maar val je me aan op de vorm, en probeer je het allemaal te bagatelliseren in plaats van te proberen op enige overtuigende wijze mijn ongelijk te onderbouwen.

Dus hoe zit het nou? De cijfers zeggen dat mensen in een AZC procentueel gezien vaker als verdachte van een misdrijf geregistreerd worden. Maar wel alleen maar als je die specifieke groep vergelijkt met de hele rest van het land. Ga je daadwerkelijk appels met appels vergelijken, dan zie je ineens een heel ander beeld. Vreemd? Dan kun je natuurlijk zeggen dat je die appels best met peren mag vergelijken, omdat juist al die appels in het AZC zitten. Maar stellen dat het daarom onveilig is, strookt dan weer niet met de onderzoeken van de echte omgewonenden die stellen dat het allemaal mee valt.

Zo kun je alles wel sturen.

Ik denk dat al die mensen die naast een AZC wonen maar doen alsof. Het zit allemaal maar in hun hoofd. Ze hebben nergens last van.

[The Realone]

Ik zeg nergens dat het risico niet verhoogd is, maar de bewoners vinden blijkbaar dat de maatregelen die genomen zijn gewoon grotendeels voldoende zijn. Dus, wat is dan het probleem? Je negeert gewoon het feit dat onderzoeken aanwijzen dat juist die mensen die "naast" een AZC wonen aangeven dat er weinig aan de hand is. Dan houdt het toch op?


Dus je kunt wel wel ellenlange reacties typen met willekeurige cijfers en nieuwsberichten, maar de relevantie ontbreekt. Dan ziet het er wellicht uit dat je heel sterke argumenten maakt, maar ik leg je duidelijk uit dat waarom die grotendeels irrelevant zijn.

Maargoed, mijn punt dat die kiezers de kop in het zand steken en de zich liever laten voorliegen door verdraaide feiten en cijfers lijkt me evident. Sommigen noemen dat "handelen naar onderbuikgevoelens" ja. Prettige avond verder!

[bilgy_no1]

Ik ben het niet eens met die hele framing. Datgene waar in de media en het publieke debat wordt uitvergroot krijgt de meeste aandacht. Je kunt alles wel tot enorme proporties opblazen en ieder incident erbij halen dat je denkbeelden versterkt.

En we zitten nu in een samenleving die heel veel aandacht geeft aan migratie en heel veel andere problemen compleet negeert. Welke media je kiest te lezen/volgen bepaalt dan waar je boos over wordt (gemaakt).

Het is niet alsof migratie het enige probleem is waar dit land voor staat, of objectief zelfs het grootste probleem. Maar we worden wel met z'n allen alleen maar daarop gek gemaakt.

[drdelta]

Datgene waar in de media en het publieke debat wordt uitvergroot krijgt de meeste aandacht. Je kunt alles wel tot enorme proporties opblazen en ieder incident erbij halen dat je denkbeelden versterkt.

Het is ongetwijfeld een combinatie van dingen. Er is jaren lang gedaan alsof allerlei problemen niet bestonden (waaronder overlast van migratie), en tegenwoordig krijgt veel van deze overlast veel aandacht op bepaalde (sociale) media.

Het zou tof zijn als de politiek (en media) ook eerlijk zou zijn over de nadelen en kosten van oa. asielopvang, maar daarnaast voornamelijk heel hard haar best zou doen om alle andere problemen in Nederland op te lossen.

Het is niet alsof migratie het enige probleem is waar dit land voor staat, of objectief zelfs het grootste probleem. Maar we worden wel met z'n allen alleen maar daarop gek gemaakt.

Hoe bepaal je objectief wat het grootste probleem is?

[bilgy_no1]

OK misschien kan een probleem per definitie niet 100% objectief zijn, maar persoonlijk vind ik het onder water lopen van half Nederland over een jaar of 100-200 een groter probleem dan nu overlast van een kleine groep mensen.

Ik zie zelf geen enkele reden waarom we niet aan beide kunnen werken overigens, dus ik bedoel het niet als tegenstelling. Maar het ene probleem is steeds in de schijnwerpers en het andere probleem wordt amper belicht.

[Rmaxx]

Wel als de kiezer dat 'probleem' blijkbaar het belangrijkste vindt. Misschien kunnen ze zich beter verdiepen in de echte oorzaken (privatisering/lobbyclubs/aandeelhouders etc) die zorgen voor problemen met energie/woning/zorg/onderwijs/inflatie etc etc.; zaken die heel nederland iedere dag raken.

[demianmonteverd]

Je hebt geen keuze, want als je je wilt verdiepen in materie dan is er gewoon geen bron. De journalistiek en social media helden laten het gewoon links liggen.

[drdelta]

Ik denk dat veel mensen geconfronteerd worden met problemen in hun dagelijks leven/nabije omgeving, en zich daardoor niet bezig houden met dergelijke systematische en structurele problemen in de samenleving. Het zou denk ik inderdaad wel beter zijn als dit anders was, zoals jij zegt.

[Pasteis]

We hebben al jaren een wispelturig kabinet dat meer bezig is met populair doen en daarmee vooral bezet is met de waan van de dag. Dan dat men structureel met problemen bezig gaat en hier lange termijn doelstellingen op vast zat.

Mijn persoonlijke gevoel is dat iedereen maar aankloot en afhankelijk van de windrichting welke koers vandaag bevaren wordt.

Niemand is ergens verantwoordelijk voor, ministers hebben geen idee waar ze mee bezig zijn en parlementsleden die drukker bezig zijn met hun carriere dan ons land besturen.

Tsja als een deel van de stemmen naar versplinterde partijen die alleen maar populistische trekjes hebben kom je ook moeilijk ergens.

2 tot maximaal 3 partijen die een meerderheid kunnen vormen had al geholpen. Dit hebben we al jaren niet. Nu moet iedere partij zijn kiezers zoet houden met tastbare beloftes. Het elektriciteitsnet is helaas niet zo'n spannend onderwerp in een verkiezingsprogramma.

[TerminalNL]

Waarom zou je niet van het gas afkunnen?

Met 3x25A kun je prima van het gas af, en dat is nagenoeg de standaard aansluiting en is het bijna nergens een probleem als je nog op een enkel fase 35A zit om om te laten zetten.

[Olaf van der Spek]

en is het bijna nergens een probleem als je nog op een enkel fase 35A zit om om te laten zetten.

Zou het met een enkele 35A fase niet ook gewoon moeten kunnen?

[TerminalNL]

Word mogelijk wat krap in de winter met elektrisch koken erbij. Dan moet je er echt rekening mee gaan houden, en ik begrijp dat velen dat niet willen.

[Olaf van der Spek]

Dan moet je er echt rekening mee gaan houden, en ik begrijp dat velen dat niet willen.

Met wat automatisering mag dat geen probleem zijn, en qua netbelasting zou het ook geen slecht idee zijn.
Maar hoeveel kW heb je nou echt nodig voor een kookplaat?
2 kW voor WP, 3 kW voor kookplaat, 3 voor de rest van het huis?
Zo'n 35A zekering klapt er ook niet bij 1s 36A uit trouwens.

[Reactie gewijzigd door Olaf van der Spek op 10 juni 2026 15:27]

[R4gnax]

Maar hoeveel kW heb je nou echt nodig voor een kookplaat?

Vier-zone inductiekookplaten hebben vaak een verbruik van rond de 7kW, verdeeld over de vier kookzones. Dus zeg ca. 1.75kW per pit.

Omdat een inductiekookplaat het afregelen van de warmtetoevoer regelt via puls-modulatie moet je er rekening mee houden dat je dus ook echt 1.75kW per zone piekbelasting hebt, ongeacht hoe hoog je de zone instelt om te verwarmen.

Voor een standaard AVGtje gebruik je dus drie zones à 5.25kW piekbelasting, dwz 22.8A

[Olaf van der Spek]

Omdat een inductiekookplaat het afregelen van de warmtetoevoer regelt via puls-modulatie moet je er rekening mee houden dat je dus ook echt 1.75kW per zone piekbelasting hebt, ongeacht hoe hoog je de zone instelt om te verwarmen.

En de zones stemmen de PWM niet op elkaar af om de piekbelasting te verlagen?

1-fase platen bestaan wel en die stemmen dat vermogen blijkbaar wel op elkaar af:
https://www.coolblue.nl/p...6/siemens-eu61rbeb5d.html

Weet niet of kortstondige piekbelasting uberhaupt een probleem is, qua warmte lijkt de continubelasting mij belangrijker.

[Reactie gewijzigd door Olaf van der Spek op 10 juni 2026 16:44]

[R4gnax]

En de zones stemmen de PWM niet op elkaar af om de piekbelasting te verlagen?

Misschien- maar misschien ook niet. Dat weet je niet, tenzij de fabrikant daarover openheid geeft.

[apt]

Maar de gelijktijdigheid op buurt niveau is vrij laag doordat de maximum belasting maar heel kort is.

Als veel mensen een klein batterijtje hebben en daarmee de avondpiek wordt opgevangen is er niet meer zoveel aan de hand in veel woonwijken.

[R4gnax]

Dat gaat alleen op als je chaostheorie en de mogelijkheid dat alle modulaties van alle kookplaten en alle verdere verburuik in de wijk synchroniseren en op een gegeven moment in de pas lopen, achterwege laat.

