SpaceX draait miljardenverlies door xAI en X, Musk behoudt macht na beursgang

SpaceX geeft een inkijk in de financiën en leiderschapsstructuur in documenten die het indient voor zijn langverwachte beursgang. Daaruit blijkt dat het onder SpaceX vallende AI-bedrijf van miljardair Elon Musk in 2025 6,4 miljard dollar verloor op een omzet van 3,2 miljard dollar.

Die verliezen gaan nog groter worden, schrijft TechCrunch naar aanleiding van de informatie die SpaceX heeft ingediend bij beurstoezichthouder SEC. Het ruimtevaartbedrijf, waarvan sinds februari Musks AI-bedrijf xAI en daarmee ook het sociale netwerk X deel uitmaken, wil namelijk AI-chatbot Grok ingrijpend uitbreiden. De documenten voor de beursgang onthullen plannen om Grok op te schalen naar 'meerdere biljoenen parameters'. Dit vereist aanzienlijke uitgaves aan rekenkracht.

Voor heel SpaceX zijn de cijfers minder slecht. Het ruimtevaartbedrijf boekte in 2025 18,67 miljard dollar omzet, schrijft Ars Technica. Daarbij leed SpaceX wel een verlies van 4,94 miljard dollar, vanwege uitgaven aan AI-ontwikkeling. In 2024 lag de omzet op 14,02 miljard dollar en draaide SpaceX een winst van 791 miljoen dollar.

Verder blijkt uit de documenten dat eigenaar Musk na de beursgang de baas blijft. Hij vervult dan de rol van ceo, cto en voorzitter van de raad van bestuur. Momenteel heeft Musk via zogeheten klasse-B-aandelen in SpaceX maar liefst 85,1 procent van het stemrecht over het bedrijf, blijkt uit de SEC-documenten. Na de beursgang neemt dat percentage af, maar blijft het volgens TechCrunch waarschijnlijk boven de 50 procent.

Beurshype

De beursgang van SpaceX wordt naar verwachting een van de grootste ooit. De waarde van het bedrijf zou door de aandelenuitgifte mogelijk uitkomen op wel 1,75 biljoen dollar. Opvallend is dat SpaceX in zijn beursdocumenten zelf niet aangeeft hoeveel geld het met de beursgang verwacht binnen te halen, meldt CNN. Daarmee blijft het speculeren hoeveel het bedrijf dan waard is.

Raketlancering. Bron: SpaceX

Reacties (134)

[ronaldmathies]

De titel klopt niet met de werkelijkheid:

“SpaceX draait miljardenverlies door xAI en X, Musk behoudt macht na beursgang”

Suggereert dat SpaceX zelf wel rendabel is maar dat is helemaal niet het geval. SpaceX staat volgens mij op de rand van een faillissement, elke lancering kost SpaceX enorm veel geld. Alleen al in de eerste drie maanden een verlies van $4,3 mrd op een omzet van $4,7 mrd.

Er is ook gerommeld want er is door SpaceX tot nu toe voor $890 mln aan batterijen, Cybertrucks en andere goederen kocht van Tesla. Dit soort truukjes worden gebruikt om de cijfers van het ene bedrijf (Tesla welke publiek verhandeld word) te verbeteren met het geld van een ander bedrijf, hierdoor lijken de cijfers beter dan dat ze daadwerkelijk zijn. (bron: fd.nl)

[Blokker_1999]

SpaceX mag het financieel moeilijk hebbenm het bedrijf staat uiteraard op dit moment helemaal niet op omvallen net omdat de huidige grote man in het bedrijf er een fortuin tegenaan kan gooien om te groeien.

[wiseger]

Het gaat ook niet om omvallen, het gaat erom of de kopers van een aandeel ooit rendement zullen maken met hun aandeel of dat ze er dik verlies op gaan leiden.

SpaceX gaat hele grote investeringen doen, grotendeels betaald vanuit de komende beursgang. Als daar geen winst mee gemaakt gaat worden, dan zal er dik afgeschreven moeten gaan worden op de bedrijfswaarde.

[arjankoole]

SpaceX mag het financieel moeilijk hebbenm het bedrijf staat uiteraard op dit moment helemaal niet op omvallen net omdat de huidige grote man in het bedrijf er een fortuin tegenaan kan gooien om te groeien.

de miljarden van Musk zitten allemaal in aandelen in diezelfde bedrijven die miljarden en miljarden verlies maken.

Kortom: zijn aandelen zijn onderpand voor alles. Ik zeg niet dat het gebeurt, maar het heeft een pittige kans op een kaartenhuis. Die waarde is niet echt.

[ronaldmathies]

De grote man kan er geen fortuin tegenaangooien want de grote man kan zijn geld niet liquide maken zonder zijn andere bedrijven om zeep te helpen. Zijn geld zit in aandelen, dat kan je niet zomaar masaal verkooen. En als je het wel kan, wat zegt dat dan over het vertrouwen wat je hebt in je eigen bedrijf?


Als hij het zelf kan, waarom doet hij het dan niet? Tot nu toe deed hij het toch ook? Iets wat verliesgevend is is moeilijker op de beurs te brengen dan iets wat winstgevend is. Het risico voor potentiele aandeelhouders is enorm.

[ThaStealth]

Musk zijn fortuin staat niet op de bank, maar is ook de (geschatte) waarde van de bedrijven. Als Musk ineens serieus geld ergens tegenaan moet gooien moet hij aandelen verkopen van 1 of meer van de bedrijven.

[AtariXLfanboy]

Het voordeel van deze beursgang is wel dat deze cijfers dus nu veel meer bekend worden. Hoe zit het met Starlink? Elke lancering moet om de vijf jaar herhaald worden. Dat geeft aan de ene kant broodnodige klandizie in bedrijfsplan dat is gebaseerd op veel lanceringen, maar dus ook een flinke kostenpost?

[Mathijs Kok]

Starlink groeit als kool, verdubbeling elke 18 maanden, nu over 10 miljoen gebruikers.

[Omegium]

Maar de totale markt is maar beperkt. De mensen die het kunnen betalen (inwoners van steden in het westen) hebben betere alternatieven zoals lokaal glasvezel en 5G.

De mensen die het echt nodig hebben (boeren in afrika) kunnen het niet betalen.

De markt van rijke mensen op jachten en campers is op een gegeven moment verzadigd.

En er is natuurlijk de militaire markt in oekraine, maar dat is (hopelijk) ook niet eeuwigdurend

[Huppol]

Vergis je niet: er zijn landen zoals Oostenrijk waarbij niet overal 5g of bekabeld internet ligt. Zo was ik onlangs nog in een gasthaus waar de eigenaar 3 maal 4g routers heeft voor WiFi voor gasten, eigen gebruik en eentje specifiek voor de televisies.

Er zijn wereldwijd waarschijnlijk talloze van zulke voorbeelden. Toegegeven: zodra 5g een optie is, zou Starlink niet meer nodig zijn in bovenstaande situatie.

[Omegium]

Oh, absoluut, de markt is ook zeker niet 0. Maar je bent op zoek naar mensen die rijk zijn, maar niet op een dicht bewoonde plek wonen. En dat is een beperkte markt, die na 10 miljoen zeker niet lang blijft verdubbelen.

[lighting_]

Ik snap de redenering niet. Juist in arme landen hebben ze veel baat met Starlink.

De investeringen zijn een stuk lager dan kabels aanleggen

[Omegium]

Goedkoopste abonnement is $55 per maand (ex terminal). Dat is een boel geld voor een groot gedeelte van de wereld.

[lighting_]

wat denk je dan kabels aanleggen kost?

[icecreamfarmer]

Dat doet er toch niet toe?

Het gaat erom of mensen het kunnen betalen. Als je inkomen $1 per dag is dan ga jij geen Starlink kunnen betalen.

[OuweDorper]

Ik snap de redenering niet. Juist in arme landen hebben ze veel baat met Starlink.

De investeringen zijn een stuk lager dan kabels aanleggen

Welk stukje begrijp je niet? Lijkt me vrij duidelijk en correct van Omegium zegt.

In arme landen, waar ze geen geld hebben voor kabels, hebben de inwoners die wel internet willen waarschijnlijk het geld niet voor een starlink abonnement.

