Anthropic sluit deal met SpaceX en verhoogt gebruikslimieten Claude

Anthropic heeft een samenwerkingsovereenkomst gesloten met SpaceX. Het AI-bedrijf gaat alle rekenkracht van het Colossus 1-datacenter gebruiken. Het gaat volgens Anthropic om meer dan 300MW aan capaciteit, die binnen een maand beschikbaar komt. Daardoor kan het bedrijf de gebruikslimieten van Claude verhogen.

Anthropic verdubbelt de vijfuurslimieten voor Claude Code-gebruikers met een Pro-, Max-, Team- of Enterprise-abonnement. Ook verwijdert het bedrijf de limietverlaging voor Claude Code voor Pro- en Max-abonnees.

Verder worden de api-limieten voor de Claude Opus-modellen verhoogd. Zo verhoogt Anthropic het maximale aantal input- en outputtokens per minuut voor gebruikers van de eerste tier naar respectievelijk 500.000 en 80.000 per minuut. Organisaties worden in deze tiers ingedeeld op basis van hun api-gebruik.

Als onderdeel van de overeenkomst met SpaceX hebben de bedrijven ook hun 'interesse uitgesproken' in een samenwerking om meerdere gigawatt aan rekenkracht in een baan om de aarde te brengen. SpaceX-ceo Elon Musk sprak al uit dat de overname van zijn AI-bedrijf xAI bedoeld was om datacenters in de ruimte te ontwikkelen. Tweakers schreef daar ook een achtergrondartikel over. Overigens waarschuwde SpaceX onlangs dat datacenters in de ruimte mogelijk niet rendabel zijn.

De samenwerking is opvallend, omdat Musk zich eerder zeer kritisch had uitgelaten over Anthropic na de ruzie tussen het AI-bedrijf en de Amerikaanse regering. In februari noemde hij het bedrijf nog 'misantropisch en kwaadaardig'. Nu zegt hij 'onder de indruk' te zijn van het Anthropic-team: "Iedereen die ik ontmoette was zeer bekwaam en gaf veel om het juiste te doen", schrijft hij op X. "Zolang ze zich bezighouden met kritische zelfreflectie, zal Claude waarschijnlijk goed zijn."

SpaceX-ceo Elon Musk. Bron: Benjamin Fanjoy/Getty Images

Reacties (126)

[nzall]

Datacenters in de ruimte is echt de grootste onzin die je maar kunt denken. Kyle Hill heeft daarover een video gemaakt eerder dit jaar: YouTube: Space Data Centers Are Dumb.

Samengevat: datacenters maken enorm veel hitte en hebben enorm veel stroom nodig. Die hitte is een probleem, want datacenters in de ruimte kunnen enkel gekoeld worden via straling, wat veruit de minst effectieve manier is om te koelen. En de stroom is ook een probleem, want zelfs de meeste efficiënte zonnepanelen in de ruimte maken maar 500W per vierkante meter. Dus om een datacenter van een gigawatt van stroom te voorzien heb je 4 vierkante kilometer aan zonnepanelen nodig. Dat is vergelijkbaar met 500-600 voetbalvelden, of 1000X zo groot als de zonnepanelen van het ISS.

[Reactie gewijzigd door nzall op 7 mei 2026 12:57]

[Blokker_1999]

Ik krijg hier een Hyperloop gevoel bij en vraag me dan ook af wat de achterliggende gedachte van Elon Musk deze keer is om het te promoten. Bij Hyperloop was het vermoedelijk een poging om het California High Speed Rail project te laten ontsporen, maar voor de datacentra in de ruimte heb ik nog geen goede beweegreden gehoord.

Dan vond ik trouwens het experiment van Microsoft jaren terug al stukje realistischer, met een datacenter in de oceaan. Heb je de problemen niet van koeling, en ook elektriciteit is een stuk eenvoudiger. En het feit dat dat ook bij een eenmalig experiment is gebleven zou voldoende moeten zeggen.

[Tintel]

geen goede beweegreden gehoord.

Hype (indirect verbonden met AI => extra hype).... puur voor de aandelenkoersen. Inmiddels is wel gebleken dat dit werkt. Waarmaken is niet noodzakelijk blijkbaar.
Hoe wilder het idee [als in: anderen durven het niet eens te proberen] - hoe beter. Want dan bestaat de concurrentie op voorhand nog niet.

[Vexxon]

De vraag is alleen waarom gaat Anthropic hierin mee. Er zijn daar toch wel genoeg mensen met verstand die weten dat het onzin is?

[JanJeen]

Hij wil SpaceX naar de beurs brengen... Reden genoeg voor wat hype

[imqqmi]

Wellicht dat een nucleaire reactor of een soortgelijke techniek mogelijk is, maar koeling blijft een probleem. Je hebt hiervoor ook een gigantisch oppervlak nodig om infrarood straling de ruimte in te sturen. Zoals Musk zelf al zei, het is waarschijnlijk (nog) niet rendabel. Daarnaast is materiaal in een baan om de aarde sturen ook erg kostbaar, en onderhoud is vrijwel onmogelijk en zul je flink wat redundantie in moeten bouwen.

Het is waarschijnlijk goedkoper om te investeren in efficiëntere hardware en software oplossingen.

[GameNympho]

Je vergeet het belangrijkste, wie gaat dit onderhouden, even een team heen en weer zijn (denk ik) aardige onkosten dan.

[bilgy_no1]

En als na 5 jaar de GPUs obsolete zijn begint het hele circus overnieuw...

Dat hele AI-circus en alle GWs die rond worden gestrooid alsof het niets is. Terwijl de grote uitdaging nu is om energie 100% duurzaam te maken willen deze lui de ene na de andere gasturbine installeren.

En al die duizenden miljarden die daarvoor moeten worden geïnvesteerd veroorzaken een schaarste aan kapitaal voor duurzame ventures en projecten.

[honey]

In de ruimte? Alsof er al niet genoeg vervuiling is. Ook erg aantrekkelijk om naar te kijken vanuit de aarde. Dit soort onzin van bedrijven zou verboden moeten worden.

[klonic]

Als iemand die werkt aan datacenters, heb ik exact deze overdenking. Tegelijk is Elon Musk controverieel, maar wat mij betreft ook geniaal. Ik heb me nooit verdiept in het antwoord op de vraag "hoe wil hij dat gaan doen".

Maar ik zie sowieso wel een paar kansen voor Musk. Allereerst kan hij gebruik maken van ongekende verticale integratie:
-Tesla ontwerpt zelf AI chips (of is dat van plan).
-Tesla wil geloof ik semicon fabs gaan bouwen.
-Tesla maakt BESS systemen en zonnepanelen.
-xAI heeft AI chips nodig.
-SpaceX heeft lanceercapaciteit en ruimte-ervaring
-Starlink heeft capaciteiten voor betrouwbare communicatie en satelliettechnologie

Jij geeft aan dat hij 1000x meer oppervlak dan het ISS nodig heeft. Maar hij kan nantuurlijk dichter bij de zon gaan zitten met zijn datacenter, of zonneenergie in de buurt van de zon met spiegels naar zijn datacenters reflecteren.

Politiek gezien ben ik geen fan van Musk. Maar intellectueel respecteer ik hem enorm. Hij heeft me ook keer op keer verrast. Toen hij Twitter kocht voor 44 miljard, dacht ik bijvoorbeeld: "dit kan nooit wat worden". Maar inmiddels is Twitter X geworden en heeft was het een belangrijk onderdeel van XAI (Grok) samen met de ervaringen die hij bij OpenAI heeft opgedaan en X is nu onderdeel van XAI dat op zich onderdeel is van SpaceX. SpaceX zou 1250 miljard usd waard zijn. Dat zou het bedrijf het op 9 na grootste bedrijf maken (net achter Tesa met 1400 miljard usd beurswaarde).