Op dat moment wordt e.e.a. een vraag van risico-afweging. Hoe groot is de kans dat zoiets gebeurt? Wat is de uitwerking op het net als dat gebeurt? (Potentiële schade, etc. Doorlooptijd om als de stroom er af zou klappen, deze weer aan te krijgen. Dat soort zaken.)

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 10 juni 2026 19:51]

[WoutervOorschot]

Je hebt geen driefase nodig voor een warmtepomp. Maar dat terzijde, je hoeft geen transitie stop te zetten omdat er op sommige plekken soms beperkingen zijn. De energietransitie gaat uberhaupt erg langzaam, dus eer een significant aantal meer mensen een warmtepomp heeft kunnen de netproblemen alweer gefixt zijn.

Dat gaat hand in hand. Je kunt langzaam mensen laten electrificeren, en ook langzaam het net versterken.

Tennet waarschuwt dat dit een scenario is, en dat het ontweken moet worden. Dat is dus een oproep om er iets aan te doen, niet om met zn allen niks te doen en lekker gas en olie te blijven stoken.

[ApexAlpha]

Dit is wel erg simpel gedacht.

De elektrificatie heeft door externe factoren (oorlog Oekraine & oorlog Iran, giga industrialisatie van China) een flinke boost gekregen die we niet zo hadden voorzien.

Helaas hebben wij onze overheid zo ingericht dat je eerst 4 jarig onderzoek naar milieueffecten moet doen voordat je hier een stoeptegel een kwartslag mag draaien.

Tennet kan nieuwe stations bouwen in 2 jaar maar het totale proces duurt vaak 8 tot 10. Zie bijv: https://nos.nl/nieuwsuur/...energietransitie-te-halen

Het zit puur aan de extreem trage overheidskant die blijkbaar niet (meer) in staat is om een besluit te nemen en uit te voeren.

Daar komt nog eens bovenop dat we inmiddels in een veto-democratie wonen waarbij iedereen tot aan de RvS toe kan procederen tegen letterlijk alles, zelfs als het enige doel vertragen is.

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 10 juni 2026 15:10]

[NoTechSupport]

Het gaat allemaal traag, maar dit zit er al 15 jaar aan te komen. Het duurt lang niet altijd 8-10jaar en dan nog was er dus genoeg tijd om bij te benen. Er is vooral te weinig geïnvesteerd en te weinig gehandeld op basis van de behoeften bij oplevering ipv die bij beslissing.

Er is dus echt wel meer nodig dan de democratie ontmantelen om dit probleem op te lossen.

[ApexAlpha]

Iedereen alles kapot laten procederen tot het punt dat geen enkel project nog rendabel uitgevoerd kan worden is niet democratie, dat is tirannie van een minderheid.

Het slaat nergens op dat je in Nederland dit kan doen.

Zelfs een BBB minister heeft geprocedeerd tegen een nieuwbouw met stikstof als argument: https://www.volkskrant.nl...-stikstofregels~b24df904/

Niemand kan mij overtuigen dat de BBB minister daadwerkelijk iets om stikstof geeft, ze hadden gewoon zin om dat project kapot te treiteren omdat het niet in de buurt wilden ondanks dat dit democratisch al goedgekeurd was.

Vaak procederen mensen gewoon omdat ze weten dat ze de ontwikkelaars zo kunnen chanteren: koop mij af of ik procedeer je kapot: https://www.rtl.nl/nieuws...w-bezwaarmakers-afkoopsom
of: https://nos.nl/artikel/25...ocedures-als-verdienmodel

Of een boer die zelf een mesthoop maakt aan de rand van zijn terrein om vervolgens een juridische procedure te starten tegen een nieuwe gebouw ernaast op basis van het feit dat het te kort bij een mesthoop wordt gebouwd. (kan bron niet meer vinden, stond ergens in een krant.)

Dat heeft niks te maken met democratie als individuele mensen democratische besluiten kunnen tegenhouden voor eigen gewin.

[mjl]

Zelfde bij mijn ouders. Die moeten over een paar jaar van het gas af van de gemeente, dus nu in paniek verzwaring aangevraagd en hun dure gasstel met oven vervangen door een inductieplaat (met oven, want ja, anders heb je daar een gat zitten …).

Die mensen zijn in de 80, val die daar toch niet mee lastig want je kan het toch niet waar maken als overheid.

[MacPoedel]

Een gasstel had misschien ook omgebouwd kunnen worden om te werken met propaan of butaan in een fles, als het nog degelijk was.

Als je ouders het niet of weinig gaan gebruiken, heeft de volgende bewoner er nog wat aan.

En ik zou voor ouderen net blij zijn met een inductievuur, kunnen ze het niet meer zomaar vergeten uit te schakelen en handen verbranden gebeurt ook niet zo makkelijk meer. Mijn grootmoeder heeft zo een pot gesmolten toen ze nog alleen woonde en aan het dementeren was.

[Olaf van der Spek]

en hun dure gasstel met oven

Hoe oud was dat dure gasstel?
En waarom nu al dat gasstel vervangen?

[mjl]

Hooguit een 5-6 jaar oud en omdat de gemeente een brief gestuurd had dat ze van het gas af moeten (over een aantal jaar…)

[jip_86]

Ja daar hoefde je niet echt voor gestudeerd te hebben om te weten dat dit mis zou gaan. Daar kom je niet doorheen met wat subsidies hier en daar. Je hebt handjes nodig om werkzaamheden te doen en die zijn er te weinig.

[demianmonteverd]

Dit is al lang geleden bekend (het probleem). Hoeveel is er gedaan aan de salarissen om mensen aan te trekken of om mensen gratis op te leiden? Waarschijnlijk pas recent begonnen. Dus dat verhaal van geen mensen moet eigenlijk meteen verworpen worden.

[K0L3N]

Beide zijn valide problemen, we moeten van het gas af, en we moeten zorgen dat ons netwerk klaar is voor iedereen die van het gas af is. Je kunt ook niet meer wachten, want dan stel je de problemen alleen maar uit. Ik vind het ergens juist positief dat dit soort berichten er zijn, want dat betekent dat mensen de urgentie gaan voelen.

[Martinspire]

Paar dingen: jouw wijk zit bij een netbeheerder en heeft waarschijnlijk weinig te maken met Tennet. Investeringen e.d. gebeuren ook wel, maar het probleem is vooral dat naast de investeringen de vraag naar stroom ook al enorm gestegen is en dan niet zozeer op het totaal, maar wel op meerdere plekken op het netwerk. Want in principe zijn we zuiniger gaan werken, produceren en consumeren, maar omdat er op meer plekken aanvragen zijn geweest, is het stroomnet alsnog vol geraakt. Ook hebben we centrales uitgezet vanwege uitstoot die dus wellicht iets te vroeg uitgezet zijn. Ook gaat er meer stroom van en naar het buitenland, afhankelijk van de zon en de wind.

Het grote probleem is volgens mij momenteel opslag. We produceren teveel op bepaalde momenten (en dat afschakelen kost ook geld) en op andere momenten hebben we weer teveel nodig (als iedereen thuis komt en gaat laden of koken). En al die laadstations van auto's helpen ook niet mee (dat zijn ook gewoon meerdere huishoudens aan stroom per laadstation). Dat we van het gas af moeten, komt vooral op de rekening van de lokale netbeheerders. Tennet zal daar op het geheel wat minder last van hebben.

En dan heb je nog daar bovenop de ontwikkeling van datacentra, die de boel nu helemaal de war in schoppen (maar je ook weer niet helemaal kan wegstrepen).

De ontwikkelingen voor opslag van stroom gaan echter te langzaam, waardoor we nu in de problemen lijken te komen. Bovendien zit je met te weinig personeel (dat gat heb je ook niet zo even opgevuld) en zijn we niet het enige land wat allerlei producten nodig heeft om hun net te verzwaren. Levertijden zijn erg lang van veel zaken, dus dat helpt ook niet. En dan heb je nog de diverse bezwaarprocedures en tijdrekken van veel mensen of de overheid die traag is met vergunningen en soms niet nadenkt dat het niet handig is om bepaalde locaties te reserveren voor diverse zaken die te zwaar op het net gaan zijn.

[Oon]

Niet alleen om van het gas af te komen, maar ze blijven ook bakken met geld overhandigen aan grote bedrijven uit de VS om hier datacenters te bouwen die voor een klein land aan energie verbruiken.

[Annihilism]

Tja, als de toezichthouder al jaren roept dat er niet geïnvesteerd moet worden.

[R_Zwart]

Doorgaan met de transitie is prima. Aan fossiele brandstoffen zitten alleen maar nadelen. Maar onderdeel van de transitie is uitbreiding van de infrastructuur en dat vergeet de overheid. Dan maar doorgaan met fossiel is geen oplossing. Oplossen van 20 jaar wanbeleid is de enige weg voorwaarts. Kennelijk is dat beleid met een vooruitziende blk niet iets wat je aan recht-liberale regeringen kunt overlaten.

[kiang]

"van het gas afte gaan"

Ik wil je deze toon nog zien herhalen aanstaande winter, wanneer de oerdomme Iranoorlog van Bibi en Trump er waarschijnlijk voor zal zorgen dat de gasprijs boven de 3 euro per kuub zal stijgen.

