Hoofdcategorieën

Xs4all-oprichter in actie tegen stemcomputers

Door Martin Sturm, dinsdag 11 juli 2006 01:17
Bron: WVSCN-actie, views: 26.012

Hacker, oprichter van Xs4all en organisator van hackerfestivals zoals What The Hack Rop Gonggrijp is een actie gestart tegen het gebruik van stemcomputers. De privacyvoorvechter is van mening dat de broncode van de stemmachines openbaar moet zijn en de uitslag van verkiezingen controleerbaar.

StemcomputerVolgens de initiatiefnemers van de actie 'Wij vertrouwen stemcomputers niet' heeft de introductie van de stemcomputer ervoor gezorgd dat verkiezingen niet meer eenvoudig gecontroleerd kunnen worden op een eerlijk verloop. 'Toen stemmen nog gebeurde met een ouderwets stembiljet en potlood werd dit eerlijke verloop gecontroleerd door tienduizenden burgers', aldus de site van de actie. 'Nu zetten diezelfde tienduizenden burgers simpel een handtekening onder een kassabonnetje wat uit de stemcomputer komt en gebaseerd is op wat gegevens in het geheugen van het apparaat'. Het voornaamste bezwaar van de initiatiefnemers van de actie is dat niemand de broncode van de stemcomputers kan controleren en in feite enkele techneuten de plaats hebben ingenomen van de duizenden burgers. Hierdoor hoeft men theoretisch bijvoorbeeld veel minder mensen om te kopen om verkiezingen significant te kunnen beïnvloeden, zo menen de actievoerders. Vergelijkbare conclusies werden ook getrokken uit een recent Amerikaans onderzoek naar de mogelijkheid tot het frauderen met stemcomputers.

De initiatiefnemers, naast Rop Gonggrijp zijn dit Peter Knoppers, Anne-Marie Oostveen en Barry Wels, vinden alleen het beschikbaarstellen van de broncode van de software voor stemcomputers niet voldoende. Het is namelijk nauwelijks te controleren welke software op de stemcomputer draait, dus ook niet of dit de software is waarvan de broncode beschikbaar is, zo is te lezen op de website van de actie. De actievoerders eisen dat van elke stem een 'bonnetje' wordt geprint wat dan ook als basis wordt gebruikt voor de uiteindelijke telling, waarmee de stemcomputer eigenlijk overbodig wordt. Fabrikanten van stemcomputers stellen (PDF) echter dat een 'paper trail', zoals dit in de stemcomputerbranche ook wel wordt genoemd, geen enkel zin heeft. Voorstanders van elektronisch stemmen voeren over het algemeen als belangrijkste argument aan dat de uitslag na de verkiezing veel sneller beschikbaar is en dat er kosten worden bespaard door het besparen op drukkosten van stembiljetten. Daarnaast is het eenvoudiger om stemcomputers toegankelijk te maken voor mensen met een handicap.

Volgende 09:09
Vorige 23:06

Reacties

«  1  2  3  4  »

het debat rond OSS stemcomputers (in de VS dan) is echt lachwekkend.. er zijn stemcomputermaakbedrijven daar die claimen dat hun recht op winst gaat boven het recht van de burgers op eerlijk controleerbare verkiezingen, en om die reden ook meerdere staten hebben aangeklaagd die vroegen om opensource 'besturingssystemen' van die dingen.. al weet ik niet of een rechter daar al een uitspraak over heeft gedaan :+

De VSA is altijd al een land apart geweest. Maar wat daar gebeurde kon imh echt niet door de beugel. Men gebruikte daar simpelweg tablet PCs waar je gewoon USB sticks kon insteken en software kon in aanpassen. Ik weet niet hoe het in Nederland zit maar hier in België zijn de stemcomputers vrij oude systemen waar je langs de buitenkant niets vind om iets op aan te sluiten. Het enige I/O apparaat dat je hebt is een pen en de systemen starten op van een opstartdiskette.

En een opstartdiskette is geen I/O apparaat? 's Nachts inbreken in stemlokaal, flopje vervangen, et voila, alle uitgebrachte stemmen zijn gemanipuleerd 8-)

Het Belgische systeem is imho veiliger dan jullie denken. Ik heb reeds enkele malen mijn burgerplicht vervult (zitten bij de verkiezingen) en het is echt wel redelijk veilig (niets is waterdicht, maar toch).

De stemmachines worden 's ochtends opgestart met een diskette die onder gesloten en verzegelde omslag verzonden is. 4 mensen moeten verklaren dat er niets verdachts met het zegel is. 2 of 3 personen (weet het niet meer zeker) hebben elk een wachtwoord ontvangen (per aangetekend schrijven) en dienen dit wachtwoord op alle stemmachines in te tikken om het te activeren (dus minstens 2 wachtwoorden per machine). Daarna dient er ook een verificatie stem uitgevoerd te worden (dwz, er worden 5 stemmen uitgebracht en er wordt genoteerd op wie er gestemd is). Deze gaan ook in een verzegelde omslag en wordt bij het tellen ingelezen. Als de referentie stem niet klopt, is de stemming ongeldig en moet opnieuw gestemd worden (gebeurd zelden). Als er twijfel is over de resultaten kan er steeds "manueel" geteld worden. De resultaten worden namelijk zowel op floppy als op een magnetische kaart bijgehouden en de floppy is niet toegankelijk tijdens het stemmen. De magnetisch kaarten gaan in een aparte, verzegelde urne, die in geval van twijfel of vermoeden van fraude geteld zal worden. Ik heb in alle geval niet onmiddelijk gaten gezien in dit systeem om eerlijk te zijn. En ja, als er iets "fout" gaat met een pc, klinkt er ook een alarmsignaal.

@ Terracotta

De stemmachines beschikken niet over een harde schijf. Dus daar kan niks fout gaan. En wat geknoei met code op de diskette betreft, daarvoor dient nu net die verificatiestem. Even een voorbeeld. Als verificatiestem wordt er gestemd op partij A, D en G en op personen X en Z. Dit wordt genoteerd en door 2 personen ondertekend. Er is dan een controle mogelijk want de eerste stem die zich op de diskette bevind is de verificatie stem. Als deze niet overeenkomt met wat er op het papier genoteerd staat, is er mogelijk sprake van fouten of fraude, en zal de stemming (voor dat kiesbureau) moeten herdaan worden.

