Door Tomas Hochstenbach

Redacteur processors

De beste gamingprocessor

Processor Best Buy Guide

72

Beste gamingprocessor

Wat is op dit moment de beste processor voor gaming? Op basis van de specificaties kun je dat niet altijd zeggen; lang niet alle games kunnen bijvoorbeeld gebruikmaken van veel cores. Bij Tweakers testen we iedere courante processor in onze standaardset games, zodat we kunnen bepalen welke cpu de beste is voor gaming, of je nou een groot of een klein budget hebt.

Elke processor testen we in combinatie met de snelste videokaart van dit moment, een Nvidia GeForce RTX 5090, zodat we de cpu's maximaal op de proef stellen. Zelfs als je nu niet zo'n snelle videokaart koopt, weet je daarmee zeker dat je ook bij een toekomstige gpu-upgrade nog goed zit met je processor. Meer details over de testmethode vind je op de pagina Alle processorbenchmarks.

Updates

22-4-2026 De Ryzen 9 9950X3D2 Dual Edition is toegevoegd aan de grafieken. Daarnaast hebben we de prijs-prestatiegrafieken geüpdatet en dit advies gecheckt.
18-4-2026 We hebben de Processor Best Buy Guide compleet vernieuwd, met nieuwe testresultaten van alle processors en nieuwe adviezen.

Best Buy

AMD Ryzen 7 9800X3D Boxed AM5 socket • Octa (8) core @ 4,7GHz-5,2GHz 5 van 5 sterren
(27 gebruikersreviews)
Prijs bij publicatie: € 385,-

Voor gaming is de AMD Ryzen 7 9800X3D zo goed als de snelste processor die je kunt kopen, terwijl hij niet eens de meeste cores of hoogste kloksnelheden heeft. Dat komt door de extra L3-cache waarmee AMD deze processor heeft uitgerust, waarvan specifiek games flink profiteren. Deze cpu verslaat in games elke andere processor, zelfs veel duurdere Ryzen 9's en Core Ultra 9's.

Alleen de Ryzen 7 9850X3D is nog marginaal sneller in games, puur door hogere klokfrequenties. Je betaalt dan echter ook weer meer, terwijl het verschil onmerkbaar klein is.

Laagste totaalprijzen bij 28 winkels

Goedkoper alternatief

AMD Ryzen 7 7800X3D Tray AM5 socket • Octa (8) core @ 4,2GHz-5GHz 5 van 5 sterren
(30 gebruikersreviews)
Prijs bij publicatie: € 259,-

Een goedkoper alternatief is nog de Ryzen 7 7800X3D van de vorige generatie. Vooral de Tray-uitvoering is vaak bijzonder aantrekkelijk geprijsd. In games levert hij nog altijd goede prestaties; gemiddeld is hij nog geen 10 procent langzamer. Daarnaast is de 7800X3D wat energiezuiniger dan de 9800X3D.

De 7800X3D presteert wel duidelijk minder goed in andere taken dan games. Dat is juist een punt dat AMD bij zijn opvolger heeft aangepakt.

Laagste totaalprijzen bij 14 winkels

Goedkoper alternatief

Intel Core Ultra 5 250K Plus Boxed 1851 socket • 18 core @ 3,7GHz-5,3GHz Prijs bij publicatie: € 239,-

Intel heeft bij zijn Core Ultra 200 Plus-cpu's flink gesleuteld aan de gamingprestaties. Hoewel Intel nog niet op het niveau van de nieuwste Ryzen 9000X3D-processors is, zitten ze wel op het niveau van de 7000X3D-serie.

De Core Ultra 5 250K Plus en Ryzen 5 7500X3D zijn daardoor aan elkaar gewaagd in games en kosten ook ongeveer evenveel. De Intel biedt echter veel betere prestaties in andere taken dan gaming, doordat hij veel meer cores heeft. Met (vrijwel) gelijke prijs en prestaties in games, geeft dat de doorslag om de Core Ultra 5 aan te bevelen. Eventueel kun je bij dit model nog iets extra besparen door te kiezen voor de 250KF Plus zonder igpu.

Toch valt ook voor de 7500X3D wat te zeggen. Hij is bijvoorbeeld zuiniger, heeft minder last van traag ram en maakt gebruik van AMD's socket AM5, waarvoor langer nieuwe processors blijven uitkomen. Wil je bijvoorbeeld over een aantal jaar de processor kunnen vervangen door een sneller model, dan is de 7500X3D een prima alternatief.

Laagste totaalprijzen bij 15 winkels

Duurder alternatief

AMD Ryzen 9 9950X3D Boxed AM5 socket • 16 core @ 4,3GHz-5,7GHz 4 van 5 sterren
(8 gebruikersreviews)
Prijs bij publicatie: € 622,-

De AMD Ryzen 9 9950X3D presteert in games vrijwel net zo goed als de 9800X3D, maar is toch een stuk duurder. Dat komt omdat hij dubbel zoveel Zen 5-cores heeft: zestien in plaats van acht. Daardoor presteert hij in andere zware taken dan games, zoals 3d-rendering, videobewerking en software compileren, veel beter dan de 9800X3D. Niet voor niets is dit model een van de hoogst scorende in onze gecombineerde CPU Prestatiescore.

Wil je dus niet alléén in games, maar ook in andere zware taken goede prestaties? Ga dan voor de 9950X3D, of als je budget dat niet toelaat, de 12-core-9900X3D als tussenweg.

Laagste totaalprijzen bij 24 winkels

Prestaties

De Tweakers CPU Prestatiescore is een gewogen gemiddelde van de meer dan honderd tests waaraan we elke processor onderwerpen in ons testlab. De Gaming Prestatiescore volgt hetzelfde recept, maar dan alleen voor de gamingtests. Voor deze categorie is die score natuurlijk het relevantst.

In de CPU Gaming Prestatiescore doen de X3D-cpu's van AMD het erg goed. Veel games profiteren van de 3D V-Cache waarover deze processors beschikken. Het aantal cores maakt voor games minder uit; de 8-core Ryzen 7 9850X3D is met een klein verschil de allersnelste processor. De 7800X3D van de vorige generatie volgt op een afstand van net geen 10 procent.

Intel komt met de Core Ultra Plus-processors dichterbij dan voorheen; de 250K en 270K zitten ongeveer op het niveau van de Ryzen X3D's uit de 7000-serie. Met de Core Ultra Plus 250K of de Ryzen 5 7500X3D haal je meer dan 85 procent van de prestaties van de 9850X3D, terwijl ze veel goedkoper zijn.