De fout ligt niet bij de energietransitie, maar door een overheid die dankzij de VVD al decennia in de zak zit van Shell en co. We geven jaarlijks meer dan 40 miljard euro cadeau aan de fossiele industrie. Als we dat de afgelopen 15 jaar zelfs maar gehalveerd hadden, dan hadden we met die 300 miljard euro alle kosten van het verzwaren van ons energienet kunnen dekken, en dan hadden we nog 100 miljard over om bijvoorbeeld elk van alle 2.3 miljoen sociale woningen voorzien van zonnepanelen, een warmtepomp, en een thuisbatterij, wat ons als land energieonafhankelijker maakt, het net stabiliseert, EN de armsten onder ons helpt.

En dat had dus gekund terwijl we alsnog 20 miljard per jaar aan fossiele subsidies strooien.

Dus nee: niet de schuld van "van het gas af gaan". if anything: hadden we dat maar gedaan, en echt ingezet op energie onafhankelijkheid in plaats van honderden miljarden aan belastinggeld aan de fossiele industrie te schenken.

[Reactie gewijzigd door kiang op 10 juni 2026 17:53]

[oks]

De netbeheerders willen nog snel even het geld binnen halen wat eigenlijk besteed zou moeten worden aan buurt batterijen, Grid- en auto-batterijen. Want dat mogen zij niet leveren. Dat is mooi weer wat miljarden binnenhalen die wij als burger moeten betalen en vervolgens hebben we natuurlijk nog jaren 'stroom-tekort' want ja de draadjes aanleggen duurt langer dan het plaatsen van buurt en grid batterijen en zolang jij geen elektrisch auto koopt :-) zodat jij weer je zonnepanelen kan kopen. En het geld blijft dus met bakken binnenstromen. Terwijl met batterijen de prijs van elektriciteit mega gaat dalen. Weet door wie je belazerd wordt: de f*ssiele industrie.

[Zwarte_os]

Hoho, dit is weer de schuld verleggen. De schuld ligt niet bij 'van het gas afgaan', de schuld ligt bij de overheid die denkt dat het energienet decennia zonder investeringen kan, ook al weet je dat er gigantische veranderingen te staan gebeuren en heb je er ook jaren al flinke belastingen voor opgetuigd die vervolgens naar kansloze waterstof, biomassa en biogas projecten gaan in plaats van elektrificatie.

[huubhuub]

Dit soort berichtgeving doet mij altijd zeer als natuur- en werktuigbouwkundige, het feit dat je het volgende stelt geeft al aan dat je niet echt weet waar je het over hebt : "kansloze waterstof, biomassa en biogas projecten".

Hoho, dit is weer de schuld verleggen. De schuld ligt niet bij 'van het gas afgaan', de schuld ligt bij de overheid die denkt dat het energienet decennia zonder investeringen kan, ook al weet je dat er gigantische veranderingen te staan gebeuren en heb je er ook jaren al flinke belastingen voor opgetuigd die vervolgens naar kansloze waterstof, biomassa en biogas projecten gaan in plaats van elektrificatie.

Zelf zie ik met lede ogen aan dat doordat het ongenuanceerd roepen van zaken (zonder feitelijke onderbouwing), zowel door de overheid als burgers, de gehele energie-transitie aan het vertragen is en enorme hoeveelheden geld aan het opslokken (zonder goed resultaat en met een risico van het verkwisten van onze economische positie (en zorgstaat)).

Leesvoer en reden voor mijn betoog : https://library.kwrwater.nl/publication/71899413/groene-energie-voor-iedereen-hoe-waterstof-en-elektriciteit-onze-toekomst-dragen/ (gratis onderzoekspaper in pdf met daarin een goede onderbouwing waarom wij JUIST moeten investeren in diversiteit incl. duurzame moleculen zoals H2 en groen-gas (opgewerkt biogas)).

Natuurkunde : 1m3 gas = ~10 kW aan vermogen.

Haal je in het "systeem" 1 huis weg van het gas dan "kost" dit het systeem gemiddeld 1000 m3 dus ~10000 kW aan vermogen die beschikbaar moet zijn op het elektra-netwerk van nu. Er zijn 8,3 miljoen huizen waarvan er ~7,5 miljoen nog op het gasnetwerk zitten aangesloten. De energiebehoefte van 1 gemiddeld huis is ~3000 kW en ~1000 m3 gas of te wel ~13000 kW per jaar (op dit moment). Het Nederlandse stroomverbruik van ongeveer 104 miljard kWh (374 PJ) is grofweg verdeeld in 20% voor huishoudens en 80% voor de zakelijke markt. De industrie is met 31% de grootste eindverbruiker, gevolgd door woningen.

Verdeling naar Sector van Elektra

• Industrie: ± 31%
• Woningen: ± 20 tot 25%
• Landbouw, bosbouw en visserij: ± 17%
• Commerciële sector en overige diensten: ± 20% (inclusief datacenters, die ca. 4,6% van het totale verbruik innemen)
• Vervoer en overig: ± 6%

Het Nederlandse gasverbruik is ca. 30 miljard m3 per jaar waarvan ~30% voor huishoudens is (8 miljard m3 per jaar dus) wat te vergelijken valt met 80 miljard kW aan vermogen oftewel de 30% van het totale gasverbruik komt bijna overeen met 80% van ALLE elektra verbruik van NL.

M.a.w. als alle huizen van het gas afgaan dan zal er een enorme hoeveelheid extra vermogen zowel over het netwerk moeten als ook opgewekt moeten worden (en opslag, transport cq distributie). Dan houden we nog niet eens rekening met de uitbreiding van de vraag van elektra (al dan niet met een factor efficiëntie erin), dit is alleen al het huidige verbruik.
Elektronen trillen (warmte afgifte) en laten dus zich "lastiger" (lees verlies en kostentechnisch) verplaatsen dan moleculen zoals H2. De energie van een duurzaam gas bevat ook nog eens enorme hoeveelheden energie welke relatief makkelijk en met enorm weinig verlies (3% lekverlies gemiddeld) zich laten verplaatsen over grote afstanden. Het enige lastige is dat om H2 te maken je energie kwijt bent om dit te doen, dit is echter niet relevant aangezien efficiëntie niet uitmaakt in tijden van crisis zoals nu (je kan beter 60% van iets hebben dan 100% van niets). Wat maakt wel uit, betaalbaarheid (voor burger), uitvoerbaarheid, duurzaamheid (is het circulair), beschikbaarheid, schaalbaarheid, flexibiliteit en onafhankelijkheid.

Op dit moment is ons totale systeem niet berekend op alleen elektrificatie (naast alle problemen van opslag, disbalans in vraag en aanbod van elektra). Wij hebben als NL echter wel een erg groot potentieel om met duurzame moleculen de energietransitie te plannen en in de verre toekomst wel een systeem te hebben wat past bij de bevolking en alle eisen/wensen..... met duurzame moleculen koop je dus ook tijd. Wij hebben zelfs een potentieel om de energie-opslag van een groot deel van de EU te worden gezien ons al aanwezige netwerk van leidingen en opslag.

Naast de tijd, zie je al aankomen dat de meeste groene opwek in de toekomst vooral zal gaan plaatsvinden in bijvoorbeeld Afrika (hier zit de meeste potentie, zie studie), terwijl Europa juist een verbruiker is (minder zon en wind dan Afrika en daarnaast dichter bevolkt met fors hogere prijzen voor grond om te bouwen). Natuurlijk moeten wij ook in de Noordzee wat opwek hebben, deze valt echter in het niets vergeleken met de potentie van bijvoorbeeld de sahara in Afrika en is meer bedoelt voor flexibiliteit en balans.


Wat dan wel : Het landelijke gasnetwerk ombouwen naar H2 en deze aansluiten op de backbone van de EU welke moet gaan aansluiten op de diverse opwek locaties zoals Afrika (maar ook Noorwegen, onze Noordzee windparken etc.). Deze leidingen kunnen we gaan gebruiken om de H2 welke op deze plekken wordt geproduceerd (met elektra via elektrolyse) zonder al te veel verlies naar NL te transporteren. NL heeft een enorm potentieel om als batterij van Europa de H2 op te slaan (in ondergrondse cavernes) zodat het gebruikt kan worden wanneer dit nodig is om energie op te wekken (in H2 centrales). De H2 centrales zijn vooral bedoelt om de disbalans op te lossen, je wil zoveel mogelijk eerst je eigen elektra-opwek (windmolens, zonnepanelen en zonneparken etc.) verbruiken maar als er een tekort komt heb je een fall-back systeem (zoals in de winter nodig is). NL kan dit voor een groot deel van Europa verzorgen daar wij al een enorm netwerk hebben liggen richting veel verbruikers (en het goed kunnen opslaan).

Stadverwarming gebruik je alleen als dit logisch is (geen biomassa of aardgas varianten maar alleen de echte restwarmte locaties). Alle particulieren gaan we elektrificeren waarbij we het aardgasnetwerk instant houden om tijd te kopen dit uit te voeren (voor de time being dus). Het gros van de nationale transport van energie gaan we met met moleculen doen ipv elektronen. Intercontinentaal energietransport gebruiken we alleen vloeistoffen (amoniak en olie bv). Ons wagenpark voor particulieren elektrificeren we maar het zware transport gebruiken we moleculen voor (naast de schaalbaarheid ook om het e-netwerk te sparen voor disbalans). De echte topverbruikers zoals tatasteel en kunstmestfabrieken etc. gaan we allemaal verduurzamen met moleculen ipv elektronen.