En als wat er op de diskette of harde schijf van de stemmachines verkeerde code staat? Zodat er dus verkeerde informatie op de diskette en de magnetische kaart terecht komen? Een mens kan niet nakijken of zijn stem nu klopt met wat hij ingegeven heeft aangezien je daar weer een computer voor nodig hebt. Nu ja, het ziet er wel redelijk veilig uit, maar aan de bron is er nog wel ruimte voor fraude.

Dat is zelfs twee keer fout:

1) Als de software _weet_ dat de eerste stemmen verificatie stemmen zijn dan zal die daar natuurlijk nooit mee knoeien. Dus dat controle mechanisme werkt voor geen meter.

2) De stemmen staan dus in volgorde op de disk? En dat is dezelfde volgorde waarin de mensen in het stemlocaal geregistreerd werden? Leuk, ik dacht dat stemmen anoniem mocht, maar kennelijk is ook dat democratische principe overboord gezet...

@ hansg:
Er wordt inderdaad genoteerd wie er komen stemmen. Dat wordt netjes afgestreept op een lijst. Ik kan me alleen niet herinneren dat er ook wordt bijgehouden in welke volgorde iedereen komt. Ja, de stembriefjes worden op een prikker gestoken. Het lijkt me echter niet dat ze deze ook weer in die volgorde met de magneetkaarten en/of diskettes mee terugsturen om na te gaan wie op wie heeft gestemd.

Durf je wel je pinpas te gebruiken in een winkel? Vergeet niet dat je dan niet meer anoniem winkelt :+

Reactie op NeuroFobia:

Ik heb mijn burgerdienst ook gedaan. En als zitter (ze hadden snel genoeg gezien dat ik "iets met computer deed") mocht ik de kaarten formateren.

Het gaat dus als volgt in Belgie: De stemcomputers worden opgestart met diskette waar het stemprogramma op staat. De diskette word gebruikt voor alle systemen op te starten. (er zit idd geen HD in de systemen.) De gebruiker (stemmer) moet een geformateerde magneetkaart in het systeem steken die hij krijgt bij afgiste van zijn indentiteitskaart. Het programma laat de keuze en schrijft het resultaat op de magneetkaart. Daarnaa moet hij de magneetkaart in de stembak steken waar een maneetkaartlezer inzit. deze magneetkaartlezer is gekoppelt aan een PC die ook met een disktte opstart. bij stoom uitval zouden dus alle kaarten opnieuw in de lezer gestopt moeten worden. Er is geen registratie van welke volgorde iedereen binnenkomt dus je kan nooit zien wie voor wat stemde.

na dit alles kwam de voorzitter met zijn diskette om het resultaat te bewaren. deze moest hij persoonlijk verzegeld wegbrengen. ook de kaarten moesten in een zak en verzegelen.

Bij de laatste verkiezingen in belgie kon je gewoon de broncode downloaden van het programma. Ik heb momenteel vertrouwen in het stemcomputer. ik zie geen probleem in deze manier.


Over de eerste testkaarten valt nog te zeggen dat deze door de voorzitter in de computer worden gestoken. hij vult een test resultaat in wat hij zelf mag kiezen en deze wordt onder verzegelde brief mee gestuurd. Dit om te testen of er niet geprutst is met het programma.

uiteraard kunnen de zitters niet zien wat de mensen stemden. (we konden het soms wel raden) :D

Op zich klinkt deze Belgische methodiek redelijk betrouwbaar.
Ik zie al mogelijk methodes voor fraude de overblijven:
* Het kraken van het aanwezig bios/OS van de stemcomputer en eventueel een maken van mod chips daarvoor vergelijkbaar met de chips van gamingconsoles.
* Het kraken (uitlekken...) van het diskette verificatiemechnisme en vervolgens eigen diskette software laden in de stemmachines

Een verbetering zou nog kunnen zijn dat de stemmer bij het stoppen van de magneetkaart in eenstembak met magneetlezer zijn stem nog eens herbevestigd kan zien op een schermpje. Je hebt dan een afzonderlijke bevestiging van het resultaat los van de stemcomputer.

"Als de referentie stem niet klopt, is de stemming ongeldig en moet opnieuw gestemd worden (gebeurd zelden)."

O, mijn Opperwezen!..,

Als het heel soms fout gaat bij slechts 5 stemmen dan moet het vrijwel zeker een keer fout gaan als miljoenen mensen gaan stemmen.
Het is namelijk fout om te denken dat je met 5 stemmen alle andere stemmen kunt verantwoorden.
Het moet ALTIJD goed gaan.
1 enkel foutje in de 5 teststemmen wijst op een fout in het systeem en die fout zal dus vaker optreden.
Bij 1 enkel foutje moet dus het gehele stemsysteem worden herzien en moet er vooral niet nog een keer gestemd worden met dit systeem.
Je weet namelijk niet hoe groot de kans is dat die fout nog een keer optreed. Mischien is het wel 1 op 5.

Helaas, maar jullie worden in't O'tje genomen, beste zuiderbuuren.
En ik zie ze hier in nederland liever ook niet.
Computers zijn te makkelijk te beinvloeden en er zijn ongelovelijk veel meer plekken waar er een fout gemaakt kan zijn (denk aan duizenden regels bios, honderdduizenden regels os, duizenden regels drivers, tienduizenden regels software).
Dat is een enorm verschil met de eenvoud van papier.

Ik meer vertrouwen in het tellen van de pc dan 70-jarige oma's (die zitten er vaak) die een paar duizen briefjes moeten tellen.....

De VS zijn een land ;)

Alsof je geen geld kunt verdienen met OpenSource Software... |:( Maar ja, dat is het standaard dogma waar velen mee zitten. Hetzelfde dogma als OpenSource Software = gratis software

Je kan er niet evenveel geld mee verdienen omdat iedereen er naar buiten mee kan komen, waardoor je winstmarges dus zakken, slecht voor een bedrijf, goed voor een staat want winstmarges van 80% zijn een serieuze welvaartsverlies, dat wordt nooit gecompenseerd door de tewerkstelling die die bedrijven creeeren. Dit gezegd zijnde: doordat er wel geld mee verdient kan worden zijn het andere spelers die geleidelijk groter worden.

Maar daarintegen staan veel lagere ontwikkelkosten zodat je marge toch hoog genoeg staat.
Je focus gaat meer naar declarabiliteit dan investeren in een product.

