Datacenters in de ruimte: makkelijker gezegd dan gelanceerd

Datacenters in de ruimte: makkelijker gezegd dan gelanceerd

De recordbrekende overname van Elon Musks AI-bedrijf xAI door zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX is volgens hem bedoeld voor datacenters in de ruimte. Musk kijkt al jaren daar naar, net als anderen, waaronder medemiljardair Jeff Bezos. Op papier is het een interessant idee, want er is genoeg ruimte en zonne-energie daar boven. In de praktijk is het makkelijker gezegd dan gelanceerd, ook voor SpaceX.

Lancering van raket met Starlink-satellieten (beeld: SpaceX)

De miljardenovername van xAI, het bedrijf achter AI-chatbot Grok en sociaal netwerk X, is volgens Musk nodig voor het realiseren van datacenters in de ruimte. Die zijn binnen twee tot drie jaar een logische keuze, aldus de techtopman, die de wereld al vele jaren de nabije komst van volledig zelfrijdende auto's voorspiegelt. De door Musk in de ruimte voorspelde datacenters zijn dan voor AI, met name om toekomstige AI-modellen te trainen.

Belasting van milieu en gemeenschappen

De hoogste baas van xAI en SpaceX, die nu samengaan, stelt dat de huidige ontwikkelingen op AI-gebied afhankelijk zijn van grote datacenters op de aarde met enorme energiehonger en hitteafgifte. "De wereldwijde elektriciteitsvraag voor AI kan simpelweg niet worden gedekt met aardse oplossingen, zelfs niet op korte termijn, zonder gemeenschappen en het milieu te belasten", aldus Musk.

Dat belasten van elektriciteitsnetten, het milieu en nabijgelegen gemeenschappen doen grote techbedrijven al. Daarbij worden beperkingen soms sluw omzeild. De belasting, aanpak en impact leveren datacenterbedrijven kritiek, tegenstand en soms ook regelgevende problemen op. Zo is het datacenter van xAI in het zuiden van de Amerikaanse stad Memphis (in de staat Tennessee) omstreden vanwege vervuiling. Ook maakt het zich volgens milieutoezichthouder Environmental Protection Agency schuldig aan illegale stroomopwekking.

Datacenter. Bron: Erik Isakson/DigitalVision/Getty Images

Vlucht naar voren?

Een vlucht naar de ruimte zou in theorie niet alleen letterlijke ruimte geven, maar mogelijk ook verlossing van regelgeving. Musk meent hoe dan ook dat AI in de ruimte overduidelijk de enige manier is om op de lange termijn op te schalen, aldus zijn verklaring bij de overname van xAI door SpaceX. Hij haalt daarbij de enorme potentie aan van de energie van de zon en stelt dat het verplaatsen van AI-datacenters naar de ruimte 'de enige logische oplossing is'.

De miljardair kijkt daar al langere tijd naar, net zoals bijvoorbeeld techreus Google en ook ruimtevaartbedrijf Blue Origin. Dat laatste is van Jeff Bezos, de grote baas van webwinkel Amazon en dochterbedrijf AWS. Zo stelde Bezos in oktober vorig jaar dat de ruimte het antwoord is op de toenemende energiebehoeften van de AI-industrie. Hij voorspelde dat datacenters in de ruimte binnen tien tot twintig jaar realiteit zijn. Die op zonne-energie werkende rekencentra met gigawattcapaciteit zullen efficiënter zijn dan datacenters op de aarde, aldus Bezos.

Bezos versus Musk

Een speciaal team bij Blue Origin werkt al meer dan een jaar aan de benodigde technologie voor AI-datacenters in een baan om de aarde, onthulde The Wall Street Journal eind december vorig jaar. Vorige maand kondigde Bezos' ruimtevaartbedrijf een plan aan om eind volgend jaar 5408 satellieten in gebruik te hebben voor communicatiediensten aan datacenters, overheden en bedrijven. Daarmee gaat dit raketbedrijf de concurrentie aan met het Starlink-satellietnetwerk van SpaceX.

New Glenn-raket (beeld: Blue Origin)

Ondertussen zouden er bij Musks ruimtevaartbedrijf al plannen zijn voor nieuwe uitvoeringen van de Starlink-satellieten, die AI-rekentaken op zich kunnen nemen. Het Starlink-netwerk rond de aarde verzorgt nu internetverbindingen via grondstations. De Amerikaanse telecomtoezichthouder FCC gaf vorige maand goedkeuring voor een flinke uitbreiding van het satellietnetwerk.

Straling, latency en bandbreedte

Ondanks ambities en inspanningen om datacenters in omloopbanen te realiseren zijn er nogal wat hordes op de weg naar de ruimte. Aan het begin van het traject is er de noodzaak van stralingsbescherming voor computers in de ruimte. Dat maakt AI-datacenters al complexer en kostbaarder. Eenmaal gelanceerd is er de kwestie van de relatief hoge latency voor dataverbindingen met satellieten en grondstations, ook onderling.

Op basis van huidige technologie lijkt het er namelijk op dat de capaciteit van een enkele datacentersatelliet niet vergelijkbaar zal zijn met die van een compleet, krachtig AI-datacenter. Mede met het oog op slechte bereikbaarheid voor onderhoud is het waarschijnlijker dat er een gedistribueerd geheel zal zijn: een datacenter gevormd door meerdere satellieten. De hoogte van de omloopbanen van satellieten maakt wel verschil voor de latency. Toch is dat bij draadloze verbindingen in en met de ruimte relatief hoog vergeleken met de zeer lage latency tussen racks en gangen in een fysiek datacenter op de grond, en tussen datacenters onderling.

Datacenters in de ruimte (beeld: Thales Alenia Space)

Bovendien ondervinden de draadloze netwerkverbindingen met de beoogde datacenters in de ruimte ook nog eens beperkingen in de bandbreedte voor radiocommunicatie en de gevoeligheid van lasercommunicatie voor atmosferische effecten. De bandbreedte is beperkt in vergelijking met wat mogelijk is voor datacenters op de grond. De vereiste stralingsbescherming en de connectiviteitskwesties met de ruimte vereisen aanpassingen in ontwerp en uitvoering van hardware en ook software. Deze aanpassingen hangen bovendien samen met de configuratie van verbonden systemen op de grond en de verwachtingen van gebruikers.

Zonne-energie en koeling

Naast deze voor de hand liggende zaken spelen ook basalere zaken een belemmerende rol, zoals energie en hitteafgifte. Musk is optimistisch over zonne-energie. "Het is altijd zonnig in de ruimte!" Ook Bezos prees eind vorig jaar al het ontbreken van wolken en regen in de ruimte. Voor serieuze energieopwekking is echter wel een flink oppervlak aan zonnecellen nodig. De grootste zonnepaneleninstallatie in de ruimte is momenteel dat van het internationale ruimtestation ISS. Die installatie van zonnepanelen heeft een oppervlakte van 2,5 vierkante kilometer en levert gemiddeld 84 tot 120 kilowatt, met een piekvermogen van zo'n 240 kilowatt.

Zonnepanelen van het ISS (foto: NASA)

AI-chips, zoals de H200-gpu van Nvidia, verbruiken van zichzelf al relatief veel stroom. Daar komt nog het verbruik bij van de rest van een datacenter, inclusief koelingssystemen. Een zonnepaneleninstallatie als die van het ISS zou volgens schatting van een zelfverklaard ex-NASA-ingenieur ongeveer tweehonderd H200-chips aankunnen. Dat aantal verbleekt bij de vele honderdduizenden gpu's die AI-aanbieders als OpenAI, AWS en Microsoft plaatsen en gebruiken in hun datacenters voor AI.

Ook warmteafgifte is een punt van aandacht. Veel van de uitdagingen rond datacenters, laat staan AI-datacenters, betreffen koeling. Een misvatting is dat dat in de ruimte makkelijk is omdat het daar koud is. Het praktische probleem is dat er door het ontbreken van atmosfeer geen mogelijkheid is voor convectie. Koelblokken en warmtewisselaars op aarde raken hun hitte uiteindelijk kwijt aan de buitenlucht. In de ruimte is er een vacuüm.

Het ISS heeft dan ook een complex systeem om zijn hitte kwijt te kunnen. Dat systeem pompt koelvloeistof door een radiatorpaneel van zo'n 42,5 vierkante meter. Dit kan de killowattoutput van grofweg zestien H200-gpu's aan. Dat zou gelijk zijn aan een kwart van een regulier serverrack in een datacenter op aarde. Voor het afvoeren van de hitte van enkele honderden AI-chips is dan een radiatorpaneel van meer dan een halve vierkante kilometer nodig.

