Datacenters in de ruimte: makkelijker gezegd dan gelanceerd

Datacenters in de ruimte: makkelijker gezegd dan gelanceerd

De recordbrekende overname van Elon Musks AI-bedrijf xAI door zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX is volgens hem bedoeld voor datacenters in de ruimte. Musk kijkt al jaren daar naar, net als anderen, waaronder medemiljardair Jeff Bezos. Op papier is het een interessant idee, want er is genoeg ruimte en zonne-energie daar boven. In praktijk is het makkelijker gezegd dan gelanceerd, ook voor SpaceX.

Lancering van raket met Starlink-satellieten (beeld: SpaceX)

De miljardenovername van xAI, het bedrijf achter AI-chatbot Grok en sociaal netwerk X, is volgens Musk nodig voor het realiseren van datacenters in de ruimte. Die zijn binnen twee tot drie jaar een logische keuze, aldus de techtopman, die de wereld al vele jaren de nabije komst van volledig zelfrijdende auto's voorspiegelt. De door Musk in de ruimte voorspelde datacenters zijn dan voor AI, met name om toekomstige AI-modellen te trainen.

Belasting van milieu en gemeenschappen

De hoogste baas van xAI en SpaceX, die nu samengaan, stelt dat de huidige ontwikkelingen op AI-gebied afhankelijk zijn van grote datacenters op de aarde met enorme energiehonger en hitteafgifte. "De wereldwijde elektriciteitsvraag voor AI kan simpelweg niet worden gedekt met aardse oplossingen, zelfs niet op korte termijn, zonder gemeenschappen en het milieu te belasten", aldus Musk.

Dat belasten van elektriciteitsnetten, het milieu en nabijgelegen gemeenschappen doen grote techbedrijven al. Daarbij worden beperkingen soms sluw omzeild. De belasting, aanpak en impact levert datacenterbedrijven kritiek, tegenstand en soms ook regelgevende problemen op. Zo is het datacenter van xAI in het zuiden van de Amerikaanse stad Memphis (in de staat Tennessee) omstreden vanwege vervuiling. Ook maakt het zich volgens milieutoezichthouder Environmental Protection Agency schuldig aan illegale stroomopwekking.

Datacenter. Bron: Erik Isakson/DigitalVision/Getty Images

Vlucht naar voren?

Een vlucht naar de ruimte zou in theorie niet alleen letterlijke ruimte geven, maar mogelijk ook verlossing van regelgeving. Musk meent hoe dan ook dat AI in de ruimte overduidelijk de enige manier is om op de lange termijn op te schalen, aldus zijn verklaring bij de overname van xAI door SpaceX. Hij haalt daarbij de enorme potentie aan van de energie van de zon en stelt dat het verplaatsen van AI-datacenters naar de ruimte 'de enige logische oplossing is'.

De miljardair kijkt daar al langere tijd naar, net zoals bijvoorbeeld techreus Google en ook ruimtevaartbedrijf Blue Origin. Dat laatste is van Jeff Bezos, de grote baas van webwinkel Amazon en dochterbedrijf AWS. Zo stelde Bezos in oktober vorig jaar dat de ruimte het antwoord is op de toenemende energiebehoeften van de AI-industrie. Hij voorspelde dat datacenters in de ruimte binnen tien tot twintig jaar realiteit zijn. Die op zonne-energie werkende rekencentra met gigawattcapaciteit zullen efficiënter zijn dan datacenters op de aarde, aldus Bezos.

Bezos versus Musk

Een speciaal team bij Blue Origin werkt al meer dan een jaar aan de benodigde technologie voor AI-datacenters in een baan om de aarde, onthulde The Wall Street Journal eind december vorig jaar. Vorige maand kondigde Bezos' ruimtevaartbedrijf een plan aan om eind volgend jaar 5408 satellieten in gebruik te hebben voor communicatiediensten aan datacenters, overheden en bedrijven. Daarmee gaat dit raketbedrijf de concurrentie aan met het Starlink-satellietnetwerk van SpaceX.