Er is een grote middengroep van lager gepositioneerde modellen uit de nieuwste generaties van AMD en Intel, en modellen van de generatie daarvoor. Een aantal processor kun je echter beter niet (meer) kopen voor gaming. Dat zijn de verouderde Ryzen 5000-processors voor socket AM4 en de 8000G-modellen, die weliswaar een relatief snelle geïntegreerde gpu hebben, maar minder bandbreedte voor een losse videokaart.

Voor wie nog een socket AM4-systeem heeft, was er lange tijd een interessante upgrademogelijkheid in de vorm van de Ryzen 7 5800X3D. Deze processor weet zich ondanks zijn oudere type cores nog te meten met de reguliere, non-X3D-modellen van de Ryzen 9000-serie. Helaas is deze chip niet meer leverbaar, al gaan er wel geruchten over een toekomstige herintroductie.

Ga je je pc ook voor andere intensieve taken gebruiken, dan kun je ook naar de algemene CPU Prestatiescore kijken. Het aantal cores is dan een stuk relevanter. De Ryzen 9 9950X3D2 en de normale 9950X3D combineren uitstekende gamingprestaties met zeer goede multithreaded prestaties en voeren daardoor de lijst aan, op de Threadrippers met extreem veel cores na dan. Die serie is voor gaming weinig relevant. De Ryzen 9000-cpu's zonder 3D V-Cache, die het in games wat minder goed doen, scoren relatief beter als je ook andere workloads meeneemt.

  • Gaming Prestatiescore
  • CPU Prestatiescore 2026-2

Ben je benieuwd naar de prestaties in een specifieke game? Bekijk dan al onze processorbenchmarks.

Prijs-prestatieverhouding

Naast de ruwe prestaties speelt natuurlijk de prijs een belangrijke rol bij welke processors we aanraden voor gaming. Als we de eerder getoonde CPU Gaming Prestatiescore afzetten tegen de huidige prijzen van processors, zien we een duidelijk afbuigende trendlijn. Dat betekent dat je in het lage segment voor een kleine extra uitgave relatief veel extra prestaties krijgt, maar dat de winsten in het high-end segment juist steeds kleiner worden.

De Ryzen 7 9800X3D en 9850X3D zijn de gunstigste gamingprocessors in het high-end segment. De Ryzen 9's met 3D V-Cache bieden puur voor gaming geen meerwaarde, maar zijn wel duurder en hebben daarvoor dus een slechtere prijs-prestatieverhouding.

Heb je een lager budget, dan kun je uitwijken naar de Ryzen 7000X3D-processors, zoals de 7800X3D in het middensegment of de 7500X3D in het lage segment. Die leveren nog altijd zeer goede framerates af in games. Ook Intel doet met de 250K Plus en 270K Plus weer aardig mee, maar het voornaamste nadeel van die processors is dat het na deze generatie afgelopen is met socket 1851 en de latere upgrademogelijkheden dus beperkt zullen zijn.

Wil je minder dan 200 euro uitgeven, dan kun je naar de Ryzen 5 9600X kijken. De Ryzen 5 7500F zit daar een stuk onder, maar is ook nog aanzienlijk goedkoper.

In de onderstaande grafiek doen we nog eens hetzelfde voor de algemene CPU Prestatiescore. Daarin doen de Ryzen 9-processors het beter dan in die voor alleen gaming, omdat de extra cores van die cpu's in andere taken wel tot betere prestaties leiden.

De oudere 7000X3D-varianten komen hier minder goed uit de verf dan de nieuwere serie. Dat komt doordat AMD bij de 9000X3D's heeft opgelost dat de X3D-cpu's het in andere zware taken dan games niet zo goed deden. De X3D-cpu's uit de 7000-serie waren dus echt uitsluitend gaming-cpu's; de versies in de 9000-serie zijn breder inzetbaar.

Intels Core Ultra-cpu's doen het intussen heel goed, zeker de nieuwste Core Ultra Plus-modellen. Die processors zijn namelijk beter in andere applicaties, die nu ook meetellen, dan in games. Gaat het je om meer dan alleen gaming, dan zijn de 270K Plus, 250K Plus en 245K dan ook aantrekkelijke opties. In het laagste segment is de Ryzen 5 7500F een goede keuze.

Lees meer

Reacties (72)

Sorteer op:

Weergave:

Die grafieken blijven toch een erg vertekend beeld geven vanwege de assen die niet bij nul beginnen... Zo lijkt de 7800X3D veel verder achter de 9800X3D te liggen bv dan de 7,5% die het echt scheelt. Ik heb zelf de 9800X3D want why not, maar het verbaasde me in eerste instantie een beetje dat die nog als allround beste koop naar voren kwam terwijl de 7800X3D zoveel goedkoper is... Maar aan de andere kant is die lage prijs wel van ali waar ook niet iedereen zin in zal hebben of zal vertrouwen en zonder hun is het verschil al kleiner.
Het neemt niet mee hoeveel je moederbord, geheugenkit, kast, enzovoort kost. Value en aankoopadvies kan je op verschillende manieren bekijken. Je kan kijken hoeveel euro's je AMD of Intel geeft, of hoeveel het totale systeem kost. Stel we hadden nog HEDT die heel goed in gaming presteren, maar de moederborden beginnen bij 400 euro, dan zou dat wel mee genomen moeten worden imo.

Ten dele geldt dit voordeel al: want AMD stelt zelf dat met X3D je geen snel duur geheugenkit hoeft te kopen voor gros van de prestaties, terwijl non-X3D en Intel CPUs daar geveoliger voor zijn.

Ik zou dus naar het eindsysteem kijken, misschien zelfs met GPU en al. Hoewel puur moederbord+geheugen+CPU je als 1 onderdeelkeuze kan zien, en de GPU ook, en de twee onafhankelijk van elkaar upgraden.
Ja zo kom ik altijd snel op iets als een 9950 uit, want de rest van je systeem kost al duizenden (geheugen en videokaart is op het moment 4 duizend...) maar dan is je CPU wel 150 eur duurder voor het allerbeste, nou nou ;)
Klopt, en dat is meestal ook grofweg de beste bang for buck als je naar de hele prestaties kijkt
En meestal een x070 of 0x80 gpu maar recentelijk zis de 0x90 uiteindelijk de beste koop (sinds de 4090 generatie, eindelijk nu niet meer sinds ram zo duur is)

En ja dat spul blijft ook gewoon langer nuttig natuurlijk,

Low end spul is eigk bijna nooit waard tenzij je wat zuinigs wil, meestal dan beter af met een 2e hands of anders oudere pc.