Schema van een datacentersatelliet, met IT, zonnepanelen en koeling (beeld: Thales Alenia Space)

Groot, groter, zwaar

De optelsom van zonne- en radiatorpanelen levert dus een theoretische AI-datacentersatelliet op die flink meer ruimte inneemt dan het ISS nu doet. Huidige satellieten geven al 'luchtvervuiling' en verstoren astronomische waarnemingen, waarbij eind 2024 bleek dat nieuwe Starlink-satellieten radiotelescopen veel meer storen. Volgens senior directeur Travis Beals van Googles Project Suncatcher zijn er tienduizend satellieten nodig om de rekenkracht te halen van een datacenter met een capaciteit van één gigawatt. Bij die schatting gaat hij uit van satellieten met een vermogen van honderd kilowatt.

Het kan zijn dat Musk, Bezos en andere ruimtegerichte techtitanen niet zo zwaar tillen aan deze neveneffecten, of dat ze die weten te beperken. Wel krijgen ze er een zware dobber aan dat al die hardware eerst nog de ruimte in moet. Bovenop de hogere kosten voor het maken van ruimtebestendige ict-systemen komen de kosten voor het lanceren daarvan.

De afgelopen jaren is op dat gebied wel sprake van een neergaande lijn, aangejaagd door ruimtevaarttechnische vooruitgang en commerciële bedrijven als SpaceX en Blue Origin. Google uitte eind vorig jaar de verwachting dat de kosten over vijf jaar zoveel gedaald zijn, dat een datacenter in een baan rond de aarde even duur is als een datacenter op de planeet zelf. In 2027 wil Google met zijn Project Suncatcher de eerste prototypes de ruimte inschieten.

Maar ook als er een omslagpunt wordt bereikt voor de kosten van satellietproductie en -lancering blijft de problematiek van onderhoud en upgrades, waarvoor weer meer lanceringen nodig zijn. Bovendien is en blijft er het risico dat lanceringen mislukken, wat negatieve neveneffecten kan hebben voor bijvoorbeeld luchtvaartverkeer. Toch meent Musk dat datacenters in de ruimte, werkend op zonne-energie, mogelijk zijn met lage operationele en onderhoudskosten. Ook Bezos gelooft dat de kostenvergelijking met datacenters op de grond binnen enkele tientallen jaren uitvalt in het voordeel van datacenters in de ruimte.

Ruimtedatacenter met zonnepanelen (beeld: Thales Alenia Space)

Milieu-impact

De vraag is of zulke positieve voorspellingen wel rekening houden met het totale plaatje. De CO₂-uitstoot van datacenters in de ruimte kan lager zijn dan op de aarde, maar er is ook milieu-impact om de benodigde hardware daar te krijgen. Duitse onderzoekers hebben de uitstoot van raketlanceringen meegenomen in berekeningen, inclusief de terugkeer van onderdelen en de gevolgen voor de ozonlaag. Zij komen in hun paper 'Dirty Bits in Low-Earth Orbit' tot nogal ongunstige conclusies voor rekenkracht in omloopbanen.

Niet alleen in de Verenigde Staten is de blik voor datacenters gericht op de ruimte. Europese bedrijven en overheden doen mee en kijken daarbij naar uitstoot, maar ook naar datasoevereiniteit. Het eind 2022 opgezette Ascend-programma (Advanced Space Cloud for European Net zero Emission and Data sovereignty) van de Europese Unie onderzocht de haalbaarheid van datacenters in de ruimte. De resultaten in 2024 waren 'veelbelovend', meldde het Ascend-consortium van het Franse Thales en het Italiaanse Leonardo. De blik was daarbij wel gericht op klimaatdoelen voor 2050. Een eerste lancering zou dit jaar zijn.

Miljarden- en biljoenenkwestie

Ondanks praktische bezwaren lijkt een nieuwe ruimterace op te doemen, aangejaagd door techtrends zoals digitalisering, digitale soevereiniteit en de lopende AI-hype. Of en wanneer het er echt van komt, is nog de vraag. Mogelijk duurt het langer dan voorzien, maar feit is dat er miljarden, zo niet biljoenen mee gemoeid zijn. Al was het maar vanwege de voor dit jaar geplande beursgang van Musks ruimtevaartbedrijf SpaceX, dat met xAI nu een eigen AI-tak aan boord heeft.

_{Redactie: Jasper Bakker • Eindredactie: Marger Verschuur}

Zonnepanelen van datacenter in de ruimte (beeld: Thales Alenia Space)

Reacties (134)

[kdekker]

Tussen briljante ideen en waanzin is de grens wellicht klein. Maar als ruimte-puin nu al een probleem is, doe dit aub niet. Het doet me denken aan het project van Microsoft om een datacentrum in zee te willen (wat dus stopgezet is): https://www.techzine.nl/nieuws/infrastructure/548978/microsoft-stopt-met-onderzeese-datacenters/. Punt is dat in geval van calamiteiten een lastig te bereiken locatie eigenlijk altijd betekent dat dingen verloren gaan, dus extra vervuiling. Bij lekkage, brand of wat dan ook, kun je niet even snel reageren. En onderhoud door mensen is dan ook een stuk lastiger en gevaarlijker.

Deze ideeen zijn geen vooruitgang. En @skelleniels: vooruitgang mag je best tegenhouden, als het geen vooruitgang is. Vooruitgang op zich is ook geen doel op zich, maar moet wel nut hebben in verhouding tot de kosten (waar ik onder kosten alles schaar, ook milieu en maatschappelijke kosten).

Bij mensen met (te) veel geld, ga je je afvragen of ze nog normaal denken. Ze lijken soms te acteren alsof ze God zijn (de Epstein files tonen aan dat dit een misvatting is, een probleem wat eigenlijk van alle tijden is). Wat sudo op Linux al zegt: great power comes with great responsibility.

[ACM]

Punt is dat in geval van calamiteiten een lastig te bereiken locatie eigenlijk altijd betekent dat dingen verloren gaan, dus extra vervuiling.

Ik ben het helemaal met je eens dat men dit niet zonder meer - misschien wel helemaal niet - moet doen.

Maar het is vziw ook met dergelijke grote datacentra op aarde al gebruikelijk dat er niet echt onderhoud plaatsvindt.
Voor zover ik begreep doen Google en Facebook bijvoorbeeld al jaren zoiets: Als een server het begeeft wordt die domweg uitgezet/genegeerd. En als een rack dan teveel kapotte servers heeft, wordt dat rack als geheel vervangen.

Ik weet niet of ze dat ondertussen hebben opgeschaald tot hele zalen in een datacentrum of zelfs complete datacentra... Maar dat zou me onderhand niet eens echt meer verbazen, al is het maar omdat de hardware erin dan ondertussen ook verouderd zal zijn.

Hoedanook, die "wegwerp"-mentaliteit heeft men dus nu al. Waarbij het uiteraard wel veel extremer wordt zodra het onbereikbaar is geworden in de ruimte, dan ontkom je er niet aan om hele satellieten tegelijk af te danken. En dan is ook nog eens de meest gebruikte manier om dat te doen door ze te laten opbranden in de atmosfeer, ipv het te recyclen. En als dan ook nog eens de verhoogde straling en moeizame koeling voor extra uitval zorgt...

[Rob_lyreco]

Ik vermoed dat er modules de ruimte ingeschoten worden met server racks en zodra een X % niet meer functioneerd, die module dan word afgestoten, uiteindelijk zal deze in de zee gaan storten.

En ik maakte me al zorgen om al die chemicalien die over het slagveld van ukraine verspreid zijn de afgelopen paar jaar. Stel je voor wat al die data centra dumps gaan doen de komende 100 jaar.

Ik snap wel dat ie de ruimte in wil, elon vergiftigd nu een hele stad in memphis.

YouTube: We Went to the Town Elon Musk Is Poisoning

Op die mannier kan hij alle milleu regels omzeilen.

Aangenomen dat dit een serieus plan is en niet als de hyperloop een afleiding is.

[CivLord]

Die datacenters op aarde maken gebruik van energie, die zonder moeite het datacenter binnenkomt. Ook worden ze meestal op de meest simpele manier gekoeld met oppevlaktewater. Die diengen zijn niet in de ruimte beschikbaar.
Energie is nog het simpelste op te lossen met zonnepanelen (wanneer je de vereiste grootte even negeert). Koeling moet met warmtepomen en koelvloestof die door gigantische radiatoren gepompt moet worden. Dat vergt veel bewegende delen die erg onderhoudsgevoelig zijn. De astronauten van het ISS zijn het grootste deel van hun tijd bezig met onderhoud en reparaties.
Het serverdeel zal redelijk onderhoudsvrij zijn, maar alles dat nodig is om die servers te laten functioneren veregt juist erg veel onderhoud.

