Inleiding
Samengevat
De allereerste Gen5-ssd die we testen, is afkomstig van Gigabyte en die Aorus Gen5 10000 SSD, zoals de drive voluit heet, doet zijn naam eer aan. Tenminste, als we naar een subset van benchmarks kijken. Met grote, sequentiële overdrachten haalt de drive inderdaad snelheden waar geen andere drive aan kan tippen. We doorbreken de barrière van 10.000MB/s, of 10GB/s. Ook in sommige praktijktests laat de drive een duidelijke voorsprong zien, maar het is niet allemaal goud dat blinkt. Vooral in random-read- en writeacties, met hele kleine bestandjes dus, overtuigt de nieuwe Phison E26-controller nog niet. Hopelijk is dat met toekomstige firmware-updates te tweaken. Vooralsnog krijgt de drive een Innovation-award, maar vinden we het geen aanrader voor iedereen om er een te kopen. Dat doe je alleen als je echt de eerste wilt zijn en het allersnelste wilt hebben.
Na bijna een jaar wachten op de daadwerkelijke beschikbaarheid van ssd's met PCIe Gen5-interface ontvingen we van Gigabyte onze eerste ssd die de snelheid van alle voorgaande moet doen verbleken. De Gigabyte Aorus 10000 moet, zoals in de naam besloten is, de grens van 10.000 megabyte per seconde, ofwel 10GB/s, overschrijden. Even ter herinnering: een gemiddelde harde schijf doet niet veel meer dan 100MB/s, SATA-ssd's komen tot pakweg 500MB/s en de snelste ssd's tot dusver kwamen tot ongeveer 7000MB/s.
Gigabyte belooft dus een schepje van zo'n vijftig procent daarbovenop te doen en zo de 'psychologische' grens van 10.000MB/s te doorbreken. Dat wordt natuurlijk deels mogelijk gemaakt door de snellere controller en dito flash van de ssd zelf. Maar ook de platforms moeten er geschikt voor zijn en moederborden die de snelle PCIe Gen5-lanes van processors voor het M.2-slot beschikbaar stellen, zijn een vereiste. Daarmee heb je dus, uitzonderingen daargelaten, AMD-borden met B650- of X670-chipset of Intel-borden met Z790-chipset nodig. Afgelopen jaar leek een beetje een kip-ei-impasse, waarbij we moesten wachten op snellere ssd's tot er voldoende borden waren om ze in te prikken.
Terug naar Gigabytes supersnelle Aorus 10000. De ssd is gebaseerd op het Phison-referentieontwerp dat in januari tijdens de CES werd getoond. De E26-controller wordt gecombineerd met Micron-nand. We hebben het 2TB-model, inclusief grote heatsink, getest. Die uitvoering gaat ongeveer vierhonderd euro kosten. De ssd's die waarschijnlijk later deze maand in de winkel liggen, kunnen nog licht afwijken van ons testexemplaar. Gigabyte tweakt vooral de firmware nog. We hebben ons ssd-platform volledig opnieuw gebouwd om de snelle Gen5-drives te testen. In deze review stellen we dus ook het nieuwe platform aan je voor.
:strip_exif()/i/2005670184.jpeg?f=imagenormal)
De Aorus 10000
De Aorus 10000 is de eerste Gen5-ssd die voor consumenten op de markt komt. We hebben lang moeten wachten, maar eindelijk kunnen we zien hoeveel sneller de nieuwe generatie op dit moment is.
