Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door

Nieuwscoördinator

Sneller vast internet

De lange adem van oude netwerken

Dsl: vplus en pair bonding

Het dsl-netwerk is van KPN en zoals bekend moet de aanbieder andere partijen toegang geven tot dit vaste net. De basis van het netwerk ligt nog altijd bij de koperen telefoonlijnen die het Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie nog voor het begin van de jaren vijftig van de vorige eeuw begon aan te leggen. Niemand kon toen vermoeden dat het netwerk tot vandaag de dag dienst zou doen voor de communicatie van zoveel mensen en uit zou groeien tot een breedbandnetwerk met 1365 centrales en meer dan tienduizend wijkkasten. Het bedrijf heeft hiervoor tal van trucs toegepast en updates doorgevoerd.

Begin jaren negentig moesten internetters nog met een analoog modem inbellen op het netwerk van KPN. In 1996 introduceerde het bedrijf isdn voor digitale verbindingen, waarmee de ontwikkeling begon om steeds meer data digitaal over de koperlijnen te transporteren. Eind jaren negentig, begin 2000 kreeg die ontwikkeling een flinke boost met de komst van adsl, met verschillende bandbreedtes voor de up- en downstream. De opvolgers hiervan, adsl2, adsl2+, vdsl en vdsl2, zijn varianten hierop met hogere bandbreedtes.

De eerste modems voor internet gebruikten nog hoorbare tonen voor de overdracht

De toename in bandbreedte is te herleiden tot het verhogen van de frequenties die dienen als draaggolf van het signaal. De eerste modems voor internet gebruikten nog hoorbare tonen om de overdracht van een signaal in gang te zetten. Bij adsl worden de signalen gedragen door frequenties tot 1MHz en bij vdsl2 17a bijvoorbeeld tot 17,6MHz. De verwerking van die steeds complexer wordende signalen is mogelijk door de toegenomen rekenkracht in modems in de huiskamer en bij de dslams in wijkkasten van KPN.

Bij de ontwikkeling van adsl liep KPN tegen een groeiend probleem aan; de afstand tot de centrale ging een steeds grotere rol spelen bij het signaalverlies dat inherent is aan het gebruik van koperlijnen. Het bedrijf ging er daarom toe over om wijkcentrales op glasvezel aan te sluiten. De keuze voor fttc in 2009 had wel tot gevolg dat de ftth-uitrol van KPN, het direct op glasvezel aansluiten van huizen, op een laag pitje kwam te staan. Die situatie duurt tot op de dag van vandaag voort. Wel sluit KPN sinds 2013 ook wijkkasten op glasvezel aan.

De volgende grote stap vond in 2012 plaats, met de komst van vectoring, het gebruik van algoritmes voor ruisonderdrukking. Hoewel de bundels van koperkabels geïsoleerd zijn, kan er ruis ontstaan doordat kabels elkaar bijvoorbeeld raken. KPN hield hier altijd al rekening mee door extra bandbreedte te reserveren en te filteren. Met vectoring rekent KPN de hele bundel koperkabels door als een adres verbinding maakt, om zo specifiek voor die verbinding tegenruis te genereren. Door alle modems zo gemeenschappelijk te beheren, hoeft KPN geen bandbreedte meer over te houden om ruis op te vangen, maar is de volledige bandbreedte te gebruiken. KPN heeft hiervoor de modules in de dslams van wijkkasten en een deel van de modems van klanten moeten vervangen.

De andere truc die KPN sinds 2012 gebruikt, is pair bonding. Het bedrijf heeft het geluk dat negentig procent van de woningen van klanten vanaf de jaren vijftig, zestig van de vorige eeuw is voorzien van twee aansluitingen. Hierdoor zijn de snelheden relatief eenvoudig te verdubbelen. De grote vraag is waarom KPN dit niet al langer toepast, als die aderparen er al decennia liggen. Volgens het bedrijf komt dit doordat de techniek er nog niet was om alles synchroon over de dubbele aansluiting te laten verlopen. Beide aders gebruiken voor dezelfde functionaliteit kost rekenkracht en een paar jaar geleden zou er een flinke pc in de wijkkast nodig zijn geweest om dit af te handelen. Tegenwoordig kan dit met een rekenmodule op de kaarten in de kast.