[QuantumHive]

Heel toevallig dacht ik ook aan ruimtepuin, wat zeker een probleem is. Maar voor elk probleem is er een oplossing. Ik keek toevallig nog afgelopen week naar een docu op youtube over de toekomst van de aarde en mensheid. Raad ik zeer aan om te bekijken, omdat het raakvlakken heeft met de ideeën van de tech giganten: YouTube: ENGINEERING EARTH: Official Trailer

Een van de triviale oplossingen zou zijn om AI bots om de datacenter te bouwen die zowel inkomend als uitgaand ‘space debris’ kunnen elimineren. Of we daar momenteel de tech voor hebben is om het even en wellicht zijn er slimmere oplossingen.

Als het gaat over dit soort plannen, zoals datacenters in de ruimte, dan moedig ik het juist aan. Maar laten we dat wel slim doen en niet onze problemen op de aarde verleggen, maar duurzaam oplossen.

Dit zijn namelijk de eerste stappen richting een zogeheten Type 1 Civilization. Waarbij een ‘soort’, zoals de mens, de energie balans van zijn planeet volledig in beheer heeft. En volgens de theorie zouden we dat al binnen enkele eeuwen kunnen behalen. Ik vraag me dan wel af, of wij als mens de Type 1 Civilization zullen meemaken, nu zeker met de opkomst van AI. Maar dat is een ander discussie. Volgens sommige theorieën, is de kans zeer klein dat wij als mens in de komende tijd uitgeroeid zullen worden. We zijn een hardnekkige soort.

[Sinned123]

Er worden dus hele business cases gemaakt vanwege het feit dat die datacentres om de haverklap accu's vervangen die nog dik in de garantie zijn.

https://www.headliner.nl/item/als-de-salderingsregeling-stopt-bieden-oude-accu-s-uit-datacenters-uitkomst-trouw-242956

Daar heeft men een noodstroomsysteem met circa 15.000 loodaccu’s; deze worden volgens Eindhoven elke drie jaar vervangen, hoewel de fabrikant 25 jaar garantie geeft.

[-=bas=-]

Fake it until you make it.
Dat is het motto van mensen zoals Musk.
De meeste obstakels zal hij heus wel opgelost hebben maar in dit geval is koeling het grote struikelblok.
In een bijna vacuum kan je met conventionele koelingsmethodes geen kant op.

[useruser]

Fake it until you make it.
Dat is het motto van mensen zoals Musk.
De meeste obstakels zal hij heus wel opgelost hebben maar in dit geval is koeling het grote struikelblok.
In een bijna vacuum kan je met conventionele koelingsmethodes geen kant op.

Zou je de energie niet weg kunnen "schieten" met een laser straal? Hoppa terug de zon in oid

[Omegium]

Nee, helaas dankzij thermodynamica

Je energie zou in de vorm van licht binnen komen, en als je het weer als licht wil uitschieten, dan kun je er niks nuttigs mee doen in de tussentijd. Als je iets nuttigs wil doen wordt het altijd warmte, dankzij entropie

Of anders gezegd: als dit zou kunnen dan zou je je laserstraal op je zonnepaneel kunnen richten, en hoppa: oneindige energie!

[Reactie gewijzigd door Omegium op 6 februari 2026 11:23]

[bzuidgeest]

Ik denk dat er meer bedoeld werd, warmte gebruiken om stoom te maken uit water, en daar weer energie van. Verlies is er in elke stap, totdat het "koud" is. Dat is geen oneindige energie omdat er altijd bij moet van de zon, maar het is wel een terugwin loopje.


Dat maakt het overigens alleen maar complexer en je hebt nog een lading water nodig ook. Mag ik kijk puur even naar of het technisch zou kunnen.

[badillus]

en dat Verlies in elke stap moet bestaat uit warmte, en die moet ergens heen.

[bzuidgeest]

Maar dat uiteindelijk weg geradieerd worden, maar pas nadat je zo veel mogelijk er van gebruikt hebt.


Maar goed en stoom turbine in de ruimte voor energie genereren zie ik nog even niet gebeuren. Het was alleen maar even theorizeren.

[mavytan]

Lasers zijn enorm inefficiënt als het om energiegebruik gaat, daarmee wek je meer warmte op dan dat je wegstraald. Daarbovenop komt dan nog het probleem van hoe je warmte omzet naar bruikbare energie om een laserstraal mee te maken. Een oplossing om laagwaardige energie (warmte) om te zetten naar hoogwaardige energie (bijv. laserstraal) is iets wat tegen de wetten van de thermodynamica ingaat.

Wat wel kan om energie weg te stralen is met een zwarte straler. Ieder object straalt (grotendeels onzichtbaar) licht uit, de hoeveelheid en golflengtepiek van het uitgestraalde spectrum hangt af van de temperatuur van het object. Dit is hoe een gloeilamp werkt en ook hoe nu in de ruimte gekoeld wordt, dat is waarvoor dat 42.5 vierkante meter radiatorpaneel van het ISS voor dient dat het artikel noemt. Het probleem is dat je best wel hoge temperaturen nodig hebt (duizenden graden) voordat er pas echt veel energie weggestraald wordt terwijl een datacenter bij honderden graden al in de problemen zit. Dat kan je oplossen met grote oppervlaktes aan radiator en dat kost, inclusief lanceerkosten van zoveel masse, heel veel geld en resources.

[kabelmannetje]

En de hitte die deze laser produceert dan?

[tw_gotcha]

Koeling en botsing met een heel klein stukje gruis, waardoor je al je data kwijt bent...

[bzuidgeest]

Koeling en botsing met een heel klein stukje gruis, waardoor je al je data kwijt bent...

Er is zoiets als backups, ook in de ruitme...

[tw_gotcha]

een backup op aarde maken van een station in de ruimte...? en een backup in de ruimte is gewoon niet retrievable, een botsing met een klein stukje debris kan de totale zoneenergie of een ander onderdeel volledig kapot maken.
Of een vijand van de US schiet het ding aan flarden, we gaan niet bepaald een vredige tijd tegemoet. Dat kan op aarde ook maar de datacenter sin de ruimte zijn veel en veel kwetsbaarder

[bzuidgeest]

een backup op aarde maken van een station in de ruimte...?

Ik weet niet of je het doorhebt, maar iedere keer dat de meeste mensen een backup maken, maken ze niet een extra datacentrum erbij. Er is zoiets als storage. En ja dat kan op aarde. Kan je in de nieuwe satelliet de backup terug zetten of die mee omhoog sturen kant en klaar.

[Scriptkid]

Starlink v2 heeft het zelfde probleem en power capacity.


Toch hangen er 10k zonder koeling issue.
Hoe dan?

[3raser]

Hoeveel H200 GPU's moet Starlink v2 precies koelen?

[Scriptkid]

aangezien energy niet verloren gaat ,

20 KWh power in = 20 kwh power needs to go out, en dat is echt niet allemaal radio en laser golven.

[bzuidgeest]

Maar niet alle energie word hitte. En het is niet onmogelijk te koelen in de ruimte. Het is alleen veel moeilijker dan hier. Er is in een min of meer vacuum gewoon weinig om warmte aan af te staan.


Als dat anders was dan ging de zon hele gekke dingen doen.

[Scriptkid]

je vergeet dat in geosynchrone heb je de light side,

hier staan de zonne panelen +- 23 u per dag en de dark side die weg wijst van de zon hier is het heel koud omdat all warmte direct weg is , Dit is het punt waar je de staart van de satteliet met warmte elementen de warmte laat weg stralen , je hebt maar een klein hoeveelheid nodig omdat deze unit NOOIT zon zal pakken door de orbit van de satteliet, het oppervlate is dus bijna 10 keer kleiner dan je solar panels dat je nodig hebt.

[bzuidgeest]

Volgens mij vergeet je dat in de ruimte niets is om de warmte aan af te geven. Heb je het stuk niet gelezen?