De drive wordt vooralsnog enkel met heatsink leverbaar. Mocht je die eraf halen, dan is het zaak de drive alsnog goed te koelen, bijvoorbeeld onder de M.2-heatsink van je moederbord. De heatsink die Gigabyte meelevert, is een verhaal apart. Het is allesbehalve een subtiele verschijning en een flink verschil met de platte stukjes aluminium met wat ribbeltjes die we gewend zijn. Nee, de heatsink van de Aorus 10000 is een apparaat van bijna 45mm hoog met twee heatpipes en koelribben, zoals we die bij processorkoelers gewend zijn. De koeler is de heatsink die ook met de Aorus Gen4 7000s Premium wordt meegeleverd. Dat moet thermal throttling voorkomen, maar heeft wel veel meer ruimte nodig dan de ssd onder je moederbord-heatsinks verstoppen. De heatsink heeft boven en onder de ssd thermal pads voor een goed contact met de heatpipes boven en de aluminium behuizing onder.
De Aorus Gen5 10000 is opgebouwd rond de E26-controller van Phison, voluit de Phison PS5026-E26. TSMC produceert die, net als de andere Phison-controllers, op zijn 12nm-procedé. De E26 beschikt over 8 flashkanalen met ieder 4 chip-enables, goed voor in totaal 32 chip-enables dus, hetzelfde aantal als de E18-controller. Dankzij ondersteuning voor veel hogere nand-snelheden, van 1600MT/s voor de E18 naar 2400MT/s voor de E26, kan die laatste veel hogere snelheden halen. Ook de capaciteit van ssd's kan dankzij de E26-controller flink verhoogd worden, tot maximaal 32TB.
De E26 is anders opgebouwd dan de E18, want met twee Arm Cortex R5-cores heeft hij er één minder dan de E18, maar de E26 compenseert dat, and then some, volgens Phison met zijn drie CoX-processors. Die moeten de taken van de R5-cores niet alleen zuiniger, maar ook sneller uitvoeren dan bij de E18-controller. Dat alles moet leiden tot snelheden die boven de 10GB/s uitkomen. De mapping table wordt opgeslagen in twee chips 2GB Lpddr4-dram, wat de cache op 4GB brengt. Dat is twee keer de gebruikelijke hoeveelheid; meestal is het 1GB cache per 1TB ssd-capaciteit.
Gigabyte combineert de E26-controller met nand van Micron. Daarbij gaat het om tlc-geheugen, maar wel het nieuwste nand uit de Micron-stal, met 232 laagjes. Dat B58R-nand zou snelheden tot 2400MT/s moeten halen en dat maakt de hoge snelheden van de ssd mogelijk. Het lijkt er echter op dat het huidige NV066-nand die maximale snelheid niet haalt: waarop het nand wel draait, is onduidelijk. Mogelijk wordt het nand iets lager geklokt het stabiel te laten werken én de temperaturen onder controle te houden. Eerder werd het Micron-nand met 232 lagen op snelheden tot 1600MT/s ingezet. De 2TB-drive is dubbellaags: aan de onderkant zit één nand-package van 4Tbit en één dram-package. Onder de sticker bovenop, die we niet konden verwijderen, zitten de overige packages.
Het nand wordt via zogeheten Zoned Namespaces, of ZNS, aangestuurd. Dat is een uitbreiding op het NVMe-protocol, die medio 2020 werd toegevoegd aan de specificatie. Daarbij wordt het flashgeheguen niet in bulk, maar in zones aangesproken. Zo kan data bijvoorbeeld op applicatieniveau gegroepeerd worden en hoeven schrijfacties niet te wachten op de wisverzoeken of garbage collection-subroutines van andere processen. Dat moet enerzijds het fenomeen write amplification (waarbij grote blokken data gewist moeten worden om slechts enkele cellen leeg te maken) reduceren. Bovendien maakt dat de noodzaak voor veel overprovisioning-capaciteit kleiner. Overprovisioning moet de slijtage door write amplification beperken, maar met minder write amplification is minder overprovisioning nodig. Dat zou ook nog lagere latency's en hogere doorvoersnelheden mogelijk maken, en drives zouden minder dram nodig hebben en met minder overprovisioning is ook nog eens minder nand nodig, wat weer lagere kosten met zich meebrengt.
