Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Jeroen Horlings

Redacteur fotografie en automotive

Van snelladen tot slim laden

Voldoende laadpalen, voldoende stroom?

Slim laden en v2g

Zoals je op de vorige pagina kon lezen, is de hoeveel extra stroom die in de toekomst nodig is om miljoenen auto's op te laden, niet problematisch. Het is wel een knelpunt als we dat 'dom' doen, namelijk op het moment dat mensen thuiskomen van hun werk en de auto inpluggen. Dat zal dan leiden tot een gigantische piek rond etenstijd en dat vereist in betrekkelijk korte tijd veel extra energiecapaciteit.

Dat is onnodig. De meeste ev's zijn in zes tot acht uur volledig opgeladen, als ze al leeg zijn, en er is gedurende de avond en nacht meer dan twaalf uur beschikbaar. Juist tijdens de nacht is de stroomvraag flink minder dan overdag, dus is er capaciteit genoeg. Het enige wat dan moet gebeuren, is dat de auto's het laden uitstellen of over de nacht verspreiden. Dat is een kwestie van het gebruik van slimme technologie en die is al beschikbaar.

Ongestuurd versus slim laden (beeld: Enexis)

Slim laden

Het toverwoord is 'slim laden'. Daarbij wordt het laadvermogen slim afgestemd op de pieken en dalen op het net. Dat kan op verschillende manieren gebeuren: via een auto, via een laadpaal en via een loadbalancer, allemaal al dan niet in samenwerking met de energieleverancier en netbeheerder. We spreken pas van 'slim laden' als er een koppeling is met het net, waarop het laadgedrag wordt afgestemd. Energieleverancier Vandebron doet dat bijvoorbeeld via een app, waarmee het laden van Tesla's dynamisch kan worden geregeld. Binnenkort wordt dat ook uitgerold naar private laadpalen via het 'open charge point protocol' (ocpp). Zogenaamde loadbalancers, zoals die van Cohere (Maxem) en Jedlix, kunnen de laadpalen eveneens aansturen. Ze voorkomen allereerst dat het huis overbelast raakt, wat vooral prettig is in combinatie met krachtige 11-22kW-laders, maar ze kunnen optioneel ook slim laden, waarbij het vermogen wordt afgestemd op de pieken en dalen op het elektriciteitsnet. Dit gaat dus geheel automatisch; je hoeft er niets voor te doen. Uiteraard kan dit slimme laden ook altijd worden onderbroken of aangepast, bijvoorbeeld als het nodig is om eerder dan normaal te vertrekken. Deze techniek kan worden geïntegreerd in openbare laadpalen, wat op verschillende locaties al gebeurt. Onder andere de stichting E-laad, opgericht door de regionale netbeheerders, houdt zich daarmee bezig.

Geld verdienen

Wie een eigen laadpaal heeft, kan er zelfs geld mee verdienen. Als het laden tijdelijk wordt gestopt of met een lager vermogen plaatsvindt, hoeft netbeheerder TenneT minder energie in te kopen. Dat scheelt geld en een deel daarvan wordt uitgekeerd aan de consument. Dat kan op jaarbasis enkele honderden euro's opleveren. Netbeheerders en energiebedrijven denken dat die financiële prikkel voldoende is om mensen over de streep te trekken om slim te gaan laden. Iets dergelijks kunnen we in de toekomst ook bij openbare laadpalen zien. Wie tijdens een piekmoment de maximale laadcapaciteit wil, betaalt daar meer voor. Wie de tijd heeft, zoals nachts, profiteert van lagere tarieven.