[Scriptkid]

dat doen ze ook niet met lucht koelers, maar met stralings koeling elementen

[bzuidgeest]

En die zijn enorm inefficiënt in vergelijking met convectiekoeliong in een atmosfeer. Voor dezelfde warmteafgifte als met met convectie in een atmosfeer heb je een 10 tot 20 keer grotere stralingskoeler nodig in de ruimte met een stralingskoeler. Dat word voor een datacentrum een heel grote koeler.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 6 februari 2026 16:43]

[Scriptkid]

dat valt best mee omdat er geen zonlicht op komt, is het idiaal nee, maar wel makkelijk haalbaar als je een object in een donker stuk van de ruimte ze ishet in een mum van tijd 200 graden onder 0, truck is er mag geen zonlicht op vallen dat is iets wat meeste sattelieten niet hebben of kunnen maar geo synchrone baan wel kan.,

[bzuidgeest]

stuk van de ruimte ze ishet in een mum van tijd 200 graden onder 0,

Dat is precies wat het artikel en zo ongeveer elk wetenschappelijk artikel als een mythe omschrijft. Was het maar zo makkelijk. Maar dat idee veronderstelt dat er convectie is in de ruimte en die is er niet tot nauwelijks. Dus de enige manier is om warmte weg te stralen. Dus je hete ding van 200, gaat niet zomaar naar nul omdat er geen zon op staat. Geen zon helpt, maar het verandert weinig aan hoe snel je thermische straling kan afgeven.

[Scriptkid]

Elk object straalt de hele dag door warmte weg , zelfs jij , maar als er licht op schijnt krijg je die weer terug, daarom hebben satelieten in de ruimte dit probleem er schijnt altijd overal zon op dus je kunt niet echt weg stralen ,

Als je sunsynchrone draait is de staart altijd uit de zon, je panelen vangen immers alle zon op, daardoor kun je aan de dark side veel makkelijker warmte weg stralen.

Je hebt ongeveer 2400 M2 nodig per 1 MW aan energy, dus een 20 KW sateliet heeft dus 40M2 nodig aan warmte stralers maak je ze dual sided dan is dat dus 20 M2 totaal staart

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 6 februari 2026 17:01]

[bzuidgeest]

Je weet dat datacentrums over de 100MW gebruiken? Ik denk dat je 1MW een beetje te weinig is. En zelfs 20m2 van jou satelietje is nog al een oppervlak.

Maar goed jij weet het ongetwijfeld beter dan alle wetenschappers en engineers. Veel succes met je volgende datacentrum in space!

[Scriptkid]

Het is zeker niet dat ik het beter weet het is gewoon de data uit het design.

En als je even leest dan zijn dat nummers die gebruikt worden voor berekeningen.
Het totale dc gaat schalen naar enkele Terra watts.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 6 februari 2026 23:01]

[bzuidgeest]

Het totale ding gaat nooit iets worden omdat de nummers onpraktisch zijn.

[Scriptkid]

Welk nummer is on practise dan.

[bzuidgeest]

De nummers die jij zelf geeft. Heb je daar wel eens echt mee gerekend? Reken eens uit wat er gebeurd bij je terrawat datacentrum in de ruimte? De payloads nodig, de resources nodig.

[Scriptkid]

De resources zijn minder dan er auto's gemaakt worden per jaar.


Musk wil naar 1x per uur lunchen. Nemen we even een korrel zout en doen we 2*per dag.
Dan kom je op 12 launches per dag

Dus 700 per jaar dus binnen 2 jaar heb je het rond.


Meschien even de Wai episode kijken die legt het voor je uit in meer detail.


Weet niet welke issue je ziet.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 9 februari 2026 08:54]

[bzuidgeest]

Wai? Zegt mij niets. Ook niet hoeveel lunch Elon heeft.

Al eens gerekend hoe groot het oppervlak aan jou radiatoren moet zijn voor een terrawat? Hoe fragiel dat is in de ruimte? Met al het rond slingerend puin?


Maar als je duidelijk maakt wie je influistert dat dit praktisch is, zal ik eens kijken.

[Scriptkid]

What about it verslag gevers over starship op YT analyseren best wel wat.

[bzuidgeest]

Probeer eens iemand als Scott Manley voor een wat meer gebalanceerd perspectief.

[Silentek]

Vergeet ook niet dat Starlink satalieten relatief laag hangen (thermosfeer), en dit valt binnen de dampkring.
Wil je constant zon hebben, wil je op een hoogte zitten (of een rare snelheid en richting hebben), waarin je niet met de aarde meedraait. Waardoor je op plekken waarschijnlijk komt met nog minder atmosfeer om warmte mee uit te wisselen.

[Scriptkid]

Warmte wordt niet uitgewisseld met atmosphere. Het is sunsynchrone orbits. Dus je hebt altijd een donkere kant die wordt gebruik door het straling element.


Echt zoveel reacties van mensen hier die claimen dat het niet werkt maar ook niet hebben gelezen wat het idee in detail is.

[iAR]

Ze lijken soms te acteren alsof ze God zijn (de Epstein files tonen aan dat dit een misvatting is, een probleem wat eigenlijk van alle tijden is).

Wat bedoel je hiermee? Als de repercussies net zo zijn als de panama papers dan zijn ze dus gewoon god.

Hoewel het plan misschien slecht uitvoerbaar is, zijn dit soort hersenspinsel wel goed als brainstorm. Nu vraag ik me af of dat bij Musk zo werkt, maar doorgaans kun je van een belachelijk "wild" idee, wel iets anders bedenken dat wel haalbaar is.

[kdekker]

Ik bedoelde het in die zin als 'soort van boven de wet staan'. Zulke figuren hebben zoveel geld, dat ze de onzinnigste dingen kunnen doen en soort onaantastbaar wanen. Ik heb geen relatie willen leggen met Musk's handelen en potentiele onwettige zaken (al was hoe hij bij DOGE te keer ging, twijfelachtig, maar goed, dat kun je nog mogelijk wijten aan z'n toenmalige opdrachtgever). In de context van dit artikel ging het me meer over de onzinigheid om maar te denken dat de ruimte van 'jou is' en gebruik en vervuiling legitiem als 'jou' dat goed uitkomt.

[mr.Millenarian]

Ai zoals het nu opgebouwd is kan volgens mij ook nooit zo worden uitgebreid als Musk van plan is. De denkwijze is dan ook volledig fout. Niet de plek van toekomstige Ai servers is de oplossing, maar de wijze van werken met Ai en Ai servers zelf moeten totaal anders worden gebouwd, zodat ze minder ruimte en energie nodig hebben en dus ook minder koeling. Kortom de huidige processors zijn het probleem. Los dat op en daar heb ik meer vertrouwen in gezien de ontwikkelingen van de afgelopen 50 jaar dan de boel maar te verhuizen naar de ruimte.

[brama]

Ik denk dat dat tegen gaat vallen. Al krijg je ze 10% zo zuinig voor dezelfde prestaties, dan wil men er 100x meer. Er is geen bovengrens aan wat men wil, maar wat nu kan. Een beetje hetzelfde als met grafische kaarten voor daadwerkelijke grafische rendering. Die kunnen ook schier oneindig keer meer rekenen en dat wordt meteen opgevuld door steeds gedetailleerdere modellen, en dan wil men nog steeds meer.


Je zou als mensheid natuurlijk kunnen zeggen "nou is het mooi genoeg hoor" maar dat zie je in de praktijk nooit.

[mr.Millenarian]

Dat kun je wel zeggen, maar ik kom nog uit een tijd dat een harde schijf (laat staan een usb stickje) met 1 TB als onmogelijk werd gezien. En het gebruik van Ai zal misschien totdat het zover is ingeperkt moeten worden. Desnoods met wetgeving. Want waar nu overal Ai ingestopt wordt is ook wel belachelijk en alleen omdat het een hype is en daardoor dan beter verkoopt. Of het echt nut heeft betwijfel ik. Neem nou wat ik zag over Ai om je TV in te stellen.

[bzuidgeest]

Zelfs buiten AI bouwden we al steeds meer data centrum en de belasting op onze omgeving van die dingen is best hoog. Als je zwaar niet realtime werk naar de ruimte of de maan zou kunnen verplaatsen zou dat best handig zijn. Er is daar veel meer ruimte dan hier en vervuilen is minder erg. Er groeit niets op de maan.

[bergsegek]

Ruimte puin is tot op heden nog maar een minor issue waar makkelijk mee om gegaan kan worden.

Wel moeten er goeie afspraken worden gemaakt internationaal dat ten minste de shit die je naar boven stuurt ook gecontroleerd weer terug komt, of kan komen wanneer het klaar is.

[kdekker]

Aan afspraken heb je niet veel als die niet gehouden worden. Daar hebben of hadden volgens mij bijv China en Rusland lak aan. En ik vraag me af of de VS wel altijd netjes opruimt. Maar ik dacht ook dat er nog geen goede manier is om ruimte puin op te ruimen (anders door de dampkring de boel te laten verbranden, maar die techniek is volgens mij niet altijd toepasbaar en ook geen 100% garantie dat er niets in hogere banen achterblijft).