Specificaties
We vergelijken de drives met enkele van de snelste Gen4-drives die we hebben. De specificaties van de Gen5 10000-drive en het vergelijkingsmateriaal hebben we in onderstaande tabel samengevat.
Drive |
Controller |
Nand |
Interface |
NVMe |
Cache |
Garantie |
Actuele prijs |
Gigabyte Aorus Gen5 10000 |
Phison PS5026-E26 |
Micron 232l tlc |
PCIe Gen5 x4 |
v2.0 |
4GB |
1400TBW / 5 jaar |
Onbekend |
Gigabyte Aorus 7000s |
Phison PS5018-E18 |
Micron 176l tlc |
PCIe Gen4 x4 |
v1.4 |
2GB ddr4-2666 |
2550TBW / 5 jaar |
Onbekend |
Corsair MP600 Pro |
Phison PS5018-E18 |
Micron 96l tlc |
PCIe Gen4 x4 |
v1.4 |
2GB ddr4-2666 |
1400TBW / 5 jaar |
€ 184,90 |
Samsung 990 Pro |
Samsung Pascal |
Samsung 176l tlc |
PCIe Gen4 x4 |
v2.0 |
2GB lpddr4-4266 |
1200TBW / 5 jaar |
€ 139,99 |
Seagate Firecuda 530 |
Phison PS5018-E18 |
Micron 176l tlc |
PCIe Gen4 x4 |
v1.4 |
2GB ddr4-2666 |
2550TBW / 5 jaar |
€ 189,99 |
WD Black SN850 |
WD Black G2 |
Toshiba 112l tlc |
PCIe Gen4 x4 |
v1.4 |
2GB ddr4-3200 |
1200TBW / 5 jaar |
€ 147,90 |
Het nieuwe testplatform: testmethode
Om de nieuwe generatie Gen5-ssd's te kunnen testen, hebben we onze ssd-testsystemen vernieuwd. We kunnen uiteraard geen Gen4-drives die op ons AMD-systeem zijn getest, gaan vergelijken met Gen5-drives die op een Intel-systeem zijn getest. Daarmee keren we na enkele jaren AMD en het X570-platform gebruikt te hebben terug naar Intel.
:strip_exif()/i/2005670190.jpeg?f=imagenormal)
Testconfiguratie
Moederbord |
Asrock Z790 Taichi |
Processor |
Intel Core i7-13700K |
Geheugen |
4x Kingston Fury Beast 32GB DDR5 @3600MT/s |
Systeemdrive |
Corsair MP600 500GB |
Videokaart |
geen (igp) |
Koeler |
Scythe Mugen 5 rev C |
Voeding |
Seasonic Prime Titanium 650W |
Windows-versie |
Windows 11 |
Gebruikte software |
AS SSD 2.0.7316.34247 ATTO 4.01.0f1 CDM 8.0.4 PCMark 10 2.1.2177 64 3DMark |
Ons testsysteem bestaat uit een Core i7-13700K die we in een Asrock Z790 Taichi-moederbord prikken. Dat combineren we met 128GB DDR5-werkgeheugen, bestaande uit twee kitjes Kingston Fury Beast van 64GB. Dat geheugen hebben we nodig om een ramdisk te maken om alle tests mee te draaien, zodat we geen bottleneck hebben van een systeemschijf. Omdat we alle geheugenslots bezetten met dual-rank-modules kan het geheugen niet harder dan 3600MT/s halen. Om te booten hebben we een Corsair MP600-drive in gebruik, waarop we Windows 11 Pro geïnstalleerd hebben. Het geheel wordt van prik voorzien door een Seasonic 650W-voeding.
Wat benchmarks betreft, hebben we een paar wijzigingen aangebracht. We draaien nog steeds enkele synthetische benchmarks als AS SSD en ATTO, en hebben daar CrystalDiskMark aan toegevoegd, met de standaardinstellingen en de tests van de NVMe-benchmark.