New Glenn-raket (beeld: Blue Origin)

Ondertussen zouden er bij Musks ruimtevaartbedrijf al plannen zijn voor nieuwe uitvoeringen van de Starlink-satellieten, die AI-rekentaken kunnen op zich kunnen nemen. Het Starlink-netwerk rond de aarde verzorgt nu internetverbindingen via grondstations. De Amerikaanse telecomtoezichthouder FCC gaf vorige maand goedkeuring voor een flinke uitbreiding van het satellietnetwerk.

Straling, latency en bandbreedte

Ondanks ambities en inspanningen om datacenters in omloopbanen te realiseren zijn er nogal wat hordes op de weg naar de ruimte. Aan het begin van het traject is er de noodzaak van stralingsbescherming voor computers in de ruimte. Dat maakt AI-datacenters al complexer en kostbaarder. Eenmaal gelanceerd is er de kwestie van de relatief hoge latency voor dataverbindingen met satellieten en grondstations, ook onderling.

Op basis van huidige technologie lijkt het er namelijk op dat de capaciteit van een enkele datacentersatelliet niet vergelijkbaar zal zijn met die van een compleet, krachtig AI-datacenter. Mede met het oog op slechte bereikbaarheid voor onderhoud is het waarschijnlijker dat er een gedistribueerd geheel zal zijn: een datacenter gevormd door meerdere satellieten. De hoogte van de omloopbanen van satellieten maakt wel verschil voor de latency. Toch is dat bij draadloze verbindingen in en met de ruimte relatief hoog vergeleken met de zeer lage latency tussen racks en gangen in een fysiek datacenter op de grond, en tussen datacenters onderling.

Datacenters in de ruimte (beeld: Thales Alenia Space)

Bovendien ondervinden de draadloze netwerkverbindingen met de beoogde datacenters in de ruimte ook nog eens beperkingen in de bandbreedte voor radiocommunicatie en de gevoeligheid van lasercommunicatie voor atmosferische effecten. De bandbreedte is beperkt in vergelijking met wat mogelijk is voor datacenters op de grond. De vereiste stralingsbescherming en de connectiviteitskwesties met de ruimte vereisen aanpassingen in ontwerp en uitvoering van hardware en ook software. Deze aanpassingen hangen bovendien samen met de configuratie van verbonden systemen op de grond en de verwachtingen van gebruikers.

Zonne-energie en koeling

Naast deze voor de hand liggende zaken spelen ook basalere zaken een belemmerende rol, zoals energie en hitteafgifte. Musk is optimistisch over zonne-energie. "Het is altijd zonnig in de ruimte!" Ook Bezos prees eind vorig jaar al het ontbreken van wolken en regen in de ruimte. Voor serieuze energieopwekking is echter wel een flink oppervlak aan zonnecellen nodig. De grootste zonnepaneleninstallatie in de ruimte is momenteel dat van het internationale ruimtestation ISS. Die installatie van zonnepanelen heeft een oppervlakte van 2,5 vierkante kilometer en levert gemiddeld 84 tot 120 kilowatt, met een piekvermogen van zo'n 240 kilowatt.

Zonnepanelen van het ISS (foto: NASA)

AI-chips, zoals de H200-gpu van Nvidia, verbruiken van zichzelf al relatief veel energie. Daar komt nog het verbruik bij van de rest van een datacenter, inclusief koelingssystemen. Een zonnepaneleninstallatie als die van het ISS zou volgens schatting van een zelfverklaard ex-NASA-ingenieur ongeveer tweehonderd H200-chips aankunnen. Dat aantal verbleekt bij de vele honderdduizenden gpu's die AI-aanbieders als OpenAI, AWS en Microsoft plaatsen en gebruiken in hun datacenters voor AI.