En over allerlei geheime/spionage satellieten is dit sowieso niet te controleren. Niet alles wat de ruimte ingeschoten wordt is bekend. Of juist: wordt bewust geheim gehouden. Ik denk niet dat je idee gaat werken.

[Duncan_R]

Tot het bedrijf dat het ding omhoog schoot falliet gaat, wie ruimt het dan op? Als we ooit serieus dingen willen doen in de ruimte is het hebben van een veld aan ruimteschroot misschien niet het meest handige.

[Gody]

Wb Microsoft's Project Natick: datacentra / server-clusters in de zee is al/nog steeds realiteit. HiCLoud (CN), Highlander (CN) en Subsea Cloud (US/UK) doen dit schijnbaar nog steeds. Je minpunten zijn absoluut zorgwekkend/valide als het op dit soort oplossingen aankomt. Een groot voordeel is dan wel weer het hoge fysieke beveiligingsniveau dat onderwater-locaties, maar vooral locaties buiten onze planeet, met zich meebrengen.

[kdekker]

Nu ja: sinds vorig jaar weten we ook dat 1 Russische boot een onderzeese kabel kan saboteren. Er zal niet continu bewaking bij zo'n container huizen en de stroom moet ergens vandaan komen. Ook zal er betrekkelijk weinig redundantie zijn, maar wellicht heb ik dat mis. M.i. hoort zo'n ding niet op zee als er kans op milieuschade is. Maar milieu en big Tech is toch al een wat ongemakkelijke combinatie (cq gebruikers die dat niet realiseren als ze van dc diensten gebruik maken). Nu hoop ik maar dat Tweakers niet wat resources heeft draaien op een zeecontainer van Microsoft.

[kabelmannetje]

Dat gaat er nooit van komen. Het grootste probleem is het oplossen van de hitte die geproduceerd wordt. Dat wordt zo duur, dat het niet uitkwam.

[Scriptkid]

Yep is nooit haal baar.


In tussen tijd draaien er 10k starlink in niet sunsynchrone baan en kunnen zelfs dan hun koeling gewoon kwijt.

[Davey400]

De grootste zonnepaneleninstallatie in de ruimte is momenteel dat van het internationale ruimtestation ISS. Die installatie van zonnepanelen heeft een oppervlakte van 2,5 vierkante kilometer...

Ik denk dat iemand hier verkeerd heeft zitten rekenen en/of ergens een komma verkeerd heeft geplaatst.
Ik gok dat het 2500 vierkante meter is.

Edit: de in het artikel aangehaalde bron heeft het over 3244 m²

[Reactie gewijzigd door Davey400 op 6 februari 2026 08:29]

[Alxndr]

Net als die radiator van een halve vierkante kilometer.


Hoe goed zou je een paneel van die groote vanaf aarde trouwens kunnen zien? Met het blote oog toch zeker denk ik.

[siggy]

Ik weet niet wat grappiger is, dat iemand dit idee heeft geopperd of dat er mensen zijn die het serieus nemen.

Elon Musk heeft allen xAI bij SpaceX gestopt omdat het makkelijker investeerders kan aantrekken.

[FrankHe]

Het zwaar verlieslatende xai is aan het financiële infuus van spacex gehangen.

[CivLord]

En nu hopen dat het SpaceX niet de financiële afgrond in trekt.

[FrankHe]

Wellicht hoopt Musk dat de overheid bijspringt als het misgaat. Wanneer SpaceX te belangrijk is voor de Amerikaanse ruimtevaart dan zal de belastingbetaler moeten opdraaien voor de redding ervan.

[Marve79]

Musk is vooral bezig de eerste trillionaire op aarde te worden.

[PCG2020]

Nou nee, hij stopt het AI-zeepbel"kapitaal" (gebakken lucht) in een onderneming die hopelijk niet omkiepert als de AI-zeepbel knapt.

[Hagdos]

Uit de genoemde paper:

Results show that, even under optimistic assumptions, in-orbit systems incur significantly higher carbon costs - up to an order of magnitude more than terrestrial equivalents

Dat is eigenlijk alles wat je moet weten om hier tegen te zijn.

[procyon]

Dat is natuurlijk wel inclusief het naar boven brengen van alle materialen. zodra je daar een vaartuig hebt met een datacenter erin zal de gehele installatie zelfvoorzienend zijn. Is de hardware verouderd, dan kan je de hardware later vervangen. Hoe langer je het operationeel houdt, des te lager de CO2 footprint wordt.

Is het dan te doen?

Laten we het de ruimte in krijgen even Musk zijn probleem laten; laten we checken of je bijvoorbeeld de het huidige AI-cluster xAI “Colossus” in de ruimte zou kunnen bouwen.


Een gemiddeld high-end AI-serverrack in een modern AI-park verbruikt ongeveer 120 kW elektrisch vermogen. Zo’n rack bevat grofweg 200–300 GPU’s, afhankelijk van de dichtheid en generatie.Het AI-cluster xAI “Colossus” bestaat naar schatting uit ongeveer 1.300 van dit soort racks.Dat betekent een totaal elektrisch vermogen (en dus warmteproductie) van:

1.300 × 120 kW ≈ 156 MW

Stel dat je deze racks modulair plaatst langs de rand van een cirkelvormige structuur.
De binnenzijde van die cirkel bestaat volledig uit thermische radiatorpanelen die warmte uitstralen naar de ruimte.

Bij een rackbreedte van ~0,6 m kom je uit op:

• Omtrek ≈ 780 m
• Diameter ≈ 250 m

Ter vergelijking: het International Space Station is ongeveer:

• 109 m lang
• ~73–108 m breed (incl. zonnepanelen)
• ~20–45 m hoog

De AI-ring is dus groter dan het ISS, maar niet onmogelijk groot.

Warmteafvoer (thermisch)

De cirkel heeft een oppervlak van ongeveer:

• 48.000 m² enkelzijdig
• 96.000 m² dubbelzijdig stralend oppervlak

Als deze panelen werken op ongeveer 90–100 °C (≈ 365–373 K) en een hoge emissiviteit hebben (~0,9), dan kunnen ze via warmtestraling ongeveer:

• ~150 MW aan warmte afvoeren

Dat is voldoende om alle warmte van ~1.300 racks (≈156 MW) continu kwijt te raken, op of net boven break-even.

Dit vereist wel:

• gescheiden koelcircuits
• koude elektronica (~40–60 °C)
• hete secundaire koelvloeistof

Baan en oriëntatie

Het vaartuig kan in een terminator-achtige baan worden geplaatst, zodat de zonshoek constant is.
Door de structuur edge-on naar de zon te oriënteren, kunnen de radiatorpanelen compleet in de schaduw blijven en zo efficiënt mogelijk warmte uitstralen.

Energieopwekking (zonnepanelen)

Om ~156 MW elektrisch vermogen, 24/7 op te wekken met ruimtevaart-grade zonnepanelen (~30% efficiëntie), is een paneeloppervlak nodig van ongeveer:

• ~470.000–500.000 m²

Dat komt overeen met:

• een cirkelvormige zonne-array met een diameter van ~750 meter

Deze zonnepanelen kunnen haaks op de AI-ring worden geplaatst en actief worden gericht, zodat ze continu zonlicht ontvangen terwijl de radiatoren in de schaduw blijven.

Het is dus technisch gezien qua structuur alsook koeling en qua energieopwekking mogelijk iets dergelijks te bouwen. Als het eenmaal draait, heb je practisch gezien ook geen energiekosten meer.

Ja, dit is een bierviltje berekening. Er komt nog meer bij kijken, secondaire systemen die energie verbruiken etc. Ze gaan natuurlijk ook niet beginnen met het bouwen van een A.I supercluster zoals ze hier op aarde draaien, ze zullen kleiner beginnen en via trial en error opschalen.

[EXos]

Dat is natuurlijk wel inclusief het naar boven brengen van alle materialen. zodra je daar een vaartuig hebt met een datacenter erin zal de gehele installatie zelfvoorzienend zijn. Is de hardware verouderd, dan kan je de hardware later vervangen. Hoe langer je het operationeel houdt, des te lager de CO2 footprint wordt.

Modulair werken zal helpen natuurlijk, maar dat neemt niet weg dat dit ook geld voor een gewone datacenter gewoon op aarde gebouwd. Als de faciliteiten eenmaal zijn gebouwd is een vrachtwagen nog altijd goedkoper dan een raket.