Dit maakt het niet meteen plausibel. Maar ik geef hem in principe het voordeel van de twijfel, ook als ik het niet voor me zie.

[nzall]

Als je dat datacenter dichter bij de zon zet, dan gaat dat een deel van het jaar niet bereikbaar zijn omdat de zon in de weg zit.

[klonic]

Mocht je het niet gedaan hebben, dan zou ik je aanraden eens te Googlen wat SpaceX plan ongeveer is. Zij willen die datacenters heel klein maken, waar je op aarde bijvoorbeeld een gebouw met 300 MW capaciteit kan hebben, wil SpaceX er bijvoorbeeld 1000 maken met een capaciteit van 300 KW (nog steeds veel voor een satelliet). Op dit moment zijn er 10.000 starlink satellieten actief. Dals je die allemaal uitrust met een 10 KW aan compute vermogen, dan heb je een totaalvermogen van 100 GW. De datacenter satellieten zijn nu al ontworpen om met elkaar en starlink te communiceren. Die dingen kunnen volgens het huidige plan al met elkaar communiceren. Dus er zal in principe niets in de weg zitten.

Een groter probleem is dat als je dichter bij de zon zit, koeling een groter probleem wordt, terwijl energieopwekking juist makkelijker wordt.

Vervelend is dat er ook veel ioniserende straling van de zon komt en je hardware simpelweg kapot kan gaan.

[nzall]

Dus Musk wilt in feite een Dyson Swarm bouwen, maar dan voor AI Slop Fabrieken in plaats van voor energie? We leven echt in de worst timeline...

[sebastienbo]

En op een bepaald moment gaan die dingen naar beneden vallen ...

[Tintel]

Maar verticale integratie is niet geniaal - dat is al lang bedacht....

Twitter is X geworden zeg je dan - hoe is dat 44 miljard waard?

En de beursnoteringen van enkele van zijn bedrijven, zijn enorm hoog - hoe is dat een afspiegeling van genialiteit? Dat het op zich indrukwekkend is (en vermoedelijk gebakken lucht) is wat anders.

Hoe vaak moet iemand iets roepen wat niet haalbaar is maar wel leuk klinkt (en vaak genoeg niet eens een origineel idee is), voordat we dan besluiten dat dit niet 'geniaal' is?

Bijv. er worden genoeg Chineese EV autofabrikanten afgerekend op het feit dat ze dankzij subsidie bestaan en vooral vanwege de verkoopprijs, een concurrentie voordeel hebben.

Dat is precies was Tesla ook doet/deed. Ze verkopen emissierechten wat niets meer is dan verkapte subsidie. Ook Tesla is een prijsvechter (bij elke introductie van een nieuw model is dat notabene het voornaamste selling-point; goedkoper dan alle anderen).

Overigens: 'niet-geniaal' is ongelijk aan 'dom'.

[bzuidgeest]

Maar je hebt alle ruimte voor die panelen in de ruimte😂😂. Kyle is niet bepaald de enige die de onzin van dat plan beseft.

Maar zelfs hier op Tweakers zijn er mensen die er heilig in geloven. Want de ruimte is heel koud volgens hen.

Misschien zou je iets kunnen met thermo electric generators. Die zetten warmte om in electriciteit, nasa gebruikt dat al in de ruimte , maar het is enorm inefficiënt en gebruikt nog steeds een temp gradiënt, dus veel helpt dat niet.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 6 mei 2026 22:18]

[Bouwer21000]

Alle ruimte ja, maar dat de lucht in krijgen en geassembleerd is nog wel een logistieke uitdaging.

[bzuidgeest]

Ik denk ook niet dat het praktisch gaat zijn. Maar het hoeven geen traditionele panelen te zijn. Die van het iss kunnen uitvouwen, James Web zijn hitte schild bouwt ook uit.

Ik denk dat ze zich iets voorstellen als het ruimte schip in de laatste aliens film. Een enorm uitvouwende doek op lange armen en zo.

Maar met al dat ruimte puin.... Hoop dat ze ook naald en draad meenemen 😂

[supersnathan94]

Het uitvouwen is helemaal niet het probleem. Het probleem is de gigantische grootte die je moet hebben om zelfs met uptransformatie van de energie naar hogere temperaturen de warmte af te stralen en de energie op te kunnen vangen.


Ik denk dat een DC op de maan echt een tig keer beter alternatief is dan in de ruimte zelf. Op de maan heb je namelijk permanente schaduw plekken. Perfect op radiatoren neer te zetten. Ook heel makkelijk om zonnepanelen bij te plaatsen en veel eenvoudiger om ruimte puin uit te weg te blijven.

Het onderzoek naar "lunarcrete" is ook al een aardig eind onderweg, dus gebouwen en andere constructies maken met spul wat daar aanwezig is, is ook een stuk eenvoudiger. Scheelt heeeeeeel veel tijd en energie om dingen daar te krijgen.

[supersnathan94]

Het ISS heeft 2km aan panelen

Nee dat heeft het niet. De huidige opstelling van het ISS zijn 8 panelen van 376 m². Dat is 0,00376 vierkante kilometer. Je kunt niet delen door 1.000, je moet dan delen door 1.000*1.000 = 1 miljoen.

Het ISS is ondertussen bezig met dit soort panelen: nieuws: Astronauten installeren eerste van zes nieuwe zonnepanelen op ISS

1 iROSA paneel, met een oppervlakte van 118 m², is een stuk efficientër dan de oude panelen (376 m²). Dat kun je in de foto in het andere artikel ook wel zien ja.

Het probleem is alleen niet alleen de zonnepanelen. Die energie is te doen, Nee het probleem is het afstralen van de warmte. Dat gaat in de ruimte dmv straling.

Een gemiddeld rack aan AI hardware heeft tot zo'n 100kW nodig. De komende jaren wordt dat per rack alleen nog maar meer doordat chips kleiner gaan worden, maar er wel meer specialistische hardware gaat komen, waardoor de dichtheid per Rack omhoog gaat. Voor 1 rack aan capaciteit heb je dus al minimaal 1 keer de gehele nieuwe stack aan Zonnepanelen nodig in optimale condities (dus houd er rekening mee dat je overcapaciteit moet hebben om schaduw van dingen op te vangen Plus dat je batterijen mee moet nemen om pieken af te vangen (je hang niet altijd in de volle zon)

Even voor jouw rekensom. Colossus-1, het nieuwe DC van xAI waar het hier over gaat, heeft ongeveer 8500 van die racks staan. Dat zou nu 850 duizend kW zijn (maar beoogd verbruik wordt 1,1 GW).

Dus voor een vergelijkbare setup, zou je dus 2,4 tot 3,1 vierkante kilometer aan zonnepanelen nodig hebben (rekening houdend met de 50% eclipsecyclus van LEO en geometrische verliezen van ~40% doordat je niet altijd op volle 90 graden instraling hebt). Dat is dus 1.500 tot 2.000 keer zo groot als de huidige setup op het ISS.

Maar dat is niet het hele verhaal. De CPU's en GPU's genereren niet alleen stroom – deze machines werken met slechts 30-40% efficiëntie, dus het meeste van die 850 MW komt terug als hitte die weg moet. Dit is de échte bottleneck. Je CPU's hebben een maximale operationele temperatuur van ongeveer 100°C – dit is een harde limiet voor silicium. Via passieve heat pipes transport je deze warmte naar radiatorpanelen, die deze warmte via straling in de ruimte moeten afvoeren.

Met de Stefan-Boltzmann wet (P = ε × σ × A × T⁴) en een radiatortemperatuur van 60-80°C (gemiddeld in een heat-pipe systeem), heb je voor 2.550 MW thermische output ruwweg 3,0 tot 3,2 vierkante kilometer aan radiatoroppervlak nodig. Dit is dus minstens even groot als je zonnepaneelarray zelf.