Ook warmteafgifte is een punt van aandacht. Veel van de uitdagingen rond datacenters, laat staan AI-datacenters, betreffen koeling. Een misvatting is dat dat in de ruimte makkelijk is omdat het daar koud is. Het praktische probleem is dat er door het ontbreken van atmosfeer geen mogelijkheid is voor convectie. Koelblokken en warmtewisselaars op aarde raken hun hitte uiteindelijk kwijt aan de buitenlucht. In de ruimte is er een vacuüm.

Het ISS heeft dan ook een complex systeem om zijn hitte kwijt te kunnen. Dat systeem pompt koelvloeistof door een radiatorpaneel van zo'n 42,5 vierkante meter. Dit kan de killowattoutput van grofweg zestien H200-gpu's aan. Dat zou gelijk zijn aan een kwart van een regulier serverrack in een datacenter op aarde. Voor het afvoeren van de hitte van enkele honderden AI-chips is dan een radiatorpaneel van meer dan een halve vierkante kilometer nodig.

Schema van een datacentersatelliet, met IT, zonnepanelen en koeling (beeld: Thales Alenia Space)

Groot, groter, zwaar

De optelsom van zonne- en radiatorpanelen levert dus een theoretische AI-datacentersatelliet op die flink meer ruimte inneemt dan het ISS nu doet. Huidige satellieten geven al 'luchtvervuiling' en verstoren astronomische waarnemingen, waarbij eind 2024 bleek dat nieuwe Starlink-satellieten radiotelescopen veel meer storen. Volgens senior directeur Travis Beals van Googles Project Suncatcher zijn er tienduizend satellieten nodig om de rekenkracht te halen een datacenter met een capaciteit van één gigawatt. Bij die schatting gaat hij uit van satellieten met een vermogen van honderd kilowatt.

Het kan zijn dat Musk, Bezos en andere ruimtegerichte techtitanen niet zo zwaar tillen aan deze neveneffecten, of dat ze die weten te beperken. Wel krijgen ze er een zware dobber aan dat al die hardware eerst nog de ruimte in moet. Boven op de hogere kosten voor het maken van ruimtebestendige ict-systemen komen de kosten voor het lanceren daarvan.

De afgelopen jaren is op dat gebied wel sprake van een neergaande lijn, aangejaagd door ruimtevaarttechnische vooruitgang en commerciële bedrijven als SpaceX en Blue Origin. Google uitte eind vorig jaar de verwachting dat de kosten over vijf jaar zoveel gedaald zijn, dat een datacenter in een baan rond de aarde even duur is als een datacenter op de planeet zelf. In 2027 wil Google met zijn Project Suncatcher de eerste prototypes de ruimte inschieten.

Maar ook als er een omslagpunt wordt bereikt voor de kosten van satellietproductie en -lancering blijft de problematiek van onderhoud en upgrades, waarvoor weer meer lanceringen nodig zijn. Bovendien is en blijft er het risico dat lanceringen mislukken, wat negatieve neveneffecten kan hebben voor bijvoorbeeld luchtvaartverkeer. Toch meent Musk dat datacenters in de ruimte, werkend op zonne-energie, mogelijk zijn met lage operationele en onderhoudskosten. Ook Bezos gelooft dat de kostenvergelijking met datacenters op de grond binnen enkele tientallen jaren uitvalt in het voordeel van datacenters in de ruimte.

Ruimtedatacenter met zonnepanelen (beeld: Thales Alenia Space)

Milieu-impact

De vraag is of zulke positieve voorspellingen wel rekening houden met het totale plaatje. De CO₂-uitstoot van datacenters in de ruimte kan lager zijn dan op de aarde, maar er is ook milieu-impact om de benodigde hardware daar te krijgen. Duitse onderzoekers hebben de uitstoot van raketlanceringen meegenomen in berekeningen, inclusief de terugkeer van onderdelen en de gevolgen voor de ozonlaag. Zij komen in hun paper 'Dirty Bits in Low-Earth Orbit' tot nogal ongunstige conclusies voor rekenkracht in omloopbanen.