Baan en oriëntatie

Het vaartuig kan in een terminator-achtige baan worden geplaatst, zodat de zonshoek constant is.
Door de structuur edge-on naar de zon te oriënteren, kunnen de radiatorpanelen compleet in de schaduw blijven en zo efficiënt mogelijk warmte uitstralen.

Dit maakt de connectiviteit wel lastiger. Je zal een aantal grote grond stations moeten bouwen, (Puur voor de data verbinding). Je zou dit via een satelliet netwerk kunnen doen die in een makkelijkere baan hangen maar dat verhoogt de footprint nog meer. Even lost van de bandbreedte voor de Data en de eventuele lag van die verbinding.

Ik zie de noodzaak van dit soort bouwwerken in de ruimte pas wanneer we echt meer in de ruimte doen. (Een basis op de maan, of een groter ruimte station in MEO of GEO.) Dat ze het willen testen, okee. Maar of het echt langdurig bruikbaar met de huidige stand van zaken?

[pegagus]

Het ISS moet al met enige regelmaat uitwijken voor ruimtepuin. Jouw berekening leidt tot een object 50x zo groot.


En als je naar alle kosten kijkt, en je zou die investeren in sets zonnepanelen met accu's, en je zet die neer in de Sahara, India, ergens in het midden van de VS waar vrijwel niemand woont, Australië, waarom is dit dan interessanter?

Ik vermoed dat het meneer Musk veel eerder is te doen om naam en faam en om het koloniseren van de ruimte, dan dat dit is bedacht vanuit kosteneffectieve overwegingen.

[Mars4i]

Bedankt voor deze bierviltjes berekening 😉 geeft wel een goed idee over de afmetingen van zo'n datacenter in space.
Toch een opmerking. Volgens wikipedia

Most spacecraft radiators reject between 100 and 350 W of internally generated electronics waste heat per square meter

Jij komt op 150 MW. Zelfs als ik jouw dubbelzijdige oppervlak neem kom ik op zo'n 1500 W per m². Zo'n 5 keer meer dan wat nu mogelijk is.

[procyon]

Ja dat klopt, je moet hier een truuk uitvoeren om meer warmte te kunnen uitstralen, dit doe je met een secondaire loop die je met een warmtepomp warmer maakt. Zoals een koelkast doet.

Dat kost uiteraard weer extra energie. Mijn berekening klopt dus niet helemaal.

[Hagdos]

Dat is natuurlijk wel inclusief het naar boven brengen van alle materialen. zodra je daar een vaartuig hebt met een datacenter erin zal de gehele installatie zelfvoorzienend zijn.

Ja, dat is het hele punt. Ik snap je reactie niet zo goed; je rekent van alles uit of het technisch mogelijk is. Het zal best mogelijk zijn, maar gewoon 100x zo ingewikkeld en met meer uitstoot als hetzelfde doen hier op aarde.

[killercow]

Je vergeet dat voor 150MW aan nuttige stroom je een factor 3 aan energie van de zon moet verwerken met zonnepanelen. Die doen immers ~30% redenement. Kortom, 150MW bruikbare energie + nog eens 300MW aan warmte die je wel in je zonnepanelen verzamelt, maar die je ook kwijt moet.

Daarnaast heeft Musk het natuurlijk over Terawatts niet megawatts, en heeft de bouw van het iss miljarden gekost over zo'n 25 jaar.

[kodak]

Dit soort berekeningen zijn waardeloos als het niet past bij de praktijk. Er is niet spontaan minder energie nodig voor grondstoffen verzamelen, verwerken tot hoogtechnologische machines, transport, onderhoud en afdanken.

Het is vergelijkbaar met wat Musk lijkt te doen: negeren wat praktisch niet uit komt en het alleen hebben over theorie die bevalt. Terwijl dit verbruik juist zo belangrijk is dat het zowel voor bedrijfsvoering als samenleving absurd is om te fantaseren en geen verantwoording te nemen.

[Duncan_R]

En dan heb je het enkel over X, wat als alle andere spelers ook hun spul de ruimte in willen sturen? Dan mag je blij zijn om nog een beetje zonlicht te krijgen in je tuin.....

[procyon]

En dan heb je het enkel over X, wat als alle andere spelers ook hun spul de ruimte in willen sturen? Dan mag je blij zijn om nog een beetje zonlicht te krijgen in je tuin.....

Als ze in een Terminator baan zitten, zullen ze nooit voor schaduwwerking zorgen op aarde

[Dekar]

Als deze panelen werken op ongeveer 90–100 °C (≈ 365–373 K) en een hoge emissiviteit hebben (~0,9)

Leuke schatting maar de emissiviyeit in de ruimte is ongeveer 0,0. En de panelen zullen geen 90C zijn, want dan is de hardware voor alle rekenkracht al lang gefrituurd. Dus doe maar een factor 1000 aan oppervlakte voor die panelen erbij.

Volgens mij reken je ook alleen het rack vermogen. Je moet ook het koeling vermogen erbij rekenen. De zon zal ook een enorme extra warmte met zich mee brengen. Maintenance kost ook geld, dus die self sustained claim is ook fout.

[Reactie gewijzigd door Dekar op 6 februari 2026 08:44]

[MSalters]

Sorry maar je lult echt compleet uit je nek.

"emissiviyeit in de ruimte"? Daar is niets bijzonders mee. Zwart=1,wit=0. En niemand gaat die radiator wit spuiten.

"Panelen 90C"? Nee, een stuk hoger. Dan heb je veel meer uitstraling.

"Hardware gefrituurd"? Nee. Warmtepomp, je panelen zijn heter dan je primaire koelcircuit.

Zonnewarmte? De hele satelliet inclusief radiator zit in de schaduw van de zonnepanelen.

[joker1977]

Afgezien van de standaard fysica, de mate van realisme van ChatGPT (het verhaal van @procyon ademt ChatGPT) is natuurlijk ver te zoeken.

De hoeveelheid energie vereist is ongeveer een factor 1000 groter dan van het ISS; wat jaren heeft geduurd om zo groot te worden als het nu is. De grootte van dit "datacenter" is dan ook nog qua oppervlak (en inhoud) ordes van grootte zwaarder en vermoedelijk binnen 5 jaar obsolete.

150 MW aan energie opwekken en aan warmte kwijt te raken in de ruimte is wel erg ambitieus en zal onbetaalbaar zijn - zonder operationele voordelen tov. een datacentrum op aarde. En zeggen dat het CO2 gunstiger is, is voorbijgaan aan alle alternatieven die we hier op aarde zouden kunnen inzetten die we al niet doen.

[C0R4x]

snap niet waarom deze reactie naar 0 wordt gemodereerd.
Wat MSalters zegt klopt; emissiviteit in de ruimte werkt het zelfde als hier op aarde. Het hele punt was dat er geen convectie is en dat je je warmte alleen kwijt komt via emissie. Dat die emissie 0,0 zou zijn is totale nonsens.
Daarbij, 90 tot 100 graden C is prima te doen voor een chip. Wat MSalters verder aangeeft is zeker ook een goed punt en is niet meegenomen in het hele ChatGPT verhaal daarboven; logischerwijs zou je proberen je warmte te "concentreren" zodat je radiatorpanelen een hogere temperatuur hebben dan de temperatuur van je chips. Dit om de uitstraling te bevorderen inderdaad.
Plus als Dekar dat ChatGPT verhaal gelezen had had hij gelezen dat het voorstel daar is om het radiatorpaneel haaks op de zon te zetten. Ook dit is vrij logisch, anders wordt je radiator een absorbtiepaneel en dat is precies wat je niet wil.

[BillyButcher]

Hoeveel bierviltjes heb je gebruikt? 😉

[Scriptkid]

Je zit er dan ook niet ver vanaf. Alleen het is geen 1 super structuur maar 1 miljoen mini sats die sunsynchrone draaien. Zoals saturnus een ring heeft krijgt de aarde die ook alleen dan allemaal met pv richting de zon en de warmte element in de schaduw.


Soort van zonnebloem. En dit begint met 200gigawatt en schaalt naar enkele terawats. De ring wordt gewoon steeds groter maar niet breeder want dan block Je de achterliggende stteliet.

[rvdvalk]

LOL en laat de Amerikaanse overheid nou net schijt hebben aan de milieu impact van alles wat ze doen. Die krijg je vanuit Europa echt niet op andere gedachten met dit soort papers.

[AnonymousGerbil]

Doet een beetje denken aan dat idee om zonnepanelen in de wegen te stoppen. Vast handig voor een paar niche gevallen, maar bijzonder inefficiënt voor grootschalige toepassingen.

[Keypunchie]

Het doet mij vooral denken aan de Hyperloop. Ook een idee dat op papier echt niet gek is, waar ook nog eens serieus geld in is gestoken, maar waar de praktische bezwaren uiteindelijk blokkeren...

