Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Jeroen Horlings

Redacteur fotografie en automotive

Van snelladen tot slim laden

Voldoende laadpalen, voldoende stroom?

Is er straks genoeg stroom?

Is er wel genoeg stroom als iedereen in de toekomst elektrisch gaat rijden? Dat is een veelgehoorde vraag die op sociale media dagelijks terugkomt. Vaak is de gedachte dat er tig nieuwe kolencentrales nodig zijn of dat het zelfs een onmogelijke opgave is. We hebben de vraag dan ook voorgelegd aan TenneT, dat het hoogspanningsnet in Nederland beheert, aangevuld met regionale netbeheerders die over het laagspanningsnet gaan.

Het korte antwoord is: ja, er zal genoeg stroom beschikbaar zijn. Er zijn weliswaar enkele knelpunten, vooral lokaal voor het laagspanningsnet, maar die zijn oplosbaar. Allereerst is het belangrijk om te realiseren dat de overstap niet van de ene op de andere dag gaat. Er zijn momenteel ongeveer veertigduizend volledig elektrische auto's in Nederland en de verkoop lijkt ieder jaar te verdubbelen. Zelfs als in 2030 alleen nog emissievrije auto's verkocht worden en er dan misschien twee miljoen elektrische auto's in Nederland rondrijden, zal het vervolgens nog vele jaren duren voordat het hele wagenpark elektrisch is. Oftewel, de groei gaat geleidelijk en daarop valt te anticiperen.

De situatie in België

De situatie in België is iets wat anders dan in Nederland. De stroomvoorziening is van een iets andere orde. Zo dreigde er eind 2018 meermaals een stroomtekort, doordat een aantal kerncentrales stillag vanwege onderhoud. In de toekomst wil men de kerncentrales gefaseerd gaan sluiten.

Achttien procent meer stroom

Woordvoerder Jeroen Brouwers van Tennet rekende Tweakers voor hoeveel meer energie nodig is. "Als je ervan uitgaat dat 7 miljoen huishoudens in de toekomst ook 7 miljoen auto's bezitten, zal dat in Nederland leiden tot 21TWh extra stroomverbruik per jaar, gebaseerd op het huidige aantal kilometers. Aangezien er momenteel zo'n 120TWh per jaar wordt verbruikt, komt dat dus neer op bijna 18 procent van het huidige gebruik."

Die berekening is gebaseerd op een gemiddelde van 15.000km per jaar, wat naar boven afgerond is, en een gemiddeld verbruik van 1kWh per 5km. Dat betekent een verbruik van 3000kWh per jaar per auto, wat gelijk is aan het gemiddelde gebruik van een Nederlands huishouden. TenneT verwacht dat dit voor het hoogspanningsnet naar verwachting geen probleem oplevert, maar het belangrijkste knelpunt zal zitten bij de regionale netten en de lokale laadinfrastructuur. Ook is het, voor zowel het hoog- als het laagspanningsnet, van belang dat niet alle auto's tegelijk gaan opladen. Zie de pagina over slim laden. Bovendien is de verwachting dat er nog flink wat ontwikkelingen aankomen, waaronder meer efficiëntie, waardoor je veel verder op een acculading kunt rijden dan nu het geval is. Dat zal betekenen dat mensen niet iedere dag hoeven te laden. Gemiddeld rijden we met een auto slechts 40km per dag.

Om in genoeg energie te voorzien, is TenneT samen met de overheid bezig met het uitbreiden van windmolenparken. Zo is het de bedoeling dat in de Noordzee een kunstmatig eiland wordt gevormd dat als hub gaat functioneren. Daarbij wordt samengewerkt met Duitsland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk. Daarnaast wordt met meer landen samengewerkt om elkaar te helpen met de stroomvoorziening. Denk aan zonnestroom uit Zuid-Europa of stroom van waterkrachtcentrales uit Noorwegen.

Regionale impact (laagspanningsnetwerk)

De situatie voor het laagspanningsnetwerk is een grotere uitdaging. Als iedereen een elektrische auto heeft en deze massaal om 18.00 uur aan de lader koppelt, ontstaat een enorme piek in de vraag. Los daarvan kunnen er op wijkniveau problemen ontstaan als iedereen tegelijk gaat laden. Enexis heeft berekend dat er bij ongestuurd laden al problemen kunnen ontstaan bij tien elektrische auto’s in één wijk. Dat kan betekenen dat het stroom- en kabelnetwerk in de toekomst moet worden verzwaard.