Ik zie dat men me niet gelooft, ok
Je bouwt een pc van 1500 euro die doet 100fps
En de gpu is 800 euro
Nu heb je een pc van 1800 euro zelfde maar met een 1100 euro gpu
Die doet 130 fps

Prijs per fps van alleen de GPU laat zien dat idd de 800 euro gpu meer fos per euro geeft
8 euro per fps versus 8.4 euro per fps

Maar als we kijken naar de hele pc
Dan is de duurdere gpu beter per FPS

15 euro per fps voor de 1500 euro pc
13.8 euro per fps voor de 1800 euro pc

Nou is er dan ook nog dat de 2e pc’s gpu mogelijjk meer videogeheugen heeft (zeg 16 gb ipv 12) en dus langer blijft spelen wat je wil.

Kortom ja je moet naar de hele prijs kijken niet alleen naar het component on te zien of de prijs het waard is.

En ja we hadden even een raar moment dat een 4090 per fos even duur was als een 4080 en 4070 op compenenten niveau,
en dus voor de gehele build goedkoper per fps

Dat is vrij uitzonderlijk en nieuw maar je kan het doorrekenen en het klopt

[Reactie gewijzigd door freaq op 18 april 2026 15:52]

Ze gaan er van uit dat die enigszins gelijk op gaan met de CPU kosten. Is ook logisch. Jammer dat de testen zijn gebaseerd op maximale GPU kosten. Het argument is dat je CPU dan overweg kan met toekomstige GPU upgrades. Maar hoeveel mensen upgraden hun GPU nog? Als het werkt met de games die je hebt, dan....
Ben ik het helemaal mee eens.

Mijn systeem vorig jaar maart gekocht, x870e, 9800X3D (AIO), 64GB DDR5 6000 en 9070XT. Seasonic 1000W + FD Torrent (+/- €2700)

Voor mijn vrouw een gebudgetteerde build gemaakt in maart dit jaar, Z890, 270 Plus (PA140), 32GB DDR5 7200, 9070XT (oc). R850x + FD Define 7c. Was totaal rond de €1750 kwijt.

De intel build was ruim €950 goedkoper en scoorde 400 punten meer in 3DMark.

Voor de intel build heb ik alles namelijk “slim” gekocht, dus alles waar korting op zat behalve op CPU en kwam uiteindelijk puur zwarte build uit. AMD systeem is volledig wit wat ook extra kosten mee brengt door beperkte keuze. Kast was ook al bijna €140 meer.

Saillant detail: het intel systeem vind ik persoonlijk beter, prijs/kwaliteit, stiller en betere prestaties allround. Heeft mij wel weer aan het denken gezet niet “beste van beste” te kopen, zeker voor die paar games die ik speel. Ja airflow in de kast is behoorlijk minder, (minimale) FPS misschien ook, maar je merkt er eigenlijk niets van. En voor die bijna 1000 verschil had ik ook een 5080 kunnen kopen….
De 270 Plus haalt hogere single- en multicore benchmark scores. Maar hierdoor ga je toch volledig voorbij aan het verschil in V-cache (40 MB tov 96 MB) en dus de 1% en 0,1% lows, zeker in simulatiespellen zoals MSFS? Natuurlijk anders als je ook echt videobewerking of andere zware multithreaded workloads doet.

Puur rationeel hebben de meeste gamers uiteraard nog steeds genoeg met oudere 6-core en een zwaardere GPU. Zelf heb ik een R7600 zitten (2 jaar terug voor 190€) en stap ik over naar de laatste X3D die voor deze socket uitgebracht zal worden.
En nog belangrijker… 4K mist als resolutie in elke test, en juist dat is de resolutie waar mensen die in de markt zijn voor een dure processor als de 9800x3d sneller zullen gamen. En het antwoord daarbij is dan dat die 9800x3d daar juist een vrij slechte keus is. Je krijgt substantieel meer fps bij een build met een rtx 5080 icm 7800x3d dan een 9800x3d icm een rtx 5070 ti op 4K bijvoorbeeld, wat totaal ongeveer hetzelfde kost.

Blijft raar dat niet eens benoemd wordt dat voor 4K de cpu vrijwel niet meer belangrijk is qua gaming performance en dat je dan beter voor de gpu kan gaan.

[Reactie gewijzigd door DeNachtwacht op 18 april 2026 07:10]

Gedeeltelijk mee eens... Behalve dat een X3D cpu nog steeds kan helpen met je 1% en 0,1% lows. Maar waarschijnlijk is een 7800X3D daar praktisch net zo goed in als een 9800X3D.
Ja, die verschillen tussen 7800X3D en 9800X3D zijn klein. In de schaarste tests die online op 4K ultra te vinden zijn zie je dat dat verhaal van lows op die resolutie vrijwel niet meer op gaat: de verschillen zijn bij heel veel games gereduceerd tot 0-1%. Op 4K resolutie doet de processor gewoon weinig tot niks meer. Helaas staat het internet vol met “meningen van redditers en youtubers” ipv feitelijke tests op die resolutie. Maar in de tests die er zijn, zijn dat wel de feiten bij heel veel games (uitzondering zijn simgames).

YouTube: REALISTIC CPU Scaling - RTX 5070 & RX 9070 XT
YouTube: The 5800X3D's End? RTX 5090 CPU Scaling Tested (met name hier zie je heel mooi dat een 5800X3D nog steeds nauwelijks onderdoet voor een 9800X3D bij veel games en prima mee kan met een RTX 5090)

Dus sowieso is het een slechte koop, maar als je weet dat je voor het prijsverschil je 5070 ti vaak kan omwisselen voor een 5080, waardoor je er in fps zelfs netto fors op vooruit gaat, is het dat helemaal.

[Reactie gewijzigd door DeNachtwacht op 18 april 2026 11:22]

Mwa, daar valt toch wel wat op af te dingen hoor... Zelfs de 0,1% low hoeft issues nog niet te laten zien. Als je op gemiddeld 100 fps zit dan moet een framedrop al minstens eens per 10 seconden gebeuren om in de 0,1% low naar voren te komen.

Ik heb niet die gelinkte video van jou gekeken want ik sta op het punt de deur uit te gaan, het is in principe wel mogelijk om het te testen... Maar dan moet je echt wel een hoop games testen en een hele lange periode de frametime grafiek van bijhouden om te kijken hoeveel drops er zijn en of daar verschillen in zitten tussen de verschillende cpu's.