Het omgekeerde: v2g

Het omgekeerde kan ook; ev's kunnen technisch gezien ook stroom terugleveren aan het elektriciteitsnet. Dit heet vehicle-to-grid (v2g). Ze zorgen daardoor juist voor meer stabiliteit op het net in plaats van onbalans. De accu's vormen enorme buffers, waarop individuele huishoudens dagen kunnen draaien. Dat is ideaal tijdens piekmomenten, maar ook tijdens rampen. Zo heeft de Japanse overheid de makers van waterstof- en elektrische auto's gestimuleerd om v2g te ondersteunen, als reactie op de ramp in Fukushima. In Lombok (Utrecht) draait een proef met deelauto's waarbij deze overdag energie van lokale zonnepanelen opslaan en 's avonds energie kunnen terugleveren. Uiteraard worden ev's in de praktijk niet helemaal leeggetrokken; het gaat in principe maar om enkele kWh's. Als 100.000 ev's 4kWh beschikbaar stellen, leidt dit tot een totaal beschikbaar vermogen van 400MW. Er is nog wel wat werk aan de winkel; niet iedere ev ondersteunt momenteel v2g. Dit is echter geen technisch knelpunt, maar autofabrikanten zijn terughoudend vanwege de mogelijk snellere afschrijving van de accu's.

Thuisaccu's

Los van v2g zijn ook thuisaccu's aan een opmars bezig. Deze kunnen bijvoorbeeld 's middags zonne-energie opslaan om die te gebruiken als het donker is. Hierdoor wordt het elektriciteitsnet minder belast.

Keuzes

De netbeheerders en energieleveranciers zetten fors in op slim laden en v2g. Niet alleen is dit een veel slimmere, en dus logischere, methode om gebruik te maken van de capaciteit van het elektriciteitsnet, het zal ook veel kosten besparen om het net te verzwaren. Kunnen we er blindelings van uitgaan dat de financiële prikkel voldoende is om vrijwillige deelname te bespoedigen?

Volgens Gerwin Hoogsteen, onderzoeker aan de Universiteit Twente, is dat de vraag. Hij werkt met zijn collega's aan optimalisatie van algoritmes en controlmechanismen voor toekomstige smart grids en was ook betrokken bij de eerdergenoemde stresstest in Lochem. "We hebben daar technische verbeterpunten geconstateerd, zowel fysiek qua kabels en aansluitingen als op het gebied van sturing, en we hebben onderzoek gedaan naar het gedrag van eindgebruikers bij slim laden. We verwachten dat slim laden echt noodzakelijk is, omdat de kans op en de frequentie van dergelijke extreme cases in de toekomst zullen toenemen, ook vanwege het uitfaseren van aardgas. Onderschatting van de toename van piekbelasting door de energietransitie ligt dan ook op de loer, waarbij smart grids essentieel zijn voor een hoge leveringszekerheid van energie aan eindgebruikers. Het ontbreken of uitvallen van intelligente systemen zonder goede fallbackmechanismen zal dan ook resulteren in meer storingen als de energietransitie zich voortzet op de huidige infrastructuur. Oftewel een van de twee opties, netverzwaring of een deugdelijk smart grid, is een absolute vereiste."

Het verslimmen van het net lijkt daarbij de meest logische stap. Hoogsteen: "Het aanleggen van nieuwe kabels is een dure aangelegendheid. Beter zou het zijn de flexibiliteit van elektrische auto's te benutten om zo kosten voor netverzwaring uit te sparen, en anderzijds de hele energieketen te kunnen optimaliseren. Om dit te realiseren is een goed verdienmodel, waarin ook consumenten profiteren, van belang. De verwachting is dat bestaande en nieuwe laadpalen in de komende jaren (software)updates krijgen om slim te kunnen laden door deze flexibiliteit in te zetten op zogenaamde flexibiliteitsmarkten."

Slimme laadpleinen

Slim laden is geen toekomstpraat, maar is nu al mogelijk. Het wordt ook toegepast bij zogenaamde laadpleinen. Bijvoorbeeld in Rotterdam (Veerplein) en Den Haag (Jacob Mosselstraat) staan niet een of twee zware laadpalen, maar een hele reeks kleinere laadpunten. Hierdoor hoeven er geen plekken exclusief voor ev's te worden gemarkeerd, maar kan iedereen er gewoon parkeren. Als er veel ev's staan, gaat het laden alleen wat langzamer.


Apple iPhone 11 Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 4 FIFA 20 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Formule 1

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True