[Navi]

Dit. Iedereen denkt bij geen internet meteen aan een kale vlakte in Afrika met een houten hutje, maar dat is echt niet zo. Ook gewoon grote delen van Europa, zeker in bergachtige gebieden hebben enorm veel baat bij Starlink.

5G is helemaal geen optie voor die gebieden, 5G is juist gemaakt voor korte afstanden en hoge bandbreedte in stedelijke gebieden. 5G heeft ook meer antennes nodig dan 4G.

Ander voorbeeld, ik woon zelf in een voormalig bedrijfspand wat omgebouwd is naar woning, niet eens afgelegen maar er lag geen coax in de grond en de aanleg van fiber was net geweest, gevolg, ik moest 1,5 jaar wachten op de volgende fiber run, en hem ook nog eens zelf betalen.

In de tussentijd T-Mobile Thuis met een 4G buitenantenne gebruikt want verder was er gewoon niets behalve DSL. (Telefoon lag er wel maar das zo traag..)
Ook hier had Starlink een prima tijdelijke oplossing geweest.

[Reactie gewijzigd door Navi op 21 mei 2026 13:15]

[x280]

Tja tijdelijk maar daarmee kan je dus niet al die duizenden satelliet lanceringen betalen …

Dit helpt wel om de telco’s wakker te maken, ze hebben geen monopoly meer.

[Oilman]

5G is niet voor korte afstanden gemaakt, het werkt ook gewoon op lage frequentie banden zoals 700 MHz. Er zijn opties in hoge frequentie banden toegevoegd, modulatie technieken, etc om hoge bandbreedtes en lage latency in bepaalde omstandigheden mogelijk te kunnen maken.

[Vambier]

Die markt is gigantisch, wij zijn hier misschien gewend aan hoge sneldheden en stabiele verbindingen maar dit is zeker niet overal zo in de wereld. In de USA alleen al is het buiten de steden behoorlijk slecht en dit geld voor de grootste delen in noord en zuid Amerika. Er zijn honderden miljoenen mensen wereldwijd die zeker baat zullen hebben bij starlink.

[lighting_]

commerciële vliegtuigen , vrachtschepen etc

[icecreamfarmer]

De militaire markt zal na 5 jaar beperkt worden. Spaceforce heeft het Starshield project, De EU Iris2 en China is ook een alternatief aan het opzetten.


Veel landen zullen aan 1 van die 3 projecten mee gaan doen.

[AtariXLfanboy]

Dat zegt weinig over of er ook daadwerkelijk winst gemaakt wordt of er simpelweg een deel van de kosten als investering wordt ingeboekt. Voordeel van de beursgang is dat er eindelijk wat inzicht inkomt.

[hawke84]

10 miljoen. Na jaren van uitbreiding.

Op een redelijk verzadigende markt. Met technology welke hard-capped is aan natuurlijke wetenschapen (latency naar de satelliet). Ik woon best remote in Oost Europa en zat te denken dit aan te schaffen, maar zelfs hier is uiteindelijk een lijntje fiber-optic getrokken.

That said, denk ik wel dat er een goede markt inzit, maar niet in de richting die Starlink nu aan het doorduwen is.

[Spacecookie81]

Ik ben sinds enkele maanden klant van SpaceX met Starlink.

Heb mijn kabel buitengegooid. In België weiger ik nog deel te zijn van een duopolie Telenet Proximus waar ik als klant de financiële dupe van ben.

Ik betaal voor mijn abbo €29,00 / maand tegenover €55,00 bij Telenet.

Uit ervaring kan ik jullie vertellen dat het signaal stabiel is, up- en download méér dan naar behoren en dat de latency best OK is met ongeveer 25ms. Toevoeging: géén datalimiet :D

Drie à vier simultane HD-streams zonder stuttering of HD-livestream van enkele uren: géén problemen.

[Reactie gewijzigd door Spacecookie81 op 21 mei 2026 13:16]

[ronaldmathies]

Openai heeft meer dan 1 miljard gebruikers, en ze maken miljarden verlies. Aantal gebruikers zegt helemaal niets.

[bilgy_no1]

Ja, dat sjoemelen zit me heel erg dwars hier. Het kan allemaal omdat de corporate governance disfunctioneel is.

Volgens mij zit het zo:

Musk kocht Twitter als vanity project en had daar enkele medefinanciers bij, incl leningen. Twitter omzet en winst zakten in elkaar, dus hij moest iets.

Oplossing: hey, we mergen twitter met xAI, dan krijg je aandelen in de AI hype in ruil voor je eigenlijk waardeloze Twitter aandelen en leningen.

Oh... Oeps, nu blijkt AI een geldput te zijn. Hoe gaan we nou die investeerders weer terugbetalen?

Laten we het mergen met het enigszins winstgevende SpaceX. Dan brengen we dat naar de beurs en kan iedereen z'n positie liquideren met winst verkopen. Als we maar een waardering neerzetten die belachelijk genoeg is.

$1750 miljard? Nou, laten we $2250 miljard doen voor de zekerheid.

[rienkw]

Er moeten nog steeds wel kopers gevonden worden voor die 1,75 biljoen waardering. Ik denk dat je wel gelijk hebt dat dit een heleboel financiele problemen in 1 klap oplost voor Musk en andere investeerders, maar het is alleen mogelijk gemaakt doordat blijkbaar iedereen zo graag aandeelhouder van SpaceX wil zijn.

[bilgy_no1]

Deels. Maar bij zo'n IPO wordt een heel groot deel of alle te plaatsen aandelen al op voorhand verkocht. Dus de Investment banks maken deals met de vermogensbeheerders die het in hun indexfondsen moeten opnemen. De-ons kent-ons dealtjes tieren welig achter de schermen.

Maar er zijn zeker ook Musk volgers die die aandelen zullen willen bemachtigen omdat ze volledig in die cult zitten.

[Daantie]

Dat zou ook betekenen dat de cijfers van SpaceX hierdoor verslechterd zijn, dus lijken de cijfers die nu gepubliceerd zijn slechter dan dat ze daadwerkelijk zijn.

[Sorcerer8472]

SpaceX maakt op zich winst, alleen alle xAI-zooi etc. zorgt juist voor een verlies.

Ik denk dat dit ingecalculeerd is op dat Musk qua beursgang met Grok/xAI hetzelfde wil doen als met Tesla. In dit geval een space-stock dat misschien verder wat minder populair is laten oppompen door AI.

Groot risico is natuurlijk dat we wel in een AI-bubbel zitten, en dat het barsten daarvan ook het SpaceX-aandeel omlaag kan trekken. Dat kan riskant zijn als SpaceX in de toekomst geld wil ophalen door bijv. aandelenuitgifte; zoiets wordt dan duurder met meer verwatering voor bestaande aandeelhouders.

Wellicht is dit allemaal doordacht en zijn er allerlei trucjes die ze al bedacht hebben voor zulke situaties. Ben heel benieuwd hoeveel miljarden ze hiermee gaan ophalen. Linksom of rechtsom een goede belegging denk ik.

Er zijn tuurlijk wel risico's: wat als er een keer een zonnevlam komt die half Starlink sloopt, wat als er doden vallen bij crew missies, wat als dit tegelijkertijd gebeurt met het barsten van de AI bubble? Ik denk dat er wel investors zijn die ze alsnog blijven backen dan, maar kan funest zijn voor de aandelenwaarde.

[wiseger]

Dat is niet correct, SpaceX maakt al jaren verlies, ook voor de integratie met xAi en X. Alleen namen ze in 2023 een heel dik verlies waarna men in 2024 een bescheiden winst liet zien. Maar tel je alle jaarcijfers bij elkaar op vanaf dag één totdat ze samengingen met xAI en X, dan is er verlies.

Het probleem met Starlink is de kosten van het continue vervangen van de satellieten. Men spendeert jaarlijks miljarden. De opbrengsten blijven beperkt, het is geen concurrent van landlijnen zoals glasvezel.

Een goede belegging kan je niet over oordelen. Men gaat naar de beurs voor een waarde van 50x de omzet. Dat is echt ongekend. hwet is gebaseerd op een vergezicht van Musk dat niet de verifiëren is.