In de tussenfase (tijdens het bouwen van het bovenstaande wat al een monsterklus van jaaaaaren gaat worden) gebruiken we groen-gas om zo stabiel en onafhankelijk mogelijk de particulieren over te laten gaan waarbij gelet wordt op betaalbaarheid en beschikbaarheid. De top-industrie (top 10 verbruikers) kan nu al overgezet worden van aardgas naar het H2 netwerk wat al praktisch klaar is.

En de belangrijkste : de politiek houdt vast aan 1 visie zonder dat elke 4 jaar de andere zijde van het politieke spectrum de besluiten van de vorige om zeep helpt.....

[Reactie gewijzigd door huubhuub op 10 juni 2026 19:42]

[himlims_]

Menig woning kan niet meer op gas. Hele woonwijken worden gasloos opgeleverd. Complete waanzin.

Teneinde van de oorlog. Energie crisis prijzen. Betaalde wij thuis 700-800€ per maand aan energie!! Dat was voor ons de druppel;
- heb nu een openhaart; warmte via hout
- heb nu een airco; warmte via electra
- heb nu een nieuwe boiler; warmte via gas

Zal mij een zorg zijn wat denhaag allemaal bedenkt, die tijden dat half salaris kwijt bent aan energie gaan we hier niet nog een keer doen.

Ideologisch snap ik wat men wil. Maar de praktijk is dat compleet onrealistisch. Zo ook “ga elektrisch rijden”. Das prachtig vanuit appartement complex (met 4 publieke laadpalen), of vanuit je rijtjeshuis (weet je privé laadpaal in de tuin ) maar de kabel over, onder de stoep naar de auto gaat niet.

Er zijn nodige mogelijkheden. Maar dat verschild allemaal regionaal. Nederland draait door met hun hippie gedram

[demianmonteverd]

Je hebt vast een mooi huis en je zal vast wel hebben nagedacht over het verbeteren van de isolatie of daar al stappen in gezet hebben. Ben vooral nieuwsgierig of dat onvoldoende heeft geholpen en ook wat er onvoldoende heeft gewerkt in dat opzicht.

[jongetje]

Dat is politiek...

[Geekomatic]

Helemaal. Het is is niet 5 voor 12, het is al bijna 13 uur.

En het kabinet kan verdere rampspoed voorkomen door:
- Te helpen investeren
- Maar vooral: Procedures korter te maken.
Jammer voor die paar buidelratten en wat bouw activiteit in Natura 2000 gebieden.
We moeten doorrrrrr... om dit scenario te voorkomen.

[Reactie gewijzigd door Geekomatic op 10 juni 2026 16:16]

[Aaargh!]

Inderdaad raar. Terwijl er volgens mij best makkelijk winst te behalen is door b.v. stimuleren van rijden op benzine, opladen van auto's zorgt voor behoorlijk veel belasting.

[jeroen3]

En toch heb ik al jaren geen stroomuitval gehad. Dus lijkt het probleem prima beheersbaar.
Tot nu toe uit het zich vooral in "nee" op plannen.

[gimbal]

Dat is regionaal. Niet verhuizen, zou ik zeggen.

[Iconlast]

Nou het verbaasd me niet, wanbeleid over de afgelopen 20 jaar en uitstellen. Dat ga je wel merken.

[Fathier]

De regering is alleen maar geïnteresseerd in de torenhoge miljardenverspilling aan wapentuig en het optuigen van defensie in het algemeen wat niks anders oplevert dan alleen maar nog meer slachtoffers en schade. Al dat geld kan beter besteed worden aan veel belangrijker zaken, zoals dit energieprobleem.

[-=bas=-]

Dat een politicus aan de macht is die nog nooit een dag gewerkt heeft bij een bedrijf en allerlei illusies heeft dat het allemaal wel kan, is natuurlijk de kern van het probleem.
Met een salaris van+140,000 euro per jaar, koop je als politici of beleidsmaker een leuk grachtenpand met dikke stroommeter en zijn allerlei extra kosten iets waar je je echt niet druk om maakt.
Het bestuur in Nederland heeft de binding met de maatschappij volledig uit het oog verloren en maakt zich enkel druk over hoe andere mensen in hun kleine elite clubje over hen denken.
Sluit Rob zijn huis af van het stroomnet en binnen 2 weken wordt dit probleem aangepakt met de hoogste prioriteit.

[sstad]

Dit is geen nieuws. Dit is bevestiging van wat al 15 jaar bekend is.

Ik werkte begin jaren '10 bij Eneco. Toen al was binnen de sector volledig duidelijk waar de energietransitie op zou uitlopen als de infrastructuur niet evenredig meegroeit. TenneT wist het. Stedin wist het. De ministeries wisten het. De rapporten lagen er.

Maar een subsidieregeling voor gascentrales aanvragen kost politieke moed, en die was er niet. Dus werd er gewacht, doorgeschoven en opnieuw gewaarschuwd, jaar na jaar.

En nu staat 2028 ineens voor de deur en doen we alsof dit een verrassing is.

Het is geen falen van de netbeheerders. Het is een falen van de politiek, die decennialang heeft gekozen voor ambitieuze klimaatdoelen zonder de bijbehorende infrastructuurinvesteringen serieus te nemen. De rekening komt nu, en die betaalt niet Den Haag.

[dretje]

Sterker nog.... ik was op een conferentie in 1997, georganiseerd vanuit de gemeente Den Haag.... daarin voorspelde de netbeheerders het al dat deze verandering er aan zou komen. Elektrificering van de samenleving. Dwz dat ze na een kleine 30 jaar dus nog steeds niet voldoende draagvlak en investeringsgeld hebben kunnen realiseren om dit op te vangen.

En inderdaad de rapporten waren en zijn er. Wat nu nodig is dat er regionale initiatieven mogelijk moeten worden om dit op te vangen. Dat willen de grote energie maatschappijen alleen niet, die lobby is te groot.

Waarin de rapporten niet voorzagen was de ontwikkeling van de batterij capaciteit, die kan met de huidige goedkopere en zeer duurzame ontwikkeling van o.a. zout batterijen eenvoudiger dan ooit op worden gevangen. De nivellering van de dynamische energiemarkt is hiervan al het bewijs.

Lokale energiehubs kunnen pieken en uitval opvangen, bevordert de lokale economie en er zijn nog veel meer voordelen. Alleen moet de politiek nu niet gevoelig zijn voor de energie lobby (of moeten we ze inmiddels maffia noemen). Er zijn oplossingen genoeg, de wetgeving moet daarvoor meebewegen.

[PsiTweaker]

Ach, om dit nu te melden en dan hopen dat Den Haag reageert ??!! Ze hebben dit eigenlijk al jaren zien aankomen, maar de VVD regeringen van de afgelopen periodes hebben het allemaal weggeschoven. Het zal de VVD wel te duur zijn geweest zo'n grote investering in Nederland te doen, want dat geld geven/gaven ze liever aan grote bedrijven ( om er indirect zelf weer aan te verdienen ).

Nu moet jan-met-de-pet op de blaren zitten, terwijl die ( alweer ) niet de schuldige is. Dus binnenkort steeds meer stroom uitval, terwijl de regering ons van het gas af wil hebben en o.a. daarom de gas prijs zo enorm opdrijft. Ondertussen is meer dan de helft van de prijs van een kubieke meter gas belasting.

Die prachtige ( kuch ) ideeën om b.v. EV's als accu's in te zetten is leuk ( ik zou bijna grappig zeggen ), maar dat is natuurlijk niet overal bruikbaar. Vele mensen wonen in flats, een andere grote groep heeft geen eigen oprit/parkeerplaats voor huis. Terwijl die publieke laadpalen hiervoor ( EV als accu's ) natuurlijk niet ingezet kunnen worden, want als 1 EV vol is staan er nog meer lege EV's voor die laadpaal in de rij. Dan is er ook nog een hele grote groep die in een huur woning woont en dus zelf geen zonnepanelen en/of een laadpaal kan/mag plaatsen. En als laatst kan dat alleen met nieuwe ( en toekomstige ) EV's, dus tellen alle huidige/oude EV niet mee.
Zo is de groep die een EV wel als accu kan inzetten, veel te klein om maar enige invloed te hebben.

Misschien wordt het tijd dat de regering de gas prijs verlaagt, de subsidie op zonnepanelen én thuisaccu's verhoogt, om het jan-met-de-pet zo mogelijk te maken om meer te investeren en zo het lokale stroomnet te ontzien.

Maar helaas, ik verwacht dat de regering/bedrijven energie alleen maar duurder maken. Want zo vangen ze meer geld en omdat het onderliggende probleem niet opgelost wordt, blijven ze ook de komende jaren steeds meer geld vangen. Voor hun een win-win, maar niet voor jan-met-de-pet.


Ook met de gas reserves/buffer gaat het ondertussen steeds slechter. Zo was de gas-buffer afgelopen winter bijna leeg. Dat is natuurlijk ook wel logisch, als je het beheer aan een commercieel bedrijf overlaat. Want die zal alleen gas inkopen ( om de buffer te vullen ) als de inkoop prijzen erg laag zijn en ze verwachten het duur te kunnen verkopen in de winter. Terwijl het misschien financieel voordeliger is om de buffer niet te groot te maken, want dan driegt er een tekort, welke de verkoop prijs omhoog stuwt. Iets wat zo'n buffer juist zou moeten voorkomen.