Even puur alleen de zonnepanelen zelf zonder een enkele form van structurele houvast, daarmee heb je dan praktisch een nieuwe maan gecreëerd. Een object dat je altijd zichtbaar aan de hemel hebt met een schijnbare grootte van ongeveer 0,36 booggraden, zo'n 70% van de volle maan gezien vanaf aarde. En dat is puur als je het vergelijkt met het ISS zonder daadwerkelijk de structurele elementen mee te nemen.

Het ISS hoeft "maar" 30-35 keer zo groot als de huidige constructie om dit te bereiken, een oppervlakte van net geen 10 vierkante kilometer.

Als we dan even gaan kijken om dit realistisch te vullen en een beetje fatsoenlijk met structurele elementen om te gaan, dan zie we al snel dat je maar 70% vulgraad kunt hebben voor grotere constructies. zelfs met iROS zie je dan dus op beperkte capaciteit:

iROSA panelen: Een standaard iROSA-unit weegt ongeveer 600 kg voor circa 120 m². Dit komt neer op een massa van ongeveer 5 kg per m² voor de panelen zelf. Echter moet je ook rekening houden met de trussruimte. Je hebt minimaal 30% extra structurele oppervlakte buiten de netto paneeloppervlakte voor spacing en dragerconstructie.

Structurele Trussen: Omdat je een "stijf" station wilt, heb je een enorm raamwerk nodig. In de ruimtevaart rekent men voor dergelijke lichte, maar sterke koolstofvezelstructuren vaak met een extra 10 tot 15 kg per m² aan trussen, bekabeling, heat pipes en koelsystemen.

Totale Massa: 20 kg/m² × 6.200.000 m² (zonnepanelen + radiators gecombineerd) = 124.000.000 kg (124.000 ton).

De capaciteit van Starship wordt geschat op basis van de huidige ontwikkeling (versie 2/3). Capaciteit naar LEO (Low Earth Orbit): SpaceX mikt op minimaal 100 tot 150 ton per lancering in een volledig herbruikbare modus. Volume-beperking: iROSA is zeer compact (het rolt op als een meetlint), dus we gaan ervan uit dat we de volledige 150 ton aan gewicht kunnen benutten zonder dat de raket "vol" raakt qua volume.

124.000 ton / 150 ton per lancering = 826 lanceringen

En dan heb je de servers dus nog beneden laten staan.

Als SpaceX elke drie dagen een Starship lanceert (wat hun uiteindelijke doel is voor Mars-kolonisatie), zou het 7 jaar duren om alleen al de materialen voor stroomvoorziening en warmte-afvoer voor dit station omhoog te brengen.

1 zo'n rack weegt ongeveer 1,5 ton (minimum). daarvoor heb je dus minimaal nog eens 85 lanceringen nodig. Dat kost je nog een jaar extra dus.


Ik denk oprecht dat het efficiënter is om dan op aarde een paar (tientallen) kerncentrales te bouwen hoor.

[Sissors]

Naast wat al genoemd wordt dat je verhaal over efficientie van een CPU erg vreemd is, 99.9999% van de energie die in een CPU gaat, komt er thermisch uit (het resterende is elektrisch via de IO pinnen), zijn er nog wel een paar andere twijfelachtige statements:

Je CPU's hebben een maximale operationele temperatuur van ongeveer 100°C – dit is een harde limiet voor silicium.

Dit is niet zo. Dit is waarop CPUs worden gemaakt, omdat sommige zaken gewoon exponentieel slechter worden bij hogere temperaturen. Maar dit is zeker geen harde limiet voor silicium. Voor automotive wordt vaak een maximum die temperatuur van 150C gebruikt.

Via passieve heat pipes transport je deze warmte naar radiatorpanelen, die deze warmte via straling in de ruimte moeten afvoeren.

Dat is een keuze om dat passief te doen, niemand heeft natuurlijk nog zoiets gemaakt. Je zou het ook met een warmtepomp kunnen doen. Of op zijn minst zou ik actief water rondpompen.

En over de radiatoren, het ISS heeft momenteel ~4-5x zoveel oppervlakte aan zonnepanelen als aan radiatoren. Daarnaast is het nooit het idee geweest om één gigantisch station te maken, maar veel kleine.

Over het algemeen vind ik 7 jaar om dit op te bouwen niet zo vreemd, zeker als je noemt om in plaats daarvan hier kerncentrales neer te zetten: Die ga jij echt niet in 7 jaar opgebouwd hebben. Overigens alsnog geloof ik niet in het idee van datacenters in de ruimte! Het voordeel van zonnepanelen die efficienter werken, weegt denk ik niet op tegen al het gedoe en kosten tov gewoon in een leeg stuk aarde het datacentrum neer te zetten.

[bzuidgeest]

Passief of actief koelen maakt niet uit. Je moet uiteindelijk de warmte kwijt en dat is waar het probleem optreed, het afgeven van die warmte aan de omgeving. En dan efficientie. Dat word berekend naar hoeveel energie er een gevraagd resultaat oplevert en hoeveel energie niet aan die vraag heeft bijgedragen.

Volgens jou gedachte is alles 0% efficient. Maar jou auto brengt jou van a naar b. De energie die daarvoor gebruikt is tegenover de energie verloren als warmte is de efficientie.

[Sissors]

Met actief koelen krijg je hogere temperaturen bij je radiator. Als je een warmtepomp erbij zet krijg je nog een stuk hogere radiator temperaturen. Dus dat helpt wel zeker. Het geheel passief doen lijkt mij zeker in de ruimte onrealistisch, dan heb je zulke zware heatpipes nodig, dat wil je niet lanceren.

Volgens jou gedachte is alles 0% efficient.

Nop. Een LED lamp heeft als doel licht te maken, en een ~50% van de energie die je erin stopt wordt warmte, en 50% wordt licht. Dus 50% efficientie. Als jij een vijverpomp hebt, wordt een gedeelte van de energie gebruikt om op te warmen, en een gedeelte om water omhoog te stuwen, kan je ook gewoon de efficientie berekenen.

Bij een CPU kan je wel lang erover hebben hoeveel energie voor berekeningen worden gebruikt, wat het theoretisch minimum daarvoor is. Hoeveel in de klokdistributie verloren gaat, etc. Maar het maakt sowieso niet uit, want de vraag was hoeveel koelvermorgen er nodig is. En dat is precies evenveel als dat er gebruikt wordt door de CPU / server. Want onder de streep wordt alles omgezet in warmte.

[bzuidgeest]

hebben hoeveel energie voor berekeningen worden gebruikt,

Maar net als het maken van licht is die berekeningen maken nuttig werk. Dus is er energie gebruikt voor nuttig werk. Dus is de efficiëntie hoger dan 0%.

Efficientie hoeveel nuttig werk iets oplevert tegenover geïnvesteerd werk/energie. Die berekening bestaat voor alles, inclusief een GPU.

[Tintel]

De ruwe schatting was 8 jaar toch? [om het materiaal in de ruimte te krijgen]

Gezien dat ook nog eens optimaal en zonder hickups is, denk ik dat het (mocht men het proberen), langer duurt.

Maar dan heb je nog alleen maar het materiaal in de ruimte. Assemblage in de ruimte is ook een grote uitdaging. Daarnaast komt het onderhoud.

Dat het bouwen van een kerncentrale relatief lang duurt is ook voor een groot deel vanwege vergunningen en dergelijke. Maar dat is wel degelijk te verbeteren.

Verder is er natuurlijk het kostenplaatje.... ik vermoed dat dit voordelig uitvalt voor bouwen op de Aarde.

En die centrale is ook inzetbaar voor meer dan alleen een datacenter.

Dus:

Het enige voordeel wat de ruimte biedt is.... veel ruimte (en misschien minder vergunningen nodig...)

Daarnaast zijn er alleen maar nadelen.....