CNN:

But SpaceX doesn’t expect to be losing money forever. The company outlined a massive potential revenue opportunity that it says could total $28.5 trillion – an opportunity that SpaceX called “the largest actionable total addressable market in human history.”

Included in that market are $370 billion in “space-enabled solutions,” $1.6 trillion in connectivity, which includes $870 billion in broadband and $740 billion in mobile from its low-earth-orbit Starlink satellites and $26.5 trillion in AI.

Dus Starlink gaat voor een omzet van 870 miljard USD per jaar zorgen? En dan ook nog eens 740 miljard USD aan mobiele telefonie omzet per jaar. Waarop is dat gebaseerd?

[SacreBleu]

Uit het artikel: In 2024 lag de omzet op 14,02 miljard dollar en draaide SpaceX een winst van 791 miljoen dollar.

Dat is geen verlies, en an sich ook niet een kleintje.

[wiseger]

Wel als je het verlies van 2023 in ogenschouw neemt. Daar nam men 4,6 miljard USD verlies. Dan is een winst van 719 miljoen USD het jaar erop zeer bescheiden.

Veel bedrijven kiezen ervoor om jaren met dik verlies wat aan te dikken zodat men het jaar erop een bescheiden winst kan tonen om aan te geven dat het nu stukken beter gaat. Zeg niet dat SpaceX dat gedaan heeft, ik heb die kennis niet maar als je het over de jaren heen bekijkt, dan heeft men gewoon veel verlies gedraaid.

Dus als je van dag één tot aan de fusie met xAI en X alle jaarrekening bij elkaar op telt, dan kom je uit op een dik verlies.

[hawke84]

Maar lees:
Starlink now generates 58% of total revenue for SpaceX

Dat is een aanzienlijk deel voor een verzadigde markt. En daar kwam de boost tussen 2023 en 2024 vandaan.

[Mathijs Kok]

Suggereert dat SpaceX zelf wel rendabel is maar dat is helemaal niet het geval. SpaceX staat volgens mij op de rand van een faillissement,

Waar haal je dat vandaan? Beweer je dat de cijfers die nu bekend zijn geworden onjuist zijn? Want daaruit blijkt absoluut niet dat ze op het punt staan om failliet te gaan. Dat zou ook bijzonder vreemd zijn, omdat je dan eenvoudig niet aan een beursgang mag beginnen.

Kan het zijn dat de wens de vader van de gedachte is?

[Frituurman]

Tegelijkertijd:

In 2024 lag de omzet op 14,02 miljard dollar en draaide SpaceX een winst van 791 miljoen dollar.

Overigens hebben ze in 2025 weldegelijk veel geld in AI gestoken, meer dan 55% van de gehele begroting:

Capital expenditure nearly doubled to $20.7 billion in 2025 from $11.2 billion in 2024, with $12.7 billion of that directed towards artificial intelligence infrastructure. A further $4.2 billion was allocated to Starlink operations and $3.8 billion to rockets and other space ventures.

Bron: Mint

Maar goed, ik ben geen financieel expert. Wel denk ik dat het allemaal iets genuanceerder ligt dan je post en het artikel doen vermoeden. Bedrijfsonderdelen (met uitzondering van AI) zijn operationeel winstgevend. Zo kost een lancering van de Falcon 9 naar verluidt ongeveer 30 miljoen dollar (give or take), maar zijn de inkomsten voor zo'n lancering tussen de 67 en 90 miljoen dollar. Ook is Starlink sinds eind 2023 winstgevend, afgelopen jaar ca. 1,19 miljard dollar (op een omzet van 3,26 miljard dollar).

[AtariXLfanboy]

Met 120 lanceringen in 2025 a 30 miljoen dollar per lancering maakten ze dus al 3.6 miljard aan Starlinklancering kosten. Dat is dus al meer dan de omzet. De winst is dus fictief.
Dat is dus exclusief zonder alle andere kosten en zelfs zonder de sattelieten zelf die ook nog ca 800.000 x 3000 = 2.4 miljard dollar kosten. Wat een zwendel.

[Reactie gewijzigd door AtariXLfanboy op 21 mei 2026 13:59]

[Thirler]

Daaruit blijkt dat het ruimtevaartbedrijf van miljardair Elon Musk in 2025 een verlies van 6,4 miljard dollar boekte op een omzet van 3,2 miljard dollar.

Deze getallen kloppen niet, het artikel van TechCrunch waar deze getallen uit komen gaat vooral over xAI. Daar gaan deze cijfers dus ook over, niet heel SpaceX.

De quote van TechCrunch:

Elon Musk’s xAI lost $6.4 billion from operations on just $3.2 billion in revenue in 2025, according to SpaceX’s IPO filings.

Ars Technica rapporteert ook de gehele cijfers:

The company reported revenues of $18.67 billion in 2025, up significantly from $14.02 billion the year before. However, after turning a small profit in 2024, the company lost $4.94 billion in 2025 largely due to spending on artificial intelligence development.

edit:
Quote van TechCrunch toegevoegd

[Reactie gewijzigd door Thirler op 21 mei 2026 11:23]

[wiseger]

CNN:

The rocket business is expensive, but so is building massive amounts of AI infrastructure. SpaceX spent $20.7 billion last year, the bulk of which ($12.7 billion) was for AI. SpaceX spent $4.2 billion on Starlink and $3.8 billion on other space ventures, including rockets.

8 miljard is er door SpaceX geïnvesteerd. 12,7 miljard is er voor xAI geïnvesteerd. De gezamenlijke omzet van alle drie de X bedrijven was 18,7 miljard dollar.

SpaceX zou het alleen ook heel zwaar hebben.

[Thirler]

Als ik dit hierboven lees, dan zie ik 6.4 miljard verlies op xAI, 4.94 miljard totaal verlies. Dus dan moet de rest wel winst maken? Vorige jaar maakte het hele bedrijf wel winst. Maar mogelijk dat het niet helemaal vergelijkbare bedragen zijn.

[wiseger]

CNN:

Despite the fact that SpaceX is a fast-growing company, its ambitions outstrip its current sales. It brought in $18.7 billion in revenue last year, up 33% from the previous year. But the company doesn’t make money. After turning a $791 million profit in 2024, it swung back to a $4.9 billion loss in 2025. It lost $4.6 billion in 2023.

SpaceX maakte al een tijdlang verlies. Ook voor de integratie met xAI en X.

[bzuidgeest]

Tja, spaceship bouwen is gewoon duur, dus verlies is te verwachten. Maar voor de volgende generatie ruimtevaart projecten is dat ding wat mij betreft gewoon nodig. Een hele verbetering op de raket iedere keer naar weggooien.

[batjes]

Maar het zou allemaal zo veel goedkoper worden, toch? 20 jaar lang miljarden geinvesteerd door voornamelijk de Amerikaanse overheid (verkapte subsidies).

[Reactie gewijzigd door batjes op 21 mei 2026 12:50]

[JaspB]

Sorry, dat klopt: dat dit niet klopte. Ik had wat geschoven en herschreven, maar ging daarbij de mist in. Nu aangepast.

Dank voor je scherpe blik.

[n4m3l355]

Totaal onbegrijpelijk hoe men denkt dat verdere investeringen het tij doet keren. Men investeert ruim 12 miljard in AI (vraag me af wat dit precies inhoud, is dit metal of weer mooie boekhoudkundige fuckery van Musk) en verwacht nog veel meer te moeten investeren voor wat precies. Een nog iets verfijnder model waar eigenlijk niemand op zit te wachten? Er is geen moment dat Grok plots aantrekkelijk wordt voor consumenten zolang alternatieven beter cq goedkoper zijn. Dit is letterlijk geld in een put gooien dat gigantisch snel afschrijft.

Ik ben ook benieuwd hoe deze IPO verloopt wanneer tegelijkertijd OpenAI hierover nadenkt. De pool van gekken is niet oneindig.

[Marien84]

Dus jij vindt het totaal onbegrijpelijk hoe de rijkste man ter wereld zijn financiën inplant.

Ik ook hoor.

Maar dat zegt meer iets over ons, dan over Musk / zijn bedrijven.