De praktijkbenchmarks bestaan uit PCMark 10, waarvan we de complete Storage-test draaien en ook de zware Consistency-test is gebleven. Speciaal om de gamingprestaties in kaart te brengen, heeft UL Benchmarks een Storage Benchmark aan 3DMark toegevoegd; die draaien we voortaan ook. We hebben onze eigen traces, opgenomen en afgespeeld met NasPT, geschrapt. Die kregen een baard en de software wordt al te lang niet bijgewerkt om relevante resultaten te kunnen geven.
Wel hebben we onze USB-test naar ssd-benchmarks geport, zodat we een realworldtest toevoegen waarmee je kunt zien hoe snel een drive kleinere en grotere bestanden kopieert. Daarnaast testen we hoe snel de (pseudo)slc-cache van een ssd is en hoelang die bruikbaar is door sequentiële data in blokken van 500MB ernaartoe te schrijven en de snelheid te loggen. Veel van jullie vroegen in het verleden of we kunnen testen hoe ssd's presteren als ze niet volledig leeg zijn. Dat doen we met deze test door niet alleen op een lege drive, maar ook op een halfvolle drive en een ssd die voor driekwart vol is te testen. We schrijven in die drie gevallen naar de drive vanaf een ramdisk.
Die laatste testmethode gebruiken we ook om de warmtehuishouding in kaart te brengen. Een te hete ssd gaat immers throttlen, waardoor de prestaties teruglopen. We testen daarom ssd's hetzij met hun eigen heatsink als ze daarmee geleverd worden, hetzij onder de heatsink van ons Taichi-moederbord, om te zien hoe de temperaturen en bijbehorende snelheden van de drive zich ontwikkelen bij belasting. De overige tests worden met actieve koeling op de ssd's uitgevoerd om de effecten van die throttling op de ruwe prestaties te minimaliseren. Uiteraard testen we de drives met de op het moment van testen nieuwste firmware.
Synthetische tests: ATTO en CrystalDiskMark
Met ATTO testen we comprimeerbare data in steeds oplopende transfersizes. We lichten de 4kB-, 64kB- en 1MB-transfersizes eruit. De kleinere groottes zijn relevant voor de random-read- en writeprestaties, terwijl de 1MB-bestanden een beeld van sequentiële overdrachten geeft. ATTO gaat tot transfersizes van 64MB, maar in de regel lopen de snelheden na 1MB niet meer op.
De random-readsnelheid valt een beetje tegen, maar zodra de bestanden groter worden, loopt de Aorus Gen5 10000-ssd flink uit. We noteren een ruim vijftig procent hogere score bij 1MB-transfers. Het schrijven is in alle gevallen het snelst op de Gen5-ssd, al is de voorsprong bij kleinere bestanden niet zo groot. Pas in het sequentiële bereik loopt de ssd echt uit.
- ATTO - Read - QD 4 - 1MB
- Read - QD 4 - 64 kB
- Read - QD 4 - 4 kB
- Write - QD 4 - 1MB
- Write - QD 4 - 64 kB
- Write - QD 4 - 4 kB
CrystalDiskMark
We splitsen de resultaten van CDM op in sequentiële en random groepen. We draaien CDM twee keer: één keer met de defaultinstellingen en de tweede keer met het NVMe-profiel. Tussen beide tests zit wat overlap, maar we hebben de NVMe-specifieke tests als zodanig aangegeven.
Bij een lage queue depth en maar één thread halen de ssd's hun maximale snelheid nog niet, maar de Gen5-ssd bouwt dan al een grote voorsprong op vergeleken met de Gen4-drives. Met hogere queue depths loopt de snelheid direct op tot boven de geadverteerde 10000MB/s, met zowel kleinere als grotere sequentiële bestandsgroottes.