Niet alleen in de Verenigde Staten is de blik voor datacenters gericht op de ruimte. Europese bedrijven en overheden doen mee en kijken daarbij naar uitstoot, maar ook naar datasoevereiniteit. Het eind 2022 opgezette Ascend-programma (Advanced Space Cloud for European Net zero Emission and Data sovereignty) van de Europese Unie onderzocht de haalbaarheid van datacenters in de ruimte. De resultaten in 2024 waren 'veelbelovend', meldde het Ascend-consortium van het Franse Thales en het Italiaanse Leonardo. De blik was daarbij wel gericht op klimaatdoelen voor 2050. Een eerste lancering zou dit jaar zijn.

Miljarden- en biljoenenkwestie

Ondanks praktische bezwaren lijkt een nieuwe ruimterace op te doemen, aangejaagd door techtrends zoals digitalisering, digitale soevereiniteit en de lopende AI-hype. Of en wanneer het er echt van komt, is nog de vraag. Mogelijk duurt het langer dan voorzien, maar feit is dat er miljarden, zo niet biljoenen mee gemoeid zijn. Al was het maar vanwege de voor dit jaar geplande beursgang van Musks ruimtevaartbedrijf SpaceX, dat met xAI nu een eigen AI-tak aan boord heeft.

_{Redactie: Jasper Bakker • Eindredactie: Marger Verschuur}

Zonnepanelen van datacenter in de ruimte (beeld: Thales Alenia Space)

Reacties (35)

[kdekker]

Tussen briljante ideen en waanzin is de grens wellicht klein. Maar als ruimte-puin nu al een probleem is, doe dit aub niet. Het doet me denken aan het project van Microsoft om een datacentrum in zee te willen (wat dus stopgezet is): https://www.techzine.nl/nieuws/infrastructure/548978/microsoft-stopt-met-onderzeese-datacenters/. Punt is dat in geval van calamiteiten een lastig te bereiken locatie eigenlijk altijd betekent dat dingen verloren gaan, dus extra vervuiling. Bij lekkage, brand of wat dan ook, kun je niet even snel reageren. En onderhoud door mensen is dan ook een stuk lastiger en gevaarlijker.

Deze ideeen zijn geen vooruitgang. En @skelleniels: vooruitgang mag je best tegenhouden, als het geen vooruitgang is. Vooruitgang op zich is ook geen doel op zich, maar moet wel nut hebben in verhouding tot de kosten (waar ik onder kosten alles schaar, ook milieu en maatschappelijke kosten).

Bij mensen met (te) veel geld, ga je je afvragen of ze nog normaal denken. Ze lijken soms te acteren alsof ze God zijn (de Epstein files tonen aan dat dit een misvatting is, een probleem wat eigenlijk van alle tijden is). Wat sudo op Linux al zegt: great power comes with great responsibility.

[-=bas=-]

Fake it until you make it.
Dat is het motto van mensen zoals Musk.
De meeste obstakels zal hij heus wel opgelost hebben maar in dit geval is koeling het grote struikelblok.
In een bijna vacuum kan je met conventionele koelingsmethodes geen kant op.

[Scriptkid]

Starlink v2 heeft het zelfde probleem en power capacity.


Toch hangen er 10k zonder koeling issue.
Hoe dan?

[ACM]

Punt is dat in geval van calamiteiten een lastig te bereiken locatie eigenlijk altijd betekent dat dingen verloren gaan, dus extra vervuiling.

Ik ben het helemaal met je eens dat men dit niet zonder meer - misschien wel helemaal niet - moet doen.

Maar het is vziw ook met dergelijke grote datacentra op aarde al gebruikelijk dat er niet echt onderhoud plaatsvindt.
Voor zover ik begreep doen Google en Facebook bijvoorbeeld al jaren zoiets: Als een server het begeeft wordt die domweg uitgezet/genegeerd. En als een rack dan teveel kapotte servers heeft, wordt dat rack als geheel vervangen.

Ik weet niet of ze dat ondertussen hebben opgeschaald tot hele zalen in een datacentrum of zelfs complete datacentra... Maar dat zou me onderhand niet eens echt meer verbazen, al is het maar omdat de hardware erin dan ondertussen ook verouderd zal zijn.