[Spinozo]

SpaceX heeft net een miljardendeal met Antrophic gesloten voor alle compute op Collossus 1 (220 duizend GPUs) voor rond de 50 miljard in 3 jaar tijd. Ze hebben .dan zelf nog Collossus 2 die sneller en efficiënter is. Zo gek is het dus allemaal niet.

[J_van_Ekris]

Eerlijk gezegd helemaal niet zo'n aantrekkelijk aandeel: investeren in een bedrijf dat zwaar verlies leidt door een tak waar veel investeringen nodig is (zowel Grok en X), een enorme achterstand heeft op concurenten (Anthropic voor AI, Meta voor Social media) en bovendien geleidt wordt door iemand die niet luistert naar wie dan ook, is niet zo'n heel aantrekkelijke partij. Zeker X is een zinkend schip waar Musk zich aan vastklampt, mogelijk de rest meetrekkend. Zal misschien over een decennium wel spijt hebben van deze keuze, maar dit is wel een hele riskante onderneming om zo in te stappen.

[foobar79]

De grote "cheat code" is dat het aandeel versneld zal worden opgenomen in de Nasdaq en daardoor vanzelf in ETFs en soortgelijke index fondsen zal belanden.
Die zullen aandelen MOETEN kopen omdat de regels van de fondsen dat dicteren.
Ondertussen kunnen de mensen achter de initiele IPO lekker uitcashen...

[_eLMo_]

"Uitcashen" doe je alleen als je denk dat je op je top zit. Als je denkt dat je op je top zit, ga je niet naar de beurs om geld aan te trekken. Naar de beurs gaan terwijl je geen geld nodig hebt is onlogisch.

De koers stelt heel snel bij naar daadwerkelijke waarde, en de aanschaf van fondsen zit daar gewoon bij-in, de koers is tenslotte openbaar.

Het kan best zijn dat een deel van de huidige aandeelhouders een keer wil cashen, maar dat is altijd, en kan ook buiten een public offering om. Mijn vermoeden is eerder dat men dus kapitaal aantrekt om de volgende stap te zetten, ondernemen is risico nemen.

[Reactie gewijzigd door _eLMo_ op 21 mei 2026 13:10]

[ZwolschBalletje]

Nu je dit zo schrijft, heb ik ineens flashbacks naar de beursgang van World Online… Elon Musk als de nieuwe Nina Brink? Ik denk dat ik deze beursgang maar aan me voorbij laat gaan.

[this]

Er wordt wel gespeculeerd dat een IPO van deze omvang voor uitzonderingen zou kunnen zorgen bij de ETF's. Waardoor ze de aankoop een periode zullen uitstellen, tot het aandeel wat gestabiliseerd is.

[Sjaakys]

Geldt dit ook zo als het aandeel na beursgang toch niet zo gewillig blijkt en hard kelder? Als ze niet groot genoeg zijn vallen ze buiten de index. Ik hoorde laatste dat nieuwe bedrijven ook niet direct opgenomen worden in de Indexen maar dat er eerst een jaar aangekeken wordt of het voldoet. Ik kan er zo snel niks van vinden. Iemand die er meer van weet? Idem voor OpenAI

[SuperPolum]

De eerste investeerders mogen pas na 180 dagen verkopen, dus die vlieger gaat niet op

[foobar79]

https://www.reuters.com/world/spacex-accelerates-ipo-timeline-targets-june-11-pricing-nasdaq-2026-05-15/

It comes on the heels of the ​recent rollout of Nasdaq's highly ​anticipated 'fast entry' rules to speed ⁠up the entry of newly listed large-cap companies to its benchmark Nasdaq-100 index. Other leading index operators like S&P Dow Jones Indices and FTSE Russell have also launched similar rules to fast-track new listings to their ​respective benchmarks, seeking to turbocharge the pipeline of IPOs.

En als je eenmaal in de nasdaq-100 zit, deze ETFs repliceren de nasdaq-100:
https://www.justetf.com/en/search.html?assetClass=class-equity&search=ETFS&index=Nasdaq%2B100%25C2%25AE

Nog even los van alle andere ETFs waar deze impliciet onder kan gaan vallen.

[Reactie gewijzigd door foobar79 op 21 mei 2026 12:29]

[Kaasrol]

Understatement van het jaar. Benieuwd wanneer de opties worden vrijgegeven, dit wordt puts voor mij.

[macaidwin]

Ik begrijp er weinig van hoe dit soort bubbels kunnen bestaan, alleen op basis van speculatieve waarde. Die miljarden verlies moeten toch ergens vandaan komen.

[Dorkiban]

In AI is 1 van de grote problemen rondom de bubbel dat bedrijven elkaars omzet voeden. Bijvoorbeeld: OpenAI neemt GPUs van Nvidia af, welke de modellen van OpenAI gebruikt. Dit verhoogt de omzet van beide bedrijven. Deze omzet is een belangrijke variable in de mogelijkheden van bedrijven om te kunnen lenen. Zo kan OpenAI veel lenen om de omzetcyclus te blijven aanjagen. Zolang er geloof is dat de omzet zal blijven stijgen, is er een (wankele) basis om maar te blijven uitlenen.

De bubbel barst wanneer het geloof in deze basis wegvalt. Op dat moment valt de cyclus stil en iedereen in de draaimolen valt eruit. Dit lijkt wat op de finananciele crisis van 2007-2008. Toen was het geen AI maar derivaten op hypotheken. Maar ook daar was het begin van het eind een vertrouwensbreuk. Wat deze, maar ook de AI bubbel zo gevaarlijk maken is de omvang van de draaimolen. Het is nl. niet alleen maar de draaimolen die stilvalt, maar de fall-out trekt ook de reele economie mee: geld wordt duurder (rente omhoog), bedrijfjes kunnen niet meer investeren, groei valt weg etc.

[wiseger]

Dat valt op zich wel mee. OpenAI kan geen geld lenen op de kapitaal markt en doen dat ook niet. Ze worden gevoed door investeringsfondsen. Die nemen een hoog risico maar willen nu cashen met de beursgang. Maar een gewone bank leent niet aan OpenAI.

[Mathijs Kok]

Dat valt op zich wel mee. OpenAI kan geen geld lenen op de kapitaal markt en doen dat ook niet. Ze worden gevoed door investeringsfondsen. Die nemen een hoog risico maar willen nu cashen met de beursgang. Maar een gewone bank leent niet aan OpenAI.

Mmmm het gaat hier over een beursgang van SpaceX, niet OpenAI. OpenAI en Musk zijn niet zulke goede vriendjes op dit moment

[wiseger]

Ik reageerde op:

Bijvoorbeeld: OpenAI neemt GPUs van Nvidia af, welke de modellen van OpenAI gebruikt. Dit verhoogt de omzet van beide bedrijven. Deze omzet is een belangrijke variable in de mogelijkheden van bedrijven om te kunnen lenen. Zo kan OpenAI veel lenen om de omzetcyclus te blijven aanjagen. Zolang er geloof is dat de omzet zal blijven stijgen, is er een (wankele) basis om maar te blijven uitlenen.

[Waah]

Maar er zijn genoeg banken die wel geld lenen aan investeringsmaatschappijen of andere constructies.

[wiseger]

Banken lenen alleen geld uit tegen onderpand. Dat onderpand wordt gewaardeerd waarbij er rekening gehouden wordt met de risico's van waardeverlies van het onderpand.

[Waah]

En als het onderpand hoger in waarde wordt geschat doordat het bedrijf een hogere waardering heeft dan wat de werkelijke waarde is?

De prijzen van panden zijn nu hoog, want er is veel vraag. Maar als de vraag wegvalt, en de prijzen daardoor rap dalen, is je onderpand ook weg. En als het onderpand niet verkocht kan worden, kan een bank ook geen geld terugbetalen....

[Dorkiban]

Gisteren op Yahoo finance: "Nvidia’s earnings beat showed AI demand is still booming. Its buyback plan is showing how much cash that boom is throwing off.