[Piet Zaman]

De hyperloop was al begin vorige eeuw bedacht en verworpen op basis van simpele natuurkunde. Alleen denkt Musk steeds daarboven te staan. Hij roept maar wat. De voorbeelden zijn talloos.

• Raketten op Tesla's (helpt 10 seconden met optrekken, wegen veel te veel)
• Tunnels met auto's die met een lift in de grond zakken (onveilig)
• Tunnels voor 1/10 van wat ze bij andere tunnel bedrijven kosten (blijkt even duur)
• Tesla's die binnen twee jaar 1000km range hebben (2015)
• Vrijwel geen nieuwe covid gevallen te verwachten (19 maart 2020)
• Raketten voor intercontinentale vluchten
• De hyperloop
• Mensen op mars in 2024
• Robotaxi's voor 2020

Het klinkt allemaal zo mooi, vaak ook met mooie animaties erbij. En mensen die niet de (beta) achtergrond hebben om er kritisch naar te kijken, verdedigen het steevast met argumenten dat hij een visionair is die het onmogelijke mogelijk gaat maken. Daarbij negeren ze zijn track record. Hij heeft een paar keer op het goede paard gegokt en is daardoor heel rijk geworden. Maar het meeste wat hij uitkraamt is onzin en dat blijkt uiteindelijk ook steeds.

[Reactie gewijzigd door Piet Zaman op 6 februari 2026 07:49]

[Pietopdeheuvel]

Tja, het lijkt er op dat Elon nogal eens een toetertje rookt wanneer hij met dit soort ideeen komt. Herken die wilde fantasieen

[OCU-Macs]

Jij bekijkt het als een wetenschapper, Musk bekijkt het als een ondernemer. Bij deze laatste is het een gegeven dat 9 van de 10 nieuwe plannen faalt, maar het juist dat ene, wel goed werkende plan (nieuwe onderneming) er voor zorgt dat je succesvol wordt.

"Wie niet waagt, die niet wint" is hier goed op van toepassing. Dus weg met het gegeven 'zekerheid', of 'op safe spelen'.

Persoonlijk vind ik Musk maar een vreemde vogel: Een aan genialiteit grenzende krankzinnige (of wellicht andersom), maar als ondernemer heeft hij het niet slecht gedaan. Uiteindelijk heeft hij toch een goed en betrouwbaar lanceerbedrijf neergezet en disruptie in de automobiel industrie veroorzaakt met 'zijn' elektrische auto's.

Alles wat mensen uitkramen is onzin totdat het tegendeel bewezen wordt:

• Telefoons die zo klein zijn dat ze in je broekzak passen (Ik zie Chriet Titulaer nog fietsen met die enorme ATF autotelefoon installatie op zijn bagagedrager en stuur.)
• Het geheugen van 1 miljoen Commodore 64's op een oppervlakte kleiner dan de nagel van je pink. (had iemand me dat in 1982 gezegd, dan had ik die echt voor 'luchtfietser' gehouden)
• Herbruikbare raketten waarvan de 1e trap zelfstandig kan landen op een schip!
• Enzovoorts...

Zo zijn een aantal fictieve "Star Trek" gebruiksvoorwerpen ook vrij normaal geworden (het wil alleen nog niet lukken met die teleporter en warp core ), zoals de 'communicator' en die 'in ear' headphone van luitenant Uhura in de eerste serie (waar AirPods alweer een fors stuk kleiner en eleganter zijn).

Zo ook Musk. Hij zet ergens een stip (eigenlijk een aantal stippen) op de horizon en ziet wel of hij er gaat komen of niet. Wat niet lukt, jammer dan. Wat lukt, dikke kassa.

Overigens verwacht ik bij leven (ik ben nu 58) nog wel mensen op Mars te zien, evenals door een robottaxi ooit eens vervoerd te worden. Klopt, de genoemde jaartallen waren flink ambitieus, maar dat is ook het hele ding van het hebben van ambitie. Sterker nog, dat is waar ambitie om draait!

En dan nog steeds verheerlijk ik Musk niet. Ik bekijk hem -denk ik- wel vanaf een andere kant dan jij.

[PCG2020]

Telefoons die zo klein zijn dat ze in je broekzak passen (Ik zie Chriet Titulaer nog fietsen met die enorme ATF autotelefoon installatie op zijn bagagedrager en stuur.)

Je weet hopelijk dat dat een 1 aprilgrap was, in samenwerking met de (toen nog) PTT? 🥲

[OCU-Macs]

Ja, dat weet ik, maar die dingen waren echt zo groot! Ik heb er zelf nog mee rondgereden in mijn (toen gloednieuwe) Citroen XM.

Een hele werkdag ( >8 uur) standby tijd, en zeker 20 minuten beltijd. En uiteraard met een PTT ambo, want er was nog niets anders.

Anywayz, stop DAT maar eens in je broekzak.

[CivLord]

De 'dienst' van een telefoon op de fiets was een 1 aprilgrap.
De apparatuur was echt. Dit illustreert hoe groot die apparatuur toen was (niet weggemoffeld in een dashboard of middenconsole, met enkel de hoorn zichtbaar), in vergelijking met de mobiele telefoons nu.

In wezen is het verschil nog groter. Die installatie op de fiets kon enkel bellen en de telefoon die nu in je broekzak past is een complete computer, waarvan het formaat voor een groot deel door het beeldscherm wordt bepaald. Er zijn al smartwatches met SIM-kaart waar je uitstekend mee kan bellen, die al weer een stuk kleiner zijn. Ik denk dat het moeglijk moet zijn om een functionerende telefoon in een earbud te proppen. Ik denk dat het formaat van de antenne die nodig is om contact te maken met de GSM-masten de limiterende factor voor hoe klein we een telefoon op dit moment kunnen maken. (En het formaat van de batterij voor de gespreksduur.)

[Prince]

Je hebt 100% gelijk, maar jouw bericht klinkt relatief eenzijdig. Sta me toe een andere kant te belichten van Elon zijn manier van denken.

Welke technologie dan ook wordt door firma's geëvalueerd op verkoopbaarheid, winstgevendheid, toekomstperspectieven, kosten van R&D, haalbaarheid en terugverdientijd. Ik denk dat het fair is om te zeggen dat dit de belangrijkste factoren zijn om een beslissing te nemen of ze er iets mee gaan doen of niet.

Als we kijken naar een paar trendy technologieën van nu en deze vergelijken met toen ze pas uit kwamen.

Zonne-energie. Productiekosten hoog, komt regelgeving bij voor plaatsing, opbrengst relatief laag, esthetisch 'anders dan toen', levensduur van een paneel te kort om kost terug te verdienen.
Het is door de R&D dat de opbrengst en levensduur groter zijn geworden en dat de productiecomplexiteit omlaag is gegaan. Door de energiekosten en de lagere prijs is de terugverdientijd lager geworden en door massaproductie is de prijs nog lager geworden.
Als die R&D niet gebeurd was en de prijzen van de energie niet omhoog waren gegaan, dan hadden we nu geen solar. Iemand moet het risico nemen op een "onhaalbare technologie" om deze haalbaar te maken.

ML / AI / ... Onmiskenbaar een populair iets. Ik spreek niet enkel over LLM's, maar over alles. Hele industrieën zijn hiervoor gegroeid en opgezet, biljoenen aan euro's in gestoken. Vele mensen (incl Tweakers) vinden het onnodig en verspilling van geld. Toch vinden bedrijven het waard om hierin te investeren. Ze gaan "de gok wagen" of het voldoet voor hen aan genoeg criteria van de 2de paragraaf.
En dit voor wat? Laten we zien: we zijn kanker aan het genezen. vaccins aan het maken in dagen ipv maanden, superbacteriën verslaan in enkele uren ipv 'onhaalbaar', universeel bloed dat niet slecht wordt, synthetisch -lang houdbaar- antigif, nieuwe materialen met hallucinante eigenschappen voor de energiemarkt, structurele stevigheid, hygiëne,... Letterlijk wat er in elke Sci-Fi film ooit was.

Nu gaan we datacenters in de ruimte zetten en er zijn issues. Zaken lijken niet helemaal haalbaar, of zijn moeilijk te realiseren. Eenmaal dit "begint", gaan mensen R&D doen; gaan we zaken beter maken en nieuwe methodes bedenken. Wat zou dit met zich meebrengen als we hier een kans op nemen?
- minder datacenters op aarde (geen energiekosten meer - dat is HUGE voor een datacenter) => meer energie voor ons
- Verbeterde netwerkconnectiviteit naar de ruimte toe; logisch als we ook naar de maan, mars, etc... willen.
- mogelijkheid om deze dingen rond Mars neer te zetten zonder moeilijke deployment
- innovatie blijft hoog (ontwikkelingen door gebruik van ML en AI)
- betere koeling, zonnepanelen, kennis over elektronica in de ruimte, etc... => stap 1 naar stabiele habitats in de ruimte.
En zoveel meer...