- Sequential 1MB - Q8T1 - Read
- 1MB - Q8T1 - Write
- 1MB - Q1T1 - Read
- 1MB - Q1T1 - Write
- 128kB - Q32T1 - Read
- 128kB - Q32T1 - Write
De random-lees- en schrijfprestaties van de Gen5 10000 blijven wat achter bij die van de overige drives. Pas bij veel threads kan de ssd zijn snelheid laten zien; bij zestien threads is de Aorus sneller dan de rest. Het lijkt erop dat er nog wat firmwareoptimalisaties nodig zijn om het maximale uit de drive te halen.
- Random 4KB - Q32T1 - Read
- 4KB - Q32T1 - Write
- 4KB - Q1T1 - Read
- 4KB - Q1T1 - Write
- 4KB - Q32T16 - Read
- 4KB - Q32T16 - Write
Synthetische tests: AS SSD
AS SSD maakt gebruik van niet-comprimeerbare data, waardoor snelheden meestal wat lager uitvallen dan bij CDM of ATTO. Dat is ook het geval bij de Aorus-drive, die weliswaar dik dertig procent sneller dan de rest is, maar niet aan de 10GB/s komt. Met random 4k-prestaties zien we weer wat mindere resultaten dan we hoopten, net als bij de eerdere synthetische tests.
- AS SSD - Read - Sequential
- Write - Sequential
- Read - 4K blokken
- Write - 4K blokken
- Read - 4K blokken - 64 Threads
- Write - 4K blokken - 64 Threads
Iops
Hoge iops zijn natuurlijk een direct gevolg van hoge doorvoersnelheden, maar voor het gemak voegen we ze voortaan aan de benchmarkresultaten toe. We zagen al dat de random lees- en schrijfprestaties nog wel een verbeterslag kunnen gebruiken. Daar mag echt nog wel wat gebeuren om ook op dat vlak een voorsprong op Gen4-drives te nemen.
- Read - 512B
- Write - 512B
- Read - 4K
- Write - 4K
- Read - 4K-64 Threads
- Write - 4K-64 Threads
- Read - 16MB
- Write - 16MB
Praktijktests: filecopy en duurtest
In deze kopieertest lezen en schrijven we kleine en grote bestanden van en naar de ssd. Om een bottleneck met de systeemopslag te voorkomen, draaien we de test vanaf een ramdisk.
Bij het kopiëren van kleinere bestanden is de Aorus Gen5 10000 niet bijster imposant vergeleken met de concurrentie, maar met grotere bestanden is de drive rapper. Vooral de 50GB-bestanden worden sneller weggeschreven, hoewel er tussen de 8 seconden voor de Gen5-drive en 10,6 seconden voor de twee 'traagste' Gen4-drives ook geen wereld van verschil zit.
- 1000x 5MB-bestand lezen
- 1000x 5MB-bestand schrijven
- 10GB-bestand lezen
- 10GB-bestand schrijven
- 50GB-bestand lezen
- 50GB-bestand schrijven
Cachetest
We testen de snelheid van de cache (met actieve koeling op de drives om throttling te voorkomen) door op een lege drive, een halfvolle drive en een driekwart volle ssd een testbestand te schrijven. De lege drive is uiteraard een bestcasescenario, maar de halfvolle en driekwart volle drives zul je vaker in de praktijk tegenkomen. We meten de overdrachtssnelheid van elk bestand, een bestand van 500MB dat in een 329MB grote zip verpakt is, en geven in de grafiek die snelheid weer. We schrijven tot de helft van de vrije ruimte gevuld is.
Op een lege drive is de Aorus Gen5 10000 enorm snel en kun je veel data snel wegschrijven, maar zodra de drive voor de helft of verder gevuld is, zakken de prestaties al heel snel in. We schrijven nog maar 55GB op volle snelheid. Een kleine geruststelling: met driekwart vol blijft de cache ongeveer 50GB. Bij andere drives zoals de MP600 Pro zien we dat niet alleen de hoeveelheid cache afneemt, maar dat ook de snelheid nadat die is volgeschreven, lager wordt naarmate de drive verder gevuld is. Dat is ook het geval bij de 9990 Pro van Samsung, maar niet bij de andere drives.