The company returned about $20 billion to shareholders in the quarter and authorized another $80 billion in buybacks. At the same time, Nvidia has reported its stakes in other companies rose to nearly $74 billion — showing the chip giant has enough cash to reward investors while putting more money into the companies building around AI." (Bron )

Dit is wat ik bedoelde. Het gaat er niet om waar het geld precies vandaan komt, dat is besides the point. Het gaat erom dat een bubbel risicovol is vanwege de kruisinvesteringen die op elkaar leunen.

[old_spice]

Het verhoogt ook de kosten, ze kopen bij elkaar in en ze verkopen aan elkaar. Er zijn wel meer bedrijven die leveranciers hebben die ook hun klant zijn.

[wiseger]

Het verlies komt ook ergens vandaan, de enorme investeringen waar maar weinig inkomsten tegenover staan.

SpaceX investeert een hoop. Het is lastig dat kostendekkend te houden uit de normale bedrijfsvoering. Er is maar een beperkte vraag naar satelliet lanceringen, die vraag kan je niet zomaar eventjes vergroten. Dus zoekt men eigen omzet, bijvoorbeeld met Starlink of de Datacenters in space. Alleen kan je maar een bepaalde prijs vragen voor Internet toegang, je concurreert met vaste verbindingen en armere landen kunnen ook niet al teveel betalen. En Datacenters in space, dat is vooralsnog erg lastig.

Wat betreft xAI en OpenAI, die investeren enorm in capaciteit om hun modellen te trainen. Vooralsnog is het nauwelijks mogelijk om de modellen kostendekkend te draaien, laat staan de trainingsinvesteringen terug te verdienen. Dus moet er jarenlang geld verbrand worden voordat men uiteindelijk denkt geld te gaan verdienen. OpenAI verwacht pas in 2030 voor het eerst zwarte cijfers te gaan draaien. Maar waarop dat gebaseerd is, is onduidelijk. We wachten nog altijd op hun mysterieuze producten lijn.

[Zoop]

En Datacenters in space, dat is vooralsnog erg lastig.

Vooralsnog een volslagen idioot idee, volgens mij is het ook alleen Musk het idee oppert en zijn eigen mensen die hem vertellen wat een slecht idee het is.

[Thirler]

Ik snap dit idee ook niet, maar toen het eerder groot in het nieuws was dat veel bedrijven hier plannen voor maken valt me op dat het toch niet overal als onzin afgedaan wordt (maar ja, wat is dat nog waard in deze AI bubbel).

Het idee erachter is dat er in de ruimte veel stroom voor handen is. Het technisch grote nadeel is dat koeling veel moeilijker is in de ruimte. En natuurlijk dat een kilo datacenter in de ruimte krijgen veel duurder is dan naar een grote blokkendoos langs de snelweg.

[Waah]

Koeling gebeurd door overdracht van temperatuur naar andere delen. En in een vacuüm is er verdomd weinig materie om je warmte energie aan af te staan. Anders dan straling en dat is volgens mij een traag proces.

Onderhoud aan een datacenter in de ruimte is ook lastig. Hoe ga je een SSD vervangen?

De mensen die roepen dat het nog niet eens een slecht idee is, hebben vaak weinig kennis van natuurkunde. "De ruimte is koud, dus kun je mooi koelen" is dan de gedachte.

Veel van Musk's plannen klinken heel plausibel. Tot je er een specialist naar laat kijken. Dan lijkt het al snel vrij onzinnig en veel Sci-fi te zijn.

[Zoop]

Het idee erachter is dat er in de ruimte veel stroom voor handen is.

Ook dat is nog niet zo simpel, enige idee hoeveel zonnepanelen je nodig hebt om een beetje data center van stroom te voorzien? Dat wordt een installatie velen malen groter dan dat we ooit al in de ruimte in hebben geschoten en dat is dan puur voor stroomproductie.

@Mathijs Kok

Hier op aarde kan je nog wel eens een schoonmaker of monteur langssturen om vieze/beschadige panelen te servicen, dat gaat daar boven toch een stukje lastiger. Om dan nog maar niet te spreken over hetzelfde te doen voor server-onderhoud ...

Daarnaast heb je daar veel meer met ruimtestraling te maken, je kan niet zomaar aardse servers in ruimte plaatsen en verwachten dat het (lang) zal werken. Zal gigantische afscherming nodig hebben, wat de installatie alleen maar debiel groter maakt.

Zo ver ik weet, is dit echt enkel een idee op papier. Zodra je naar de logistieke nachtmerries gaat kijken, is het al vrij snel simpelweg een "volslagen idioot idee"

[Mathijs Kok]

[...]

Vooralsnog een volslagen idioot idee, volgens mij is het ook alleen Musk het idee oppert en zijn eigen mensen die hem vertellen wat een slecht idee het is.

Mmmm, er zijn veel meer firma's mee bezig. Als een groot deel van de internetinfrastructuur de ruimte in gaat (satellieten met laserconnecties), begint het allemaal een stuk beter te klinken. Er is behoorlijk druk om van kabels in zee naar de ruimte te gaan omdat een Russisch bootje dat de kabels in de Noordzee stukmaakt, Nederland (en Europa) voor lange tijd zal schaden.

[BackBones]

Ik heb mij er ook weining in verdiept, maar zoals ik het begrijp is het eigenlijk gewoon een vorm van gokken.

Neem spaceX hier als voorbeeld. Zij hebben als (lange termijn) doel om op Mars te landen met herbruikbare raketten. Het herbrijkbare deel is nu min of meer 'bewezen' en er zijn ook al genoeg indicaties dat het TECHNIES mogelijk is om naar mars te vliegen, te landen en weer terug te komen. (Daar is niet iedereen het mee eens, maar hier begint de speculatie).
WANNEER dit werkelijk mogenlijk is, is daar grof geldt in te verdienen. (denk aan minen van materialen wat later ook uitgebreidt kan worden naar kometen, andere planeten etc.).
Dus, vandaag is spacex met een omzet van 3.2 miljard 'niet zo veel' waard. Maar de investeerders 'gokken' dat het SpaceX gaat lukken en dat zij uit hun investering nu, later heel veel meer geld binnen kunnen harken.

Hetzelfde gebeurt nu met de 'ai bubbel'. Er wordt door heel veel mensen in heel veel verschillende 'ai' mogenlijkheden/bedrijven geinvesteerd in de hoop dat degene waar zij in geinvesteerd hebben later heel veel geld terug geven.
De bubbel wordt gecreerd omdat we WETEN dat ze lang niet allemaal succesvol zullen zijn maar NIET WETEN welke wel en welke niet. Dus wordt er in 'alles' geinvesteerd. Een heleboel gaan het gewoon niet halen en die gaan over de kop met veel verlies. Een paar wel (en hoe succesvol dat gaat zijn weet ook nog niemand). Men hoopt dat men goed heeft gegokt op die (paar) bedrijven die het wel gaan halen en daar de winst uit te halen.

Natuurlijk kan men een hoop onderzoek etc. doen om de beslissing om op een bedrijf te gokken beter te onderbouwen, maar uiteindelijk kan niemand in de toekomst kijken en blijft het een gok.

[Mathijs Kok]

Er is op Mars niet veel te vinden dat je zou willen 'minen' en naar de aarde brengen.

[Waah]

Heeel simpel, en vast veel fout. Maar zoals ik het begrijp:

Mensen denken dat de waarde hoger is, dus gaan geld investeren in die bedrijven... Waardoor de waarde omhoog gaat.

Als de waarde niet hoger kan? Dan ga je met een groepje bedrijven gewoon een investering in elkaar doen in ruil voor goederen. Dus Nvidia investeerd in OpenAI, en OpenAI neemt daar in ruil voor Nvidia kaarten af. De vraag aan Nvidia kaarten neemt dan extreem toe, waardoor de prijs van videokaarten stijgen. Het produceren is nog even duur, maar je kunt veel meer vragen door vraag en aanbod.

En op die manier creëer je waarde die er niet is. Zeker in het geval dat een OpenAI geen winst maakt en er nog geen model lijkt waarbij ze winst gaan maken. Tenzij ze honderden euro's per maand gaan vragen en heel veel klanten krijgen.... Maar dan gaan die klanten wel naar alternatieven.