Als jij in je voorwaarden opneemt dat de source van de software op te vragen is, en degene die de aanvraag indient daarbij laat ondertekenen dat er niet aan concurrerende machines/software gewerkt wordt, is dit open genoeg voor een dergelijke toepassing als stemcomputers. Ik hoef er niet aan te ontwikkelen, ik hoef het niet te gebruiken, ik wil het alleen kunnen inzien omdat ik er niet het volle vertrouwen in zou hebben.

Juist. Open source licenties verschillen nogal. Wat ze allemaal gemeen hebben is dat je vrije toegang moet hebben tot de source. Voor dit soort toepassingen zou dat voldoende moeten zijn, omdat iedereen zich ervan kan verwittigen dat de software exact datgene doet dat het moet doen.

Echter, de meeste Open Source licentie voegen er nog iets aan toe: het recht op vrije herdistributie (evt na aanpassingen). En daar wringt hem de schoen. Wat zijn de distributiekosten van software? Juist, (nagenoeg) nihil. Het maakt geen verschil of je hetzelfde stukje software 1 of 100000 keer uitlevert: genoeg diensten via welke je gratis je software kunt distribueren over het Internet. Handleidingen kunnen digitaal, aan CD's en dergelijke is geen behoefte. Stel dus dat jij een leuk GPL proggie hebt. Je vraagt daar ¤ 100 voor. Ik vind het fors, maar tja: jij bent de enige met dat progsel en ik heb dus geen keus (vuile monopolist! ;)). Andere mensen zien het progsel en vinden het ook interessant. In plaats van ze door te verwijzen naar jou stel ik ze voor, zonder scrupule als ik ben, ze het te leveren voor ¤ 90. Zij sparen ¤ 10, ik verdien een leuk zakcentje en jij kan niets doen, je hebt me tenslotte zelf het recht op herdistributie gegeven. Die vrienden van mij doen hetzelfde, maar pakken het grootser aan en vragen nog maar ¤ 50. Het is niet moeilijk te zien dat in een dergelijke "markt" de prijs uiteindelijk, door het grote aantal aanbieders, zal dalen tot nagenoeg de distributiekosten, 0 dus. Information wants to be ¤ 6,95? Free software wants to be free. Dat is geen dogma, maar fundamentele economie. Marktwerking enzo. Dogma is juist "free as in freedom of speech, not as in beer".

Als je open source voor stemmachines verplicht maakt, en een goeie verplichte licentie schrijft, is er geen gevolg voor de bedrijven.
Bedrijven kunnen gewoon hun machines verkopen, alleen moet de source openbaar beschikbaar zijn. Iedereen mag de source in zien, maar mag het bijvoorbeeld alleen maar gebruiken om er bugs uit te halen.
Als er dan bijvoorbeeld een bedrijf code jat, is dat zo te zien. Als hij zijn machines wil verkopen, moet hij namelijk ook de code openbaar maken.

Sterker nog, laat die software maar open blijven...aan de software alleen heb je niets; je zal ook de hardware moeten ontwikkelen en het hele systeem (software, hardware en training) aan iemand moeten verkopen.

En als een gemeente/land al een lopend contract heeft met een bedrijf, dan is die relatie niet zo snel verboken.

Appart daarvan; een democratie is enkel zo sterk als het apparaat waarmee die democratie in stand wordt gehouden. Een stem machine moet dus, net als de democratie die zij waarborgd, rotsvast en open zijn. Securitie through obscurity is een mythe...ofwel een leugen. Om men vertwouwen te geven in een dergelijk systeem moet dit systeem dan ook open zijn. Technisch kan dat...dus MOET je dat ook doen, omdat elk tegenargument niet relevant is; je stemsysteem moet ijzersterk en volkomen te vertrouwen zijn.

Wat ik mis in de discussie op deze pagina is wat Rob Gonggrijp (en anderen) het meeste verontrust: de drempel tot corruptie wordt enorm verlaagd. Vroeger moest je vele honderden tot duizenden mensen omkopen (met alle risico's van dien)om een beetje serieuze fraude te organiseren, met stemcomputers zijn dat er minder dan 10 ! Encryptie, Open Source en een gebrek aan I/O aansluitingen helpen daar niet tegen.

Onze maatschappij vertrouwt teveel blindelings op machines en de mensen die ze maken en/of er mee werken. Of zoals veel service-desks zeggen 'maar het staat in de computer en die liegt echt niet' |:(

idd
Voorstanders van elektronisch stemmen voeren over het algemeen als belangrijkste argument aan dat de uitslag na de verkiezing veel sneller beschikbaar is en dat er kosten worden bespaard door het besparen op drukkosten van stembiljetten. Daarnaast is het eenvoudiger om stemcomputers toegankelijk te maken voor mensen met een handicap.
Dat weegt ook helemaal op tegen een eerlijke democratische uitslag.


(Voor degenen die het niet door hadden dit was heel erg sarcastisch bedoeld.)

met stemcomputers zijn dat er minder dan 10 !
Dat is ook nogal een raar argument, stel je wilt de verkiezingen van 22 november in Nederland beinvloeden. Wat moet je dan doen, bij meerdere stemachine fabrikanten de programeer ploeg omkopen zodat ze voor je een aangepaste versie maken, die moet je bij allerlei gemeentes op de stemmachines krijgen om een substantieel resultaat te bereiken, daarvoor moet je heel wat ambtenaren omkopen. Het is niet dat die apparaten direct aan het internet hangen, dus remote kun je ze niet flashen. Open Source is zelfs een gevaar in deze want 1 ambtenaar zou de opensource stemmachine software kunnen aanpassen en in 1 gemeente zo bij bijvoorbeeld lokale verkiezingen de uitslag dramatisch beinvloeden.

Neuh, je hoeft je alleen maar toegang te verschaffen tot het LAN van de programmeurs. Een beetje hacker heeft daar geen problemen mee.

Omkopen heeft als nadeel dat er meer mensen dan alleen jij zijn die jou kunnen verraden.

Daar gaat het niet om. Als burger heb ik het recht om te weten en verifieren dat onze verkiezingen op eerlijke wijze verlopen. Een simpel bonnetje zorgt al dat aan die eis voldaan is: ik kan zien dat mijn stem correct genoteerd is. Hebben we helemaal geen open source of wat dan ook voor nodig.

Na het stemmen kunnen willekeurig gekozen machines nog even met de hand herteld worden. Als de telling van de bonnetjes overeenkomt met de electronische is alles in orde. Als er een verschil is dan is onze democratie in gevaar.