[Reactie gewijzigd door PsiTweaker op 10 juni 2026 16:58]

[Verwijderd]

Wat is dit nou weer voor onzin?! Er is geen stroomtekort, er is een stroomtransporttekort. En dat zagen we 15 jaar geleden al aan komen, er is sinds dien constant voor gewaarschuwd en gevraagd om de middelen om het net te verzwaren en te decentraliseren, maar dat mocht allemaal niet. Ondertussen staan China en Australië al stampvol met batterijen om zon, wind en waterkracht voldoende te bufferen en stroom is daar de helft goedkoper. Dus "de energietransitie" de schuld geven geeft mij de kriebels. Waar komt dit vandaan? Wie pusht deze retoriek? Waarom kunnen wij als een van de meest welvarende landen ter wereld niet ff een weilandje vol plempen met LFP of Na-ion batterijen om te pieken en dalen te balanceren? Dit zaakje stinkt.

[Adder28]

Vroeger lachten we met 3dewereldlanden die blackouts hadden, nu hebben we het zelf. Een langetermijnvisie is hier weer volledig zoek. In belgie is het niet veel beter.

[Onno !]

Er is geen blackout. We hebben juist een landelijke netbeheerder die aan de bel trekt om dit te voorkomen.

[kiddingguy]

roepen is niet fixen

[xyonix]

Zij mogen het pas fixen als de regering akkoord geeft, eerder niet.
Dus roepen ze inderdaad, echter doen ze dit al ruim 30 jaar lang al. Jammer dat de regereing tot nu toe nog steeds niets ermee doet. Behalve verder vol doorzetten op de transitie ongecht de waarschuwingen.

[R4gnax]

Zij mogen het pas fixen als de regering akkoord geeft, eerder niet.

De vraag is of ze überhaupt de middelen hebben om het te fixen.
Provincies hebben roofbouw op de netbeheerders gepleegd over de afgelopen decennia.

[xyonix]

De middelen laat ik even in het midden, ik denk dat dit ook nog een uitdaging is inderdaad.
Maar goed, verder volle gas met de transitie, wat kan er nou fout gaan toch

[R4gnax]

wat kan er nou fout gaan toch

quod erat demonstrandum, zou ik zeggen.

[Onno !]

Je haalt m.i. dingen door elkaar. Dit gaat over flexibele productiecapaciteit van energieproducenten. Dus regelbaar opwekvermogen. Dit staat los van netcongestie zoals ook in het nieuwsbericht staat.

[R4gnax]

Hoezo? Ook die flexibiliteit/regelbaarheid gaat investeringen vereisen.
Dat ga je niet met wat administratieve proceswijzigingen redden.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 10 juni 2026 18:01]

[TIGER79]

De middelen in dit geval lopen altijd achter. Ik herriner me dat ze een keer bij Kassa zaten en aangaven dat de benodigde "investeringen" pas later beschikbaar zouden zijn. Ik kon de redenatie al niet volgen want voor mij zijn investeringen bedragen die je voorschiet en zichzelf daarna terugverdienen. Maar daar bleek de mismatch te zijn : er wordt niets voorgeschoten, de investeringen zijn de netwerkkosten die jij en ik netjes betalen bij onze energiecontracten. En omdat er meer geld nodig is worden deze stapsgewijs verhoogd en krijgen zij jar na jaar meer ter beschikking om de nodige werkzaamheden uit te voeren. Het zijn dus geen investeringen vanuit een bedrijf of een overheid het is gewoon ons geld en als gebruiker schieten we nu niets voor voor de komende paar jaar en daarom zullen de "investeringen" altijd achterlopen tov wat er nodig is.

[Scriptkid]

4 uur meer vraag dan geleverd kan worden is toch echt uitval

[ApexAlpha]

Afschakeling* er is gewoon een ladder van aansluitingen (bedrijven vooral) die eerst afgesloten worden.

[soulcrusher]

Blackout dus?

[mjl]

Loadshedding - is de normaalste zaak in verschillende landen in de wereld. Aangekondigde black-outs per gebied om zo het leed te verdelen.

[Onno !]

Het is nog niet gebeurd toch?

[Marve79]

In Belgie heb je capaciteitstarief. Kwestie van tijd voor dat in NL ook is.

[R4gnax]

Men heeft eerder in NL al overwegen om piek/dal-tarieven zo in te gaan richten dat tijdens de hoogverbruikperiodes voor huishoudens tussen 16:00 en 21:00 de stroom vele, vele malen duurder gaat worden.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 10 juni 2026 16:50]

[Marve79]

Lijkt me ook niet houdbaar momenteel, iedereen die 's avonds thuis komt en direct zijn EV inplugt. En dan ook vaak nog laadt op 11 kwh.

Financieel is de enige manier waarop je dat kunt sturen. Sinds we hier in België capaciteitstarief hebben zit ik nooit meer boven de 3!kwh kwartierpiek. Met thuisbatterij uiteraard.

Stond nog een artikel over op AutoWeek: https://www.autoweek.nl/a...-stekkerauto-in-de-avond/

Uiteindelijk gaat gewoon iedereen naar dynamisch. Dat variabel, altijd dezelfde prijs ongeacht of je nu 5 of 25 kwh trekt in de avondspits of niet wordt een onhoudbaar model.

[demianmonteverd]

Je kunt een protocol opzetten (tussen laders en netbeheer) en de implementatie (en keuring) daarvan verplichten voor nieuwe laders.

[Scriptkid]

Dynamisch slat ook nergens op gewoon allemaal weer lekker vast tarief.

Dat is hetvgemiddelde van ale gebruik.

Met dynamische ga je alleen maar meer problemen introduceren.

[Marve79]

Met vast gaat iedereen gebruiken op hetzelfde tijdstip.

[Scriptkid]

vast of dynamische verander niet het tijdstip dat autos laden,

iedereen die moet omwillen van tijd doet dat toch wel, en voor de nacht laders snap nog geen 10% hoe een app als evcc werkt,

Dus daarmee lost je het probleem niet op en zorg je alleen maar voor de schrik reactie die je nu hebt omdat er terug lever kosten zijn gaat men panelen uit zetten en andere rare dingen doen.

[Marve79]

Dat verandert vanzelf, straks heeft iedereen een thuisbatterij en een volautomatisch EMS, dan hoef je over al die dingen niet meer na te denken.

[Scriptkid]

Een vol automatische EMS,

Laat me niet lachen, kijk eens hoeveel mensen nu een EMS gebruiken die slim is dat zijn alleen de techsavvy mensen en alle andere snapper er geen snars van en WILLEN het ook niet.

Je kunt niet op architecturen tegen wil van mensen,

[Marve79]

Nu nog wel idd maar er zijn al diensten die dit aanbieden zonder omkijken, met een abo van 10 euro per maand. Als mensen daar honderden euros per jaar mee besparen gaan ze echt wel overstag..

Zonnepanelen, thuisbatterij etc was ook eerst enkel voor de geek nu zijn ze niet aan te slepen.

[Scriptkid]

je snapt het probleem van constant inloggen en aanpassen blijkbaar niet daar hebben mensen geen zit in ,

telkens weer instellen ik heb morgen om 10 uur 100% nodig , dan savonds weer ik om 8 uur sporen dus 8:00 moet je 100% doen etc.

mensen willen dat niet al is het iets duurder geven ze niks om.

[Marve79]

Mensen rijden ook om voor goedkope benzine. En wanneer heb je 100% nodig, om naar de sportschool te rijden? Wat een onzin. Die ene keer dat je 100% nodig hebt geef je even een uitzondering aan nou wat een moeite zeg. Als iemand daar 10 euro mee bespaart door 1 keer te klikken doen ze dat echt wel.

[Scriptkid]

Ik ken meerdere gezinnen en overal lapt men dat totaal aan de laard, vrojw wil vaak niet eens de app op de telefoon.

En het is ik kom savonds na werk met 30% terug en heb dan laat in de avond 50% nodig voor naar de sportschool.

Ipv evcc op smart charging te zetyen doen ze gewoon meteen 11kwh. Want dat is minder werk.

Kijk eens rond meeate vindwn het al verschrikkerlijk om de stekker kabel aan te sluiten laat staan daarna ook nog eens app openen.

En omreiden voor tanken doen ook alleen de armere, meeste intereseert het geen bal, kijk maar rens hoeveel meer de fiets wordt genomen met de huidige prijzen 0,0.

[Marve79]

Je kunt alles gewoon automaiseren, het meeste verbruik is wel voorspelbaar.

En als zij dat niet willen en graag teveel betalen ook prima toch.

[Scriptkid]

Automatiseren en 90% van NL kan niet in 1 zin,

Je wilt denk niet weten hoeveel mensen nogsteeds de thermostaat elke avond uit en sochtens weer met de hand aan zetten.

[Marve79]

Ja dat geloof ik wel, ik was er ook zo een ooit

[Wouterie]

Ja, als je maar lang genoeg niets doet dan loopt het vanzelf een keer volledig vast.

[2Keys]

Tja, we wisten pas decennia dat dit moment ging komen. Op dit moment is het gewoon onze eigen schuld.

[Wouterie]

Net hoe je 'onze' bekijkt natuurlijk, maar laat je vooral niet verleiden om, net als de politiek, de burger de schuld te geven. Als er een partij is die heeft zitten slapen dan zijn het onze lieve overheden wel. Voorbeeld?