PCMark Storage
De Storage-test van PCMark geeft een totaalbeeld van een combinatie van allerlei activiteiten die van je opslag gebruikmaken. De totaalscore en -bandbreedte geven een algemene indruk, terwijl de deelresultaten inzoomen op specifieke toepassingen.
De Aorus Gen 10000 komt als winnaar uit de bus als we naar de totalen kijken. Dat is uiteraard voor een groot deel te danken aan de hogere doorvoersnelheden, maar ook de toegangstijden zijn aanzienlijk lager dan bij de overige drives. In de deelresultaten is de Gen5-drive op alle vlakken overtuigend de snelste drive. Alleen bij het starten van Adobe After Effects en Premiere heeft de 990 Pro van Samsung nog een streepje voor.
- PCMark 10 - Storage - Totaalscore - Bandbreedte
- PCMark 10 - Storage - Totaalscore
- PCMark 10 - Storage - Totaalscore - Toegangstijd
PCMark 10 deelresultaten: starten en gebruik software
- PCMark 10 - Starten Adobe Acrobat
- Starten Adobe Photoshop
- Starten Adobe Lightroom
- Starten Adobe Premiere_Pro
- Starten Adobe Illustrator
- Starten Adobe After Effects
- PCMark 10 - Starten Windows 10
- Gebruiken PowerPoint
- Gebruiken Excel
- Gebruiken Photoshop Heavy
- Gebruiken InDesign
- Gebruiken Illustrator
- Gebruiken After Effects
Gaming
- PCMark 10 - Starten Overwatch
- Starten Call of Duty: Black Ops 4
- Starten Battlefield V
Bestandsmanipulatie
- PCMark 10 - 2.37GB_(399_JPEGs)_leestest
- 2.37GB_(399_JPEGs)_kopieertest
- 2.37GB_(399_JPEGs)_schrijftest
- 20GB_(4_ISOs)_leestest
- 20GB_(4_ISOs)_kopieertest
- 20GB_(4_ISOs)_schrijftest
PCMark 10 Consistency
In de Consistency-test van PCMark 10 vallen de resultaten van de Gen5-drive een beetje tegen. Samsung is hier bizar snel, maar ook de Firecuda van Seagate is een stuk sneller. Aan de leeslatency zal dat niet liggen, maar de schrijflatency is een stuk hoger dan bij die concurrenten. Als we naar de bandbreedte in de verschillende stadia kijken, valt op dat die bij de 990 Pro nauwelijks lager wordt, terwijl de bandbreedte van de Aorus Gen5 behoorlijk inkakt.
- PCMark 10 Consistency - Steady state bandwidth
- Steady state read latency
- Steady state write latency
In onderstaande grafiek zie je het verloop van de bandbreedte tijdens de Consistency test. In de acht degradatiefases wordt de ssd eerst tweemaal volgeschreven met data en draait PCMark de Storage-test, met tussentijds steeds langer durende random-writeworkloads. Vervolgens wordt in de drie steady-statefases de Storage-test gedraaid, voorafgegaan door drie kwartier random write-workloads. De ssd zou tijdens die fase zijn 'slechtste' prestaties moeten geven. Tijdens de vijf recoveryfases kan de drive zich herstellen. Tussen de Storage-benchmarks door is de drive steeds vijf minuten idle om ruimte te bieden voor interne optimalisaties als garbage collection.