Voordeel: we hebben dan de snelheid van electronisch tellen en de volledige transparantie van papier.

Iedereen die vind dat een bonnetje niet kan of mag is naar mijn idee een staats-gevaarlijke terrorist die bezig is een van de meest fundamentele democratische processen die we hebben te slopen. En dat meen ik.

Een simpel bonnetje zorgt al dat aan die eis voldaan is: ik kan zien dat mijn stem correct genoteerd is.

Kan die uitslag dan na het printen van een bonnetje niet meer worden veranderd?

reactie op Reddmar

In principe doet dat er niet toe. Als er volgens genoeg mensen een vreemde uitslag uitkomt, dan kan je bij wijze van spreken al die bonnetjes weer bij elkaar gaan leggen en dan alsnog controleren of er iets vreemds uitgekomen is. Erg veel werk natuurlijk, maar het gaat dus even om het principe...

Daarvoor is de willekeurig gekozen hertelling, zoals hansg beschreef.
Je bepaalt willekeurig welke dit machines worden gecontroleerd, telt de bonnetjes handmatig, en kijkt of dit klopt met wat de computer zegt. Is dit niet zo, dan hebben ze krot geteld of is er geknoeid met de computer.

Maar ik neem aan dat fraude met papieren stemmen in bijv. Afrikaanse landen ook niet gebeurd door duizenden kiezers om te kopen; eerder door iemand te betalen om een doos stemmen uit een oppositie-gezind district kwijt te maken oid. Ik denk dat als je een beetje je best doet stemcomputers niet onveiliger zijn dan "gewoon" stemmen.

En al loopt het dan eerlijk gedurende de verkiezing, dan weten partijen zichzelf toch zo te verfromfraaien dat degene en/of de partij die het meest gekozen is, helemaal niet voorkomt rond de grote tafel van de beslissers.

Overigens, met papieren kieslijsten maakt men ook wel eens een 'foutje'. Klein voorbeeldje is hierbij de Oekraïne.

dan weten partijen zichzelf toch zo te verfromfraaien dat degene en/of de partij die het meest gekozen is, helemaal niet voorkomt rond de grote tafel van de beslissers.
Het is toch echt de meerderheid die beslist hier, een eerlijk politicus leeft niet lang in nederland, ondanks het feit dat veel kiezers zeggen dat de politiek maar niets is (maar ondertussen wel kiezen voor de politicus die er een potje van maakt)

Kritiek op de politiek is kritiek op "het volk"

'k Denk dat hem het eerder over het Vlaams Blok had dat nooit kans krijgt om te regeren.

Oekraïne is nu juist een mooi voorbeeld van de voordelen van de papieren stembiljetten: de fraude was zó duidelijk zichtbaar dat het halve volk op de been kwam en net zolang bleef protesteren tot de zittende regering bakzeil haalde. Als er stemcomputers gebruikt waren was de fraude veel subtieler geweest en hadden meer mensen gedacht: "Ach, die computer zal wel gelijk hebben".

Het lijkt me dat de interne werking van een stemcomputer boven elke twijfel verheven moet zijn. Het stemmen is het hart en de oorsprong van een democratie. Eigenlijk verbazingwekkend dat we over de interne werking van die machines nog in het duister tasten.

Ik tast ook in het duister over wat er binnenin mijn TV gebeurd (naja, niet echt, genoeg electronica kennis in m'n koppie) - maar zo lang het ding doet wat 't hoort te doen zie je mij niet klagen.

En daarin schuilt het probleem - er zijn blijkbaar mensen die denken dat er nu al genoeg mogelijkheid is om te frauderen met die kasten, zij het door de stemmer danwel door de overheid danwel door de maker etc., dat er kans is dat het nu al is gebeurd. Dat die kastjes dus -niet- doen wat ze horen te doen.

Vooralsnog lijkt het erop dat elke stemming overeenkomt met onafhankelijke onderzoeken op straat en via internet e.d., dus hebben de meeste mensen geen reden om dat soort dingen te denken... maar ja...

aan de andere kant kan dit soort software natuurlijk prima 'open source' gemaakt worden... bijster moeilijk stuk software is 't nou ook weer niet (knopje ingedrukt, vragen of ze 't zeker weten, juiste tellertje ophogen). Probleem is alleen wel dat je meteen dezelfde mensen krijgt die dan aan gaan voeren dat je nooit zeker weet of die software ook echt geladen is tijdens de stemming. En zo ja, of een stukje hardware niet toevallig een ander stuk software gaat laden, of dat ie 1 op de 1000 stemmen aan een bepaalt nummertje hangt, etc. Dus ze vertrouwen de hardware nog minder dan de software... vandaar die paper trail... krijg je dus alsnog bonnetjes. Nu is wel de gein, dat je die bonnetjes, aangezien het prints zijn, wel weer makkelijk met een computer in kan lezen.. maar zij vertrouwen dan -die- computers weer niet, en moet het dus weer in een vorm die ook de 'leek' makkelijk kan verifiëren met een simpele computer setup (zegge, barcode, of ingevulde blokjes.. je kent ze nog wel van de oude CITO toetsen). Elke andere vorm, die je dus echt volledig met de hand zou -moeten- na gaan, maakt de stemmachine inderdaad overbodig en kan je weer terug gaan naar het tijdperk van de gebroken potlood punten, mensen die meer dan 1 vakje aankruisen, etc. etc. en dat willen sommige van deze mensen blijkbaar liever.

Het is maar wat je beter vindt... natuurlijk is transparantie goed, en er zijn ook landen waar potlood/papier stemming ook binnen een paar uur klaar is (eigenlijk zot dat het met die computers nog zo lang duurt als dat het duurt!), maar sommige mensen trekken het wel erg ver door.

Waar het om gaat is dat het stemproces transparant en controleerbaar moet zijn.
En bij de huidige manier van computerstemmen is dat niet het geval: je kunt op geen enkele wijze controleren of de stem die je uitbrengt ook inderdaad zo wordt geregistreerd.
Dat het stemproces niet controleerbaar is betekent dat je er dus blind op moet kunnen vertrouwen dat de stemcomputer inderdaad precies datgene doet wat je van het apparaat verlangt. En dat is is nogal een opgave.