Moeten we dan zeggen "die gek beloofd weer vanalles", of "laten we hopen dat we dat doel kunnen halen, want er zit veel positief aan vast"?

[CivLord]

Hij is iemand die een beetje verstand van wetenschap heeft, maar te weinig om goed onderscheid te kunnen maken tussen techniek en natuurkunde.

Techniek ontwikelt zich en wat gisteren onmogelijk leek, kan nu door betere materialen, miniaturisatie, etc best mogelijk zijn. Natuurkunde staat vast en was gisteren hetzelfde als vandaag en zal morgen ook hetzelfde zijn.
Wanneer je wilde plannen hebt met iets dat technisch altijd onmogelijk geacht werd, kan het best zo zijn dat het nu wel mogelijk te maken is. Wanneer je wilde plannen hebt met iets dat natuurkundig gezien onmogelijk is, kan je enkel teleurgesteld worden.

[Piet Zaman]

Goed gezegd. En Musk ziet het verschil niet tussen die twee. Evenals veel van zijn volgers. Op zich maakt dat niet uit als je doel is geld verdienen. Je roept maar wat en heel af en toe zit er iets tussen wat veel geld oplevert. Maar als je doel is om eerlijk te zijn, dan gebruik je ook termen als "we gaan kijken of dit natuurkundig mogelijk is" of "we proberen dit binnen x tijd te realiseren". Dat doet het wat minder lekker bij de pers, fans en investeerders, maar uiteindelijk nemen mensen je woorden dan wel wat meer serieus.

[Clu3M0r3]

Toen ik de titel van dit artikel las, was mijn eerste gedachte: dat moet wel een hersenspinsel van Musk zijn. En jawel. Kennelijk is Musk de kijk op de realiteit een beetje uit het oog verloren.

[Reactie gewijzigd door Clu3M0r3 op 6 februari 2026 07:34]

[The Zep Man]

Voor Musk is geen idee te gek of onrealistisch zolang investeerders er geld tegenaan gooien.

[Marve79]

Niet zo gek, heel de beurskoers van Tesla is gebasseerd op vage toekomstige beloftes.

[The Zep Man]

De truc zit hem in het op het juiste moment iets nieuws beloven. Dat is net voor het moment dat men vragen gaat stellen over voortgang van een oudere belofte.

Je wordt niet zo rijk als Musk door waarde toe te voegen aan producten of diensten waar mensen graag voor betalen. Je wordt zo rijk wanneer anderen vrijwillig hun geld aan je weggeven zonder er iets voor terug te krijgen.

[jip_86]

Er staat letterlijk dat Blue Origin er al meer dan een jaar aan werkt, waarom zou Musk dan de waanzinnige zijn?

[Ruuuuuubje]

Het een hoeft het ander niet uit te sluiten.

En de EU is er dus ook mee bezig, al gaat het daar over data, geen AI.

[kodak]

Het feit dat een ander soortgelijke ideeën heeft maakt de ideeën zelf niet spontaan gebaseerd op gezond verstand.

Beide eigenaren hebben gemeen dat ze geen realistische onderbouwing geven en gewoonlijlk met geld van anderen risico nemen om er zelf beter van te worden.

[Evanesco]

Het klinkt futuristisch allemaal dit, maar ik lees wel veel "Musk denkt", "Bezos stelt dat". Dat ze visie hebben is duidelijk, anders waren ze ook niet zo smerig rijk geworden. Maar volgens mij weten ze van gekkigheid niet meer wat ze met hun geld aan moeten? En als ik het zo lees denken mensen die er echt verstand van hebben (lees: wetenschappers) er anders over qua nut, noodzaak en voor- en nadelen.

Als we als mensheid ooit een Kardashev type I beschaving willen worden (een beschaving die alle energie die de planeet vanaf haar ster bereikt benut) dan geloof ik in grootschalige zonneparken in de ruimte. Maar datacenters voor het trainen van AI? Ik weet het niet hoor…

[trab_78]

Dat ze visie hebben is duidelijk, anders waren ze ook niet zo smerig rijk geworden.

Is dat zo? Volgens mij is het meer durf en geluk dan visie.

[Skyclad]

En een berg geld van pappie krijgen om mee te beginnen.

[skelleniels]

En dat voor iets waar de gewone mens inmiddels zijn/haar buik vol heeft. AI is wel leuk om ons leven wat te vereenvoudigen, maar de snelheid waarmee opgeschaald wordt ten koste van al de rest is schrikbarend.
En ok dat in de ruimte er plaats is en het daar niets af doet aan het milieu, maar die zonnepanelen/datacenters komen toch echt van de aarde met grondstoffen van hier en bijkomende productievervuiling + wat we nu niet hebben met gewone datacenters is dat ze nog eens moeten gelanceerd worden naar de ruimte, daar komt toch ook wat uitstoot bij kijken.

Je mag vooruitgang niet tegenhouden, maar het moet ook niet overdreven worden.

[Rixos]

Lijkt me alleen al een kriem als er een keer wat stuk gaat en je moet het vervangen.


Moet je dan iedere keer een astronaut de ruimte in sturen om het te fixxen?

Misschien weet ik te weinig hierover maar ik kan me echt totaal niet voorstellen dat dit rendabel is.


Als ruimte het probleem is dan zijn er vast iets minder extreme ideeën te bedenken hier op aarde die haalbaarder zijn dan dit idee.


Verticaal gestapelde datacenters? Datacenters in Siberië met passieve koeling? Ik roep maar wat.

[3raser]

Het probleem is niet ruimte maar energie. Een datacenter vereist extreem veel energie en in de ruimte schijnt altijd de zon.

Ik denk dat ze hun tijd en geld beter kunnen steken in de ontwikkeling van kernfusie of zoiets als kleinschalige kernreactoren. Als ieder datacenter een eigen mini kerncentrale zou hebben dan los je volgens mij meer problemen op.

[PCG2020]

Leuk! Overal potentiële Chornobyltjes! Topidee hoor!

[3raser]

Dus omdat er ooit ergens iets vreselijk mis is gegaan moeten we iedere vorm van kernenergie maar afschrijven? Stel je voor dat we die denkwijze hanteren voor auto rijden of vliegen.

[PCG2020]

Hypothetisch is het een heel leuk idee. Maar je loopt, los van de risico's, tegen hetzelfde probleem aan als met de wens voor die vier nieuwe kerncentrales in Nederland: we hebben hier geen uranium, dus dat moet je sowieso importeren. En dat komt uit, laten we zeggen, "vervelende landen". Wellicht dat die landen zélf minireactoren neer kunnen zetten om hun eigen AI-datacentra aan te drijven, maar ja, daar hebben wij natuurlijk niks aan.

Kernfusie zou potentieel een optie kunnen zijn, alleen kost het momenteel meer energie om kernfusie überhaupt te laten plaatsvinden dan eruit komt (dus het houdt zichzelf niet in stand, wat wel handig zou zijn) en daarnaast is het onvoorstelbaar duur.

[3raser]

Zweden heeft het verbod op uraniummijnen ingetrokken en dat is geen vervelend land. En kernfusie zou natuurlijk nog mooier zijn. Hoe dan ook moet er ergens een ontwikkeling gemaakt worden en ik denk dat als de tijd en geld voor een ruimte-datacenter in energiewinning steken we er op aarde meer profijt van zullen hebben.

[OCU-Macs]

Lijkt me alleen al een kriem als er een keer wat stuk gaat en je moet het vervangen.
Moet je dan iedere keer een astronaut de ruimte in sturen om het te fixxen?

...of je stuurt een half-autonome of afstandsbestuurde Optimus erheen. Hebben geen life support nodig, dus kunnen relatief eenvoudig mee met een Crew Dragon.

(Geen idee hoe het met de shielding van een Optimus zit hoor, ik roep maar wat... )

[Funkymonk3y]

Dit is een idioot idee. Alleen omdat het niet overal op aarde gewenst is maakt het niet gelijk een goed idee om zeldzame onderhoudsgevoelige materialen maar in de ruimte weg te schieten. Het zelfde met Starlink als alternatief voor betere/sterkere zendmasten. Alleen iets wat een megalomane miljardair zou overwegen.