- Degrade-fase
- Steady-state en recovery
3DMark Storage
Met 3DMark Storage worden gamingspecifieke tests gedraaid. De benchmark wijkt af van de gametests van PCMark, maar heeft wel overlap. In beide tests wordt de bandbreedte gemeten bij het inladen van drie games: Battlefield V, Overwatch en CoD: Black Ops 4. 3DMark Storage test echter ook de installatie van een game (The Outer Worlds), het opslaan van savegames (opnieuw The Outer Worlds) en het verplaatsen van een Steam-library. Ten slotte test 3DMark Storage het opnemen van een speelsessie van Overwatch met behulp van OBS.
Met de beste wil van de wereld kunnen wij geen significante verschillen ontdekken in deze benchmark. In de deeltests en de totaalscores komen de drives op vrijwel identieke scores uit. Wanneer we meer ssd's, ook minder snelle modellen, op ons nieuwe testplatform getest hebben, moeten we beslissen of we deze test willen aanhouden. Ter illustratie: een 970 EVO Plus van 1TB haalde vrijwel identieke scores.
- Gemiddelde bandbreedte - 3DMark Storage
- Gemiddelde toegangstijd
- Totaalscore
Warmtetest en vermogen
We hadden hier graag de opgenomen vermogens van de ssd's getoond, maar helaas. We willen uiteraard onze Gen5-drives op hun maximale snelheid kunnen laten werken om hun daadwerkelijke maximale vermogen te meten. Onze nieuwe testopstelling bleek echter niet in staat de Gen5-drive betrouwbaar en op volle snelheid te laten werken. Dat konden we niet eerder testen dan in de afgelopen periode, omdat we toen pas daadwerkelijk een Gen5-drive in handen hadden om mee te testen. Die data hou je dus van ons te goed. Zodra we een werkende meetmethode hebben, vullen we dat hier aan en testen we toekomstige ssd's daarmee.
Warmtetest
Onze warmtetest konden we gelukkig wel uitvoeren. We laten de drive gedurende een kwartier volschrijven en meten daarbij de temperatuur van de ssd en de snelheid waarmee de drive volgeschreven wordt. Zo hebben we direct een indicatie van de afmetingen van de (pseudo-)slc-cache. In onderstaande grafieken zie je het verloop van de test en in de tabel hebben we enkele gemiddelden op een rijtje gezet. We kijken daarbij naar de gemiddelde snelheid die gehaald wordt bij het schrijven naar de cache en hoe groot die is, of in ieder geval hoeveel data je op volle snelheid kunt wegschrijven. Ook loggen we de maximale temperatuur en de gemiddelde ssd-temperatuur tijdens de test.
De Gen5-drive houdt zijn hoge snelheid het langst van alle geteste drives vol en die snelheid is ook nog eens ruimschoots hoger dan bij de rest. De temperatuur loopt daarbij dankzij de grote koeler niet schrikbarend op. Sterker, het is de koelste drive in deze test. De snelheid zonder gebruik te maken van de cache is echter de laagste in de test.
Drive |
Schrijfsnelheid naar cache |
Capaciteit cache |
Schrijfsnelheid zonder cache |
Maximale temperatuur |
Gemiddelde temperatuur |
Gigabyte Aorus Gen5 10000 2TB |
5,3GB/s |
650GB |
1,3GB/s |
51ºC |
48,7ºC |
Gigabyte Aorus 7000s 2TB |
4,1GB/s |
220GB |
1,5GB/s |
78ºC |
69,3ºC |
Corsair MP600 PRO 2TB |
3,9GB/s |
216GB |
1,6GB/s |
55ºC |
48,2ºC |
Samsung 990 Pro 2TB |
4,0GB/s |
230GB |
1,8GB/s |
63ºC |
58,7ºC |
Seagate Firecuda 530 2TB |
4,3GB/s |
210GB |
3,1GB/s |
66ºC |
60,2ºC |
WD Black SN850X 2TB |
4,4GB/s |
565GB |
1,4GB/s |
66ºC |
61,4ºC |
Prestatie-index
Voor onze nieuwe testsuite hebben we opnieuw twee prestatie-indices gemaakt. Daarbij maken we weer onderscheid tussen een index voor licht en een voor zwaar gebruik, met de aanwezigheid van de zware Consistency-test van PCMark als onderscheidende test. De overige benchmarks tellen allemaal even zwaar mee.