- In 2008 trokken de netbeheerders al aan de bel. De grootste netbeheerder, TenneT is trouwens van het Min. van Financiën. Overheid dus.

- De ACM (Ministerie van EZ) bleef stug sturen op doelmatige investeringen waardoor de netbeheerder niet preventief mochten investeren in verzwaringen van het net, maar alleen mochten bouwen wat ook meteen gebruikt zou worden.

- Minister Kamp (EZ) heeft de wet aangepast, maar nog steeds bleef de ACM de voet op de rem houden.

- Intussen werd de gaswinning (terecht) afgebouwd, maar de afhankelijkheid van Rusland groter.

Nou, we weten allemaal tot welk gigantisch succes dat heeft geleid. Wat onze lieve overheden zijn vergeten is dat als je mensen motiveert tot een energietransitie (warmtepompen, EV's, zonnepanelen etc) het wel handig is om de benodigde infra ook op orde te hebben. Vervolgens kun je dus niet de mensen die naar jouw adviezen hebben geluisterd aanwijzen als de veroorzakers van het probleem.

[Scriptkid]

En wie heeft die overhijd gekozen,

Precies de burgers, zij vertegrnwoordigen wat de burgers willen. Dus ja de burgers zijn de opdracht gevers van de regering en dus direct aansprakelijk.

Bij een bedrijf zijn ook de leiding aansprakelijk en niet de medewerkers die de opdracht krijgen.

Maar ja wij verkopen onze stemmen nu eenmaal graag aan partij die ons belonen met hard reiden etc. Ipv oo partijen te stemmen met lange termijn visie.

[Wouterie]

Nee, wij hebben geen directe democratie maar een parlementaire democratie. Het volk regeert niet, maar de vertegenwoordigers.

[Scriptkid]

en wie kiest die dan

[Wouterie]

Ze krijgen mandaat, maar geen opdracht. Als jij stemt op een partij die gratis fietsen belooft en ze worden de grootste, is er 0 garantie dat jij een gratis fiets krijgt. Misschien willen ze wel... Maar leveren is vers 2.

[Scriptkid]

Als eerste en tweede kamer aligned is op een wet voor gratis fietsen en voor stemmen komt die wet er gewoon.

Uiteindelijk is iedereen in de flow gekozen door de burgers en probeert de opposiie het recht te houden.

[Wouterie]

Punt is natuurlijk dat de gratis-fietsen-partij moet meedoen in een coalitie en opeens wordt geconfronteerd met onvoorziene uitgaven en wensen van andere partijen. Uiteindelijk komt er een compromis uit de onderhandelingen rollen en zit je weer met hetzelfde beleid als de afgelopen 15 jaar, maar dan met nieuwe gezichten.

Als ik dit lees: https://nos.nl/artikel/2618140-duizenden-nieuwe-huizen-gepland-maar-geen-geld-voor-wegen-en-spoor-ernaartoe Dan lijkt dat zeer sterk op de problemen op het stroomnet; de infra wordt wederom overgeslagen. Dus ja, er komen nieuwe huizen, maar de volgende crisis wordt alweer in de steigers gezet.

Strikt genomen voldoen ze aan de belofte om meer te bouwen, maar kijk je naar het grotere plaatje dan loopt het alsnog keihard vast. Gratis fietsen, maar zonder zadels want die zijn op en, oh ja, geen fietspaden. Blijft behelpen om dan naar je werk te fietsen.

[Scriptkid]

En al die coalities wirden allemaal door ons gekozen.

Je blijft zelfde cirkels lopen.

[Wouterie]

Nope, bij een representatieve democratie is het volk indirect verantwoordelijk. Wat dat betreft ben ik groot aanhanger van Rousseau. In Nederland en de EU is het zelfs zo dat ondemocratische partijen, zoals lobbyclubs, mogen meeschrijven aan beleid en wetgeving. Daar heeft geen burger voor gekozen.

Je blijft in dezelfde cirkels lopen. Je overschat de rol van het volk in een parlementaire democratie.

[Scriptkid]

mee schrijven ja maar het is eersyte en 2de gekozen kamer die wet aan nemen

en die zijn gekozen door volk , blijft zelfde

[Orangelights23]

Hoezo onze eigen schuld? De eerste rapporten uit begin jaren 2000, oftewel ruim 20 jaar geleden (!!!) schreven hier al over. De verschillende kabinetten hebben niets bijgedragen aan de oplossing, elke keer maar weer vooruitgeschoven.

Als je 'ons' identificeert met de vvd, dan heb je wel gelijk Maar hoe je het ook went of keert, de politiek doet hiet niets aan en zadelt burgers op met de problemen.

[2Keys]

Nja het is niet alleen de vvd, de oppositie partijen hebben het hier ook al jaren over kunnen hebben. Ik zie in de afgelopen verkiezingen alleen dat D66, CDA en PRO het in hun programma's hebben opgenomen. Dat is niet eens een meerderheid. En dat is los van hoe ze het willen oplossen.

De meerderheid van de partijen waar op gestemd word lijkt het niet belangrijk genoeg vinden.

[Cid Highwind]

De meerderheid van de bevolking komt dan ook gewoon weg met een “na ons de zondvloed”. De ruif is leeg, gezaaid voor een toekomstige oogst is er niet, maar dat maakt toch niet uit zolang je zelf maar genoeg AOW krijg om je camper of bootje te financieren en verder vooral niet bij hoeft te dragen aan het oplossen van structurele problemen.

Dus liever nog even verder door op gelijke voet, zolang het systeem niet omvalt voordat men zelf omvalt, is er immers niks aan de hand en is iedere geïnvesteerde euro er ook eentje die aan “leuke dingen” kon worden uitgegeven.

[Wouterie]

De meerderheid van de bevolking heeft geen benul van de bedrijfsmatige processen die achter het beleid steken. Het is ook niet aan de bevolking om tot achter de komma te bepalen wat de vertegenwoordigers uitvogelen, maar om in grote lijnen een richting te bepalen.

Mensen willen betaalbare huizen, maar als dan de infra overgeslagen wordt, is dat dan de schuld van het volk? De aanname is dat als er een huis wordt gebouwd je er ook kan komen en wonen, of is dat teveel gevraagd? https://nos.nl/artikel/2618140-duizenden-nieuwe-huizen-gepland-maar-geen-geld-voor-wegen-en-spoor-ernaartoe

Wat moet 'het volk' dan? Helemaal voorkauwen dat als er huizen worden gebouwd er meteen ruimte moet zijn voor infra? Dat als de AOW op niveau moet blijven, dat dan moet komen uit dit-en-dat potje? Dat is uiteindelijk aan de overheid. Het is aan de overheid om te kijken naar de energietransitie en te bedenken dat de boel volledig in de soep draait als er niet wordt geïnvesteerd in infra en systemen.

We hebben de energietransitie in 1960 gehad, de huizencrisis in 1980, Tsjernobyl in 1986, de kredietcrisis in 2008 (uit het hoofd), de stikstofcrisis sinds 1975 en het gaat maar door. Je zou kunnen stellen dat we niets hebben geleerd van het verleden, maar ook dat de generatie die nu richting AOW gaat behoorlijk wat voor de kiezen heeft gehad. Waar komt jouw afgunst dan vandaan?

[Scriptkid]

Niet die paairn ons met hard reiden en daar trappen we allemaal in want dat is goed voor onze ik denken we dan.

[Chevy454]

Meer stroom uit België welke een afschakelplan heeft. Ik denk dat hier iets fout gaat met de redenatie.

[anpat]

Dat hoop ik ook, gezien wij in afschakelplan 8 zitten en dus als eerste zonder komen te zitten

[kujinshi]

Men schakelt eerst bedrijven af toch. Als laatste schakelt men pas woningen en primaire voorzieningen af.

[anpat]

Nee, vandaar het afschakelplan, van 8 eerst naar 1, behalve voor Pfizer

[Ruw ER]

Als je in België de kolencentrale harder laat werken, daalt onze CO2 uitstoot. Dat slaat nergens op, maar zo wordt er gerekend. Vanochtend las ik nog dit:

https://www.autoblog.nl/nieuws/tanken-in-belgie-blijkt-goed-voor-het-nederlandse-klimaat

[Ra_gdd]

We hebben zelf stroom tekort in België.
We importeren massaal in van Frankrijk.

Dit omdat onze vorige minister van Energie zei dat we geen kerncentrales nodig hebben, enkel zon- en windenergie.
Na haar loopbaan als minister, heeft ze nu een vet betaalde postje bij een windenergie bedrijf.

[Powerblast]

Groen is dan ook een partij die naar mijn mening volledig ideologisch gedreven is en compleet los van de realiteit staat. Ideologie ten top als je ze bezig hoort maar nergens een concreet plan.

Iedereen wil utopia waarin we los zijn van fossiele brandstof maar het is aan de politiek om een realistisch pad uit te stippelen zodat iedereen meekan en er draagvlak voor is binnen de bevolking. En daar scheelt het aan bij Groen. Dan krijg je inderdaad dergelijk kortzichtige beslissingen.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 10 juni 2026 14:46]

[Cid Highwind]

Grijs is anders ook behoorlijk losstaand van de realiteit met betrekking tot milieu- en klimaatgevolgen en de afhankelijkheid van onbetrouwbare regimes.