Onderzoekers van de Universiteit Twente hebben in 2015 in Lochem een stresstest gedaan die de situatie van 2025 moest nabootsen. Twintig bewoners kregen de opdracht een pizza te bakken in een elektrische oven, terwijl de elektrische auto voor de deur stond te laden. Na een uur raakte het netwerk overbelast en viel de stroom gedeeltelijk uit. Volgens Jelle Wils van Alliander was het een extreme stresstest. "Ieder net zou onder deze omstandigheden uitvallen, dat was ook het doel. Maar we hebben er wel veel van kunnen leren, onder meer hoe we de netten veilig kunnen houden door een goede balans te vinden tussen vraag en aanbod."

Volgens Koen de Lange van Stedin spelen er in de komende jaren drie thema's voor de regionale netbeheerders: verzwaren, voorspellen, verslimmen. "Er zijn grote lokale verschillen. Op een verouderd net in een buitengebied, met lange afstanden waarover de stroom moet worden getransporteerd, kunnen tien elektrische auto's al problematisch zijn, maar in een wat fijnmaziger net in de stad, waar je de belasting wat meer kunt verdelen, is dat minder snel een probleem. Netbeheerders houden het net in de gaten en zien overbelasting vaak aankomen, maar het kan nodig zijn om zwaardere kabels aan te leggen om overbelasting en storingen te voorkomen. Dat vraagt wel investeringen van de netbeheerder en dus maatschappelijke kosten, die netbeheerders doorberekenen in hun tarieven op de energierekening. Die investeringen zijn te voorkomen als we slim gaan laden. Bijvoorbeeld pas na de grote avondpiek of op een moment dat het juist heel hard waait of de zon schijnt."

Jelle Wils van Alliander is het daarmee eens. "Door slim te laden kunnen we het elektriciteitsnet beter gebruiken. We kunnen dan de pieken in de belasting van het net ‘afvlakken’ en dan kunnen meer elektrische auto’s worden opgeladen. We hoeven dan ook de netten niet meteen verder uit te breiden en dat scheelt maatschappelijke kosten." Hij noemt een interessant praktijkvoorbeeld in Amsterdam waarbij honderd laadpunten van speciale software werden voorzien. Die regelde de laadsnelheid van aangesloten elektrische auto’s. Tijdens een groot deel van de dag werden de auto’s sneller geladen, en tijdens de piekuren van het stroomnet, tussen 07.00 en 09.00 uur ’s ochtends, en tussen 17.00 en 20.00 uur ’s avonds, werden de auto’s langzamer geladen. Volgens de onderzoekers kon 86,5 procent van de volledig elektrische auto’s daardoor profiteren van een hoger laadvermogen en meer energie in dezelfde tijd.

Volgens Ton van Cuijk van Enexis is er momenteel nog enorm veel capaciteit beschikbaar op het laagspanningsnet. "Maar locatie speelt een extreem belangrijke rol. Daar waar de netten bijvoorbeeld langer geleden zijn uitgelegd, ontstaan de uitzonderingen. Op die plekken zullen verzwaringen van het netwerk nodig zijn. We hebben altijd netten verzwaard en dat zal ook met de komst van ev's blijven gebeuren. Niet overal is er namelijk voldoende capaciteit voor een onbeperkt aantal elektrische auto's. Door de auto's op te laden buiten de piekmomenten op het elektriciteitsnet, kunnen we grote investeringen voorkomen. Op deze manier houden we ons netwerk betaalbaar en betrouwbaar."

Dat laatste is iets dat alle netbeheerders noemen. Als gebruik wordt gemaakt van 'slim laden', waarbij het laden evenredig wordt verspreid, zal de groei van ev's geen probleem zijn, kunnen de investeringen beperkt blijven en zouden ze zelfs kunnen helpen het net te stabiliseren.


OnePlus 7 Pro (8GB intern) Microsoft Xbox One S All-Digital Edition LG OLED C9 Google Pixel 3a XL FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Politiek en recht

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True