[Fatuna]

Mooi uitgerekend! Wel een kritiekpunt, je zegt ergens dat CPUs en GPUs 30-40% efficiënt zouden zijn. Waar haal je dat vandaan? Sorry dat ik het vraag, maar is dat een LLM hallucinatie? Elke pc, server noem het maar, is 0% efficiënt!! Elke watt die erin gaat komt eruit als (onbruikbare) warmte. Veranderd verder weinig aan je verhaal, maar de elektrotechneut in mij valt hier wel erg over.

[Reactie gewijzigd door Fatuna op 7 mei 2026 11:05]

[bzuidgeest]

En jou elektronica doet geen werk? Ben je zeker dat je een elektrotechneut bent of zelf niet hallucineert?

De server of auto heeft een taak. Dat betekend dat de energie nuttig word gebruikt. De energie in warmte word niet gebruikt en is verloren. Daar komt efficientie vandaan. Het percentage van energie dat nuttig werk voor je doet.

[Fatuna]

Je hebt gelijk! Over "Het percentage van energie dat nuttig werk voor je doet." dan. Om preciezer te zijn, efficiëntie is het het deel nuttige energie die een systeem uitgaat ten opzichte van de totale energie die een systeem gaat.

Bij een CPU gaat er energie in, maar komt er geen nuttige energie uit. Immers de CPU produceert niks, maar verwerkt alleen informatie. (zo goed als) Alle energie die erin gaat wordt omgezet naar warmte. Dat het werken van informatie nuttig is, zegt niks over efficiëntie! Bij een auto of een PC voedingen kan je het wel hebben over efficiëntie, omdat daar energie ingaat en uitkomt.

Ik denk dat jij effectiviteit bedoelt. Een CPU van 20 jaar oud is net zo efficiënt als eentje uit 2026. Echter een nieuwe CPU is natuurlijk veel effectiever (want kan veel meer data verwerken voor dezelfde hoeveelheid energie).

[Reactie gewijzigd door Fatuna op 7 mei 2026 11:11]

[bzuidgeest]

Dat het werken van informatie nuttig is, zegt niks over efficiëntie!

Dat is alleen waar als je alleen de thermodynamische definitie van efficiëntie hanteert:

efficiëntie = nuttige energie-uit / energie-in

Echter dat is niet de enige definitie van efficiëntie:

Voor informatie verwerking is een andere definitie mogelijk: performance per watt. De hoeveelheid informatie verwerkt per hoeveelheid energie is zeker meetbaar. En CPU en GPU doen dat steeds beter en worden dus efficiënter.

Alleen naar hitte kijken is een heel incomplete houding. Het is gewoon niet het hele verhaal. Een CPU doet nuttig werk en kan dit meer of minder efficiënt doen. En informatie is een echt iets.Bitjes flippen niet magisch.

[Fatuna]

Je hebt een punt. Maar als men het over 30% heeft, dan kan dat alleen gaan over de energie efficiëntie definitie.

Als iemand zegt: "Deze CPU heeft een efficiëntie van 200 TFLOPs per kW", dan zou ik dat wel accepteren. Maar dat staat er niet!

[bzuidgeest]

Dat is een keuze die jij maakt efficiëntie heeft geen units, wel een definitie. Dus jou houding is wat mij betreft een verzinsel dat je jezelf oplegt. Dat is hetzelfde als zeggen de hele wereld gebruikt celcius of kelvin, maar ik blijf bij fahrenheid. De wereld is SI, maar ik ga in ,miles. En voor je het weet crashed een probe op mars omdat je niet wilde aanpassen aan de wereld. Ben je Amerikaans ?

[Fatuna]

Poe vriend ik vind het goed geweest. Bij elke opmerking die jij maakt probeer ik mij in jouw positie in te leven en je gelijk te geven waar je gelijk hebt, maar bij alles wat ik zeg geef jij me geen inch (grapje). Kijk naar de andere berichten hier, ik verzin hier niks. Maar als jij dat niet wilt geloven, prima. Ik ga weer door...

[bzuidgeest]

Vreemd ik denk bij iedere reactie van jou dat je nog steeds niet begrepen hebt wat ik wil zeggen. Dus laten we inderdaad maar ophouden dan.

edit:
for the record, je hebt nog steeds dus niet door dat ik jou op meerdere plekken gelijk gegeven heb, maar dat je mist waar ik werkelijk op doel.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 7 mei 2026 16:42]

[Djerro123]

Het verschil met een auto en een cpu is dat er energie wordt omgezet in beweging in geval van de auto, maar in geval van een CPU wordt alle elektrische energie omgezet naar hitte. Er zijn geen mechanische delen, alle effecten van die elektriciteit leveren uiteindelijk hitte op.

[bzuidgeest]

En dan heb je dus alleen gekeken naar de thermische definitie van efficientie. Maar dat is niet de enige.

Performance per watt is ook een volledig geldige definitie want informatie verwerking is nuttig werk. Voor de auto is het nuttige werk mechanisch, voor een cpu is het informatie en een bit flip is toch echt een "beweging"

[NovapaX]

Waarom LEO? waarom niet een flink stuk hoger?
Verder zijn er (ook in LEO) banen die geen last hebben van de schaduw van Aarde.

Verder lijk je de aanname te maken dat het om éen (of een aantal) zeer grote stations/sattelieten gaat. Ik zou juist uitgaan van veel meer kleinere sattelieten (10-20 racks per stuk.)

Waarom je verder een sprong van 850 MW naar 2,5GW maakt is me ook niet echt duidelijk.

Dat het door jou berekende benodigd koeloppervlakte overeenkomt met de oppervlakte aan zonnepanelen lijkt me juist erg gunstig.
Kun je die twee mooi combineren, de panelen voor het opvangen van energie, en in de schaduw daarvan de radiatorpanelen om het weer af te stralen.

Ik heb het zelf allemaal niet doorgerekend, maar de redenen waarom het echt niet haalbaar zou zijn overtuigen mij nog niet.

Het ISS vangt ook veel zonne-energie op, en dat gebruiken ze daar ook (lees: wordt uiteindelijk allemaal weer omgezet in warmte)
~700 m² aan radiatoren kunnen daar blijkbaar 124 kW aan warmte dissiperen.
Dit is thermisch gezien een passief systeen, er wordt in het ISS geen gebruik gemaakt van warmtepompen om de temperatuur van de radiatoren te verhogen. Dus het temperatuurverschil zal ongeveer 290K bedragen.
Als ik dat terugrekenen kom ik op een 'efficientie' (emissiviteit) van ca. 0,5. Nogal laag wat mij betreft.
Het mooie is dat de temperatuur in de vierde-macht het uitgestraalde vermogen bepaalt. De hardware werkt op veel hogere temperatuur, dus kunnen we een temperatuur van 340K aanhouden.

Als we uitgaan van 1MW per satteliet (ca. 10 racks), met 'passieve' koeling (temperatuur van 340K), dan heb je nodig:
- 3000 m² aan moderne zonnepanelen (ter vergelijking: ISS heeft 2500 m², maar dan veel oudere techniek)
- 2700 m² aan radiatoren (1350 m² dubbelzijdig dus)

Wellicht is dat nog te veel om in één grote satteliet te krijgen (die in een starship past)
Maar met een reductie naar bijv. 500 kW lijkt het me zeker haalbaar, voor een eerste iteratie om een compleet werkend systeem met één lancering te kunnen testen lijkt me dat toch een mooie start.

[Reactie gewijzigd door NovapaX op 7 mei 2026 10:34]

[bzuidgeest]

Er is een verschil tussen niet haalbaar en niet praktisch. Het is vooral niet praktisch.

En meerdere kleine stations leveren ook meer problemen in de zin van onderhoud. En afstralen is niet zo makkelijk als opvangen. Het is niet 1 op 1.

En waarom niet hoger? Latency.

