Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 34 reacties

Het jaar 2008 kenmerkte zich op monitor- en televisiegebied onder andere door de opkomst van lcd-schermen met led-backlights. De snelle opkomst van de techniek is te danken aan de vele voordelen die led's bieden boven de klassieke ccfl's.

Het milieu
Het milieu krijgt de laatste jaren een steeds prominentere rol in de productkeuze van de consument. Apparatuur wordt van labels voorzien die de gebruiker moeten helpen een energiezuinig apparaat uit te zoeken of een auto te kopen met een lage uitstoot van schadelijke stoffen. Ook milieuorganisaties als Greenpeace doen een duit in het zakje door met enige regelmaat grote elektronicaconcerns te rangschikken op "groenheid". Dat fabrikanten zich iets aantrekken van de kritiek van milieuorganisaties bleek bijvoorbeeld uit de reactie van Apple-baas Steve Jobs, die in 2007 verbetering beloofde. Begin dit jaar werd de nieuwe Macbook Air nog met lof ontvangen.

Stapel ccfl-backlightsLed's verbruiken, vooral in gedimde toestand, minder energie dan ccfl's, wat betekent dat een televisie met led-backlight in donkere scènes veel minder energie verbruikt dan een exemplaar met ccfl's. Bovendien is een ccfl niet zo ver te dimmen als een led. Een led kan tot een fractie van zijn optimale helderheid gedimd worden, terwijl een ccfl bij een bepaald percentage gewoon uitvalt. Half 2006 is in de EU de RoHS-wet in werking getreden, die het gebruik van zes schadelijke stoffen, waaronder kwik, aan banden moet leggen. Led's bevatten geen kwik, in tegenstelling tot ccfl's waar dit juist een prominent bestanddeel is. In de RoHS is een uitzondering opgenomen voor ccfl's: het gebruik van kwik in deze lampen wordt gedoogd tot er een goed alternatief voor is.

De lijst van fabrikanten met led-backlights in hun lcd-programma is eindeloos. Zo waren de zes onlangs gereviewde netbooks allemaal voorzien van schermen met led's. Verder berichtten we afgelopen jaar over laptops van Lenovo, Dell, Toshiba en Asus die alle voorzien waren van led-backlights. Dell heeft zelfs al plannen gepresenteerd om het komende jaar volledig van de ccfl-techniek af te stappen. De massale overstap op led-backlighting zorgt voor forse prijsdalingen van panels op basis van deze techniek.

Kleur bekennen
Het mag dus duidelijk zijn dat de groene Tweaker blij is met de komst van led's in zijn computerscherm of televisie, maar hier houden de voordelen niet op. Met led's is het mogelijk veel zuiverder rood, groen en blauw weer te geven. Het gevolg is dat het kleurgamma groter kan zijn dan bij gebruik van ccfl's. Een gemiddelde ccfl-monitor kan 80 tot 90 procent van het ntsc-gamma weergeven, terwijl een monitor met led's als backlight 110 tot 120 procent hiervan haalt.

Met ccfl's is het niet mogelijk om heel lokaal de verlichting intenser of juist donkerder te zetten. Dynamische ccfl-backlights in lcd-televisies maken de achtergrondverlichting voor het hele scherm feller of donkerder, afhankelijk van de scene die in beeld is. Dit werkt aardig zolang het scherm bijna uniform donker of licht moet zijn, maar het maximale contrast in een enkel beeld wordt er niet groter door. Led's daarentegen kunnen een groepje pixels wat minder verlichten of juist wat feller, waardoor in hetzelfde beeld het contrast wordt vergroot. Witte leds zijn eigenlijk blauwe leds die voorzien zijn van een fosforlaag die er langzaam afslijt. Na verloop van tijd wordt de backlight en dus het beeld van de televisie dus ook steeds iets blauwer.

Rgb-leds
Een veel mooiere, maar ook duurdere techniek is de rgb-led-backlight, waarbij drie kleuren leds (rood, groen en blauw) voor een nog groter kleurgamma zorgen. Televisies en monitors met deze techniek komen druppelsgewijs op de markt en de introductie van de technologie gebeurt in het topsegment. Zo presenteerde Sony de X4500-lijn met rgb-backlight en ook Samsung demonstreerde haar rgb-led-techniek.

Kleurruimteverschil tussen led-backlight, ccfl-backlight en rgb-led-backlight

Er kleven echter ook nadelen aan deze techniek: rode, groene en blauwe leds verouderen, waardoor de intensiteit minder wordt. Dit is een langzaam proces dat onder andere afhangt van de licht-intensiteit die van de led wordt gevraagd, maar ook van de kleur van de led zelf. In de fabriek worden de drie leds zo goed mogelijk op elkaar afgestemd (gekalibreerd), maar als ze niet gelijkmatig in intensiteit achteruit gaan, geven ze na verloop van tijd geen wit licht meer. Om deze reden worden soms optische sensors aan het scherm toegevoegd die continu meten of de drie leds samen nog wel wit licht produceren en waar nodig correcties doorvoeren in de led-aansturing.

Sneller en langer
Aan de waslijst voordelen kunnen we ook de opwarmtijd toevoegen. Een lcd-scherm met ccfl's achter het scherm warmt in ongeveer een half uur op, waarna de kleur van de verlichting constant wordt. Led's zijn vrijwel direct na inschakeling van het toestel constant van kleur.

En als we het toch over tijd hebben: led's gaan ook nog eens langer mee dan ccfl's. Is dat echt een voordeel? Veel lcd-fabrikanten geven een verwachte levensduur van 40.000 tot 60.000 uur op voor hun ccfl's, hoewel dit verkort wordt als de verlichting vaak aan- en uitgeschakeld wordt. Dat is 4,5 tot 6,8 jaar continu televisiekijken! Het echte voordeel van led's zit in hun ongevoeligheid voor trillingen, wat vooral in laptops een groot voordeel is. De levensduur van een ccfl daarentegen wordt flink verkort als hij schokken te verduren krijgt.




Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True