Ondertussen stijgt de waardering van de bedrijven maar. Zoveel dat mensen en bedrijven maar geld gaan lenen van de bank. Want als ik een miljoen leen, kan dat volgende maand wel 2 miljoen waard zijn!

Totdat de bubbel knapt. Investeerders trekken geld in, daardoor daalt de beurswaarde. Iedereen in paniek want die 1 miljoen geleende euro's, is nog maar 400.000 waard. Als het echt gek gaat kunnen de banken vervolgens dat geld niet meer betalen. Want die mogen 10x uitlenen wat ze zelf in kas hebben....

Dus meer paniek, meer mensen verkopen en zo kan de boel niet meer betaald worden. De bedrijven met hoge investering in AI en de AI bedrijven zelf vallen om. En je hebt een leuke recessie te pakken.

[World Citizen]

Geheugen wat nog gemaakt moet worden kopen voor AI machines die nog gebouwd moeten worden en in datacenters komen te hangen die er nog niet zijn en ook nog geen stroomaansluiting hebben zodat ze ooit geld kunnen vragen voor AI.

[Mathijs Kok]

Ik begrijp er weinig van hoe dit soort bubbels kunnen bestaan, alleen op basis van speculatieve waarde. Die miljarden verlies moeten toch ergens vandaan komen.

Op dit moment komen die bedragen voor het overgrote deel uit de zeer hoge winsten van grote internetbedrijven. Vandaar dat het risico ook klein is. Als alles klapt (gaat niet gebeuren), dan zijn die bedrijven gewoon een kapitaal kwijt zonder dat de bedrijfsvoering wordt aangetast. De aandeelhouders zijn de klos, maar dat zijn ook de krachten die aandringen op de investeringen.

[separhim]

1,75 biljoen waarde terwijl de omzet 3,2 miljard is... De waarderingen in de tech industrie zijn gebaseerd op fantasie lijkt het.

[therazo]

Dit klopt dus niet zoals Thirler hierboven uitlegt. Die 3.2 miljard omzet is niet van SpaceX als geheel, enkel van xAI.

[Vaatdoek82]

Ben wel benieuwd wat er met de wereld gaat gebeuren wanneer de Ai bubbel gaat barsten.

[wiseger]

Hetzelfde wat er gebeurde na het barsten van de dot.com bubbel. Een kleine recessie zal volgen.

Beurskoersen en met name de tech aandelen zullen waarschijnlijk kelderen en jarenlang nodig hebben om te herstellen.

[Waah]

Er zijn ook genoeg economen die wijzen op een grotere recessie dan in 2008 met de bankencrisis. Aangezien er veel geld in AI bedrijven zit die nog niet echt winst maken...

[wiseger]

Het gaat om de oorsprong van dat geld. Ik ken die ook niet exact maar het grote verschil met de banken crisis was dat de banken zelf betalingsproblemen kregen door uitgeleend geld waardoor ze elkaar niet langer vertrouwde en dus ook elkaar geen geld meer wilde lenen.

Zolang de investeringen gedaan worden door investeringsfondsen waar beleggers eigen kapitaal voro gebruiken en geen geleend geld, is de blootstelling van banken erg beperkt.

[Waah]

Volgens mij is er nu ook aardig wat geleend geld geïnvesteerd in AI bedrijven, die vervolgens onderling geld en investeringen rondpompen om de waarde artificieel te verhogen.

Misschien is dat de ware aard van "artificial intelligence". Het artificial is vooral de waarde ervan.

[pegagus]

Zolang ja. Maar als jou aandelen heel veel geld waard zijn (puur fictief, want ht is wat de gek er voor geeft), dan heb je onderpand waarmee je geld kan lenen om nog meer aandelen te kopen. En dat gebeurt dus gewoon door speculanten. En ergens moet dat geld vandaan komen, en het spoor leidt altijd terug naar de Centrale Bank die het uitleent en het weer terug wil hebben. En dat loopt weer via de banken.

[wiseger]

Onderpand wordt gewoon gewaardeerd tegen een prijs waar men de risico's incalculeert. Men neemt daar een zogenoemde haircut op variërend van 20 tot 50 procent, afhankelijk van het risico profiel van de aandelen.

De gemiddelde LTV (loan-to-value) is ongeveer 60 procent bij aandelen. De bank kan dus een koersverlies van 40 procent hebben voordat er risico ontstaat door te weinig onderpand. In dat geval zal de bank de lener verzoeken om geld bij te storten of anders zal men de aandelen portefeuille van de lener liquideren.

[watercoolertje]

Het gaat om de oorsprong van dat geld. Ik ken die ook niet exact maar het grote verschil met de banken crisis was dat de banken zelf betalingsproblemen kregen door uitgeleend geld waardoor ze elkaar niet langer vertrouwde en dus ook elkaar geen geld meer wilde lenen.

Precies zoals de AI bedrijven allemaal in elkaar investeren dus en dus mega-afhankelijk worden van elkaar succes en uiteraard gaat dat op basis van vertrouwen, tot het vertrouwen er niet meer is.

[Marien84]

En dat was toen anders?
Toen zat er ook veel geld in constructies die totaal geen winst maakten (eerder verlies).
En daarom stortte het in. Omdat er geen (te weinig) waarde bestond, alleen lucht.

[Vaatdoek82]

& een marktplaats vol met TPU's en RTX kaarten

[CosmicByte]

Ik zal janken van geluk als ik weer RAM, opslag en een GPU kan kopen voor een mooi prijsje.

[watercoolertje]

Dat klinkt leuk totdat de (globale) recessie die ermee komt dat je koopkracht evenredig (of harder) daalt en daarmee helemaal niet goedkoper uit bent

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 21 mei 2026 13:29]

[Zoop]

Dit is echt wel een stukje groter dan de dot.com bubbel toen was, ben bang dat het een wat grotere recessie zal worden ...

[Mathijs Kok]

Hetzelfde wat er gebeurde na het barsten van de dot.com bubbel. Een kleine recessie zal volgen.

En daarna zal de bubble een waanzinnig succes worden. Het is met elke bubble behalve de tulpjes gebeurd. Laten we eerlijk zijn, het is met commercie op het internet toch best goed gekomen, lol.

[wiseger]

De grote winnaars van de Internet ontwikkeling waren in 2001-2003 nog niet bekend. Google was geeneens beursgenoteerd die tijd, Apple kwakkelde in de marge, de eerste iPod was net uit, en Amazon verkocht vooral boeken, AWS bestond nog geeneens.

Dus de beleggers ten tijde van het barsten van de dot.com bubbel zijn hun geld kwijt. Anderen die daarna slim instapten bij Google, Apple en Amazon, die werden rijk.

[theduke1989]

Bitcoin gaat die ook kelderen?

Zou wel leuk zijn om dan nu toch wel eindelijk paar te halen

[croc]

Logisch gezien sleurt de beurs alles mee. Kans is groot, maar het is niet altijd logisch.

[RoyD]

Er is een immens verschil tussen de dot.com bubbel en de hausse rond AI nu. AI voegt en gaat nog veel meer waarde toevoegen. Werknemers worden tot 10x efficiënter (software ontwikkelaars) of worden helemaal vervangen (eerste lijn helpdesk, administratief, enz.). Maar ook chauffeurs (autonoom rijden) of simpele repeterende taken (robotica). Deze gigantische besparingen maken dat het geen bubbel is ondanks de gigantische investeringen. Ja, er zullen winnaars en verliezers zijn maar er zal waarschijnlijk geen grote bubbel zijn die helemaal gaat leeglopen of knapt. Ondanks dat velen hierop hopen zodat ze weer betaalbaar een nieuwe PC in elkaar kunnen zetten met veel geheugen en de nieuwste GPU.

[wiseger]

De stelling dat een programmeur 10x efficiënter worden, is nergens op gebaseerd. Op dit moment zijn de resultaten van o.a. Claude zeer goed maar een factor tien efficiënter? Absoluut niet! Wel zien we de prijzen van het gebruik omhoog schieten. Dus waar dat gaat eindigen, we zullen het zien.