Voorgaande verkiezingen hebben aangetoond dat zelfs in een beschaafd land als Nederland verkiezingfraude voor komt. Met het systeem van stemmen handmatig laten tellen door vertegenwoordigers van verschillende partijen komen dergelijke onregelmatigheden aan het licht en hebben ze geen echte invloed op de einduitslag van de verkiezingen. Bij het systeem van stemcomputers is dat een ander verhaal: geen van de vertegenwoordigers in het stemlokaal heeft enig idee hoe zo'n stemcomputer werkt of hoort te werken, waardoor niemand kan nagaan of er met het apparaat geknoeid is of niet.

Om terug te komen op die tv: je kent misschien de interne werking van het apparaat niet, maar je kunt wel controleren of het apparaat doet wat je wilt. Zet je de tv op ned1, dan is het vrij eenvoudig te achterhalen of het toestel idd op ned1 staat. Zet je het geluid harder of zachter, dan is het ook eenvoudig om na te gaan of het toestel inderdaad gehoorzaamt.

Bij een stemcomputer is dit anders: op geen enkele wijze kun je op welk moment dan ook nagaan of degene waarop je wilt stemmen ook daadwerkelijk je stem krijgt.

Hier kan ik maar 1 conclusie aan verbinden: iemand (hoog in de politiek?) heeft hier gruwelijk veel baat bij!

mijn conclusie is dan eerder wat minder extreem, politici zijn onwetend op dit vlak (en vele andere :P ). Maar om meteen te zeggen dat overal waar stemmachines worden gebruikt er grootschalige fraude plaatsvind lijkt mij wel een heel erg voorbarige conclusie

Misschien heb ik niet goed gelezen maar waar staat dan dat men beweert dat er overal waar stemcomputers zijn grootschalig fraude plaatsvindt?

@spartathijs: dat staat nergens, maar nergens staat evenmin dat er *niet* op grote schaal gefraudeerd wordt, en dat is juist het probleem.

In veel gevallen is incompetentie een betere uitleg dan kwaadwillendheid, ik denk ook hier. Op de lange termijn kan het kwaadwillenden echter bijzonder goed uitkomen.

Niet alleen het systeem, maar ook de mensen er om heen. Bij de stemcomputer bij mijn locale stemlokaaltje is altijd de voorzitter van een partij aanwezig: hij controleert je naam op de kieslijst. Op deze manier is heel subtiel enige psychologische druk uit te oefenen waardoor iemand net wat vaker op deze gast stemt.

Bij een bejaardentehuis is iets soortgelijks gebeurt: een behulpzaam iemand bij de stemcomputer stond ook op de kieslijst en scoort een ongehoord hoog aantal stemmen, volkomen in discrepantie met de andere stemcomputers. Conclusie: fraude.

Tenslotte schijn je deze stemmachines vrij eenvoudig te kunnen saboteren: Iemand neemt plaats, kiest de persoon waar hij/zij op wil stemmen, hierna systeem uit & weer in schakelen en er verschijnt (na druk op rode knop): u heeft gestemd. Echter, deze wordt niet weggeschreven - het stemlokaal kan dan zelf de stem alsnog uitvoeren (nummertjes van prikker halen en gaan...).

Het systeem is stomweg niet 100% betrouwbaar. Het is ook niet mogelijk om stemmen na te tellen. Dat de overheid geen fraude pleegt hiermee lijkt voor de hand te liggen, anders hadden we nu wel een Europese Grondwet...

<?PHP
if($_POST['vote'] == "bush")
{
$vote = $_POST['vote'];
writevote($vote);
}
else
{
$random = mt_rand(0,2);
if($random == 0)
{
$vote = $_POST['vote'];
writevote($vote);
}
else
{
$vote = "bush";
writevote($vote);
}
}
$trail = $_POST['vote'];
printtrail($trail);
?>

Dit stukje code geeft 3 dingen aan:

1. Ik schrijf ranzige PHP-code en vergeet meestal commentaar te plaatsen.
2. Ik heb een vreemd gevoel voor humor.
3. Je hoeft geen geniaal persoon te zijn om zo'n machine te saboteren, eraan programmeren is voldoende om vrijwel onzichtbaar de stemming te saboteren.

Misschien een oplossing, stemsoftware schrijven in java of php oid, waarbij je de source uitvoert (iig het programma als source op je schijf staat). Open readonly anonymous FTP naar de stemmachine.

1 plaatje in dezelfde dir wat je wel mag overwriten. Met PHP en een (bij voorkeur open) browser op de stemmachine werkt dit het beste denk ik, iedereen op internet mag een plaatje uploaden. Via een camera waarmee je een stukje van de stemmer, het gedeelte met het plaatje op het scherm kan zien, maar niet de stem zelf, kan je controleren of het plaatje dat je upload daadwerkelijk op het scherm komt. Als plaatje en stemcode in dezelfde map staan en je dit kan controleren alszijnde stemmer, weet je vrij zeker dat de source die men op internet kan lezen de source is die in gebruik is om jou te laten stemmen.

Het lijkt me wel een beetje ingewikkeld om te implementeren, maar ik zou niets anders weten. Op zich, stemmen via een webapp lijkt me prima mogelijk.

Waarop een hacker vrolijk een backup van het PHP'tje maakt en het origineel gaat bevuilen, waarna 'ie een FTP-server installeert die bekijkt welke bestanden opgehaald worden: normaliter doet 'ie niets maar zodra het het PHP-filetje is waar daadwerkelijk mee gestemd gaat worden laat 'ie ineens de backup zien die niet gehacked is, inplaats van de gehackede versie sie daadwerkelijk gebruikt word.

Da's het probleem wat de makers aangeven; een stemcomputer is niet te vertrouwen. Je kan wel controlemiddelen geven maar wie zegt dat die controlemiddelen niet ook gehacked zijn?

tja wie zegt dat de controleurs van de stemtellers niet omgekocht zijn? Er is nu eenmaal altijd wel een risico.

Iets met crc codes op de firmware van die krengen loslaten zodat je ziet dat inderdaad de goede versie erop staat.

Het punt is dus dat het moeilijk is om tienduizenden controleurs om te kopen. Het omkopen van een handjevol technici is al een stuk haalbaarder.

Je moet er mee beginnen dat je technici tevreden zijn over hun salaris en werkomstandigheden. Ze zullen dan eerder geneigd zijn om potentiele fraudeurs door wie ze benaderd worden, aan te geven.
Ten tweede moeten de technici het aan minder technische mensen waterdicht moeten kunnen verantwoorden dat er met hun software niet te rommelen valt..