Ik zou maar eens aan het rekenen slaan. Het idee voelt leuk totdat je echt gaat uitzoeken hoe moeilijk koelen in de ruimte is. Dat voelt tegenstrijdig, maar het is gewoon zo. Er is niets om mee te koelen (convectie) en het afstaan via straling is zo inefficient dat nasa het alleen gebruikt wanneer ze niet anders kunnen. Zoals op voyager.

[NovapaX]

Dat afstralen valt me eigenlijk nog best mee.

- Het afgestraalde vermogen neemt met de 4e macht toe met de temperatuur.
- in tegenstelling tot een zonnepaneel werkt een radiator tweezijdig.

en je zin: "afstaan via straling is zo inefficient dat nasa het alleen gebruikt wanneer ze niet anders kunnen"
Dat is altijd dus...

Ik ben dus niet overtuigd van de redenenen waarom het niet zou kunnen, maar ik ben overigens ook niet overtuigd van de redenen waarom het zou moeten....
Het lijkt met toch makkelijker om het hier op aarde te doen.

Ik ben het wat dat betreft met je eens dat het in basis helemaal niet praktisch lijkt te zijn.
Het enige voordeel is dat je in de ruimte continu de zon op kan vangen, verder kleven er vooral nadelen aan wat mij betreft.

YouTube: Is It Really Impossible To Cool A Datacenter In Space?

[bzuidgeest]

Niet is waarlijk onmogelijk. Maar het is net als met solar-roads. waar men zonnepanelen in de weg wil verwerken. Het is gewoon slimmer om ze naast de weg te zetten en niet op de plek waar continue auto's er schaduw op werpen. Technisch kunnen we vast een solar-road maken. Maar er zijn gewoon veel betere oplossingen beschikbaar per direct.

Er kleven te veel nadelen aan. Dus daarom stel ik onpraktisch, niet onmogelijk.

Die zin die je quote is inderdaad niet correct als zodanig. Ik zat nog met een andere opmerking over kernreactors in de ruimte in mijn hoofd denk ik. Met het iss zoals het nu is hebben ze al genoeg werk om warmte kwijt te raken. Een kernreactor erbij.... Ik heb mijn twijfels.

[NovapaX]

Waarom het idee van een kernreactor in de ruimte als oplossing geopperd wordt snap ik sowieso niet.

Men lijkt te denken dat een kernreactor elektrische energie ('stroom') opwekt... maar die maakt alleen maar warmte wat je vervolgens (vrij inefficiënt) om moet zetten in elektrische energie.

Een kernreactor van welke soort dan ook maakt het probleem alleen maar groter...

[Mellow Jack]

Waarom niet een nucleaire reactor erin en dat ding in de schaduw laten zweven?

edit:
Even los van het feit dat zoiets de lucht in schieten nogal spannend is :p

[Reactie gewijzigd door Mellow Jack op 7 mei 2026 08:24]

[bzuidgeest]

Omdat een reactor een bak aan warmte genereert die ze niet kwijt kunnen.

En ook in de schaduw maakt het niet uit. Je kan warmte kwijt raken door radiatie of convectie. Convectie is nagenoeg onmogelijk in de ruimte omdat er niet genoeg van iets is om warmte aan af te geven. Er is geen water of gas in de ruimte (in voldoende dichtheid). Dan heb je warmte weg radieren. Dat is enorm inefficient en moeilijk te doen, ook in de schaduw. Want in de zon of in de schaduw veranderd daar weinig aan. Dat maakt alleen echt uit voor convectie.

[Seth_Chaos]

In de ruimte kun je warmte radiatief makkelijk kwijt. Met een LD radiator kun je inmens veel hitte kwijt in een vacuum. In al die berekeningen en vergelijkingen worden alleen maar de huidige gangbare technieken gebruikt, en ja die zijn er niet op berekend en of voor ontworpen. Dat wil niet zeggen dat het technisch niet mogelijk is met bestaande technieken, laat staan met toekomstige technieken.

[bzuidgeest]

LD radiator? Google denkt dat je OLD bedoelt. Misschien in een algemenere term omzetten?

[Seth_Chaos]

Liquid Droplet Radiator.

[bzuidgeest]

Heb je ook de sectie limitations and challenges gelezen? En het feit dat een manoeuvre leid tot verlies van koelvloeistof?

In de ruimte moet je kunnen bewegen lijkt mij.

[Djerro123]

Nogal spannend haha

[Niemand_Anders]

Ik denk dat de definitie van datacenter flink gaat veranderen. Niet duizenden servers per locatie, maar juist duizenden kleine cubicles met daarin bijvoorbeeld slechts 2 server rekken zodat het eigenlijk meer een grote satelliet is.

Musk wil naar Mars. Dat betekend dat je ook daar data centers wil hebben. Efficientie is niet zijn doel, hij wil aantonen dat het kan en regelmatig nieuwe iteraties de ruimte in sturen met verbeteringen. Iedereen riep ook dat elektrische auto's nooit de massa zouden bereiken, herbruikbare raketten waren ook onmogelijk. Vervolgens zet hij een streef datum, dat wordt vaak niet gehaald, maar veel dingen zijn ook afhankelijk van gewoon beginnen. Zodra je een probleem tegen komt, zoek je daarvoor een oplossing.

Gezien het track record van Musk om het onmogelijke te doen, durf ik niet op voorhand te zeggen dat hij het niet kan. Daarbij heeft Musk bijna oneindig geld en dan is heel veel wel mogelijk.

[bzuidgeest]

Musk heeft een paar successen maar nog veel meer faals. Buiten dat de man steeds gestoorder word, vond ik het feit dat hij dingen probeert gewoon geweldig. Gewoon zien waar je komt is de moeder van innovatie. Echter, soms moet je ook kijken naar de efficientie van de oplossing en de haalbaarheid. Een moeilijke oplossing kiezen waar een eenvoudige bestaat, slaat nergens op. Een oplossing vinden, zelfs als die moeilijk of onmogelijk word beschouwd waar GEEN eenvoudige of betere oplossing bestaat. Dat moedig ik aan. Herbruikbare raketten, electrische auto's etc. Die dingen bestonden al. Landen van raket is voor het eerst gedaan in de jaren 70 of zo. De allereerste auto's waren electrisch. Echter we hadden de techniek toen nog niet om ze praktisch te maken. Dat hebben we nu wel. Daar zitten de successen van Musk. Zijn falens zitten allemaal in de hoek van complexe oplossingen zoeken waar we al eenvoudige oplossingen hebben.

[Niemand_Anders]

Maar hoe ga je dan bijvoorbeeld een datacenter op de maan of Mars bouwen? Als je van mening bent dat de mensheid de aarde moet verlaten om te overleven zul je een oplossing moeten verzinnen om dat toch te koelen.

[bzuidgeest]

De maan heeft ijs om maar wat te noemen, dus convectie is daar mogelijk. Zelfde voor mars. Wij kunnen er niet ademen, maar mars heeft ijs en iets van een atmosfeer. Beide hebben een bodem waar je warmte in kan pompen en de bewoners willen vast ook warm zitten. Allemaal heel anders dan het in de ruimte hangen.

[fenrirs]

Waarom zou je dat überhaupt willen?

https://brightlio.com/underwater-data-centers/

[martijnmaas]

Lekker opwarmen dat water vooral doen.

Gaat het onderwater leven nog sneller naar de klote !!!!

[fenrirs]

En raketten de lucht in schieten is ook heel milieuvriendelijk…..

[bzuidgeest]

Op de maan heb je ook ijs. Kan je smelten voor drinkwater met de hitte.

Ik denk dat de gigantische grootte niet het probleem is. Het heelhouden is denk ik het probleem. We hebben te veel troep rondslingeren.

De enige optie is denk ik kernenergie, maar willen we echt een reactor in een baan rond de aarde.... En waar laat dat ding zijn hitte....