In zowel de index voor zwaar als die voor licht gebruik is de nieuwe Gen5-ssd de allersnelste, met in beide gevallen een voorsprong van net geen negen procent. Voor iedereen die geen Gen5-slot beschikbaar heeft, is de WD Black SN850X een enorm snel alternatief. De overige drives volgen niet op acht of negen procent, maar zijn dik een kwart langzamer.
- Prestatie-index licht gebruik
- Prestatie-index zwaar gebruik
Conclusie
De potentie van de nieuwe generatie Gen5-ssd's is goed te zien. Op nog niet elk vlak blinkt de drive uit, maar in de meeste tests is de Aorus duidelijk sneller. In synthetische benchmarks als CrystalDiskMark laat de drive overduidelijk zijn snelheid zien, maar dat geldt vooral voor de sequentiële overdrachten. Bij random read en writes is de drive helemaal niet zo snel als de sequentiële benchmarks doen hopen. Dat zien we niet alleen bij CDM, maar ook bij AS SSD en ATTO terug.
Op het vlak van de praktijktests, waarbij je een indruk krijgt van de prestaties van je ssd in het dagelijks gebruik, is het opnieuw een gemengd beeld. Bij de kopieertests zijn het opnieuw de kleinere bestanden waarbij de leessnelheid niet imposant is, al is het schrijven wel vlot. Pas bij grotere sequentiële overdrachten wint de Gen5-ssd het overtuigend van de concurrentie. Ook in het uitgebreide PCMark Storage, dat op basis van traces werkt, heeft de Aorus 10000 een duidelijk voordeel. Op twee uitzonderingen na is de ssd daar op afstand de snelste.
Dat kunnen we niet zeggen van de andere PCMark-test, de Consistency-test. Daarin zijn de volwassenere modellen met Gen4-controllers beter. Met name de Samsung 990 Pro zet daar overtuigende cijfers neer. In de net aan onze testsuite toegevoegde 3DMark Storage-test kunnen we geen significante verschillen tussen de drives ontdekken. Het lijkt erop dat het niet echt uitmaakt welke drive je voor gaming gebruikt. Let wel dat de Aorus Gen5 10000 in de PCMark Gaming-deeltests een duidelijk voordeel had.
Het is een beetje lastig om een conclusie te trekken. De ssd is nog niet helemaal het eindproduct dat straks in de winkels ligt, getuige het Gen4-plaatje op de heatsink die van de 7000s Premium afkomstig is. Er wordt nog geschaafd aan de firmware bij Gigabyte en dat is zeker voor de random-read- en writeprestaties nodig ook. We zien echter, zeker in de synthetische en dan vooral de sequentiële benchmarks, vlagen van de snelheidswinst die door de nieuwe interface mogelijk wordt gemaakt. Dat vertaalt zich een beetje naar de praktijk, maar nog niet genoeg om de overstap te maken. Hopelijk is dat met de echte, getweakte retailversie beter.
Het lijkt er echter op dat je een Gen5-drive vooralsnog koopt voor de bragging rights en de sequentiële CDM-resultaten. Zoals vaak met bleeding edge-technologie zou het echter zomaar verstandiger kunnen zijn om nog even te wachten tot alle kinderziektes aangepakt zijn. We zagen immers bij de eerste Gen4-ssd's ook dat er nog behoorlijk wat groei zat in de prestaties ten opzichte van de eerste drives, om van prijzen maar te zwijgen. Bovendien zouden er later dit jaar drives verschijnen met sneller nand. Het nand in de 10000 zou de opgegeven 2400MT/s niet halen, maar latere modellen zouden wel over dat snellere nand gaan beschikken.