Zelf vind ik framedrops veel storender dan bv 80 ipv 120 fps. Ik draai daarom bv nu ook Linux want Windows is gewoon heel slecht daarin... En ik heb dus die 9800X3D omdat ik het zoveel mogelijk wil elimineren, zelfs als niet helemaal duidelijk is hoeveel het echt helpt.
Akkoord, echter maak me wakker wanneer mensen rationele wezens zijn. Ze kopen een EV die in 6s van 0-100 km kan. Voor de helft kunnen ze een diesel kopen die 12 seconden nodig heeft maar wel 9 personen non-stop 200+ km/h tot in Spanje doorgaat. De verschillen zijn klein en een afgeprijsde van 2 jaar terug is soms de beste koop. De realiteit is te complex om in 1 overzicht te vangen, eigen onderzoek blijft lonen.
Dit filmpje is met name zeer interessant: YouTube: The 5800X3D's End? RTX 5090 CPU Scaling Tested

Voor iedereen die op 4K gamet een must... tenzij je in de sim/strategiegames zit kun je jezelf echt flink geld besparen voor een 4K gamerig door voor een goedkopere CPU te gaan.
Als je ziet dat de GPU(s) die je op het oog hebt maar 80fps haalt in 1440p high dan ga je niet voor een cpu die 220+ kan leveren als je er ook veel minder een kan kopen die 150 kan leveren. Daarvoor hoef je die CPU niet in 4k te testen.

Daarnaast zijn er moderne games die CPU intensive zijn en spellen zoals counter strike waar honderden fps nou eenmaal erg fijn (en haalbaar) is.
Laat counter strike 2 in dit filmpje nou goed vergeleken zijn op 4K met een RTX 5090 met allerlei processors... conclusie: je hebt er weinig aan, ook niet met honderden fps ;)

YouTube: The 5800X3D's End? RTX 5090 CPU Scaling Tested
Alleen speelt (bijna) niemand cs2 op 4k very high 4x MSAA, en ook niet echt op 1440p. De meeste mensen spelen het op 1080p low of zelfs sub-1080p 4:3 stretched (al begint dat wel af te nemen). Daarnaast gaat dit vermoedelijk over een benchmark map. Ik kan je vertellen dat die niet goed laat zien hoe de performance in een premier of faceit match is.
YouTube: The 5800X3D's End? RTX 5090 CPU Scaling Tested (met name hier zie je heel mooi dat een 5800X3D nog steeds nauwelijks onderdoet voor een 9800X3D bij veel games en prima mee kan met een RTX 5090)

Dus sowieso is het een slechte koop
Ik zie daar toch iets anders, namelijk dat zelfs op 4K de %1 lows gemiddeld 28 procent hoger liggen op de 9800X3D dan op de 5800X3D. Dat is wel een significant betere consistentie.

Dat je het de prijs niet waard vind is prima, maar flagship producten (of het nou CPU's of GPU's zijn) waren toch al nooit interessant qua prijs-prestatieverhouding, en dat is nu niet anders.
Plus dat er natuurlijk legio spellen zijn die bij wijze van spreken nog met de iGPU een CPU bottleneck hebben. Neem Stellaris maar als voorbeeld.

Je kan het gerust op 2160p spelen, wat fijn is bij zulke strategiespellen, maar waar je nog steeds baat bij een zo snel mogelijke CPU.

Zeker op de PC is “triple A” slechts één doelgroep, niet dé doelgroep.
Juist niet zo belangrijk met CPU tests. De graphics worden niet zwaarder voor een CPU als die gerendered worden met 4K. Het grootste verschil zit in de graphics settings in de game, want die bepalen alle effects e.d.

De cijfers die je bij CPU benchmarks laat zien wat de maximum FPS is die de CPU kan draaien. Stel je hebt een RTX9090 , dan gaat deze CPU niet harder lopen dan deze cijfers.. Op 4K niet, op 240p niet.

We hebben het hier over value. Je kan kopen naar wat je precies genoeg mee hebt vandaag (hint: dan voldoet alles), of iets wat over paar jaar ook nog marge over heeft voor nieuwe games, een GPU upgrade, enzovoort. Er valt iets voor te zeggen om dit voor volle builds wel te testen, maar persoonlijk zie ik deze cijfers nog uitgesplitst omdat je CPU+MB+Geheugen en GPU als losse upgrades kan doen.

[Reactie gewijzigd door Hans1990 op 18 april 2026 08:15]

... en juist daarom vertekent het dus behoorlijk voor mensen die 4K willen gamen omdat je daar simpelweg geen dure processor voor nodig hebt tenzij je heel zwaar op de cpu leunende games doet (met name sim en strategy games).
Nou, dit dus.. Ik heb zelf een 5700x3d en iedere keer met dit soort overzichten vraag ik mij af of een overstap naar AM5 een substantieel verschil zal zijn voor 4K :? Op dit moment draai ik met een 7900XT alles best soepeltjes, maar die echte performance gains lijken toch wel mee/tegen te vallen toch? (Ik schakel de 5700x3d redelijk gelijk aan de 5800x3d)
Ja dat valt behoorlijk mee, sterker nog het is er niet. De marketing van cpu fabrikanten is zo effectief dat mijn posts met feiten hierboven zelfs gedownvoted worden omdat tweakers er zo hard in zijn gaan geloven ;)

Met name dit filmpje is echt top: YouTube: The 5800X3D's End? RTX 5090 CPU Scaling Tested

Vanaf 4:00 wordt bij een flink aantal games met een RTX 5090 een 5800X3D tegenover een 9800X3D gezet... samenvatting: op 4K zie je dus geen enkel verschil in performance bij Alan Wake, Black Myth: Wukong, COD Black Ops, CS2, Cyberpunk, etc. Alleen cpu zware games als Baldurs Gate of Starfield zie je nog wel wat verschillen maar die zijn flink kleiner dan op 1440P.

Dus kom maar op allemaal met de -1, de feiten moeten zo goed mogelijk worden verdoezeld ter hogere glorie van de 9800X3D ;).

Maar even serieus; natuurlijk zijn er verschillen en zijn er zeker games waarvoor het de moeite is hoger te gaan, maar bovenal geldt dat voor 4K gaming een cpu gewoon niet zo belangrijk is.

[Reactie gewijzigd door DeNachtwacht op 18 april 2026 10:28]

Voor 100 euro extra heb je geen 5080 tov een 5070Ti, dat is wel ongeveer het verschil tussen een 9800X3D en een 7800X3D.
Dat zal je nog verbazen.. 7800X3D staat momenteel voor €250 in de pricewatch, de 9800X3D €419. Klopt dat je nog wel wat mij moet leggen, maar tussen de duurdere 5070 Ti's en goedkoopste 5080's is dat prijsverschil is minder.
oeh dank, prima filmpje en ook mooi genuanceerd. Maar onderaan de streep beantwoordt het nog steeds niet waarom er niet gewoon even een paar 4K resoluties mee worden gebenchmarkt. Juist dit soort high end cpu's koop je voor die resolutie dus er is echt geen enkele reden waarom dat niet af en toe meegetest kan worden.