[MikeyVonG]

YouTube: Is It Really Impossible To Cool A Datacenter In Space?


Even dit kijken, radiatie van de zon op je panelen is niet echt een moeilijk probleem vanwege coatings en hoek van het paneel.

[supersnathan94]

Ik zou eerst ff je link aanpassen.

Ik ga er even naar kijken. Maar ik hoor Scott Manley, dus dat is wel weer een leuk avondje

[DdeM]

Je hebt ook niet alle ruimte. Je wilt die dat centra in een Geo stationaire baan om de aarde hebben ivm stabiele communicatie net zoals satellieten, op die hoogte (35000km) is het iets drukker dan op de 400 km dat de iss zit. Dat betekend overigens ook dat ze niet 24 uur per dag zonlicht hebben, dus naast zonnepanelen zullen ze ook een groot accupakket moeten hebben welke opgeladen moet worden om de uren zonder zonlicht te overbruggen.

edit:
Had de drukte op vers gillende hoogtes omgedraaid. Op 35000 km heb je wel andere potentiële issues zoals plaatsing, want je moet wel rekening houden met de communicatie satellieten die er al zijn, zelfs al zijn dat er minder dan in leo

[Reactie gewijzigd door DdeM op 7 mei 2026 12:54]

[Alxndr]

Toevallig dezelfde groep mensen die (nog steeds) in waterstof personenauto's gelooft?

Blijft het raar vinden dat sommige mensen tijd, geld en energie in zulke aantoonbaar domme ideeën steken. Ik bedoel, waarom? Wat heb je er aan jezelf zo voor schut te zetten?

[bzuidgeest]

Er komen ook enorme innovatie uit dat soort pogingen. Dus ik schrijf het nooit 100% af. .

Velen riepen ook dat landen van raketten nooit een ding zou worden en nu gaan de falcon 9s aan de lopende band omhoog en naar beneden. Starship hangt er nog om, maar ze hebben dat ding zelfs al een keer kunnen opvangen in de chopsticks. Op een dag krijgen ze hem aan het werken. Technisch kan het duidelijk.

Iets nieuws proberen of tegen doctrine is niet voor schut zetten vind ik. Zelfs als ze niet slagen, leren we er wellicht nog iets van de poging.

Als we geen nieuwsgierige, avontuurlijke soort waren, hadden we nooit verder gekomen dan stenen gooien naar dieren.

[Alxndr]

Het verschil is dat het niet per definitie onmogelijk of minder efficiënt is om raketten te laten landen? In tegendeel. Er zijn vast wel goede voorbeelden van innovatie te verzinnen die aansluiten bij wat jij bedoelt, maar dat is precies niet het punt wat ik probeer te maken.

Waterstof voor een auto betekent per definitie extra stappen met bijbehorende verliezen - dat is en zal altijd minder efficiënt zijn dan rechtstreeks een accu opladen. Richt je op het echte probleem: batterijen die niet snel genoeg opladen.

Iets vergelijkbaars voor AI (LLM's): die zijn niet intelligent en zullen altijd hallucineren, daar is gewoon niets aan te doen. Voor AGI zullen ze met een fundamenteel andere aanpak moeten komen dan T9 op stroïden.

Ik ben niet tegen innovatie en nieuwe manieren uitproberen, als het maar rekening houdt met de natuurwetten en logica. Een waterstofauto is altijd minder efficiënt, en een LLM verteld je wat het 'denkt' dat je wil horen, zonder dat het snapt wat het zegt.

[Reactie gewijzigd door Alxndr op 7 mei 2026 13:25]

[bzuidgeest]

Wat ik probeer te zeggen dat per definitie niets onmogelijk is en dat dromen en proberen bij mij niet telt als voor schut staan. Je hoeft je niet te schamen voor dromen en mensen die dromen belachelijk maken vind ik ook niets.

Ik heb niet moeite met wat jij zegt over waterstof, daar heb je gelijk in voor zover ik kan zien. Ik denk echter niet dat de engineers die de weinige modellen gemaakt hebben voor schut staan. Het is nog steeds mooie techniek waar in de toekomst wellicht een toepassing voor is. In industrie kan niet alles electrisch. En staal maken vereist cokes tot nu toe, maar waterstof werkt ook voor dat chemische proces en is veel schoner. Dus waterstof techniek is misschien niet geweldig voor auto's, maar de kennis kan elders toegepast worden waar het wel zin heeft. Niemand staat voor schut.

De enige keer dat je voor schut staat is beweren dat waterstof op dit moment een betere oplossing is dan electriciteit voor auto's, want dan heb je het rekenwerk niet begrepen. En ik zeg op dit moment, omdat hoewel nu onwaarschijnlijk, met andere techniek het in de toekomst kan veranderen. Ik hou altijd opties open. Ooit dacht men ook dat radiogolven nutteloos waren.....

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 7 mei 2026 13:40]

[Alxndr]

Natuurwetten zullen niet veranderen: het maken en samenpersen van waterstof en het daarna weer omzetten naar electriciteit zijn nu en voor altijd extra stappen met een efficiëntie van (veel) minder dan 100%.

Zelfs met nieuwe katalysatoren of nieuwe technieken die we nu nog niet eens kunnen bedenken, kan je wel al met zekerheid zeggen dat ze altijd extra stappen en dus extra verlies zullen betekenen. Dat is toch gewoon logisch denken?

Over radiogolven gesproken, nog niet zo heel lang geleden zouden we van 3, 4, 5G kanker en weet ik wat al krijgen. Dat zijn ook mensen die niet weten wat het verschil tussen wel en niet ioniserende-straling is, dat

(PS mijn voorbeeld voor personenauto's was zorgvuldig gekozen, dat er in de industrie of zelfs in de transportsector wel goede toepassingen te vinden zijn - nu of in de toekomst - wil ik niet ter discussie stellen)

[bzuidgeest]

Natuurwetten zullen niet veranderen

Onze natuurwetten zijn incompleet, afhankelijk van met wie je spreekt. Zeg nooit nooit.

[Caelorum]

Ah, 1 voordeel is dat het de opwarming van de aarde lichtjes afremt.

[bzuidgeest]

Dat ligt aan de plaatsing, hoeft niet.

[Scriptkid]

Nvidia heeft een complete lijn rubicon space opgezet hiervoor dst doen ze niet zomaar.

En ruimte is geen probleem in de ruimte lol dat is juist de factor waarom daar.

Koeling lijkt goed te werken want de eerate nvidia h100 draaien al in de ruimte zonder issues.

En je vergeet even dt die panelen en ook de koeling gewoon 24/7 op 100% draaien ze zijn nl nooit uit de zon en hebben geen invloeden.

Daarnaast doen space panelen het zoiezo al beyer en vangen ze veel meer licht omdat er geen dampkring tussen zit.

Deze space panelen gaan ook meer doen indicatie is tussen de 700-900 wat per m2.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 6 mei 2026 23:55]

[bzzzt]

Nvidia heeft een complete lijn rubicon space opgezet hiervoor dst doen ze niet zomaar.

Dat soort dingen zijn 'moonshots' - en meer een signaal aan de aandeelhouders dat de directie op toekomstige groei mikt dan dat er op inkomsten gerekend wordt.

Koeling lijkt goed te werken want de eerate nvidia h100 draaien al in de ruimte zonder issues.

Een heel datacenter heeft heel andere vereisten. Koeling op schaal in de ruimte is een 'unsolved problem'.

Deze space panelen gaan ook meer doen indicatie is tussen de 700-900 wat per m2.

Je weet dat de capaciteit van datacenters op aarde nu in gigawatts bijgehouden wordt?

[Scriptkid]

Een heel datacenter heeft heel andere vereisten. Koeling op schaal in de ruimte is een 'unsolved problem'.