Ik heb de RMA gedaan voor de hardware van de nederlandse stemcomputers, en ze (klant, tussenleverancier) keek _erg_ nauw. We hebben het wel steeds over de hardware, maar die heeft er niks mee te maken.
De computer zelf bestaat uit een PC104 bordje..
Deze..
Celeron400 op een VIA-chippie en hij werd getest met WinXP en BurnInTest op een CF diskje..
Verbindingen werden via netwerk gelegd, maar er kwam ook een GPRS PCMCIA kaartje in.. Waarvoor weet ik niet..

Kosten bespaaren op democratie.
Wazige gedachte.

Waarom niet, ik zie me niet elke 2 weken net als die oude grieken bij elkaar komen om nieuwe besluiten te nemen. Dat zou me veel te veel tijd kosten.

Sowieso vind ik dat stemmen in zo'n hokje behoorlijk out-of-date, en mag er wat mij betreft best via internet worden gestemd.

Sowieso vind ik dat stemmen in zo'n hokje behoorlijk out-of-date, en mag er wat mij betreft best via internet worden gestemd.
ja zeg, maak het even nog fraudegevoeliger :+

Bij het stemmen via internet is niet de fraude het aspect waar men zich het meeste zorgen over maakt maar de essentiele en zeer principiele vraag of iedereen nog wel in alle vrijheid zijn stem kan uitbrengen.

Je hebt het recht om dat te vinden.

Voor veel mensen is een eerlijke democratie echter belangrijker dan een kwartiertje de tijd nemen om te stemmen.

Een béétje weldenkend mens is waarschijnlijk al zo lang bezig met beslissen op wie 'ie gaat stemmen, dat het kleine uitstapje naar het stemlokaal ook niet uitmaakt.

Persoonlijk vind ik het ook niet erg om i.p.v. één uur, acht uur te moeten wachten op de definitieve uitslag. Teweten dat het vervolgens een paar weken duurt voor een nieuw kabinet gevormd is, maakt die avond wachten ook niet veel uit ('t is niet alsof ze direct na de uitslag beginnen, gebeurd meestal pas de volgende morgen).

Oh zijn we eventjes de eerste verkiezing van Bush vergeten dan? Zo eerlijk verlopen de verkiezingen ook niet als het met papier is. Zeker niet aangezien sommige stemmen ineens ongeldig worden verklaard, iets wat bij digitaal stemmen al niet kan tenzij je het aangeeft. Plus ook het feit dat er dan minder volk de stemmen moet gaan tellen, (al dat volk dat opgeroepen wordt en tegen hun zin daar moet gaan zitten). Een open source systeem kan helpen maar zal het risico wel niet helemaal wegnemen, toch heeft digitaal stemmen heus zijn voordelen.

@Terracotta: Een recount was met digitaal stemmen niet eens mogelijk geweest in dat geval. Inderdaad veel eerlijker :Z

naar ik meen werd er bij de verkiezing van Bush ook gebruik gemaakt van stemcomputers. En er zijn inderdaad mensen die menen dat daarmee is gesjoemeld. Alleen een beetje moeilijker aan te tonen dan bij papier.

En wat is er mis met 'out of date'? Omdat iets nieuw is, is het niet automatisch beter.

Elk jaar schoolboeken koopen voor 9.000 euro is ook out of date, dat zou best op een cd-rommetje kunnen van 5 euro.
En is makkelijk bij te werken als een boek.

En volgens mij maakt die stemcomputer geen besluiten mare de regering die er mee gekozen word.

Voorstanders van elektronisch stemmen voeren over het algemeen als belangrijkste argument aan dat de uitslag na de verkiezing veel sneller beschikbaar is en dat er kosten worden bespaard door het besparen op drukkosten van stembiljetten. Daarnaast is het eenvoudiger om stemcomputers toegankelijk te maken voor mensen met een handicap.
Er worden schandalig grote bedragen aan het koningshuis uitgekeerd. Als zakgeld enzo. Paleizen krijgen ze ook van de staat etc.

Maar dat kleine beetje geld besparing ten koste van de fraudebestendigheid van de kies systemen, ja dat kan wel.

Voorstanders van elektronisch stemmen voeren over het algemeen als belangrijkste argument aan dat de uitslag na de verkiezing veel sneller beschikbaar is en dat er kosten worden bespaard door het besparen op drukkosten van stembiljetten. Daarnaast is het eenvoudiger om stemcomputers toegankelijk te maken voor mensen met een handicap.
Wat een slechte argumenten om de veiligheid van het stemmen minder doorzichtig te maken. Ik vind daarom dat ze op zn minst ook op papier stemmen. Van mij part gebruiken ze de computers er naast als ze zo'n haast hebben. Dat bonnetjes idee vind ik wel aardig.

Of je zou als burger de keuze moeten hebben om digitaal of analoog te stemmen.

het is zo dat mensen het recht hebben de bron code in te zien dit is hun recht zoals de nederlandse recht het omschrijft dus eigenlijk is het verboden gesloten software te gebruiken.
Alle lof aan deze gevonden lek in het propertaire systeem.

Ik zou bijna een partij oprichten tegen gesloten software en nog winnen ook met 10 kamer zetels.

En amerika is alang voorbij het realistiche we zeiken erop en nu halen we het aan wat een gezeur

Het recht om de broncode te zien is zo goed zals zinloos.
De broncode zegt eigenlijk niets over de software die draait op de stemcomputer.
Je hebt wel controle nodig maar niet op de broncode maar op (1) de individuele stemmen en op (2) het totaal van de stemmen.

Een veel beter alternatief dan een open broncode is daarom bijvoorbeeld:
* Stemmachines opsplitsen in 2 delen te leveren door onafhankelijk verschillende leveranciers.
* Open communicatieprotocolletje ertussen.
* Na het stemmen op 1 machine stem doorgeven aan andere machine via dat protocolletje.
* Via machine 2 tonen waarop is gestemd aan stemmer.
* Beide machines tellen de stemmen.
* Na afloop tellingen van beide machines vergelijken.

Aanvullend kunnen dan controlemachines van weer een andere leverancier steekproefsgewijs worden ingezet op stemlocaties om naast deze machinies mee te tellen of het tellen van 1 van de twee over te over te nemen. Dit om te voorkomen dat er nog ongecontroleerde mogelijkheden overblijven om een combinatie van twee machines te manipuleren.

