Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Jeroen Horlings

Redacteur fotografie en automotive

Van snelladen tot slim laden

Voldoende laadpalen, voldoende stroom?

Een- of driefasenladen

Elektrische auto's (ev's) zijn halve computers en daardoor zijn hun onderlinge technische verschillen niet altijd even makkelijk te doorgronden. Hoe verhoudt de ene elektromotor zich tot de andere, wat voor stekkers worden er gebruikt en hoe snel kun je volladen bij een snellader? Dat verschilt per merk en model.

Elektriciteitsnetwerk

Zoals genoemd zijn er twee manieren om een ev te laden: via een normale, 'trage' laadpaal en via een snellader. In het eerste geval gaat het om wisselstroom (ac) en in het tweede meestal om gelijkstroom (dc) - Renault's uitgezonderd (43kW ac). Thuis en bij openbare laadpalen wordt dus wisselstroom gebruikt. Omdat accu's werken op basis van gelijkstroom, moet dat worden omgezet, en dat gebeurt via een interne lader. De snelheid waarmee dit gebeurt, is afhankelijk van de elektronica van die interne lader. Bij een snellader wordt de interne lader niet gebruikt, waardoor je veel hogere snelheden kunt halen, of beter gezegd, een hoger vermogen. Een snellader gebruikt dus gelijkstroom, waarbij de interne lader wordt gepasseerd. Dat is een groot voordeel, want in de praktijk is de interne lader vaak een knelpunt, waardoor sommige auto's bij een openbare of private laadpaal net zo sloom laden als via een stopcontact.

Een en drie fasen

Het probleem is dat er grote verschillen bestaan tussen de elektriciteitsnetwerken in de meeste West-Europese landen en die in Azië, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. In laatstgenoemde drie regio's is een eenfasegroepenkast de norm in huishoudens. In de Benelux komen die ook voor, maar verschuift alles richting drie fasen, zeker als er sprake is van krachtstroom voor bijvoorbeeld een inductiekookplaat of een warmtepomp. Een eenfasegroepenkast kan prima volstaan als alle aangesloten apparaten tegelijk niet boven het maximale vermogen uitkomen, bijvoorbeeld 230V keer 35A, dus 8050W. Dat lijkt misschien uitzonderlijk, maar met energieslurpers als elektrische kachels, een waterbed, een Amerikaanse koelkast of een groot tv-scherm kom je daar snel aan, zeker als de magnetron, vaatwasser, stofzuiger en wasmachine ook nog actief zijn. Daar komt dan nog een laadpaal bij.

Een hoger vermogen is op twee manieren mogelijk: meer ampères of het geheel verdelen over drie fasen, bijvoorbeeld driemaal 25A (3x25A). Omdat het vermogen over drie fasen wordt verdeeld, is de kans op overbelasting veel kleiner. Een driefasengroepenkast is dus het efficiëntst en futureproof, en wordt zo langzamerhand de nieuwe standaard. Veel nieuwbouwhuizen hebben standaard 3x25A of zijn ten minste voorbereid op drie fasen. Maar dus niet in Azië, het VK en de VS: daar is bijvoorbeeld 1x90A niet ongebruikelijk.

Grote verschillen bij interne laders

Wat is precies het probleem? Vrijwel alle Aziatische autobouwers, zoals Nissan, Hyundai, Kia en Mitsubishi, gaan uit van een elektriciteitsnetwerk met een enkele fase en gebruiken een daarop afgestemde interne lader, die dus géén drie fasen ondersteunt. Het gevolg is dat het laden veel trager gaat dan mogelijk is. Een 1x25A-huishouden komt bijvoorbeeld niet verder dan 3,7kW, terwijl dat met 1x40A maximaal 7,4kW is. Met een 3x25A-groepenkast kun je met 11kW laden, maar alleen als de interne lader met drie fasen overweg kan. Exact hetzelfde geldt voor publieke laadpalen. Die zijn allemaal driefasig en kunnen 11 tot 22kW leveren, mits de interne lader van de auto dat aankan. Bij de Aziatische auto's is dat dus niet het geval, waardoor je er twee tot drie keer zo lang over doet om ze helemaal op te laden. Dat geldt ook voor de onlangs aangekondigde I-Pace, gemaakt door het Britse Jaguar.

Dc-laadpaal

Voor eenfasehuishoudens is er een alternatief: een zogenaamde dc-lader. Deze gebruikt gelijkstroom in plaats van wisselstroom, zodat de interne lader van de auto wordt gepasseerd. Daarmee is het dus mogelijk om met 11kW of hoger te laden, mits de groepenkast dat aankan. Deze laadpalen zijn alleen nog relatief nieuw en betrekkelijk duur.

Bij auto's met een middelgrote accu, zoals 40kWh, is dat probleem te overzien. Van leeg naar vol duurt dan ongeveer 10 uur. Aangezien het opladen vaak overdag, tijdens het werk, of 's nachts gebeurt, is daarvoor voldoende tijd. Het wordt problematisch als de accu groter is, zoals de onlangs aangekondigde 64kWh-auto's en de 90kWh I-Pace. In dat geval moet je, als de accu leeg is, 17 tot 24 uur wachten voordat de auto weer helemaal is opgeladen. Het is een optie om een 3x25A groepenkast om te zetten naar 3x35A, zodat je 7,4kW haalt, maar daarvoor geldt een forse meerprijs voor het vastrecht en dat betaal je iedere maand opnieuw. Dat is zonde, want het probleem ligt bij de auto, niet bij het huis. Voor enkelfasig laden is 1x40A de gunstigste optie, omdat dit meestal net zo duur is als 1x35A en 3x25A.

Hoe problematisch het laden met een enkele fase is, verschilt per persoon en situatie. Meestal rij je niet dagelijks de accucapaciteit leeg en hoef je dus ook niet dagelijks maximaal te laden. In dat geval is het probleem te overzien. Het is vooral problematisch op momenten dat je op een dag honderden kilometers rijdt en ook weer terug moet. Zelfs als er een laadpaal voor de deur van je bestemming staat, zal het laden dermate traag gaan dat dit geen oplossing is. Hetzelfde geldt voor situaties waarin je de accu hebt leeggereden en de volgende dag weer een lange reis moet maken. In dat geval ontkom je niet aan het gebruik van snelladers onderweg omdat de accu niet op tijd vol is.

Waarom bouwen autofabrikanten dan geen driefaselader in? Zij richten zich voornamelijk op hun thuismarkt en bovendien werkt het overgrote deel van de wereld nog met eenfasegroepenkasten en een 1x32A-omvormer in een ev werkt in praktisch alle werelddelen. Een driefasenlader is duurder en per land verschillende laders gebruiken is logistiek onhandig. Wat ons betreft zou het echter handig zijn als dit tenminste een upgradeoptie is, al dan niet tegen een meerprijs.


Apple iPhone 11 Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 4 FIFA 20 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Games

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True