De bedrijven die hun eerste lijn hebben vervangen voor AI bots hebben grote problemen gekregen met hun klantenrelaties. Thuisbezorgd heeft zelfs de recensies uit moeten zetten op haar website, zo negatief zijn de klanten geworden. De beperkingen van AI bots worden juist op de helpdesk zeer goed zichtbaar, ze missen algemene intelligentie om problemen te begrijpen en op te kunnen lossen.

Autonoom rijden bestaat niet. Er zijn alleen proeven gaande. In afgebakende gebieden rijden autonome taxi's op voorgedefinieerde trajecten. Waarbij er bijzondere voorwaarden gelden en menselijke hulp stand-by staat. Of en wanneer er ooit volledig autonoom rijden gaat komen, is koffiedik kijken. Maar het zal niet op de korte termijn zijn.

Er zijn nog nauwelijks besparingen gerealiseerd door het gebruik van AI. Tot op heden is de business zwaar gesubsidieerd door de leveranciers die hun diensten veel te goedkoop aanbieden. Vandaar hun hoge burn rate van kapitaal. Inmiddels worden de prijzen in rap tempo bijgesteld of de dienst verlening gestaakt zoals met Sora van OpenAI en haar deal met Disney.

[biggydeen2]

Ai is geen bubbel.

[Umbrah]

Ik denk dat:

• Deep Learning (doen we al 15+ jaar in de vorm van CNN-achtige technieken)
• Transformermodellen (TNN achtigen)
  • De taalmodellen
  • De generatieve beeld/video/gaussian modellen

Inderdaad echt wel blijven. Alleen denk ik dat er momenteel:

• Een mismatch is in de bruikbaarheid, denk aan hoe snel men nu tegen tokengrenzen aankomt, een beperking die de hyperscalers moeten instellen omdat ze de capaciteit gewoonweg niet hebbe
• Een mismatch is in de kosten (gratis tot €20/maand dekt het niet)
• Een mismatch is in de vraag (wát het doet is niet waar mensen eigenlijk om vragen, verwijzend weer naar bruikbaarheid: voor bepaalde specialisten zoals een programmeur die de waarde kan inschatten kan het nuttig zijn, maar vibecoden wordt daarna vaak al snel troep opruimen omwille van maintainability, en dat is vanuit het specialisme programmeren, er zijn meer specialismen waar de LLM's in zuigen)

Laat ik het ook even omdraaien. Stel je bent een LLM gebruiker. Iedereen die "zelf host" weet (YouTube: This Local LLM Looked Smart Until I Saw What It Made Up -- goede check) weet HOE immens groot zelfs een specialisten model is á la codex: zelfs al sloop je alles zoals Harry Potter, LOTR, Star Trek, en meer er uit zodat het model écht alleen kan programmeren en frameworks "kent", is een 128GB inference node (dus dan heb je het over €5000 kostende machines MINIMAAL) niet sterk genoeg. De capaciteitswensen zijn voor de hyperscalers niet wezenlijk anders. En generieke modellen zijn OOK niet wezenlijk anders. En trainen is een heel ander, exponentieel veel groter probleem.

Laat ik het zo zeggen. Als ik een X, Meta, Google, Microsoft, Oracle, of OpenAI ben dan moet ik per 3 gebruikers MINSTENS één zo'n 128GB kaart kopen. >ALS< die 3 gebruikers allemaal €20/maand gaan betalen krijg ik €60/maand voor die kaart. De node waar die kaart in zit kost me echter niet €5000, maar, omdat ik hem moet laten draaien, wat reserve moet hebben, en nog meer zaken, kost het ding me eerder €50.000. Ik moet dan dus 833 maanden die machine verhuren wil ik die €20 dekkend laten maken. Dat kan nooit uit. Advertenties dekken dat ook niet. Ik heb wel de hoop dat hardware beter wordt, zodat het draaien goedkoper wordt (maar zoals iedereen die al 15 jaar+ CNN's uitvoert weet: zodra je meer rekenkracht hebt wil je er ook meer mee doen, dus train je een nieuw model, en geef je een ander model meer kunstjes/scope/tokens), maar dat blijkt nu heel erg tegen te vallen, zeker nu hardware nóg duurder is geworden. EN die €20 klanten blijken niet eens €20 op te leveren: een paar proberen even het €200 abonnement, maar gaan daarna weg naar een concurrent/zakken af, en een hoop mensen die ik probeer te lokken proberen het "even" gratis...

We zitten nu in zo'n cyclus dat computers die ooit UIT de rekencentra zijn gekropen, er nu weer >IN< kruipen, niet realiserende dat de aard van het beestje betekend dat ook de terminal van weleer nu duurder is door dat zelfde rekencentrum. Daarnaast is het heel lullig ook een vergelijking, die veel "lange termijn bewuste" mensen die doorgaans aan het begin van de Rogers' innovatiecurve zitten maken (en dat heb ik al gedaan... en velen met mij, die DGX spark ging hard, oude Radeon Mii's gaan heel snel, macmini's verkochten hard... zelfs de RTX3090 is duurder geworden sinds de introductie 6jr geleden):

• Ik kan iets REDELIJKS krijgen voor €200/maand, maar na een jaar heb ik €2400 betaald, en na 3 jaar ("hardware vervang moment" voor velen nog) ben ik €7200 armer en heb ik effectief NIETS als ik het abo opzeg
• Ik moet men er maar op vertrouwen dat die €200 ook echt €200 blijft
• Ik kan nu die €5000 uitgeven en "goed genoeg" resultaat krijgen, en na verloop van tijd juist méér keuze krijgen
• Na 2 jaar en één maand heb ik break even, en alles daarna is winst, en mogelijk doe ik er door dingen als TurboQuant: Redefining AI efficiency with extreme compression nóg langer mee.

En daar zit denk ik de bubbel. AI zal wel blijven. Hyperscalers en het doordrukken in ALLE systemen blijven hopelijk niet. Dat laatste natuurlijk ook omdat het niet te betalen is voor hyperscalers (zoals je nu ziet hoe men bij de nieuwe Gemini een hele week aan tokens in 5 queries er doorheen blaast, wat een hoop mensen pissig maakt terwijl een DGX Spark in een rekje op zolder vrolijk doorpruttelt en binnenkort een weer een nieuw qwen model helemaal offline kan draaien)

[batteries4ever]

Ik denk van wel: AI gaat de wereld veranderen, dat betwist niemand.
Het internet heeft dat ook gedaan, maar dat heeft niet verhinderd dat de dotcom bubble klapte. Hier zijn de bedragen werkelijk gestoord groot, niemand maakt winst en er is heel veel geld gecreëerd doordat de partijen in elkaar investeren. Dat is zo ongeveer de definitie van een bubble.

[Azbest]

AI op zichzelf niet, echter de zaken om AI heen zit een flink deel speculatie.

Internet was op zich ook geen bubbel, maar toch kwam die er. Destijds ontstond dat door bedrijven die massaal begonnen te investeren in infrastructuur (glasvezel voornamelijk) met geleend geld.
Echter de uitrol van breedband naar consumenten duurde heel lang, intussen stond dat dure netwerk dus te niksen.

AI heeft in principe alle ingrediënten voor een bubbel, het is de vraag of de infrastructuur die nu gebouwd ook op tijd kan worden terugbetaald.

[Vaevictis_]

AI is geen bubble, het is een nieuwe industriële revolutie. Maar het merendeel zal het niet halen. Ik denk dan aan een OpenAI.

AI heb je namelijk ook nodig voor robots die er aan gaan komen. Ik denk dat bijna alles met AI zal worden uitgerust.

[croc]

Internet was ook een revolutie, dat verantwoord nog geen onzinnige waarderingen. Bijvoorbeeld bedrijven die helemaal niets met AI te maken hebben, zich plots omdopen naar "AI centric" (of eender welk buzzword van de dag) en hun beurswaarde maal x zien gaan. Gaat nergens over. AI gaat zowiezo blijven, maar een correctie komt er vroeg of laat. Ondertussen gaat de stoelendans voort, tot de muziek stopt.

[Waah]

Als ik zie wat AI nu voor fouten maakt, zou ik dat absoluut niet in een robot willen hebben. Levensgevaarlijk.

Ja, AI zal blijven. Maar een echte AI zijn we nog lang niet. En zolang we blijven hangen in de huidige generative AI zullen we daar ook echt niet komen.