Hoedanook, die "wegwerp"-mentaliteit heeft men dus nu al. Waarbij het uiteraard wel veel extremer wordt zodra het onbereikbaar is geworden in de ruimte, dan ontkom je er niet aan om hele satellieten tegelijk af te danken. En dan is ook nog eens de meest gebruikte manier om dat te doen door ze te laten opbranden in de atmosfeer, ipv het te recyclen. En als dan ook nog eens de verhoogde straling en moeizame koeling voor extra uitval zorgt...

[iAR]

Ze lijken soms te acteren alsof ze God zijn (de Epstein files tonen aan dat dit een misvatting is, een probleem wat eigenlijk van alle tijden is).

Wat bedoel je hiermee? Als de repercussies net zo zijn als de panama papers dan zijn ze dus gewoon god.

Hoewel het plan misschien slecht uitvoerbaar is, zijn dit soort hersenspinsel wel goed als brainstorm. Nu vraag ik me af of dat bij Musk zo werkt, maar doorgaans kun je van een belachelijk "wild" idee, wel iets anders bedenken dat wel haalbaar is.

[mr.Millenarian]

Ai zoals het nu opgebouwd is kan volgens mij ook nooit zo worden uitgebreid als Musk van plan is. De denkwijze is dan ook volledig fout. Niet de plek van toekomstige Ai servers is de oplossing, maar de wijze van werken met Ai en Ai servers zelf moeten totaal anders worden gebouwd, zodat ze minder ruimte en energie nodig hebben en dus ook minder koeling. Kortom de huidige processors zijn het probleem. Los dat op en daar heb ik meer vertrouwen in gezien de ontwikkelingen van de afgelopen 50 jaar dan de boel maar te verhuizen naar de ruimte.

[Hagdos]

Uit de genoemde paper:

Results show that, even under optimistic assumptions, in-orbit systems incur significantly higher carbon costs - up to an order of magnitude more than terrestrial equivalents

Dat is eigenlijk alles wat je moet weten om hier tegen te zijn.

[procyon]

Dat is natuurlijk wel inclusief het naar boven brengen van alle materialen. zodra je daar een vaartuig hebt met een datacenter erin zal de gehele installatie zelfvoorzienend zijn. Is de hardware verouderd, dan kan je de hardware later vervangen. Hoe langer je het operationeel houdt, des te lager de CO2 footprint wordt.

Is het dan te doen?

Laten we het de ruimte in krijgen even Musk zijn probleem laten; laten we checken of je bijvoorbeeld de het huidige AI-cluster xAI “Colossus” in de ruimte zou kunnen bouwen.


Een gemiddeld high-end AI-serverrack in een modern AI-park verbruikt ongeveer 120 kW elektrisch vermogen. Zo’n rack bevat grofweg 200–300 GPU’s, afhankelijk van de dichtheid en generatie.Het AI-cluster xAI “Colossus” bestaat naar schatting uit ongeveer 1.300 van dit soort racks.Dat betekent een totaal elektrisch vermogen (en dus warmteproductie) van:

1.300 × 120 kW ≈ 156 MW

Stel dat je deze racks modulair plaatst langs de rand van een cirkelvormige structuur.
De binnenzijde van die cirkel bestaat volledig uit thermische radiatorpanelen die warmte uitstralen naar de ruimte.

Bij een rackbreedte van ~0,6 m kom je uit op:

• Omtrek ≈ 780 m
• Diameter ≈ 250 m

Ter vergelijking: het International Space Station is ongeveer:

• 109 m lang
• ~73–108 m breed (incl. zonnepanelen)
• ~20–45 m hoog

De AI-ring is dus groter dan het ISS, maar niet onmogelijk groot.