[Reactie gewijzigd door DeNachtwacht op 18 april 2026 17:17]

Vertrouwen in ali... Ik moest een studio verbouwen en had 120+ ijtems nodig, verspreid over ali, amazon en andreen gekocht. Resultata: ali is ver-uit de meest betrouwbare gebleken, met fansatsische after sale en ook de stores zelf zijn 98% prima bereikbaar voor zaken. 98% van de AE zaken kwamen binnen aangegeven levertijd. Amazon haalde 40%, met name de '''morgen geleverd'konden ze vaak niet doen. Amazon klantenservice is een draak. Net als BOL. Ik was erg verrast maar ik ben op dit moment meer overtuigd van Ali dan van EU gevestigde partijen.
Ik gebruik ook geregeld Ali. En ben er prima tevreden over. Maar om nu een voorbeeld te nemen. Ik heb in November glazen screenprotectors gekocht voor mijn telefoon. De kwaliteit laat te wensen over, want die beginnen sindskort langzaam los te laten van het scherm. Gezien je voorbij de 90 dagen bent, kan je geen retour meer aanvragen. Ook kan ik geen review maar achter laten. In het geval van een screenprotector van een paar euro geen probleem. Maar als je garantie wilt claimen op een processor van 600 euro, dan lijkt me dat een ander verhaal.
Ah ja, de ''garantie''. Ik koch een Siglent oscilloscoop van 500 euro bij Banggood. Komt ingevlogen uit HongKong. Een Nederlandse elektroshop die ik sprak, en een offerte van 140 euro meer begon te piepen 'DAN KJRIJG JE gEEN GARANTIE IN NL"!!.


""EN SERVIVE KOST OOK WAT'' DAT KRIJG JE DAAR NIET''


3 weken later kocht ik een tangetje van 7 euro bij die shop, wilde binnen 6 dagen retourneren omdat het niet de juiste was en diezelfde Nederlandse webshop :"WE NEMEN HET NIET TERUG WANt DE VERPAKKINg IS STUK!!'' . Tot zover.


Uiteindelijk mag je van een apparaat van 500 verwcahten dta het werkt. Ze;fs al werjt het niet heb ik diverse prima retourprocessen bij ali gehad. En, sterker, ik heb de Nederlandse imprteur van Siglent gebeeld en die zeiden: wij gaan niet moeilijk doen over garantiedingen, mochten die nodig zijn''.
Mooie timing! Ik zit toevallig rond te neuzen om met mijn vakantiegeld mijn PC te upgraden en ik twijfel dus heel erg over o.a. de CPU. Ik wil op 1440p/144Hz gaan gamen (dat is althans het zwaarste denk ik wat ik ga doen), maar wil wel een beetje een goede bang for the buck verhouding hebben. Ik heb nu de 9700X in gedachten, vooral omdat die een stuk goedkoper en zuiniger is. Is het zinvol om tóch voor ietsjes meer te gaan en de 9800X3D te kiezen?

[Reactie gewijzigd door CH4OS op 18 april 2026 07:06]

Wat voor GPU ga je naast die CPU zetten? De 9800X3D heeft best nog forse meerprijs. Dat geld kan je misschien beter in een GPU steken en/of een minder bezuinigde GB's geheugen (mits je anders voor 16GB had gekozen).

Niemand heeft en glazen bol, sommige CPU generaties doen het jaren goed, maar aankomende generatie gaan waarschijnlijk core aantallen we groeien. Hoelang het duurt voordat games dat gebruiken valt natuurlijk nog te zien. Laat je niet tegenhouden dat ik dit zeg hoor, maar "the best" kopen als je huidige PC al 10+ jaar oud is bijvoorbeeld vind ik zelf wat zonde. Kan je beter overwegen wat vaker te upgraden.

[Reactie gewijzigd door Hans1990 op 18 april 2026 08:22]

Aangezien raytracing mij weinig boeit, heb ik voor het moment een RX 9070XT in gedachten. Qua RAM ga ik op 32 GB zitten. Ik heb een wens lijstje; wenslijst: PC 2026 en mijn huidige systeem is inventaris: PC-GJ (die ook 32GB RAM heeft). Ik zal begin Mei anders ook een topic maken om er dieper in te duiken.

[Reactie gewijzigd door CH4OS op 18 april 2026 08:42]

Als je het budget hebt zou ik voor de 9800X3D gaan. Als je prijs/kwaliteit belangrijker vindt, dan voor de 9700X.


2x 2TB SSD is vet duur. Neem dan 1x 4TB. Koeler kan je de Arctic Freezer 36 overwegen. Die is supergoed en stil en goedkoper.

Heb je alles op je moederbord echt nodig? Anders kan je daar ook flink besparen: uitvoering: Gigabyte B850 EAGLE WIFI6E

Dan heb je die 9800X3D al praktisch voor niks.

[Reactie gewijzigd door Dekar op 18 april 2026 10:14]

Ik heb 2x 2TB op het oog, omdat ik Windows en CachyOS dual boot wil draaien.

EDIT:
@Dekar Ik moet ook wel toegeven, deze lijst is wat ik vorig jaar al had samengesteld, toen uiteindelijk een TV genomen. Dit jaar wil ik de PC dus een upgrade geven. Ik heb vooral gewoon snel wat zaken bij elkaar geklikt, onlangs met hulp van AI deze lijst wat verder gefinetuned, zodat ik in Mei een topic kan starten om de punten bij te slijpen.

[Reactie gewijzigd door CH4OS op 18 april 2026 13:50]

Je kan een 4TB SSD gewoon in 2 partities van 2TB indelen.
Dat weet ik, maar heb liever fysiek gescheiden disks. Dan kan ik ze makkelijker uitwisselen en/of formateren ook.

[Reactie gewijzigd door CH4OS op 18 april 2026 14:31]

Als je er 2 partities van maakt, heb je 2 aparte schijven die je apart kan formatteren. Er is wat dat betreft echt letterlijk geen enkel verschil voor het formatteerprogramma met 2 fysieke schijven.

Wat je met uitwisselen bedoelt weet ik niet.
Met zo'n GPU kom je wel in het gebied waar het de moeite waard kan zijn. Als je bij AMD blijft zijn er namelijk ook geen upgrade opties meer.. Maar het hangt ook af welke spellen je speelt.

Even anekdotisch: ik draai een 9800X3D met een RTX3080. Die GPU is een stuk minder krachtig dan de 9070XT, maar voor spellen zoals Microsoft Flight Simulator is X3D bijna must-have. Met een oudere 3900X kwam ik niet boven 60fps op luchthavens. Getest op 720p low (!!). Nieuwe CPU erin: 140fps. Daarna grafische pracht weer omhoog gezet, nu wordt de GPU eindelijk gebruikt.