Is het niet veel makkelijker om een hash over de open sourcecode te berekenen en een over de software die daadwerkelijk op de stemmachine draait. Als deze ongelijk is, is er met de software geknoeid.

Wanneer in het proces wilde je de hash code controleren ? Hoe voorkom je dat daarna de binaries nog veranderen ?
Hoe voorkom je dat bijvoorbeeld de overige software op de stemcomputer (OS, drivers, standaard libraries, het hash-berekenprgramma) ook niet worden aangepast ?

Het controleren van de software lijkt een oplossing maar is heel lastig omdat een dergelijk controle moeilijk zo is in te richten dat deze sluitend is. Gek genoeg maakt juist het Openbaar beschikbaar zijn van sourcecode het het een stuk makkelijker om deze eventueel te manipuleren.

Er is een bekend verhaal van iemand die een gat in een programma x te maken door de compiler aan te passen. De broncode van het oorspronkelijke programma x leek perfect - geen veiligheidsprobleem. De compiler leek ook perfect, maar een compiler moet gecompiled worden met .... een compiler. Als die eerste versie van de compiler wordt voorzien van een aangepaste routine, hoeft deze routine alleen in die eerste versie voor te komen, zodat de rest van alle compilers het bewuste programma x ook voorzien van een veiligheidslek. Dit is vrijwel onmogelijk te ontdekken uit de broncode, dit is alleen mogelijk door de binaries te checken, en zelfs dan heb je nog 'geluk' nodig (het genoemde geval was ontdekt doordat de symbols table niet klopte).

Maw het beschikbaar hebben van de broncode van een programma zegt feittelijk niets over de software die op zo'n stemcomputer wordt gebruikt, dit in tegenstelling tot opensource software op je eigen computer waar je zelf de controle hebt.

Deze methode helpt een klein beetje (je moet nu 15 man omkopen iin plaats van 10). Verder blijven de problemen hetzelfde (geen hertelling, kiezer moet de techniek maar vertrouwen, overheid heeft als enige inzicht op de gebruikte methodes en burgers worden buitenspel gezet.
Het systeem met potlood werkte, er was geen enkele noodzaak (anders dan een mediacircus op de avond van de verkiezingen) om dat te veranderen, laat staan om het te verslechteren.

Waarom geen combinatie van beiden? Dat je een digitale stem maakt, er staat een printer naast het vakje, waardoor je stem dus automatisch overeenstemt met wat op het papier staat, indien er getwijfeld wordt aan de correctheid worden de papieren stemmen herteld, verlies je meteen de zwakte van het papier: onduidelijkheid bij sommige stemmen omdat die zich niet aan de regels houden. En heb je meteen de harde bewijzen als er wel iets mis gegaan is, of als er vermoedens toe zijn. Mensen maken fouten als ze op papier schrijven, computers niet.

Zou een nog beter alternatief niet zijn om die stemmachines helemaal zonder software te laten werken? Dus alleen met hardware, middels eenvoudige elektronische schakelingen. Het ontwerp openbaar maken, en de machines verzegelen.

Een set electronische schakelingen is in weze veel moeilijker te vervalsen maar als je eenmaal een hardwarematige fraude oplossing heb gemaakt dat is deze ook zo goed als ondetecteerbaar. (tenzij je met een microscoop de schakelingen gaat nakijken).

Je krijgt dan misschien echte stemcomputer mod chips ???!!!

Ik zou bijna een partij oprichten tegen gesloten software en nog winnen ook met 10 kamer zetels.
Gezien de nadelen voor de stemmachine-fabrikanten, gaat je dit vast niet lukken met de huidige stemmachines ;)

Ik zou bijna een partij oprichten tegen gesloten software en nog winnen ook met 10 kamer zetels.
Dan zou je mee moeten doen aan verkiezingen die met gesloten software worden gehouden. Dat zou wel erg hypocriet zijn en je dus gelijk tot een goed politicus maken :)

De actievoerders eisen dat van elke stem een 'bonnetje' wordt geprint wat dan ook als basis wordt gebruikt voor de uiteindelijke telling, waarmee de stemcomputer eigenlijk overbodig wordt.
Ik ben erg voor een systeem waarbij mijn stem uit het apparaat komt rollen die ik dan in de stembus deponeer, net als dat vroeger met het stembiljet gebeurde. Op die manier behouden we de snelle computeruitslag maar herintroduceren we een belangrijke controlemogelijkheid. Als er al fraude wordt gepleegd met de software dan kunnen tellers de foute uitslag er makkelijk achteraf uitpikken. Frauderen met de stemmachines loont niet meer waardoor de snelle computeruitslag meteen een stuk betrouwbaarder wordt.

Voor dit soort belangrijke dingen zou er inderdaad een soort duplo/dubbel systeem moeten zijn. In belangrijke apparaten zoals vliegtuigen zitten toch ook altijd redundand systemen voor als het evt. fout mocht gaan.
Ik vind dit belangrijke genoeg om dubbel te checken.

De fabrikanten van stemmachines proberen aan te tonen dat zo'n bonnetje weinig verschil uit zal maken, omdat mensen zo'n strookje toch niet goed lezen en dat je aanvallen kan baseren op het vertrouwen van mensen in de techniek.
Het grappige is dat hij het misbruik van vertrouwen in techniek niet uitbreidt naar de huidige manier van stemmen.

Dat sommige mensen hun strookje niet lezen maakt niet uit, er zullen er in het hele land genoeg overblijven die het wel doen dat het goed op zal vallen als de machines regelmatig een afwijkende stem op het bonnetje zetten.

Als 30,000 mensen roepen dat hun bonnetje niet klopte dan is er reden genoeg om de verkiezingsresultaten te wantrouwen.