KPN past pair bonding al sinds 2012 toe, maar als het zo simpel is, waarom kreeg dan niet iedere klant al een verdubbeling van de snelheid? Breedbandwinkel.nl claimt na onderzoek onder 50.000 adressen dat pair bonding bij 46 procent van de huishoudens met vdsl-dekking goed mogelijk is. "Met pair bonding zijn vdsl-snelheden tot 200Mbit/s mogelijk op veel adressen. Juist voor KPN en zijn dochters en wholesaleklanten als Fiber, Online, T-Mobile en Tele2 zijn dit snelheden waarmee ze goed met Ziggo zouden kunnen concurreren", zegt Peter van Wezel van Breedbandwinkel.nl. Hij vindt het onterecht dat mensen een lagere snelheid krijgen dan mogelijk is en pleit ervoor dat de dsl-aanbieders standaard pair bonding toepassen.

De provider erkent dat pair bonding eenvoudig te realiseren is, maar zegt dat het doel om zoveel mogelijk klanten een snelheid van 100Mbit/s te kunnen bieden op verschillende manieren bereikt kan worden. Soms zou vectoring voldoende zijn, soms pair bonding en soms een combinatie. "Per gebied en gemeente kijken we naar de meest effectieve manier om dit te bereiken." Daarnaast wijst het bedrijf erop dat er een monteur nodig is om de kabelparen te verbinden. Daarmee spelen de kosten waarschijnlijk een grote rol. Verzoeken om pair bonding toe te passen zouden dan ook alleen gehonoreerd worden als een klant met een enkel aderpaar de geadverteerde snelheid niet haalt. Voor de toekomst biedt het de provider in ieder geval nog mogelijkheden. Volgens KPN kan een 'heel groot gedeelte van Nederland' momenteel 100Mbit/s of meer via dsl krijgen. Daarmee is niet duidelijk of het doel van 85 procent van de aansluitingen met deze potentiële snelheid behaald is. Eind 2016 zou dat het geval moeten zijn, maar KPN heeft er sindsdien niets meer over gezegd.

De vraag is wat de volgende stap gaat worden om de laatste restjes snelheid uit koper te halen

Intussen onderneemt KPN stappen om de snelheid verder op te krikken en wel met vplus, oftewel super vectoring. Dit is een uitbreiding op vdsl2-vectoring die de gebruikte frequentie verdubbelt van 17,6 naar 35MHz, waardoor ook de bandbreedte naar meer dan 200Mbit/s wordt verdubbeld. In combinatie met pair bonding kunnen de snelheden theoretisch op 400Mbit/s komen te liggen. De uploadsnelheid ligt wel een stuk lager, op 60Mbit/s. Deels zou KPN nieuwe modems moeten leveren, al ondersteunen recente modems, zoals de Experia Box v10 van ongeveer twee jaar oud, de hogere snelheden al.

KPN heeft de combinatie van vplus en pair bonding in onder andere Rotterdam en Haarlem getest, en levert deze aan enkele duizenden klanten in Hillegom. Wanneer de aanbieder vplus breed uitrolt, is niet bekend. KPN laat weten geen update te hebben over de uitrol van vplus. Volgens het bedrijf staat de techniek klaar 'voor als het nodig is' en voldoet 100Mbit/s nog 'ruim voldoende aan de klantvraag'. Het bedrijf richt zich echter meer op het verbeteren van de snelheid van klanten die nog geen 100Mbit/s kunnen krijgen, zoals klanten in buitengebieden. In Nijkerk test het bedrijf bijvoorbeeld de combinatie van 4g met dsl om klanten hogere bandbreedtes te geven.

De vraag is wat de volgende stap gaat worden om de laatste restjes snelheid uit koper te halen. In principe staat de techniek hiervoor al klaar in de vorm van G.fast. Deze techniek werkt op een frequentie van 106MHz voor snelheden tot theoretisch 700Mbit/s, maar deze hoge frequenties over koper komen tegen een prijs. Zo is de hoge snelheid beperkt tot aansluitingen die dicht in de buurt van de centrale zitten. Is die afstand meer dan 250 meter, wat bij het gros van de KPN-klanten het geval is, dan heeft G.fast al geen zin meer. Het aantal centrales zou daarvoor flink uitgebreid moeten worden. Bovendien vergt de verwerking van het signaal veel rekenkracht. Aanbieders moeten investeren in nieuwe chipsets van G.fast-nodes, die aanvankelijk ook nog eens een beperkt aantal aansluitingen kunnen bedienen. Gezien deze complexiteit en kosten voor een G.fast-uitrol, lijkt het waarschijnlijker dat KPN de verglazing naar de wijk van de afgelopen jaren in de toekomst alsnog doorzet naar de huizen.


Call of Duty: Black Ops 4 HTC U12+ dual sim LG W7 Google Pixel 3 XL OnePlus 6 Battlefield V Samsung Galaxy S9 Dual Sim Google Pixel 3

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank en Intermediair de Persgroep Online Services B.V. © 1998 - 2018 Hosting door True

*