Zie hier dus het probleem van polarisatie en waarom dat eeuwige gefoeter op alles wat links en groen de problematiek enkel versterkt heeft, doordat investeren in stroom en toekomst als ongewenst en duur werd bestempeld.

[Powerblast]

Klopt vandaar ook dat ik het verwoord als een plan waar iedereen in meekan en genoeg draagvlak voor is. Je kan me niet wijsmaken dat er iemand tegen een wereld zonder fossiele brandstoffen is. Zelfs de die hards, als het zonder kan, is het toch ook goed om zo energie op te wekken. De extremen willen echter volledig all in of all out, wat beide geen oplossing geeft en al zeker niet genoeg draagvlak.

[Yucko]

<never mind>

[Reactie gewijzigd door Yucko op 10 juni 2026 15:38]

[Wouterie]

Dat is ook niet erg. Uiteindelijk zit daar een groot deel van de oplossing. Neem Denemarken wat grotendeels op wind kan draaien, maar tekorten opvangt door uitgebreide koppelingen met omliggende landen. Wanneer zij meer dan genoeg hebben wordt schone energie geëxporteerd. En ergens waait de wind, schijnt de zon, stroomt het water en pruttelt het Uranium. Kijk je naar de productie binnen de EU dan kan het best een stuk schoner. Koppelen! Investeren in systemen, niet in meer megaWatts.

[Ra_gdd]

Wel ik heb water in overvloed en jij hebt er te kort en als je geen water hebt, sterf je.
Dan kan ik 1 euro vragen voor een liter water maar ook 1 000 euro.
Ik weet dat je het zal betalen.
En wie is het slachtoffer van deze corporate greed, de gewone burger die nog maar eens extra mag betalen voor stroom.

De Belgische regering hebben onze kerncentrales verkocht tiental jaren geleden aan Engie (Electrabel).
Dit om onze begroting op te smukken.
Ieder jaar betalen we meer voor stroom ondanks meer zon- en wind energie.
En ieder jaar groeit de winst van Engie.
https://www.hln.be/binnen...nse-moedergroep~ac24c33b/

In ideale wereld helpen de landen in de EU elkaar, maar corporate greed primeert in de realiteit.

[Wouterie]

De gedwongen privatisering van de energiemarkt komt uit de EU koker, maar ze komen er nu toch ook wel weer een beetje op terug. https://www.europarl.europa.eu/topics/nl/article/20240304STO18718/hervorming-van-de-elektriciteitsmarkt-eu-oplossingen-tegen-prijsschommelingen

Wie had ooit gedacht dat commerciële bedrijven voornamelijk zich zouden richten op winst!? Zo onnozel allemaal. Netbeheerders, energieleveranciers, tussenhandelaars, overheden... allemaal bezig om hun eigen straatje schoon te poetsen en ondertussen roepen dat ze staan voor burgers en milieu. Tijd voor een ouderwetse Franse revolutie.

[Barrycade]

Laatst hadden we hier een uurtje of 2 stroomuitval. Dan wordt je redelijk met de neus op de feiten gedrukt. Niets maar dan niets werkt en val je terug naar camping niveau. Ik zie niet snel verbetering, dus moet nog maar eens gaan nadenken of ik niet zo'n gasbrandertje moet aanschaffen om in ieder geval een bakkie koffie kan zetten tijdens zo'n blackout. Hoewel ik me bedenk dat de Quooker ook nog wel even heet water geeft.

[JayPe]

2 uur uitval:

Je Quooker geeft nog even warm water, je WC spoelt nog wel even door. Je koelkast en vriezer blijven nog wel even koud.

Koken gaat even niet. Verwarming (in de winter) valt uit: Of je nu een warmtepomp hebt, of een gasgestookte c.v. ketel: Die gaan uit. Op hout stoken? Duurt uren voor je het echt warm hebt, en je gaat jaren eerder dood (ook niet handig).

2 uur geen pin transactie, wel je laptop en telefoon, maar niet werken, want geen wifi verbinding, geen of koude koffie,. Nah, Het komt allemaal wel heel dichtbij de camping inderdaad.

[R4gnax]

je WC spoelt nog wel even door

Je WC blijft doorspoelen. Dat werkt mechanisch, niet elektrisch. En werkt zolang er druk op het waternet blijft. Pas als er een pompstation voor het drinkwaternet zonder stroom komt te staan, en dus ook de watertoevoer er mee ophoudt, gaat je WC niet meer doorspoelen. Maar pompstations zijn vziw in praktisch alle gevallen strategisch uitgevoerd met noodaggregaten om drukverlies bij stroomstoring te vermijden.

(Of je moet in een appartementencomplex wonen. Dan heb je ook te maken met een hydrofoor om het water op druk te houden voor de hogere verdiepingen.)

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 10 juni 2026 16:42]

[JayPe]

Precies dat: Watertorens gebruiken we niet meer zoveel in Nederland. Waterdruk wordt veelal met elektrisch aangedreven pompen gegenereerd.. als die stroom ook uitvalt, valt de water druk (uiteindelijk/direct) ook weg.

Maar ik doelde op: Ook als de waterdruk wegvalt, spoelt je wc nog minimaal 1 keer volledig door ( of 2 keer gebruik van de kleine-boodschap-spoelknop), gewoon omdat er water in je reservoir zit. Zoals een koelkast niet meteen loeiwarm wordt, of een boiler koud.

Bedenk mij: zendmasten voor 3/4/5G hebben vast ook nog wel een nood-stroomnet, dus mobiel internet zal nog wel even door blijven werken ook?

[R4gnax]

Bedenk mij: zendmasten voor 3/4/5G hebben vast ook nog wel een nood-stroomnet, dus mobiel internet zal nog wel even door blijven werken ook?

Dat mag je ivm oa de beschikbaarheid van NLAlert, wel hopen - niet?
(om maar eens een andere actualiteit er terug bij aan te snijden... )

[JayPe]

NLAlert verloopt niet via de standaard data verbinding, maar via cell broadcast.

Ik kan mij zo voorstellen dat er een data verbinding over de grond gaat, naar de zendmasten, via glas of wat ook. En dat als de stroom in een gebied uitvalt er heus nog wel een UPS tussen zit, maar dat modems voor 4/5G uitvallen als het langer duurt, omdat deze veel energie vreten?

Dunno, als ik 5G heb, kan ik op mijn laptop prima doorwerken, alleen dan wel in het donker.. hoe werkt dat met data-centers? ohja,, die branden af geloof ik :-)

[Heroic_Nonsense]

Nederlandse zendmasten hebben een klein accupakket waarmee ze het zo'n 2 tot 3 uur volhouden afhankelijk van de belasting.

Dat wil niet zeggen dat je iedereen kunt bereiken - het kan zijn dat jouw zendmast nog wel sap in de accu heeft, maar die van de andere partij al leeg is. Ook kan de verbinding tussen die zendmasten onderling al uitgevallen zijn.

[jongetje]

De Quooker werkt met een elektrisch ventiel, je moet 2 keer drukken en draaien, dat werkt niet als er geen elektriciteit is. Je hebt hoogstens wat warm water als je eem combi hebt, maar dat is veel minder warm omdat dat bijgemengd wordt.

Maar 2 uur is te overzien, dat overleeft je koelkast en vriezer ook prima. Als je die dicht laat natuurlijk....

[Reactie gewijzigd door jongetje op 10 juni 2026 14:31]

[Barrycade]

Ik heb een oude quooker en die werkt gewoon nog met een kraantje. Dus dan moet ik alleen wat bonen met de hand malen, want heb normaal gesproken een electrische bonenmaler maar ook nog een oudje die op de hand werkt. Heb nog wel filters No4 en een Melitta filterhouder. Of wellicht ook nog wel een French Press.

[Wouterie]

Dan heb je wat aan zo'n thuisbatterijtje met een noodstroomaansluiting. Kun je toch je bakkie koffie zetten. Ik weet niet of dat je Quooker in leven kan houden...

[Olaf van der Spek]

dus moet nog maar eens gaan nadenken of ik niet zo'n gasbrandertje moet aanschaffen om in ieder geval een bakkie koffie kan zetten tijdens zo'n blackout.

Als koffie het grootste probleem is valt het allemaal wel mee toch?

[Barrycade]

Zonder koffie kom ik niet op andere ideeën, dus vrij kritisch in mijn geval 🙃

[gimbal]

Een wandeling in de frisse lucht geeft ook genoeg eureka momenten hoor. Het is toch echt beter om de stimulerende middelen niet goed te praten.

[Barrycade]

Was meer een figure of speech he. Dacht op dat moment met mijn nutteloze laptop terwijl thuiswerkend, nou dan neem ik even een bakkie koffie. Maar ok, geef toe ben wel een koffieleut, maar als ik dat vervang door alleen maar water dan zal mijn levensvreugde met 80% dalen.

[MSalters]

De belangrijkste conclusie lijkt me dat we de kolencentrales voor die 48 uur per jaar moeten laten staan. Dat is ongeveer 0.6% van een jaar. Dus de CO2 impact is beperkt. De impact van 5 miljoen ontdooide vriezers is groter.

[HanG-BuiK-ZwijN]

Een volle diepvries houd minimaal 2 uur zijn kou wel vast als je hem gesloten houd. Met een relatief kleine/mediun powerstation (~700-1000 wh) en een tijdsschakelaar voor 30 minuten stroom en 120 minuten geen stroom kom je een heel eind in die paar uurtjes. Stel je hebt voor 200-300 euro in de diepvries aan vlees/groente/airfryer/frituur/ijs etc. die powerstation heb je na 2 a 3 keer stroomuitval al 'terugverdiend' doordat je je diepvriesinhoud niet weg hoeft te gooien na een stroomuitval van laten we zeggen een halve dag.