Persoonlijk als ik naar je build kiik zou ik een goedkopere 2TB SSD kiezen (990 Evo is ook snel) en dat geld in de CPU stoppen. Maar idd topic laat meer ruimte over voor discussie
Momenteel speel ik vooral Satisfactory en wat simpelere games zoals Bounty of One en Brotato. Ik wil echter ook richting 007 First Light etc, waarvoor mijn PC momenteel net aan de minimum requirements voldoet. Ik wil dus ook min of meer investeren in de toekomst.

[Reactie gewijzigd door CH4OS op 18 april 2026 09:49]

Yup, ditzelfde kan ik ook beamen met een 3080TI. Met deze CPU komt een kaart zoals deze veel beter tot zijn recht. Hievoor had ik er nog een 8700K inzitten, dus een flinke stap was het wel.

Zo kon ik bijvoorbeeld ook eindelijk de shadow distance in Fallout 4 brute-forcen naar zo goed als max, waar ik toch wel drops kreeg op de oude opstelling.
Voor de gemiddelde fps zou ik het niet doen en het is jammer dat daar vaak nog zo op gefocust wordt. Dat is eigenlijk alleen van belang voor wie esports titels als counterstrike met zoveel mogelijk fps wil spelen. Een X3D chip is echter vooral interessant voor de betere 1% of 0,1% lows. Dat geeft een indicatie van de laagste dips en dus hoeveel je kunt merken van die kleine momenten dat de game het even iets zwaarder heeft. Hoeveel je daar werkelijk last van hebt hangt van heel veel factoren af en is dus moeilijk te zeggen, maar was voor mij de reden om wel weer voor een X3D te gaan. Ik ben van de 5800X3D naar een 9800X3D gegaan... Maar eerlijk gezegd, dat was omdat het kon en ik een hele nieuwe (en witte) build wou maken. Ik denk als budget belangrijk is dat je net zo goed de afweging 9700X vs 7800X3D kunt maken.
Voor mij is een PC als ITer zijnde ook mijn gereedschapskist als het ware, ik wil dan dus (ook) gewoon goed spul hebben, waarmee ik de komende jaren (op deze resolutie) goed vooruit kan.
is in dat geval een gewone cpu zonder x3d de betere keuze? ja, x3d is mooi in gamen, maar voor overige taken zijn de tegenhangers zonder 3d allemaal sneller. Puur gamen zou ik de 3d aanraden, maar zodra je net zo vaak of vaker andere taken doe zou ik zeker een non 3d overwegen.
Dat is dus ook precies waarom ik twijfel tussen CPU. Ik weet gewoon niet wat wijsheid is. Maar hier thuis zal het zwaarste werk denk ik wel vooral gaming zijn. Andere programma's of iets doe ik niet heel gigantisch veel en beperkt zich dan vooral in de richting van web development en Docker, dus dat kan elke PC wel afdoende, daar hoef ik geen speciale hardware op uit te kiezen. Het meeste zal dus gaming zijn.

[Reactie gewijzigd door CH4OS op 18 april 2026 13:52]

Het ligt er heel erg aan welke spellen je speelt. Als je spellen speelt die heel erg afhankelijk zijn van de CPU dan is een X3D chip het wel waard, hoewel je dan bijvoorbeeld ook naar de 7600X3D kan kijken. Maar voor heel veel spellen maakt de CPU echt geen enkel verschil op 1440p. Zie ook deze test van Hardware Canucks met een 9070XT en 5070 op 1440p: YouTube: REALISTIC CPU Scaling - RTX 5070 & RX 9070 XT
Ik wil wel iets wat gewoon weer lang meegaat, dus vind het niet erg om nu wat extra te investeren als dat wel een PC oplevert die wat langer meegaat voordat ik het opnieuw moet upgraden.
Snap ik helemaal. Ik denk dat je de afweging alleen zelf kan maken. Maar als ik kijk naar die video van Canucks dan valt mij op dat de 3600x en 9600k van jaren geleden het ook nog steeds prima doen, omdat je op hogere resolutie gewoon nog steeds gebonden bent aan de GPU.

Ik dat als ik nu zou moeten kiezen, dat ik misschien wel voor een 250K Plus of 270K Plus zou gaan. Ja, de moederborden ondersteunen geen toekomstige generaties, maar de CPUs zijn beter dan AMD in professionele workloads, en in gaming zijn ze ook beter dan de huidige AMD CPUs van dezelfde prijs. Overigens is de 7800X3D ook een hele goede keuze inmiddels, omdat de prijs flink hard is gedaald. Ik had nog niet door dat deze inmiddels voor zo'n €300 te koop is (zei het wel in tray), en dus niet veel scheelt met de 9700X.

Na nog eens wat beter te hebben gekeken naar de resultaten en prijzen zou ik in jouw geval (9070XT, 1440p, 144Hz) gaan voor één van de drie net genoemde chips, en niet voor de 9700X.
  • 250K Plus is goedkoper dan de 9700X, beter in games, en beter in productiviteit.
  • 7800X3D is net zo duur als de 9700X, veel beter in games, en gelijkwaardig in productiviteit. T.o.v. de 250K Plus is de 7800X3D beduidend duurder, iets beter in games, maar slechter in productiviteit.
  • 270K Plus is even duur als de 7800X3D, iets slechter in games, maar veel beter in productiviteit. De 270K Plus is duurder dan de 250K Plus, maar logischerwijs ook beter in alle opzichten.
Heb sinds november al een wenslijstje "pc2026" gemaakt omdat mijn inventaris "pc2015" nu wel echt aan het einde begint te geraken (met name vanwege W10 die ik niet kan upgraden)

Daarvoor had ik al de 9800X3D gekozen. Dat is sinds die tijd dus blijkbaar nog steeds niet veranderd. Dat is mooi.

Probleem is alleen dat die ram prijzen zo achterlijk hoog blijven. Toen ik de lijst samenstelde was mijn voorkeur geheugenset zo rond de 250 euro. Nu zit dat bijna tegen de 800 aan! En ik zie echt geen reden om zomaar 500 euro weg te gooien. Blijf het een lastige markt vinden.