Je weet dat het niet 1 dc is maar 1 miljoen cubes , dus wat werkt in 1 cube werkt ook in 1 mil cubes.

Je weet dat de capaciteit van datacenters op aarde nu in gigawatts bijgehouden wordt?

1.000.000 X 20Kw = 20.000.000 = 20 Gigawatt

[supersnathan94]

Oke. Hoeveel weegt zo’n cube? Hoe groot is zo’n cube?

Hoeveel van die cubes denk je dat er passen in 1 zo’n baan?

Hoeveel van die cubes gaan er mee in 1 lancering en hoe groot is de successrate? Hoeveel moet je redundant de lucht in sturen om defecten op te vangen?

Zeg maar allemaal leuk, 1 miljoen van die cubes, maar dat is niet vergelijkbaar met 1 DC?

Nameplate capacity en daadwerkelijk bruikbare capaciteit zijn echt wel andere dingen.

[Scriptkid]

die baan schaal dus forever uit en elke meter die je omhoog gaat krijg je 3,14 meter extra ruimte en dat kan bijna tot infinity.

lanceren etc boeit spaceX niet dat zijn inhouse kosten net als starlink.

hoe groot 1 cuve wordt hangt dus af van de hardware en starship deploy en hoe goed de koeling werkt , daarom draaien er nu kleine demos om deze waardes inzichtelijk te krijgen en wordt er samen met nvidia gewerkt aan cluster sizes op deze scale factor.

[DdeM]

En ruimte is geen probleem in de ruimte lol dat is juist de factor waarom daar.

Ehhhh dat is het wel. Je wilt die dingen in een baan om de aarde hebben en daar is het onderhand best druk.

[Scriptkid]

Nee sun synchrone is de enige optie en daar is het niet druk.

Ze moet juist niet om de aarde draaien want dan heb je geen zon

[cmpxchg]

Er zijn wel 'nuttige' toepassingen van datacenters in space, bijvoorbeeld voor processing van grote hoeveelheden SAR (Synthetic Aperture Radar) van een (zeer grote) constellatie antenne's, zonder dat er een lokaal grondstation is. Zoals SpaceX zegt - mogelijk niet kosten-effectief, tenzij je een partij bent die niet om kosten geeft of er andere financieele kruisbestuivingen zijn voor die data.

Noise In Space channel, met information-dense video over SAR en hoe alle parameters aan elkaar hangen om een constellation te maken en welke resoluties en 'framerates' gehaald kunnen worden. Erg boeiend onderwerp, en aan het einde nog een stukje over de politiek en de nood van datacenters in space hiervoor:

YouTube: Is Starlink A Secret Radar Constellation?

[jhnddy]

Los van alle problemen met stroomvoorziening en een kleine duizend raketlanceringen om het in deucht te brengen, is het ook ontzettend kwetsbaar.

Iran/ hoeft maar 1 raket af te vuren om de hele constructie als puin naar beneden te halen.

[Scriptkid]

hoe is dat anders dan op aarde ?


zie DC van amazone.


En in de ruimte is toch net even iets lastiger zeker in een sunsynchrone baan omadat je dat geen chain reactie kunt maken. dus je kunt hooguit een paar nodes down halen van de miljoenen die er hangen.

[jhnddy]

Luchtverdediging is simpeler op aarde.

Verder denk ik dat we het hadden over 1 groot datacenter. Die is met 1 goede explosie volledig verwoest, waarbij reparatie onmogelijk is.

[RielN]

Het is grappig te denken in de tech van nu. Musk is dan wel een eigenaardig iemand. Ik heb hier een biografie van hem tijdens zijn probeersels raketten te laten landen. Waar een leuke voetnoot in staat dat de hele wetenschap het onmogelijk achtte dat dat uberhaupt kon, laat staan rendabel.

Nu weten we niet beter. De opmerkingen toen waren niet heel anders dan deze hier. We zullen zien, wie het laatst lacht. Hopelijk doet Musk nog eens iets waar we allemaal beter van worden.

[DdeM]

Laat me raden, die footnote zegt niets over de dc-x en dc-y herbruikbare raketten waar in de jaren 90 al mee geëxperimenteerd is? Daar is mee gestopt omdat niemand wilden investeren, niet omdat er gedacht werd dat het niet kon.

[ledroledro]

De 11000 strarlink sattelieten in een baan om de aarde heeft spaceX inmiddels al een oppervlakte van 50 voetbalvelden aan zonnepanelen. Met opschalen met het enorme Starship zouden ze dat nog best wel een kunnen lukken om die 500 voetbalvelden in de ruimte te krijgen. En de bedoeling is volgens mij ook niet om een groot datacenter te maken maar een swarm.

Als het gaat om koeling moet je eens kijken naar Scott Manley's video met wat meer gedetaileerde berekeningen is het allemaal wel te doen: YouTube: Is It Really Impossible To Cool A Datacenter In Space?

[Bux666]

Samengevat: datacenters maken enorm veel hitte en enorm veel stroom.

Sinds wanneer maken datacenter stroom? Ze kosten juist enorm veel stroom. Lijkt me een typo.

[stijn014]

Heeft Musk al eens niet gezegd dat het allemaal opgelost kan worden (zonder verder details) in zijn typische steekvlam stijl?

[Pope-X]

Kyll hill zit er enorm naast met zijn berekeningen.

Uitgaande van 535 W per m² voor warmtestraling bij 100 graden in de ruimte, en van een energieverbruik van 300 kW per satelliet, zou er 560 m² nodig zijn om die warmte af te voeren. Bij dubbelzijdige stralingspanelen zou dat resulteren in een warmteradiator van 17 bij 17 meter per satelliet. Dat is groot, maar haalbaar.

En nog beter haalbaar als men het efficiënter kan maken (undervolting etc) of simpelweg minder rekenkracht per satelliet.

Denk je echt dat een youtuber het beter kan berekenen dan een bedrijf die al duizenden satellite in de ruimte beheerd, en de enige is die betrouwbaar personeel en goederen naar de ISS kan brengen en vervolgens zijn raketten tientallen malen hergebruikt door ze weer veilig te laten landen en dat al 11 jaar lang? iets wat blue origin pas vorige maand voor het eerst is gelukt en de rest (rusland/china/europa/nasa) nog helemaal niet?

[itlee]

Je hebt er de "ruimte"... Ik zeg doen... 😂

[MikeyVonG]

Ik snap niet dat mensen hier zo’n moeite mee hebben. Een starlight satellite zit op zo’n 2,5kw. Ze weten dus exact wat ze moeten doen om op te schalen. Zowel aan de vermogens als koeling kant.

volgens mij las ik ergens dat ze mikken op 24kw ai satellites.

Dat is met de huidige technologie dus maar aan array van zo’n 62m2. Niks bijzonder in de ruimte. Er zijn ook YouTube video’s van mensen die de hele calculatie van koeling mee nemen. Zo’n moeilijke formule is het niet.

Het mooie is dat er al een YouTuber was met alle calculaties en ideeën voordat de eerste visual van zo’n ai sattelite door elon gepresenteerd werden. En zijn voorspelling was exact goed.

YouTube: Is It Really Impossible To Cool A Datacenter In Space?

P = ε × σ × A × T⁴

Het is dus niet voor niks dat ze zoveel focussen op het warmer laten draaien van de chips.

Ik snap niet dat er mensen zijn die denken dat dit een geintje is of onhaalbaar.het klinkt allemaal overdadig maar de wiskunde en logica wordt volledig bewaard.

[GameNympho]

Maar maakt het daarom dit plan uit of niet uitvoerbaar heden ten dage?

Nee, dus men kan verzinnen en nadenken en dromen, maar uitvoerbaar, rendabel?

[Navi]

Hij bedoelt denk ik meer wie zou het nou beter weten, Elon Musk, die meerdere miljardenbedrijven runt waaronder SpaceX, de wereldleider op het gebied van ruimtevaart, of een of andere Youtuber die in de basis filmpjes voor clicks/ads maakt om wat geld te verdienen?