Warmteafvoer (thermisch)

De cirkel heeft een oppervlak van ongeveer:

• 48.000 m² enkelzijdig
• 96.000 m² dubbelzijdig stralend oppervlak

Als deze panelen werken op ongeveer 90–100 °C (≈ 365–373 K) en een hoge emissiviteit hebben (~0,9), dan kunnen ze via warmtestraling ongeveer:

• ~150 MW aan warmte afvoeren

Dat is voldoende om alle warmte van ~1.300 racks (≈156 MW) continu kwijt te raken, op of net boven break-even.

Dit vereist wel:

• gescheiden koelcircuits
• koude elektronica (~40–60 °C)
• hete secundaire koelvloeistof

Baan en oriëntatie

Het vaartuig kan in een terminator-achtige baan worden geplaatst, zodat de zonshoek constant is.
Door de structuur edge-on naar de zon te oriënteren, kunnen de radiatorpanelen compleet in de schaduw blijven en zo efficiënt mogelijk warmte uitstralen.

Energieopwekking (zonnepanelen)

Om ~156 MW elektrisch vermogen, 24/7 op te wekken met ruimtevaart-grade zonnepanelen (~30% efficiëntie), is een paneeloppervlak nodig van ongeveer:

• ~470.000–500.000 m²

Dat komt overeen met:

• een cirkelvormige zonne-array met een diameter van ~750 meter

Deze zonnepanelen kunnen haaks op de AI-ring worden geplaatst en actief worden gericht, zodat ze continu zonlicht ontvangen terwijl de radiatoren in de schaduw blijven.

Het is dus technisch gezien qua structuur alsook koeling en qua energieopwekking mogelijk iets dergelijks te bouwen. Als het eenmaal draait, heb je practisch gezien ook geen energiekosten meer.

Ja, dit is een bierviltje berekening. Er komt nog meer bij kijken, secondaire systemen die energie verbruiken etc. Ze gaan natuurlijk ook niet beginnen met het bouwen van een A.I supercluster zoals ze hier op aarde draaien, ze zullen kleiner beginnen en via trial en error opschalen.

[EXos]

Dat is natuurlijk wel inclusief het naar boven brengen van alle materialen. zodra je daar een vaartuig hebt met een datacenter erin zal de gehele installatie zelfvoorzienend zijn. Is de hardware verouderd, dan kan je de hardware later vervangen. Hoe langer je het operationeel houdt, des te lager de CO2 footprint wordt.

Modulair werken zal helpen natuurlijk, maar dat neemt niet weg dat dit ook geld voor een gewone datacenter gewoon op aarde gebouwd. Als de faciliteiten eenmaal zijn gebouwd is een vrachtwagen nog altijd goedkoper dan een raket.

Baan en oriëntatie

Het vaartuig kan in een terminator-achtige baan worden geplaatst, zodat de zonshoek constant is.
Door de structuur edge-on naar de zon te oriënteren, kunnen de radiatorpanelen compleet in de schaduw blijven en zo efficiënt mogelijk warmte uitstralen.

Dit maakt de connectiviteit wel lastiger. Je zal een aantal grote grond stations moeten bouwen, (Puur voor de data verbinding). Je zou dit via een satelliet netwerk kunnen doen die in een makkelijkere baan hangen maar dat verhoogt de footprint nog meer. Even lost van de bandbreedte voor de Data en de eventuele lag van die verbinding.

Ik zie de noodzaak van dit soort bouwwerken in de ruimte pas wanneer we echt meer in de ruimte doen. (Een basis op de maan, of een groter ruimte station in MEO of GEO.) Dat ze het willen testen, okee. Maar of het echt langdurig bruikbaar met de huidige stand van zaken?

[pegagus]

Het ISS moet al met enige regelmaat uitwijken voor ruimtepuin. Jouw berekening leidt tot een object 50x zo groot.


En als je naar alle kosten kijkt, en je zou die investeren in sets zonnepanelen met accu's, en je zet die neer in de Sahara, India, ergens in het midden van de VS waar vrijwel niemand woont, Australië, waarom is dit dan interessanter?