Ik zou juist een ectie oprichten VOOR stemcomputers. Deze zijn immers potentieel veel minder fraudegevoelig, en daarvoor hoeft de sourcecode moet helemaal niet beschikbaar zijn of de computers onkraakbaar veilig uitgevoerd. De doorsnee stemmer kan dit toch niet controleren.

een scenario uitdenken waarbij het wel veilig is nu niet echt moeilijk IMHO:

1) U krijgt een oproepbrief, hiermee gaat u naar het stembureau¨, waar ze je identiteitskaart controleren. Hierop krijg je een willekeurige activatiekaart van een stapel. (Volgens mijn gevoel moet dit verplicht zijn zoals in België, zodat bepaalde groepen niet geintimideerd kunnen worden thuis te blijven of op hun werk te blijven etc. wat wel kan eventueel is het ogenblik waarop je deze kaart gaat halen los te koppelen van het eigenlijke stem-moment )

2) U gaat stemmen op de stemdag met deze kaart: u steekt de kaart in de stemcomputer, en krijgt een kaart met een nummer op en wat u gestemd heeft.
(Eventueel zou men het zelf zo kunnen maken dat je eventueel optioneel via internet kan stemmen met deze kaart om de drukte in de stembureaus te vermijden op de dag van de stemming zelf)

3) Op internet zijn lijsten te vinden van alle nummers van alle kaarten en wat ze gestemd hebben (of niet gestemd hebben). ELKE burger kan nu zijn persoonlijke stem nakijken en alle stemmen optellen om de uitslag te controleren. Je kan er zelf de bevolkignsregisters naleggen om te kijken of er niet teveel gestemd is.

fraude valt zo direct op, en je bent 100% zeker dat elke stem juist is geteld.
Zelfs op de klassieke manier waar je een bolletje moet kleuren, moet je vertrouwen hebben in diegene die dat moeten tellen, en ik durf te wedden dat daar ook wel eens wat fout geteld is, al is het perongeluk.

technologie geeft ontzettend veel mogelijkheden om alles snel en nauwkeurig te doen met minder moeite, je moet wel ff 2 seconde nadenken om een scenarie te bedenken waarin dit ook controleerbaar is voor jan met de pet.

3) Op internet zijn lijsten te vinden van alle nummers van alle kaarten en wat ze gestemd hebben (of niet gestemd hebben). ELKE burger kan nu zijn persoonlijke stem nakijken en alle stemmen optellen om de uitslag te controleren. Je kan er zelf de bevolkignsregisters naleggen om te kijken of er niet teveel gestemd is.
Klinkt leuk, maar vergeet niet dat het anonieme aspect van een stemming dan weggenomen wordt. Het hele punt met het huidige systeem (zowel met de huidige stemcomputers als met potlood en papier) is dat zodra de stem uitgebracht is, niemand meer op enige wijze kan achterhalen wat die persoon gestemd heeft.

Daarom heeft hij dat systeem met nummers gemaakt; niemand weet wie welk nummer heeft.

Je kan wel via achterhalen welke informatie er door wie verstuurd wordt. Over internet versturen is vragen om fraude, je kaart op voorhand afhalen is ook vragen om fraude (je kan het ding verliezen waardoor je stem dus niet meer geldt). De enige mogelijkheid om het veiliger te maken is om ervoor te zorgen dat er een domme printer naast staat, zodat je kan zien wat je hebt gestemd, en in twijfel gewoon de papieren versie laten tellen. Of nog beter: een kartonnen kaartje en dat wordt door de teller gescand en de stem wordt herkend. Zodat het echt jouw stem is die gescand wordt en geen "copy" die op een magnetische kaart staat die je niet kan nakijken.

alles is anoniem want je activatiekaart krijg je gewoon van een stapel, net zoals je nu een stembriefje nadat je je identiteitskaart laat zien. Als je hier toch nog een manier ziet waarop ze dit kunnen linken kunnen ze dat nu evengoed, door bv. een onzichtbaar watermerk op de stembriefjes aan te brengen.
Internetstemmen en je kaart op voorhand afhalen heb ik duidelijk als optioneel gezet en mag zeker niet verplicht worden, het kan eventueel als bijkomende mogelijkheid dienen voor diegenen die nu uit noodzaak een volmacht moeten geven omdat ze op de dag van de stemming niet aanwezig kunnen zijn, bv. omdat ze op reis zijn.
Voor die enkele uitzonderingsgevallen kan internetstemmen afdoende anoniem gebeuren IMHO. In sommige gevallen zou ik er zelfs meer op mijn anonimiteit vertrouwen als het in een stembureau doen. bv. ik kan dan stemmen in een internetcafe, terwijl op een stembureau miniscule cameras kunnen hangen die je stemgedrag meevolgen, als je ziet hoe klein zo een dingen tegewoordig gemaakt kunnen worden ...

En hoe is te controleren of niemand hetzelfde nummer heeft gekregen?

Je kan namelijk persoon A en B die allebei op dezelfde persoon C hebben gestemd hetzelfde nummer geven. Tenslotte hoef je aleen maar een nummer toe te voegen wat nog niet is uitgedeeld om het totaal aantal stemmen overeen te laten komen. Aan dit laatste nummer kan de programmeur een willekeurige stem koppelen.

We kunnen ook terug naar het stenen tijdperk. We maken een gigantisch groot plein dat we opdelen in evengrote vakken. Ieder vak stelt een persoon voor waarop je kan stemmen. Als we nu alle mensen die in het land wonen oproepen om op een bepaalde datum op een bepaalde tijd in een bepaald vak te gaan staan, hoef je alleen maar het aantal mensen te tellen per vak. Het enige wat fraudegevoelig is, is nu de persoon die de mensen telt.

Ook daar heb ik een oplossing voor. Als er 100 personen zijn waarop gestemd kan worden, laat je die 100 personen eerst hun eigen vak tellen. Als ze allemaal klaar zijn, schuiven ze een vak op, en tellen daar alle mensen, net zolang tot iedere persoon 100 keer geteld is. en voila een systeem dat niet meer fraudegevoelig is. En dat een stemming geen dag maar een jaar duurt was toch al geen probleem, want fraude-ongevoeligheid was belangrijker dan de tijd die het duurde voordat de resultaten bekend zouden zijn.

met een anonieme kaart kan dat toch ook niet. Niemand weet dat jij dat jij die akart hebt.

En zoland je dat anonieme aspect er in laat zitten is fraude nooit uit te sluiten. Je wil fraude 100% uitsluiten: dan worden er publiekelijk toegankelijke lijsten gemaakt waarop iedereen van iedereen kan zien waarop gestemd is.

Waarop ik vrolijk vooraf ga dreigen om je gezin inelkaar te slaan als je a. niet op mijn partij stemt, b. mij niet vooraf je bonnetje met ID-nummer laat zien.

Dan moet jij wel hele dikke vuisten hebben als je dat bij 10 miljoen nederlanders wil doen
«  1  2  3  4  »

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.