[Vexxon]

Kyle Hill

DescriptionAward-winning science educator. Nuclear communications expert. BASILISK Head of Science Education and Outreach. CFF Dogs of Chernobyl charity ambassador. Video game science advisor. Voice actor.

De YouTuber in kwestie. Ik neem hem hem nu al serieuzer dan Musk.

[_han]

Begrijp ik het goed dat het 5-uur limiet verhoogd wordt, maar het wekelijkse limiet ongewijzigd blijft?

[vdtweak]

Ja dat klopt. Wekelijkse limiet blijft zoals die was.

Dus in theorie kan je dit limiet nu sneller bereiken.

[Reactie gewijzigd door vdtweak op 6 mei 2026 21:45]

[Luchtbakker]

Ja dat klopt. Wekelijkse limiet blijft zoals die was.

Dus in theorie kan je dit limiet nu sneller bereiken.

Het probleem was echt dat je wel heel vaak tegen je 5-uurse limieten moest komen, wilde je überhaupt het wekelijkse limiet enigszins halen.

Dit vond ik echt ongelofelijk irritant probleem en ben daarom naar MAX 5X overgestapt in plaats van Pro. Leuk voor Anthropic want die verdient weer lekker extra aan mij, maar ik vond het wat minder.

[supersnathan94]

same. Ik zat 2-3x per dag aan m'n limiet, maar weeklimiet heb ik echt nog nooit voorbij zien komen.

[The-Source]

Ik zit bijna aan mijn week limiet maar voor dit nieuws was bij pro 1x 5 uur limiet zn 11% van week limiet dus zo gek vaak was dat niet (9x). Nu zou dat dus in nog minder sessies kunnen dus ik denk 1 sessie per dag zou je dit al kunnen halen

[Bananenplant]

Het datacenter dat zich gedraagt als een akoestisch wapen ?

[Exodai]

Ja dat mogen ze wat mij betreft echt wel beter onderzoeken. Niet alleen hier maar eigenlijk over alle lange termijn issues die mensen ervaren.

[Rogers]

Raar dat ze met een concurrent in zee gaan.

[timonb]

Al die tech bedrijven werken met hun concurrenten samen. Apple werkt samen met Google. Microsoft met OpenAI en Anthropic.

Zo gek is dat niet. Het is wel verstandig om te doen. Als SpaceX nu overcapaciteit heeft, dan kun je dat beter verkopen. Het is ontzettend duur om die gpus niks te laten doen.

[HakanX]

Uiteindelijk zijn ze allemaal Amerikaans en kopen ze alles op, beheren ze zo'n immens kapitaal samen, dat het onmogelijk maakt voor bedrijven uit andere delen van de wereld nog maar aan de C van concureren kunnen denken.

[Henk1827]

Misschien een beetje off-topic, maar data datacenter wordt gevoed door een illegale krachtcentrale: https://www.selc.org/news/xai-built-an-illegal-power-plant-to-power-its-data-center/

[HakanX]

Wat fijn dat ze voorzien in hun eigen energie denk ik dan. Mogen ze allemaal doen, zodat we niet met nieuwbouw zonder electra of geenbouw zitten.

[LOTG]

Als ik de eerste regel van dat artikel lees denk ik helemaal niet wat fijn:

Just south of the Tennessee-Mississippi state line sits dozens of unpermitted gas turbines that power xAI’s Colossus 2 data center while releasing smog-forming pollution, soot, and hazardous chemicals like formaldehyde

Dus er word niet gevraagd maar gedaan, en omdat er niet gevraagd word houden ze ook 0,0 rekening met het milieu en de omwonenden.

Denk dat jij het ook minder leuk vind als ze bij jou in de buurt zo iets neer zetten terwijl niemand dat ooit heeft gevraagd of goed gekeurd.

[HakanX]

Het is niet netjes, maar er is wel wat nuance aan het verhaal. Ze hebben gebruik gemaakt van een loophole / grijs gebied.

https://www.theguardian.c...sk-xai-datacenter-memphis

When xAI first installed the portable turbines at Colossus 1, it took advantage of a local county loophole allowing the operation of generators without permits so long as the machines did not sit in one place for more than 364 days. At one point, up to 35 of these generators were powering Colossus 1. xAI eventually received permits for 15 turbines at Colossus 1 and is now operating 12 permitted machines at the site.

Als ik het goed begrijp, is de wetgeving op het gebied aangepast waardoor het nu wel illegaal is.

Verder was er lokaal politieke steun onder mom van werkgelegenheid. Anders hadden ze niet zo snel vergunningen kunnen krijgen en alles in 122 dagen kunnen bouwen. Die politici wist natuurlijk ook dat dit stroom nodig had. In Nederland duurt een vergunning om een boom te kappen langer dan dat.

Uiteraard wil ik het zelf niet in mijn achtertuin. Dit soort dingen moeten ver van bewoond gebied en goed gecontroleerd. Maar dat kost natuurlijk tijd, zowel met vergunning en met kabels aanleggen enz. Dan verliezen ze de AI race.

[watercoolertje]

Ik ook maar uiteraard niet illegaal maar legaal. En dat is het probleem hier.

[Qwerty-273]

Dat Musk de woorden "kritische zelfreflectie" (of in het origineel "...long as they engage in critical self-examination") uit zijn mond kan krijgen. Hij kan dan wellicht eens in de spiegel kijken als hij het tegen zichzelf zou zeggen.

Verder is xAI al zelf door geschoven naar Colossus 2, en stond dus de eerste itteratie Colossus 1 eigenlijk al niets meer te doen. Dan is het inderdaad wellicht slim om deze overbodige ruimte te verhuren aan een andere partij (en is het dus ook op zeer korte termijn beschikbaar) om daar toch nog geld voor te kunnen vangen.

[FlashWeave]

Goed nieuws. Het gaat te snel tegenwoordig. Ik vroeg aan Claude om dit artikel samen te vatten, en bereikte daardoor bijna mijn gebruikslimiet 😉😜

[AtlAntA]

Waarom alleen voor claude code? Ik gebruik de desktop app veel voor semi agentic werk met wat mcp servers en loop soms tegen limieten aan met een max abbo.

[PatrickH89]

Volgens mij zijn er geen aparte limieten voor Claude Code dus ik denk dat dit een foutje in het bericht is.

[imqqmi]

Met 5x max abbo heb ik nog niet de weeklimieten overschreden, maar kwam wel steeds vrij dicht bij: 80-90%. Daarbij tikte ik regelmatig de 5u limieten aan en moest regelmatig een paar uur wachten voordat verder kon. Met deze upgrade kan ik waarschijnlijk aan een stuk doorwerken aan mijn applicatie, maar heb dan wel het risico dat ik aan het einde van de rit moet wachten op de week reset. Dat is dus 1x per week de ergernis hebben ipv dagelijks

[Rickyoung]

Precies dit. De daglimiet verhogen is leuk, maar je komt daardoor alleen maar sneller aan je weeklimiet. Weet nog niet of ik hier perse heel blij mee ben.

[Ruuddie]

Ontzettend onverwacht nieuws, maar zeer positief! De meeste platforms, zoals Github Copilot, zijn juist strengere limieten aan het opleggen.

[sebastienbo]

Opgelet met deze statement: de reden dat die andere platformen dat deden was net omdat claude APÏ die limieten en hoge tarieven hanteerden. Hierdoor hadden die andere platformen geen keuze dan de rekening door te schuiven naar hun klanten want ongelimiteerde abbonementen kon niet meer met alle nieuwe restricties van Claude. Het was dus allemaal het gevolg van Claude Anthropic zelf die dat veroorzaakt had.
Dat was één van de redenen dat er zoveel gemigreerd werd naar Chatgpt voor APi's.