Heb uiteraard Linux geprobeerd, maar het ontbreken van native ondersteuning vanuit de fabrikant voor mijn racesim spullen vind ik toch lastig. Moet allerhande trucjes uit gaan halen om het werkend te krijgen. Dat is jammer.
Heb sinds november al een wenslijstje "pc2026" gemaakt omdat mijn inventaris "pc2015" nu wel echt aan het einde begint te geraken (met name vanwege W10 die ik niet kan upgraden)
Heb je hier iets aan?
nieuws: Microsoft publiceert methode om TPM 2.0-systeemeis van Windows 11 te omzeilen

[Reactie gewijzigd door djwice op 18 april 2026 07:36]

Helaas niet want dan heb je geen ondersteuning.. dan kan ik net zo goed bij W10 blijven hangen want die heeft ook geen ondersteuning.
Oh, ik dacht wellicht heeft W11 in die modus wel security updates enzo en nieuwe features.
Devices that don't meet these system requirements might malfunction due to compatibility or other issues. Additionally, these devices aren't guaranteed to receive updates, including but not limited to security updates.
Bron: Windows 11 on devices that don't meet minimum system requirements - Microsoft Support

Die pagina wordt gelinkt vanuit jouw eerder aangehaalde bron. Dus ja, het kan, je kan W11 installeren op machines die niet ondersteunt worden maar je krijgt geen support en geen updates.

Desalniettemin wel bedankt voor het meedenken. Dat wordt gewaardeerd.

[Reactie gewijzigd door DonJunior op 18 april 2026 12:13]

Wellicht wordt de soep niet zo heet gegeten als dat ie wordt opgediend. Ik lees "devices aren't guaranteed to receive updates" als: je kunt niet klagen als je geen updates krijgt, maar het zou best kunnen dat je gewoon jaren lang onbeperkt updates ontvangt.

[Reactie gewijzigd door djwice op 18 april 2026 12:36]

Dus ja, het kan, je kan W11 installeren op machines die niet ondersteunt worden maar je krijgt geen support
Hoe vaak bel jij MS support?
Meestal belt MS support jou vanuit India, doen ze ook graag als je W11 niet wordt ondersteund..
en geen updates.
Maandelijks updates krijg je gewoon, alleen moet je voor bijvoorbeeld 24H2 -> 25H2 iets meer moeite doen.
Dat is toch niet het punt? Als je issues hebt met randapparatuur of andere software of drivers dan heb je nergens support. Wellicht best effort. Het is aan de persoon die een niet ondersteunde configuratie draait om te bepalen of dat erg is.

Ik heb een oude convertible van mij pa geupgrade naar Windows 11 (als dat niet werkte wilde hij wel naar Linux over). Maar aangezien hij niet veel bijzonders ermee doet (wat websites) en er hooguit een muis op aansluit is dat niet zo erg.
Mja RAM is sowieso wel een issue. Want in tegenstelling tot voorgaande generaties, kun je niet zomaar 2 sticks erbij proppen om het te verdubbelen. Dan start je PC niet meer op. Heeft met dualsided vs singlesided te maken, meen ik. En toen ik met AM5 begon was vrijwel alles dual sided vanaf 16GB. Dus het grootst theoretische haalbare was 96GB, meer kon gewoon niet. Inmiddels is er wel wat veranderd, maar de 96 die ik nu heb, zou nu echt onbetaalbaar zijn geworden.

Wel een tip: tweedehands zijn er dus nog wel wat sticks verkrijgbaar voor een veel voordeligere prijs. Ik had zelf dus de fout gemaakt en moest mijn oude RAM verkopen, maar heb nog significant onder de huidige prijs moeten zitten voor er gegadigden waren.
@Tomas Hochstenbach complimenten eerdere keer voor je diepgaande artikelen.
Ik heb zelf de Ryzen 7600. In mijn budget was geen ruimte voor een 7800X3D, want die was toen nog 350 euro en dan moest ik 200 euro besparen op mijn videokaart. En ik kan je garanderen dat dat veel meer verschil maakt in gaming prestaties dan de CPU in bijna alle scenarios.
De 9950x3d is 575 bij Ali maar die hebben tot 19-4 couponactie. Daarmee kan je 60 euro korting krijgen. Ligt opgeslagen in Parijs. Resultaat: nieuwe 9950x3d, free shipping, binnen 3 dagen op mijn deurmat (was aangegeven: tussen 3 en 6 dagen levertijd) voor 518 totaal. De andere winkels zitten minstens 120 daarboven.


Ik had een 9800x3d maar dacht een upgrade gaat me zo, met doorverkoop 9800 minimaal kosten. Tip van de ochtend!
Mis zeke met de huidige prijzen eigenlijk nog wel wat hogere am4 processoren.
Zou prima om die ook mee te blijven nemen.
We moeten nu eenmaal ergens een keer stoppen - met het compleet testen van alle processors in de grafieken zijn we al anderhalve maand bezig geweest in ons testlab :)
Ik snap dat jullie een 5090 gebruiken om de CPUs zo zwaar mogelijk te belasten. Maar kunnen we alsjeblieft ook eens wat uitgebreidere tests krijgen met meer realistische scenario's? Op YouTube zijn er jammer genoeg ook maar weinig van dit soort tests te vinden, maar iedere test die er wel te vinden is laat zien dat zodra je lager gaat dan een 5090 of 5080, en hoger gaan dan 1080p, de CPU eigenlijk geen enkel verschil meer maakt, behalve in een paar specifieke CPU intensieve games. Ik vind dan ook dat de tests met een 5090 een best vertekend beeld geven over de daadwerkelijke impact van de CPU, en dat hier te weinig aandacht aan wordt besteed.

Zie bijvoorbeeld deze video van Hardware Canucks over hoe weinig verschil CPUs vaak maken: YouTube: REALISTIC CPU Scaling - RTX 5070 & RX 9070 XT

[Reactie gewijzigd door Stijnvi op 18 april 2026 12:09]

Volgens mij hebben we een paar dagen geleden precies gepubliceerd waar je naar op zoek bent: De beste budgetgaming-pc van 12 configuraties - Tweakers.
Ik had deze test jammer genoeg even gemist, want dit is inderdaad precies wat ik bedoel. Ook heel mooi dat er verschillende samenstellingen van RAM zijn meegenomen. Hopelijk komen er in de toekomst nog meer van dit soort tests. In ieder geval al super bedankt voor deze test!

Deze test is natuurlijk gericht op het bouwen van een compleet nieuwe PC, maar ik zou het ook heel leuk en interessant vinden om een keer tests te zien die tonen wat het verschil is van verschillende upgrades in een oude PC. Stel je pakt een van de PC's uit een oude Desktop Best Buy Guide zoals deze uit september 2020, en je test dan wat de impact is van de GPU vervangen door een 9060 XT (8GB of 16GB), een upgrade van zo'n €400. En hoe verhoudt zich dat tot bijvoorbeeld de compleet nieuwe PC's van €1000-1400 uit de test die je hebt gelinkt. En wat zou het effect zijn van naast een nieuwe GPU ook nog de CPU upgraden naar een 5800X3D als deze daadwerkelijk opnieuw wordt uitgebracht. Zeker nu de stap naar DDR5 zo duur is lijkt me dit een hele interessante test.