Ik vermoed dat het meneer Musk veel eerder is te doen om naam en faam en om het koloniseren van de ruimte, dan dat dit is bedacht vanuit kosteneffectieve overwegingen.

[BillyButcher]

Hoeveel bierviltjes heb je gebruikt? 😉

[Dekar]

Als deze panelen werken op ongeveer 90–100 °C (≈ 365–373 K) en een hoge emissiviteit hebben (~0,9)

Leuke schatting maar de emissiviyeit in de ruimte is ongeveer 0,0. En de panelen zullen geen 90C zijn, want dan is de hardware voor alle rekenkracht al lang gefrituurd. Dus doe maar een factor 1000 aan oppervlakte voor die panelen erbij.

Volgens mij reken je ook alleen het rack vermogen. Je moet ook het koeling vermogen erbij rekenen. De zon zal ook een enorme extra warmte met zich mee brengen. Maintenance kost ook geld, dus die self sustained claim is ook fout.

[Reactie gewijzigd door Dekar op 6 februari 2026 08:44]

[siggy]

Ik weet niet wat grappiger is, dat iemand dit idee heeft geopperd of dat er mensen zijn die het serieus nemen.

Elon Musk heeft allen xAI bij SpaceX gestopt omdat het makkelijker investeerders kan aantrekken.

[FrankHe]

Het zwaar verlieslatende xai is aan het financiële infuus van spacex gehangen.

[Marve79]

Musk is vooral bezig de eerste trillionaire op aarde te worden.

[AnonymousGerbil]

Doet een beetje denken aan dat idee om zonnepanelen in de wegen te stoppen. Vast handig voor een paar niche gevallen, maar bijzonder inefficiënt voor grootschalige toepassingen.

[Keypunchie]

Het doet mij vooral denken aan de Hyperloop. Ook een idee dat op papier echt niet gek is, waar ook nog eens serieus geld in is gestoken, maar waar de praktische bezwaren uiteindelijk blokkeren...

[Piet Zaman]

De hyperloop was al begin vorige eeuw bedacht en verworpen op basis van simpele natuurkunde. Alleen denkt Musk steeds daarboven te staan. Hij roept maar wat. De voorbeelden zijn talloos.

• Raketten op Tesla's (helpt 10 seconden met optrekken, wegen veel te veel)
• Tunnels met auto's die met een lift in de grond zakken (onveilig)
• Tunnels voor 1/10 van wat ze bij andere tunnel bedrijven kosten (blijkt even duur)
• Tesla's die binnen twee jaar 1000km range hebben (2015)
• Vrijwel geen nieuwe covid gevallen te verwachten (19 maart 2020)
• Raketten voor intercontinentale vluchten
• De hyperloop
• Mensen op mars in 2024
• Robotaxi's voor 2020

Het klinkt allemaal zo mooi, vaak ook met mooie animaties erbij. En mensen die niet de (beta) achtergrond hebben om er kritisch naar te kijken, verdedigen het steevast met argumenten dat hij een visionair is die het onmogelijke mogelijk gaat maken. Daarbij negeren ze zijn track record. Hij heeft een paar keer op het goede paard gegokt en is daardoor heel rijk geworden. Maar het meeste wat hij uitkraamt is onzin en dat blijkt uiteindelijk ook steeds.

[Reactie gewijzigd door Piet Zaman op 6 februari 2026 07:49]

[Pietopdeheuvel]

Tja, het lijkt er op dat Elon nogal eens een toetertje rookt wanneer hij met dit soort ideeen komt. Herken die wilde fantasieen

[Clu3M0r3]

Toen ik de titel van dit artikel las, was mijn eerste gedachte: dat moet wel een hersenspinsel van Musk zijn. En jawel. Kennelijk is Musk de kijk op de realiteit een beetje uit het oog verloren.

[Reactie gewijzigd door Clu3M0r3 op 6 februari 2026 07:34]

[The Zep Man]

Voor Musk is geen idee te gek of onrealistisch zolang investeerders er geld tegenaan gooien.