Sterker nog denk ik niet eens dat na een halve dag je volle diepvries bedorven gaat zijn.

[MSalters]

Die tijdschakelaar is een zinloos idee. De vriezer zelf schakelt al af als de temperatuur ver genoeg gedaald is. De cyclus is optimaal voor het ontwerp van jouw vriezer. 30/120 is een gok en vrijwel zeker suboptimaal.

[Onno !]

Een oplossing met accu's (centraal, decentraal bij gebruikers, op wielen oftewel vehicle to grid) en import vanuit buitenland zijn dan ook waarschijnlijk de minder dure opties. Maar de eerste stap is duidelijk beleid en te maken keuzes door de overheid.

[Wouterie]

Of toch die biomassa weer of desnoods restafval. We produceren genoeg troep om de boel een beetje op te stoken. Ik blijf het overigens vreemd vinden dat we blijkbaar toch nog niet voldoende troep produceren om Amsterdam warm te houden: https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2475703-nederland-kampioen-afvalimport-eerste-afvaltrein-uit-rome-aangekomen

[CriticalHit_NL]

Of toch die biomassa weer

https://www.geenstijl.nl/5149852/wetenschappers-kappen-met-subsidie-biomassa

https://www.ad.nl/nieuws/miljardensubsidies-voor-biomassa-zijn-weggegooid-geld~adf24748

De miljardensubsidies die Nederland in biomassacentrales stopt zijn weggegooid geld, concludeert de Europese koepel van wetenschappers. Energie opwekken met hout uit bossen zorgt voor meer CO₂-uitstoot dan kolen en gas. ,,Het is een waanidee dat het verbranden van biomassa duurzaam is.’’

[Wouterie]

Welke dwaas stopt er dan ook bomen in!?

[Scriptkid]

he , Die zijn wel groen he anders krijg je geen groene stroom,

Bruine afval maakt bruine stroom

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 10 juni 2026 21:31]

[phoenix2149]

En ze zijn circulair. Bomen groeien namelijk. Dus eigenlijk is het hernieuwbare energie.

[Olaf van der Spek]

De impact van 5 miljoen ontdooide vriezers is groter.

Je hoeft natuurlijk niet 100% af te schakelen.. de vriezer lijkt mij trouwens een van de kleinste problemen.

[Reactie gewijzigd door Olaf van der Spek op 10 juni 2026 15:14]

[kujinshi]

Voor 2 uur lang soms, is de impact van die 5 miljoen vriezers 0%, na 2 uur gaan ze weer prima hun werk doen.

[MSalters]

Hoe bedoel je? Het probleem zijn de wijk onderstations. Er gaan gewoon hele wijken uit, en dan dus alle vriezers in die wijk. Nee, dat is niet op hetzelfde moment in het hele land, en de 48 uur is een gemiddelde.

[phoenix2149]

Volgens mij is het niet zo dat je een kolencentrale 100% stil kan leggen en dan direct op te starten voor die paar uur dat je niet genoeg zou hebben. Dat duurt dagen al dan niet weken voor het op to speed is.

Een kolencentrale standby houden betekent dat de efficientie afneemt en dus de CO2 footprint/kWh toeneemt.

[demianmonteverd]

Je kunt redelijk voorspellen wanneer je moet beginnen. En gezien het gebrek aan zonlicht, kun je ze wellicht een deel van de winter aanhouden ook.

[MSalters]

De ellende zijn windstiltes in de winter. Die zijn makkelijk te voorspellen, je kunt uren van te voren starten. Ruim genoeg.

[Verwijderd]

Het probleem daarmee is dat 48 uur per jaar laten draaien niet heel veel goedkoper is dan het hele jaar laten draaien. Het enige wat je met korter draaien bespaart is de kolen zelf en die zijn goedkoop, maar de prijs per kWh wordt steeds hoger. Daar komen dan de subsidies voor zon- en windenergie bij en je ziet waarom de energietransitie op de manier zoals het nu gebeurt niet voor goedkopere stroom zorgt, zoals ons is beloofd, maar voor steeds duurdere en ook nog voor een onbetrouwbaar net.

Grootschalige inzet van kernenergie is volgens mij de enige oplossing.

[demianmonteverd]

Het zal een energiemix moeten worden, want kernenergie is ook niet zeker qua levering (al kun je redelijk wat splijtstof 'sparen'/opslaan op weinig ruimte).

[MSalters]

Je bespaart vooral C02 rechten. Kolen zijn spotgoedkoop.

[Xander2]

De belangrijkste conclusie lijkt me dat we de kolencentrales voor die 48 uur per jaar moeten laten staan.

Diversificatie. We zitten in een post-groningen tijdperk waar we voor elk energie-opwekkend systeem afhankelijk zijn van anderen, al dan niet in brandstof dan wel materialen en onderdelen.

Dan is het verstandig te spreiden, wat gas, wat kolen en wat kernenergie om de baseload te garanderen naast wind/zon.

Deze transitie is te snel, te idealistisch en te paniekerig ingezet onder het mom van klimaat redden. Als we in een land hadden gewoond waar massaal rieten huisjes werden omgeplagd voor steen (net als collectieve verwarming via gas destijds) had dat gekund.

Maar nu zit je met het conflict van iedereen die kapitaalvernietiging toepast en naderhand alsnog betaald, gevoelsmatig dubbel. Dat is niet uit te leggen als de grootste klimaatwinst behaald is door het vertrek van industrieën en dingen als datacentra die profiteren.

Ik denk dat mensen best bereid zijn om bij te dragen aan het milieu, maar niet rücksichtslos hun leven willen omgooien onder deze voorwaarden.

Het is dit en leugens als biomassa-centrale (jay, plastic verbranden, gezond) dat je je achter je oren krabt en zegt, ik wacht wel even met dat spaargeld, want er komen zwaardere tijden aan.

[Martinspire]

Ik vraag mij af of we niet beter ook alvast kunnen gaan testen op vaste tijden als het stroomnet uit valt of bewust uitgezet wordt, om op die manier te kijken waar de zwakke schakels zitten, maar daardoor wel beter voorbereid zijn op dergelijke momenten. Want je weet gewoon dat het net nu zo lang zo betrouwbaar is geweest, dat mensen niet meer weten wat te doen als het uitvalt en niet weten waar de pijnpunten liggen. We zagen al in buurlanden bij bepaalde momenten dat het helemaal fout kan gaan (zie Spanje laatst), dus is het niet tijd om even bewust de stekker eruit te trekken en te kijken hoe we dat kunnen oplossen? Eventueel langzaam en geschakeld. Wellicht combineer je het met een autoloze zondag zodat niemand toch wat te doen heeft...

[sbijlsma]

Ik heb al een keer mogen ervaren wat het betekent om 6 uur lang geen stroom te hebben, elke dag 2x, op vakantie in Zuid Afrika, Dat had daar een naam: load shedding. Je kon een app downloaden zodat je op tijd wist wanneer. Het stroom tekort was daar geheel te wijten aan het landsbestuur: corruptie. In Nederland is het geen corruptie maar incompetentie bij het bestuur. Hier wordt er pas werk van gemaakt als het een paar keer goed fout gegaan is, en wanneer het gaat gebeuren is nu bekend: over 2 jaar.

Hopelijk heeft de overheid zijn lesje in 2028 ook geleerd over de gasvoorraden, daarvan weten we dat die komende winter onvoldoende zullen zijn als het echt koud wordt.

Nog 2 jaar om jezelf voor te bereiden met een thuisaccu systeem met eiland bedrijf.

[R4gnax]

Ik vraag mij af of we niet beter ook alvast kunnen gaan testen op vaste tijden als het stroomnet uit valt of bewust uitgezet wordt, om op die manier te kijken waar de zwakke schakels zitten

https://nos.nl/artikel/26...ijken-hoe-we-ervoor-staan

Ervaring opdoen
De bedoeling van de proef is dat een straat, buurt of wijk gaat oefenen met bijvoorbeeld stroomuitval om zo te kijken of inwoners op zo'n moment naar het noodsteunpunt komen.

Nog interessanter is de vraag in hoeverre de verantwoordelijke organisaties voor gevolgschade aansprakelijk te stellen zullen zijn als ze zonder vooraankondiging (want dat is het hele idee hiervan) zomaar de stroom er af gooien.
Op dat moment is er namelijk geen sprake meer van onmacht waar ze zich op zouden kunnen beroepen...


Gaat vooral ook tof zijn voor appartementencomplexen en mensen die vast komen zitten in een lift, en zo. Of complexen die elektronische deurvergrendeling met druppelsystemen gebruiken voor algemene ruimtes en de hoofddeur. Die zijn daar totaal niet op voorbereid.

Ik heb zelf dit recent bij een jaarvergadering van mijn VvE aangekaart en de aangestelde beheerder gaf daarop als antwoord dat ze niet geloven dat de overheid ooit zomaar de stroom er af zou halen om in YOLO-stijl de noodvoorzieningen te gaan testen. Maar het is volgens alle informatie die in de media terug te vinden is, weldegelijk wat ze van plan zijn.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 10 juni 2026 18:00]