Wat AI nu kan is indrukwekkend, maar tegelijk ook echt nog Alpha versie 0.2. er moet nog een echte doorbraak komen op AI gebied. En als die uitblijft.....

[Reactie gewijzigd door Waah op 21 mei 2026 12:07]

[Framoes]

Vooralsnog niet. Daarnaast wordt mede door onderlinge investeringen de waarde van de bedrijven veel te hoog ingeschat.

Het is opgeblazen en daarmee een bubble/bel.

Ze zullen ook wel relatief snel met een flinke doorbraak moeten komen, want uiteindelijk haken gebruikers en investeerders af. Vooral als het straks allemaal geld gaat kosten voor gebruik. En als we straks stroomuitval krijgen en de waterdruk wegvalt, ontstaan er met gemak nieuwe Luddites.

Je merkt ook dat er meer weerzin tegen AI ontstaat omdat de LLM's toch best wat onzin uitkramen en men klaar is met alle neppe afbeeldingen en muziek die AI "maakt".

Het is ontegenzeggelijk knap wat ze hebben gemaakt, maar al die AI-profeten die doen alsof het magie is, zitten er waarschijnlijk zo dicht op dat ze het niet goed zien.

[siggy]

Gezien de IPO's van verschillende AI-bedrijven kunnen ze straks weer enkele jaren vooruit. Dus die bubbel zal nog wel even kunnen groeien.

Ik hoop maar dat pensioenfondsen zo slim geweest zijn om niet te investeren in de bubbel, want dan wordt het pas echt feest wanneer het klapt.

[RoyD]

Het is te hopen dat je pensioenfonds dit 2 jaar geleden wel gedaan heeft. De vraag is hoe lang zo'n fonds moet blijven zitten in die aandelen. Nu instappen is rijkelijk laat.

[Scriptkid]

Maar waarom denk je dat de AI bubble klapt,

Het heeft zich al bewezen en zal niet meer weg gaan,

Ja meschien al die onnozelen YT filmpjes en reels, maar voor text analyse, Txt 2 Speech met analyse etc is er geen betere tool atm. Voor Robotica intrainen om fully autonomouse te worden is er geen betere tool.

dit zijn allemaal topics die we als humantity de komende decenia heel hard nodig hebben zeker in space exploration en manufacturing.

Daarnaast is AI ook de volgende vorm van automation, ipv code -> Lowcode -> Nocode , En dat is waar veel bedrijven ook op inzetten, medewerkers die makkelijker en sneller automation kunnen doen.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 21 mei 2026 11:51]

[GameNympho]

Ik snap het nog steeds niet, de AI die zegt tegen de mensen, we hebben nog een computer (datacenter) nodig en staat die er, we hebben er nog een nodig, het nm nog veeeeeel sneller, en staat die er wat hoor je dan? Juist ja, we hebben nog een computer nodig

[Skyaero]

Hoeveel rode vlaggen wil je als investeerder hebben?

- Een omzet die niet in verhouding staat tot de bedrijfswaarde
- Kosten die drie keer hoger liggen dan de omzet
- Een eigenaar die ook na IPO een meerderheidsaandeel in de stemmen heeft
- Een eigenaar die zowel de rol als CEO, CTO en board voorzitter vervult
- Een eigenaar die daarnaast ook nog gelijkwaardige rollen in andere bedrijven vervult.

Je zou kunnen zeggen: jammer dan van het geld van die investeerders. Maar die investeerders zijn ook jij en ik via pensioenfondsen en eigen portfolio's via bijv ETF's en beleggingsfondsen.

In dat opzicht is het te hopen dat de IPO mislukt.

[wiseger]

Het vervelende is dat SpaceX waarschijnlijk opgenomen gaat worden in de index. Dus al wil je er niet in investeren, je pensioen zal het wel doen via de index beleggingen.

[HerrPino]

Investeerders zijn blind, althans velen. Dat is hetzelfde met het andere bedrijf van Musk, of althans waar Musk aan de touwtjes trekt; Tesla. Het is een gewone autofabrikant maar wordt gewaardeerd alsof het een techbedrijf is. Tesla produceert een handje vol auto's vergeleken bij de grote spelers op de markt maar wordt hoger gewaardeerd dan alle grote spelers tesamen. Als dat nog eens instort ... dan is Musk in een klap 90% van zijn papieren vermogen kwijt

[Marve79]

En Musk wordt dan waarschijnlijk de eerste triljonair, op papier althans.

[Wodanford]

Nee, biljonair. Hier bestaat wel eens verwarring over, aangezien Engelstalige bronnen korte schaal gebruiken voor grote getallen maar (mogelijk overdreven) de rest van de wereld lange schaal.

Million - Miljoen
Billion - Miljard
Trillion - Biljoen
Etc.

[IlIlIllII]

Belangrijk verschil inderdaad. Je raakt al snel de draad kwijt met zulke enorme getallen en de verschillende schalen, maar voor de duidelijkheid: een triljoen is een miljoen biljoen. Een 1 met 18 nullen. Een bedrag dat de totale wereldeconomie vele malen overstijgt.

[himlims_]

eerste publieke persoon - er zijn zat olie-boeren die triljoenen tot beschikking hebben

Kijk eens op X; halve timeline wordt overladen met @grok maak plaatje/filmpje

Mijn lokale AI heeft meeste moeite (load/stroom) met plaatjes en filmpjes genereren. Snap dat mijn lokale AI niet te vergelijken is met Grok/openai/etc maar plaatjes bakken vraag nu eenmaal veel stroom.

dat kost de gebruiker niets, maar de GPUs in datacenter staan te roken. Ergens zal dat terug verdiend moeten gaan worden. Huidige situatie is voor dit AI en social platform toch onhoudbaar?

Volume is zo groot omdat het zo toegankelijk is, maar welke visie of verdienmodel hierachter zit, is mij een groot mysterie. Als aandeelhouder zou ik langzaam wel gaan zweten

[84hannes]

Maakte SpaceX ook significante verliezen toen het nog niet eigenaar was van X en xAI? Want ik krijg sterk het idee dat Musk zijn speeltjes onder wilde brengen bij zijn sterkere bedrijf, en daarom een onrealistisch verhaaltje over data centers in de ruimte verzon.

[separhim]

In het document van Spacex staat dat ze 791 miljoen winst maakten in 2024, daar staat dan tegenover dat ze 4,6 miljard verlies hadden in 2023 [pagina 21].

[wiseger]

Het probleem dat SpaceX heeft is dat de markt voor lanceringen erg beperkt is. Ze hebben hun eigen markt gecreëerd met Starlink en willen die nog verder vergroten met hun datacenters in de ruimte. Alleen dat laatste stelt men zelf al een hoop vraagtekens bij.

Er is niets mis met spaceX alleen wordt een omzet draaien van 20 miljard USD of meer heel erg lastig. Daarom heeft Musk xAI eraan gehangen, dat moet het vliegwiel worden van de waarde creatie.

[Mathijs Kok]

Het probleem dat SpaceX heeft is dat de markt voor lanceringen erg beperkt is.

Toch is de vraag duidelijk hoger dan het aanbod en zijn de orderboeken van alle firma's (behalve die in Rusland) voor de eerste drie jaar volgeboekt.

[PolarBear]

[...]

Toch is de vraag duidelijk hoger dan het aanbod en zijn de orderboeken van alle firma's (behalve die in Rusland) voor de eerste drie jaar volgeboekt.

Klopt maar als je de SpaceX eigen lancering (dus voor Starlink) er uit haalt is het beeld anders.

[Smash1231]

Dus door xAI onder SpaceX te zetten hoeft de ruimtevaart tak van SpaceX geen winst belasting te betalen, want door de verliezen van xAI maken ze nu geen winst. Volgens mij maakte SpaceX nog winst in 2024.

De overname is gewoon een boekhoud truukje en de "Datacenters in Spaaaace" doel van Musk is gewoon overduidelijk lariekoek puur om FOMO tijdens de beursgang te creëren onder de Musk volgelingen en de waarde op te pompen.

[Reactie gewijzigd door Smash1231 op 21 mei 2026 11:28]