[Marve79]

Niet zo gek, heel de beurskoers van Tesla is gebasseerd op vage toekomstige beloftes.

[The Zep Man]

De truc zit hem in het op het juiste moment iets nieuws beloven. Dat is net voor het moment dat men vragen gaat stellen over voortgang van een oudere belofte.

Je wordt niet zo rijk als Musk door waarde toe te voegen aan producten of diensten waar mensen graag voor betalen. Je wordt zo rijk wanneer anderen vrijwillig hun geld aan je weggeven zonder er iets voor terug te krijgen.

[skelleniels]

En dat voor iets waar de gewone mens inmiddels zijn/haar buik vol heeft. AI is wel leuk om ons leven wat te vereenvoudigen, maar de snelheid waarmee opgeschaald wordt ten koste van al de rest is schrikbarend.
En ok dat in de ruimte er plaats is en het daar niets af doet aan het milieu, maar die zonnepanelen/datacenters komen toch echt van de aarde met grondstoffen van hier en bijkomende productievervuiling + wat we nu niet hebben met gewone datacenters is dat ze nog eens moeten gelanceerd worden naar de ruimte, daar komt toch ook wat uitstoot bij kijken.

Je mag vooruitgang niet tegenhouden, maar het moet ook niet overdreven worden.

[Evanesco]

Het klinkt futuristisch allemaal dit, maar ik lees wel veel "Musk denkt", "Bezos stelt dat". Dat ze visie hebben is duidelijk, anders waren ze ook niet zo smerig rijk geworden. Maar volgens mij weten ze van gekkigheid niet meer wat ze met hun geld aan moeten? En als ik het zo lees denken mensen die er echt verstand van hebben (lees: wetenschappers) er anders over qua nut, noodzaak en voor- en nadelen.

Als we als mensheid ooit een Kardashev type I beschaving willen worden (een beschaving die alle energie die de planeet vanaf haar ster bereikt benut) dan geloof ik in grootschalige zonneparken in de ruimte. Maar datacenters voor het trainen van AI? Ik weet het niet hoor…

[trab_78]

Dat ze visie hebben is duidelijk, anders waren ze ook niet zo smerig rijk geworden.

Is dat zo? Volgens mij is het meer durf en geluk dan visie.

[Skyclad]

En een berg geld van pappie krijgen om mee te beginnen.

[Rixos]

Lijkt me alleen al een kriem als er een keer wat stuk gaat en je moet het vervangen.


Moet je dan iedere keer een astronaut de ruimte in sturen om het te fixxen?

Misschien weet ik te weinig hierover maar ik kan me echt totaal niet voorstellen dat dit rendabel is.


Als ruimte het probleem is dan zijn er vast iets minder extreme ideeën te bedenken hier op aarde die haalbaarder zijn dan dit idee.


Verticaal gestapelde datacenters? Datacenters in Siberië met passieve koeling? Ik roep maar wat.

[Raindeer]

Goed verhaal @JaspB, lekker kort 😋. Maar fijn dat je zo gedetailleerd de Space Balls debunked

[JaspB]

Ja, ik ben #ietsjeuitgeschoten 😜

Dank voor je compliment! 😊

[Pietopdeheuvel]

Eenvoudiger en zinvoller, zet Datacenters in het hoge noorden neer. Noorwegen bijvoorbeeld. Veel waterkracht beschikbaar en koeling is waanzinnig effectief. Vuistregel is dat bij een 1 Kelvin lagere buitentemperatuur er 3% minder stroomverbruik voor koeling is. 2 graden lagere gemiddelde buitentemperatuur levert in de praktijk ongeveer 2–3% totale stroomreductie op, ervan uitgaande dat het koelsysteem goed gebruikmaakt van vrije koeling en de regeling daarop is ontworpen.
Stavanger is in de zomer een 3-3,5 Kelvin koeler dan Amsterdam. Zou dus ongeveer 4% minder stroomverbruik betekenen. Daar Datacenters een commodity zijn, is dat een enorm voordeel.