Ik verwacht zeker niet dat iedere mogelijke combinatie getest wordt, dat is namelijk onmogelijk, maar dit zou ik wel een hele interessante vinden. En zoals gezegd ben ik al heel blij met de recente test waarin verschillende samenstellingen van een nieuwe PC worden getest.
Maar kunnen we alsjeblieft ook eens wat uitgebreidere tests krijgen met meer realistische scenario's?
Speciaal voor jou: YouTube: Gamers Are Wrong About 1440p vs 1080p CPU Benchmarking
Ik heb niks tegen op het testen op 1080p met een 5090. Zoals gezegd snap ik dat dit nodig is om de volledige potentie van de CPU aan te tonen. Ik geef alleen aan dat dit geen volledig noch realistisch beeld geeft over de impact van een CPU upgrade voor het merendeel van de gamers. En daar wordt in mijn ogen te weinig aandacht aan besteed.

CPU tests komen eigenlijk altijd neer op "CPU A geeft X% meer frames dan CPU B". Zelfs in de video die jij linkt zeggen ze "at native 1440p it's 27% faster" over de 9800X3D vs de 5800X3D. Ze zeggen zelfs "but had we tested at 1440p with quality upscaling, using the settings that the majority of 1440p gamers apparently do, the 9800X3D ends up 36% faster". Maar dat is best wel misleidend, want de meerderheid van 1440p gamers gebruikt misschien wel die settings, maar gebruikt zeker geen 5090.

Door dit soort onvolledige conclusies worden veel gamers verleid om te veel geld uit te geven aan een duurdere CPU, terwijl zij met hun eigen configuratie vaak helemaal niet hetzelfde verschil in performance halen. Zoals te zien is in de video die ik heb gelinkt is er in de meeste games amper tot geen verschil tussen een 3700x of 10600k van 6/7 jaar geleden en een nieuwe 9800X3D, wanneer je een 9070XT gebruikt en op 1440p max settings speelt zonder RT en upscaling. En ja, er zijn ook games waar het wel een enorm verschil maakt. En dat wordt gelukkig ook getoond in de video.

Het lijkt mij gewoon goed om meer aandacht te besteden aan realistische combinaties, en de test die @Tomas Hochstenbach heeft gelinkt is daarin een goede eerste stap.

TLDR: ik vind niet dat we moeten stoppen met het testen van CPUs op 1080p met een 5090. Ik vind wel dat er meer informatie moet komen over realistische scenario's en samenstellingen.
Door dit soort onvolledige conclusies worden veel gamers verleid om te veel geld uit te geven aan een duurdere CPU, terwijl zij met hun eigen configuratie vaak helemaal niet hetzelfde verschil in performance halen
Daarom moet je zowel CPU als GPU reviews gebruiken, gebruik de GPU reviews om te kijken wat voor framerates je kunt halen met jouw GPU, en gebruik dan de CPU reviews om te kijken welke CPU daar bij past (bij die framerates dus).
Daarvoor hoef je CPUs dus niet op meer dan 1080p te testen.
Bedankt Tweakers dat je dus net deze 5800X3D gebruiker hard op hebt laten lachen. Het TV systeempie later met een 5600X lijkt ook nog steeds een goeie keuze geweest. Hoewel dus deze benchmarks wat minder zeggen over emulator performance natuurlijk. (Over het algemeen draait daarop PS2, Gamecube, Xbox op 4k resolutie)
P.S. De 5700G zal in de buurt van de 8600G liggen neem ik aan?

[Reactie gewijzigd door AtariXLfanboy op 18 april 2026 15:56]

@Tomas Hochstenbach wordt het wellicht tijd om ook een "voor AI" categorie toe te voegen? Bijvoorbeeld aantal PCIe lanes voor eventueel meer GPU's kan dan een criterium worden.

Idem voor de best Buy Guide van een systeem: snelle opslag voor veel modellen en data sets.

Hangt wellicht ook.af of mensen zelf een model willen trainen of slechts wiillem uitvoeren. Vooral programmeren, of juist plaatjes, muziek of video genereren, of slechts detecteren wie voor de deur staat of gewoon alleen welke kentekens de oprit op komt (Yolo). Of wil je gewoon lekker babbelen met een lokaal model of juist een klein autonoom robotje. Of gewoon het licht anders aan hebben als jij in de ruimte ben en andere muziek, dan wanneer je partner alleen is of jullie met z'n tweeën of zelfs met de kinderen of visite zijn. Als er een ander spel op tafel komt, of een bepaald gerecht dat de sfeer automatisch aangepast wordt.

Beste (open)"claw" of hoe richt ik "claw" (wellicht de nvidia versie, of een nano of tiny versie) het veiligste in. Wat kun je er allemaal mee? En dat soort vragen.
Ik vind PC gaming verspilde tijd en moeite, nooit aan begonnen. Maar kijk hoeveel mensen het leuk vinden. Het hoeft niet winstgevend te zijn om te experimenteren. Alles wat je kan doen met apparatuur die je al hebt, is mooi meegenomen en milieuvriendelijk. En ik heb geen Apple silicon voor de duidelijkheid.
Op de meeste laptops kun je inloggen met gezichtsherkenning, dat is AI. Je kunt zelfs op een kleine videokaart https://github.com/karpathy/autoresearch draaien, bijvoorbeeld op je obsidian data.

Over het algemeen is het maken van AI-modellen efficiënter op Nvidia hardware dan op Apple hardware. Dat zelfde geldt ook voor het draaien van AI-modellen; als je de prijs van de hardware mee neemt is een Apple systeem ongeveer 2x zo duur voor dezelfde performance als een PC met NVIDIA Blackwell kaart.

Met unsloth studio of een van hun Jupyter Notebooks kun je in een kwartiertje een klein model naar jouw smaak aanpassen. Bijvoorbeeld door het te trainen op een paar fotos van jezelf of foto's van wiskundige formules en LaTeX équivalent, waarna het model ineens ook nieuwe foto's en modellen heeft leren omzetten naar LaTeX.

In de praktijk kost het draaien van AI-modellen lokaal niet veel stroom (video generatie is daar een uitzondering op omdat je alle beelden van de scène in een keert in het geheugen moet hebben en met elkaar moet relateren).

Hier zijn voorbeelden van modellen die direct lokaal op een telefoon werken: https://aihub.qualcomm.com/models dus zeker ook op je PC. En soms dus ook op je NAS als die een NPU heeft.

[Reactie gewijzigd door djwice op 18 april 2026 10:20]


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn