'Ruimtebedrijf SpaceX van Elon Musk wil naar de beurs'

SpaceX, het ruimtebedrijf van Elon Musk, wil volgens verschillende media naar de beurs. Het bedrijf zou onlangs een aanvraag voor een beursgang hebben ingediend, waardoor anderen straks aandelen kunnen kopen.

SpaceX heeft de aanvraag stilletjes ingediend, melden Bloomberg, Reuters en The Wall Street Journal op basis van ingewijden. Daarmee is de volgende stap naar een beursgang gezet, schrijven de media. Volgens bronnen hoopt SpaceX in totaal gewaardeerd te worden op meer dan 1,75 biljoen dollar. De daadwerkelijke beursgang vindt mogelijk in juni al plaats.

Het ruimtebedrijf wil volgens Bloomberg 75 miljard dollar ophalen met de verkoop van een aantal aandelen. Het zou daarmee een van de grootste beursgangen aller tijden worden: het huidige record is in handen van oliebedrijf Aramco, dat in 2019 ongeveer 29 miljard dollar ophaalde.

De vermeende beursgang volgt op een recente fusie tussen twee van Musks bedrijven. SpaceX nam eerder dit jaar AI-bedrijf xAI over voor 250 miljard dollar. XAI is het bedrijf achter de chatbot Grok. SpaceX zelf is onder andere bekend van zijn herbruikbare Falcon 9-raketten, zijn werk aan de Starship-raket en zijn Starlink-netwerk voor satellietinternet. Bij de fusie met xAI werd het bedrijf gewaardeerd op 1,25 biljoen dollar.

De Falcon 9-raket van SpaceX.

Reacties (180)

[I_IBlackI_I]

Ik vraag mij af waar deze "spontane" verandering vandaan komt. Het was bij SpaceX juist altijd het idee om niet beursgenoteerd te zijn zodat ze op lange termijn kunnen focussen i.p.v. kort termijn de investeerders blij te maken. Zeker omdat Elon als doel had Mars te bereiken, en investeerders daar op dit moment geen waarde in zien.
Ik hoop dat ondanks dit SpaceX ambitieus kan blijven.

[batjes]

Ten voorbereiding op het feit dat SpaceX straks een heel stuk minder geld van de overheid toegeworpen krijgt.

Meneer anti-staatssteun is rijk geworden op staatssteun.

EDIT: Foi, wat veel Musk-fanboys tegen het scheve been getrapt. SpaceX verzuipt in subsidies en staatsgeld, doe normaal en 'DoE jE eiGeN oNdErZoEk"!?

[Reactie gewijzigd door batjes op 3 april 2026 09:19]

[I_IBlackI_I]

Ik denk niet dat hij rijk is geworden aan staatssteun, sterker nog SpaceX levert gewoon diensten die de overheid afneemt, om dat staatssteun te noemen gaat best ver. Een groot deel van de inkomsten is inmiddels ook vanuit Starlink.

[sjaakwortel]

Starlink gaat nooit geld opleveren, al zou iedereen die internet nodig heeft een starlink abbo afsluiten is het niet in het zwart te krijgen.

[Freakiebeakie]

Zeker niet als nu spontaan de satellieten van starlink uit elkaar vallen.

Starlink satellite breaks apart into "tens of objects"; SpaceX confirms "anomaly" - Ars Technica

[MSalters]

Ze hebben er duizenden. Eentje minder maakt niet uit. Elke dag verbranden er een paar bij terugkeer in de atmosfeer (levensduur is ~2000 dagen dus elke dag verbrandt 0,05%)

[ZinloosGeweldig]

https://subsidytracker.goodjobsfirst.org/parent/tesla-inc

[I_IBlackI_I]

Dat is een ander bedrijf?

[ZinloosGeweldig]

Het klopt dat SpaceX niet veel staatssteun heeft gehad, maar je zegt dat je niet denkt dat híj (Elon Musk) rijk geworden is van staatssteun.

[I_IBlackI_I]

Ik denk dat hij rijk is geworden van PayPal. Daar zat volgens mij ook weinig staatssteun in.

[Rogers]

Dat is door electric vehicle credits toch? Die kreeg iedereen die elektrische autos verkoopt. In Europa doen/deden we dat ook.

Dan kunnen we al die zonnepanelen, warmtepompen, elektrische voertuigen die de gemiddelde vermogende Nederlander heeft staan ook staatssteun noemen.

[DaKluit]

Geef dan wel de goede link inderdaad:

https://subsidytracker.go...ation-technologies-spacex

[Mar9]

Uw kijkt naar het huidige space X maar hij heeft dat alleen op kunnen zetten doordat hij rijk is geworden door de staatssteun voor Tesla etc..

[Blokker_1999]

SpaceX heeft deelgenomen aan openbare aanbestedingen, dat is nog net iets anders dan staatssteun. Die projecten zijn gewoon nodig en gaan naar diegene met het beste voorstel waarbij kost een bepalende factor kan, maar niet moet zijn. De meeste van die contracten zijn trouwens ook gewoon fixed kost, al helemaal nadat bedrijven zoals Boeing jarenlaan een zootje hebben gemaakt van de cost+ contracten waarbij over budget gaan gewoon alsnog uitbetaald werd.

Ik verwacht ook niet dat SpaceX in de toekomst minder contracten vanuit de overheid zal krijgen. Dat is puur afhankelijk van de noodzaak van wat er gelanceerd moet worden en in welke baan dat gelanceerd moet worden.

[LOTG]

Of ze minder contracten krijgen van de overheid hangt er natuurlijk ook heel erg vanaf hoeveel contracten er zijn en hoeveel de overheid blijft bezuinigingen op ruimtevaart. De huidige overheid zie ik in elk geval eerder nog meer bezuinigen op NASA dan budget leveren voor de huidige planning.

Daarnaast zou het ISS eind 2030 ten einde zijn, en de wereld is ver verwijderd van de visie die het ooit heeft opgezet.

Ik denk dat de toekomst voor de ruimte vaart er wat minder rooskleurig uit ziet en het vooral vanuit de private sector zal moeten komen. Op zich geen probleem, maar die overheidsprojecten zijn natuurlijk altijd een mooie financiering geweest voor nieuwe producten.

[uiltje]

Zoveel aanbieders zijn er niet. Op deze schaal is het heel makkelijk om een aanbesteding richting een partij te schrijven. Ik zeg echt niet dat dit gebeurd is; e.g. Boeing is prima in staat het zelf te verkloten immers. En wat betreft bijvoorbeeld Starlink is er geen alternatief mits je dezelfde snelheid / latency / upload wil bereiken.

[batjes]

SpaceX heeft miljarden financiering vanuit de overheid gekregen voor "projecten" waar geen enkele tegenprestatie tegenover stond.

SpaceX heeft ruim 15 jaar lang miljarden gekregen van California en een paar andere staten.

SpaceX heeft miljarden aan directe subsidie ontvangen van de federale overheid.

Dat ze daarna voor een prikkie troep onder contract de ruimte in kunnen schieten.... Stel je voor dat wij als EU zo veel geld zouden pompen in ArianneSpace. Dan liep die nu niet 10 jaar achter op herbruikbare raketten en zou die ook tegen kostprijs contracten kunnen vervullen.

Daar komt bij dat er zelfs vanuit onze Nederlandse staatskas vele miljoenen naar meneer anti-staatssteun gevloeid zijn door zijn andere toko.

[World Citizen]

Het is niet echt staatssteun. De overheid heeft producten gekocht bij SpaceX en daarvoor betaald. In de meest klassieke vorm is dit geen staatssteun te noemen.


Overigens is er wel wat anders zo te noemen, maar de grootste bulk aan geld komt via contracten.

[Reactie gewijzigd door World Citizen op 2 april 2026 11:58]

[arjankoole]

NASA heeft voor de volledige ontwikkeling van Falcon 9 en een fors deel van Starship betaald.

Alleen Falcon heavy heeft SpaceX zelf bekostigd.

Nou kun je echt wel beargumenteren dat dat het geld waard was. Vind ik zelf ook. Wat ik ook van Musk vind (niets goeds), SpaceX doet het heel goed. (naar verluidt omdat ze Elon weg houden bij alles wat belangrijk is)

[DaKluit]

Nasa heeft de ontwikkeling van Falcon 9 volledig betaald? Nee, NASA heeft vluchten gekocht op die raket. En ja dat kost geld.

Daarnaast zijn er genoeg bedrijven en individuen die in SpaceX hebben geïnvesteerd, gedurende meerdere rondes in het verleden. Ook daarmee hebben ze meerdere miljarden op weten te halen.

[jaquesparblue]

SpaceX krijgt helemaal niet zoveel staatssteun.

[ZinloosGeweldig]

Klopt rijk worden van staatssteun heeft Elon niet bij SpaceX maar vooral bij Tesla gedaan.

[Honytawk]

En vergeet Hyperloop en SolarCity niet.

Musk heeft 38 miljard gekregen over alle bedrijven waar die mee in zee is gegaan.

[RoyD]

Het grootste deel verdiend en niet gekregen.

[DaKluit]

Hij heeft gewoon gebruik gemaakt van de regels die er waren op het moment. Kon iedereen. Dat wilt niet zeggen dat hij het eens is met die subsidies. Hij is sowieso een voorstander van een kleinere overheid. Veel geld uitgeven aan subsidies en belastingvoordelen hoort daar niet bij. Dus is het heel erg logisch dat als hij die opdracht krijgt om te gaan snijden in het overheidsbudget, dat hij dus ook in die subsidies snijdt.

[WillySis]

Als het om geld gaat maakt het voor de meesten niet uit waar het van vandaan komt.

Het betrof overigens geen staatssteun, maar gewoon een contract met de overheid (via NASA) waar gewoon een product voor moest worden geleverd. SpaceX heeft ook gewoon een goed product geleverd. De staat was dus gewoon een klant. Bij staatssteun wordt het geld onder heel andere voorwaarden gegeven of geleend.

[SuperDre]

Wat een bullshit dat hij rijk geworden is op staatssteun. SpaceX heeft geen staatssteun, maar gewoon contracten met de overheid voor de vluchten die het uitvoert en ontwikkeling van voertuigen volgens die contracten, net zoals elk ander bedrijf zich had kunnen inschrijven, dat is dus GEEN staatssteun. Het is zelfs zo dat zij veel minder hadden gekregen dan bv Boeing voor het ontwikkelen van een capsule om astronauten van/naar ISS te brengen, en zij hebben al jaren meerdere capsules in productie, waar Boeing nog steeds niet 1 fatsoenlijk klaar heeft, en die waarschijnlijk ook niet meer in productie gebruikt gaat worden.

[WillySis]

De rede is heel simpel: geld!

Het contract met het Rijk/Nase loopt straks af en er moet gewoon geld binnen komen voor nieuwe ontwikkelingen. Aangezien alles wat met ruimtevaart te maken heeft ontzettend duur is, gaat het ook gelijk over veel geld. Het doel van Musk om mensen naar Mars te brengen is wel een struikelblok wat de waarde van de aandelen kan verminderen. Musk zal dus op korte termijn moeten aangeven welke prioriteit hij daaraan wil geven. Zolang het alleen gaat om het ontwikkelen van raketten en sondes voor interplanetair vervoer en onderzoek zullen investeerders er geen probleem mee hebben, maar als het geld in de ontwikkeling van een basis op de maan of Mars gaat zullen veel investeerders afhaken.

De overname van XAI past helemaal niet bij een ruimtevaartbedrijf, maar ook dat heeft te maken met de cashflow. Daar AI nu enorm "hot" is, verhoogt dat de waarde van het bedrijf. Heel spontaan is de verandering dus niet, al had ik eerder verwacht dat StarLink eerst onder de paraplu van SpaceX zou worden gebracht.

[PjotrX]

Starlink zit onder SpaceX. Het was juist eerst het plan om Starlink apart van SpaceX te zetten en alleen Starlink naar de beurs te laten gaan. Om zo SpaceX prive te houden.

[WillySis]

StarLink zit als een zelfstandige unit onder SpaceX. Als SpaceX naar de beurs gaat, dan is het nog niet vanzelfsprekend dat StarLink daar ook onder valt.

Hoe alles precies in elkaar steekt snap ik niet, maar Elon Musk heeft me zelf een half jaar geleden allemaal uitgelegd hoe slim hij al zijn bedrijven aan elkaar geknoopt heeft en toch los van elkaar heeft gelaten. Zelf heb ik ook een aantal bedrijven (maar dan in Nieuw Zeeland) die ik allemaal zelfstandig onder één paraplu wil laten opereren. Aan de "lessen" van Musk heb ik niets gehad, want Amerika verschilt domweg van de rest van de wereld. Maar het dode wel de tijd tijdens een lange overstap tussen twee vluchten. Zakelijk wil ik niets met die man te maken hebben. Het is gewoon een engerd met opvattingen en een stijl van leidinggeven die ik juist verafschuw. Op gebied van zaken doen en de natuurkunde is het echter een genie.

[MSalters]

Als SpaceX naar de beurs gaat, dan vallen alle bezittingen van SpaceX daar ook onder. SpaceX bezit aandelen Starlink, dus die vallen er ook onder.

[The_Woesh]

Je kan nog van alles bedenken waar Starlink aandelen onder een stichting vallen en die stitching het economisch recht op de aandelen via certificaten aan spaceX heeft verkocht maar de bestuurder van de stichting (Musk) het stemrecht behoud. Zou is spaceX eigenaar van starlink, maar heeft musk bij starlink alles voor het zeggen.

Disclaimer: Ik heb geen research gedaan of enige kennis over de structuur van spaceX, enkel algemene kennis hoe bedrijven zeggenschap en economisch eigenaarschap van elkaar kunnen splitsen.

[WillySis]

Jij gaat uit van de Nederlandse / Europese situatie, maar in Amerika gelden soms andere regels. Hoe Musk alles in elkaar gestoken heeft snapte ik niet, maar StarLink valt bij een beursgang dus niet automatisch onder de "bezittingen" van SpaceX.

Zelfs in Europa zijn er mogelijkheden om dochterbedrijven buiten een beursgang van de overkoepelende holding te houden. Afhankelijk van de statuten van de holding kunnen de aandelen van een dochter bedrijf bijvoorbeeld automatisch overgaan naar de directie van het bedrijf en zelfs niet verhandelbaar worden verklaard. De waarde van de "aandelen" in de dochteronderneming is dan wel gekoppeld aan de waarde van de aandelen van de holding, maar worden buiten de beurs gehouden. Wanneer de directie het bedrijf verlaat worden in Europa de aandelen alsnog verhandelbaar.

Een andere methode die ik ken is dat de aandelen gedeeld worden door de medewerkers van een dochterbedrijf. Ook die kunnen statutair onverhandelbaar worden worden verklaard. Wanneer iemand het bedrijf verlaat of een nieuwe medewerker in dienst komt worden de aandelen weer herverdeeld. De verdeelsleutel moet in de statuten van de dochteronderneming zijn opgenomen.

In het geval van StarLink is dat een zelfstandige eenheid onder SpaceX, maar heeft Musk als eigenaar een aparte status over het eigendom van de dochteronderneming. Hij kan daardoor beslissen dat StarLink buiten de beursgang blijft. Of dat verstandig is is een andere vraag. Ik denk dat StarLink behoorlijk wat waarde aan het totale bedrijf toevoegt. Aan de andere kant gaat er in de ruimtevaart zoveel geld om dat StarLink in financieel opzicht geen grote ster zal zijn.

[IStealYourGun]

Combinatie van factoren:

• Heel grote investeringen gedaan: overname van eigen bedrijven
• Commerciële ruimtevaart zit in een dip door tig crisissen, plus concurrentie (India, China)
• Ontwikkeling van Starship gaat minder vlot dan verwacht: met stijgende kosten tot gevolg
• Starlink kost nog steeds veel + potentiële concurrentie, geen idee of er daar een positieve cashflow is.
• Nog veel investeringem gepland: chips, datacenter.

[Twanekel]

In een dip? Het aantal lanceringen is elk jaar meer dan het jaar daarvoor, ook wanneer je Starlink niet meetelt, wat overigens bijna 4x zo veel is als alle andere lanceringen.

Het idee om de beurs op te stappen loopt al wel wat jaren bij spacex

[jip_86]

Het is nooit een geheim geweest dat op termijn StarLink naar de beurs zou gaan. Dat heeft Musk in 2020 al gezegd. Waarschijnlijk door de ambities om ook AI in de ruimte te gaan doen is dat nu het hele bedrijf geworden.

We will probably IPO Starlink, but only several years in the future when revenue growth is smooth & predictable. Public market does not like erratic cash flow haha. I’m a huge fan of small retail investors. Will make sure they get top priority. You can hold me to it.

https://x.com/elonmusk/status/1310672832783884290

[PjotrX]

Je kan meer investeerders aantrekken als je naar de buurs gaat. Gedachte is dat je zo sneller kan uitbreiden. SpaceX heeft grote plannen, vooral op het gebied van data-centers in de ruimte. Ongeacht of dat goed of slecht idee is, het moet een cash-inpuls hebben om uberhaupt van de grond af te komen. Dit is dus best wel een groot risico die Musk nu neemt.

[Han_Solo]

Ook zijn, denk ik, die aandelen een groot risico. Ruimtereizen en raketten bestaan bij de gratie van de Amerikaanse overheid en NASA en de technologie mag niet worden geëxporteerd.

[MSalters]

De technologie niet, nee. Maar het model is dienstverlening. De satelliet wordt misschien geïmporteerd in de VS maar dat is een probleem voor het exporterende land.

[Graviton12]

Het zou me niet verbazen dat het is om zich beetje in te dekken mocht het grandioos misgaan, wat extra cash just in case er wat raketten ontploffen.

[oompieiserweer]

Zijn zielige 1e plek op de wereld ranglijst van "rijkste" man

[jprommen]

Misschien het lijstje er nog eens bij pakken, want daar hoeft hij het echt niet voor te doen.

[DrVic]

Of ze investeren het in de ruimtevaart óf Musk bouwt straks voor 75 miljard electriciteits-, water- en banen-etende blokkendozen in de polder. Je weet het niet he?

[World Citizen]

Dit heeft toch wel potentie. AI en telefonie in Space. Die 2 dingen moeten haast wel gaan slagen. De adoptie van Satelliet verbindingen voor GSM's is er al in een kleine vorm en zal zich enkel gaan uitbreiden, en AI in Space is natuurlijk een enorm logische stap die alle OnEarth oplossingen direct zal verslaan. Kwa infrastructuur en bedrijfsmodel ligt SpaceX en xAI dan ook wel mijlen voor op de rest.

[Wo3ps]

Wacht, ik ben even niet mee.... AI in space? Wat bedoelen we daar percies mee?
En we hebben toch al telefonie in de ruimte?

[World Citizen]

Rekenkracht verdelen over 100.000 satellieten zodat je energie directer van de zon af kan halen en niet op aarde hoeft te werken. En dan doordenkend dat de aarde maar een heel klein deel van de zon "ziet", maar de zon veel groter is. Dus als je dat af kan vangen aan alle kanten van de zon (satallietnetwerk rond de zon), schaalt dat wat makkelijker dan op aarde.

[Sissors]

Hoe schaalt dat makkelijker dan op aarde? Juist één van de dingen waarmee Nvidia voorligt op de concurrentie is NVLink. Omdat het belangrijk is voor AI toepassingen dat de verschillende servers razendsnel met elkaar kunnen communiceren. En natuurlijk kan je een laserlink maken tussen je verschillende satellieten, maar een NVIDIA DGX B200 heeft 14.4TB/s (!!!) NVLink bandbreedte. Succes dat tussen satellieten te gaan krijgen.

[World Citizen]

Je geeft zelf al antwoord op je vraag. De link zal in de ruimte nooit fysiek zijn, maar altijd over licht. Die laserlink is juist toch een prima oplossing voor in Space? Line of sight is ideaal daar. Dit doen ze al met starlink...

Voor mij is het redelijk aannemelijk dat die draadloze verbindingen over licht sneller gaan zijn. Voor Nvidia die hardware onder elkaar heeft hangen was dit gewoon nooit interessant. Dat is juist enkel interessant in de ruimte.

[Sissors]

Je mist het punt. 14.4TB/s!!! Dat is wat zo'n unit van Nvidia heeft aan bandbreedte. Jij kan het aannemelijk vinden dat een enkele draadloze laser link sneller is, maar de realiteit is het daarmee oneens. Licht heeft natuurlijk zeker voordelen, daarom willen ze ook binnen datacenters voor langere afstanden optische links gaan gebruiken (we hebben uiteraard op aarde ook gewoon licht verbindingen, alleen dan via glasvezel). Maar het punt is dat met fysieke links je veel meer kanalen in parallel kan hebben vergeleken met een enkele laser link. Plus veel kortere afstanden. Het is gewoon de fysieke realiteit dat met meer parallele links over kortere afstanden je meer bandbreedte hebt.

[ArjanMus]

Starlink V3 heeft een ISL laser link bandbreedte van zo'n 4 Tbps (geschat), over 4 lasers, dus 1 Tbps per link. Dan is 14.4Tbps helemaal niet ondenkbaar.

Interessant: YouTube: The Insane Engineering of Starlink V3

[Sissors]

Dat is maar een factor 100 ernaast dus. Kleine b versus grote B.

[World Citizen]

Dat ligt aan je oplossing. De eindpunten van die verbinding hebben ook veel meer rekenkracht dan die satellieten hebben. Ik ga er niet vanuit dat elke satelliet een compleet eigen datacenter is. In 1 zo een Nvidia server zit ook 100x meer rekenkracht dan er in 1 satelliet zou zitten (althans dat lijkt me).

Je schiet dus voor elke aardse server waarschijnlijk 100 satellieten de lucht in. Daardoor kan de verbinding dus ook 100x minder breed.

[mjtdevries]

Denk ook even aan de latency.
Licht doet er 8 minuten over om van de zon de aarde te bereiken. En dat sattelietnetwerk rondom de zon heeft onderling ook latencies van minuten. (en ze kunnen geen laser door de zon schijnen dus je moet je signaal via allerlei

[cold_as_ijs]

Vergeet even de mooie verhalen die Musk en ga terug naar de natuurwetten. Data over een stroomdraad gaat tussen de 0.5 en 0.99 x c (snelheid van het licht). Laten we voor het gemak maar uitgaan van 0.5 c. Servers in een data center in een rek staan misschien 1 meter van elkaar vandaan, ik vermoed dat de kabels korter zijn maar ik gooi maar even getal zodat we makkelijker kunnen rekenen. De data doet er dan 1/0.5c = ~7 nanoseconde over om van de ene server naar de andere te gaan.

In de ruimte zullen die satellieten niet op 1 meter van elkaar vliegen. Starlink satelieten vliegen honderden kilometers uit elkaar om de aarde. Laten we voor het gemak even 200 km aanhouden. De data gaat via laserlink en zal dus met de snelheid van het licht verplaatsen. Dus de tijd die nodig is om data tussen 2 satelieten te verplaatsen is dus 200000/c = ~700 us. Dus duurt het 100000 x langer.
Zelfs als de bandbreedte vergelijkbaar is in beide oplossingen (laserlink heeft veel lagere bandbreedte ~max 200GB/s) gaat dit geen snel systeem worden.

Musk mag dan wel geniaal, tenminste volgens sommigen dan, maar wat gaat de oplossing zijn voor de natuurwetten?

[World Citizen]

Dus dan is de conclusie dat we de technieken die we op aarde gebruiken niet geschikt zijn voor in de ruimte. Daarmee is niet gezegd dat het niet op een andere manier kan.

De kosten zullen dan bepalend zijn. De aardse oplossing loopt nog tegen andere problemen aan zoals wetgeving, koeling, stroom waardoor het mogelijk veel interessanter is om dit in de ruimte te doen.

Tegen de tijd dat je een vergunning hebt voor je datacenter ben je al een eind verder en zijn er al enorme kosten gemaakt. Het is aan een slimme uitvinder om dat net iets goedkoper/sneller te doen op een andere manier.

Ik zie daar zeker ruimte ( ) voor.

Als we de stroom aanvraag en koelingsproblemen op aarde weg kunnen strepen, heb je al een heel groot budget of casus om het in de ruimte te gaan doen.

2x trager in de ruimte is alsnog sneller dan het niet voor elkaar krijgen op aarde.

[Tintel]

de technieken die we op aarde gebruiken niet geschikt zijn voor in de ruimte.

Op aarde hebben we dus ook: via kabels - in de ruimte moet het draadloos....
"Op een andere manier" - juist.....dat bedenken ze dan ook nog even...

De kosten zullen dan bepalend zijn.

Zoals altijd...

De aardse oplossing loopt nog tegen andere problemen aan zoals wetgeving, koeling, stroom waardoor het mogelijk veel interessanter is om dit in de ruimte te doen.

Maar koeling en energie zijn in de ruimte dus veel moeilijker te regelen. Hoe meer energie - waarbij altijd verliezen ontstaan (.in de vorm van warmte...) en juist koeling is een enorm probleem in de ruimte. Het is wel koud maar dat zegt niets over de warmte afvoer... die we op aarde met lucht en water uitvoeren.... wat notoir ontbreekt in de ruimte....
En dan wetgeving: lanceren is ook onderhavig aan wetgeving toch?

2x trager in de ruimte is alsnog sneller dan het niet voor elkaar krijgen op aarde.

Traag en is het is al snel onbruikbaar toch? Wat krijgen we dan niet voor elkaar op aarde? Lijkt aardig te lukken toch?

En dan je stelling: de kosten zijn bepalend.....

• spul in de ruimte krijgen is nogal kostbaar...
• spul dat in de ruimte moet blijven is ook nogal kostbaar...
• reiskosten naar ruimte datacenters zijn van een geheel andere orde... niemand woont in de buurt...

En tussen 'de ruimte' en aarde zit altijd een redelijke afstand en weersinvloeden gaan ook flink meespelen.

Datacenters op aarde hebben al moeite om te koelen dat wordt niet zomaar minder in de ruimte....
Vervolgens moet er ook een reduntantie energie voorziening in de ruimte beschikbaar zijn... iets wat op aarde vooral erg zwaar is. Extra setje zonnepanelen dan maar?

En dan het fysieke onderhoud van de datacenters in de ruimte.... dan zijn beste reiskosten....

Dus als we alles tegen elkaar wegstrepen, wat is dan precies het voordeel van de 'de ruimte'? ......dat er meer ruimte beschikbaar is....
Voor de rest: extreem veel duurder, langzamer en praktisch onmogelijk (zolang we dat ietsiepietsie kleine probleempje van de koeling niet kunnen oplossen).

Misschien kan Musk via een hyperloop een zelfsturende raket er naar toe sturen met daarin robots die het datacenter opbouwen? Hij heeft alles al toch?

[World Citizen]

[...]


Misschien kan Musk via een hyperloop een zelfsturende raket er naar toe sturen met daarin robots die het datacenter opbouwen? Hij heeft alles al toch?

Luister eens een keer naar die man. Je zet er een clown gezicht achter, maar dit is precies wat hij aan het doen is. Dit is zijn plan, vandaar dat hij een bedrijf heeft in:
- Space
- AI
- Robots
- Zonnepanelen

Hoe voor de hand liggend kun je het hebben naast dat hij het notabene zelf uitspreekt.

Als nerd ga ik hier helemaal warm op.

[Tintel]

Maar dat heb ik gedaan - en daarom het clownsgezicht....

Al die zaken op een hoop gooien is geen geniaal plan - kinderen kunnen ook hun speelgoed op een hoop gooien en het op elkaar zetten.... Zijn ze dan slim?

En je vergeet dat hij nogal wat andere bedrijven heeft.... zijn die dan ook allemaal betrokken?

[Tintel]

Okay - dan denken we even "out of the box"
waarom dan geen enorme tunnels waar de kabels in gaan lopen voor de koppeling van meerdere zonnepaneel-velden, zodat op elk moment zonnenergie beschikbaar is. Die tunnels lopen diep genoeg zodat mensen er geen last van hebben. En op deze manier lossen we het energie probleem op voor de datacenters op aarde (die dan trouwens ook onder de grond gebouwd kunnen worden).
Robots voor het onderhoud.
Hyperloop voor ultrasnel verkeer tussen de verschillende knooppunten.

Alles is beschikbaar dus...

En natuurlijk vindt ik het idee van "AI in Space" geweldig. Maar maak dan een film....

We hebben allemaal soms wilde ideeen (zeker nerds vermoed ik) maar we worden dan gehinderd door zoiets als onvoldoende resources (geld...) en praktische haalbaarheid.
Wel nu; Musk heeft voldoende geld maar praktische haalbaarheid lijkt voor hem iets te zijn wat je met nog meer geld kunt oplossen....dat is niet altijd zo.

[cold_as_ijs]

Het is niet 2x trager, het is 100000x trager.
Om jou voorbeeld maar even aan te halen dat je 100 satellieten in de ruimte nodig hebt voor 1 datacenter op aarde. Nou dan moet je dus niet 100 maar 10 000 000 satelieten naar boven gaan schieten om alle lag te compenseren. Een starlink satelliet weegt ongeveer 250 kg en per kg kost space X ongeveer 1500 dollar om het naar low orbit te sturen.
10 000 0000 x 250 x 1500 = 3 750 000 000 000 dollar

Maar Musk is zo briljant, die zal vast wel iets zien waarom dit heel logisch is

[Wo3ps]

Ah ok, dat gaat hem niet worden.
Zo wel het benodigden voor energie als koeling zal je met veel moeite de ruimte in krijgen.

En het is nu niet dat ze goed zijn in zware dingen de ruimte insturen.

[World Citizen]

Ik vraag me af hoe je daar toe komt.
De energie is enorm veel makkelijker op te winnen buiten de dampkring, los nog van dat alle aardse oplossingen de helft van de tijd in de schaduw staan en je daar in de ruimte al geen probleem mee hebt.
Kwa koelen geven ze zelf aan dat dit helemaal niet zo moeilijk is als iedereen online denkt/zegt/claimed.

Daarnaast schiet SpaceX meer gewicht de ruimte in dan ooit bij elkaar. Ze schieten in 1jaar 85% van alles bij elkaar de ruimte in. De rest van de wereld schiet maar 15% de lucht in.

Daarnaast schiet een herbruikbare starship 150 ton de ruimte in, waar enkel Saturn V bij in de buurt kwam. De frequentie van lanceringen ligt straks bizar veel hoger dan een Saturn V, dus het is niet eens te vergelijken met elkaar. De SLS (Artemis) doet maar 100 ton, en je ziet hoeveel moeite ze dat kost.

Het is echt interessant om eens zonder nieuwswebsites naar het geheel te luisteren en eens te kijken wat echte experts er over zeggen.

[Wo3ps]

"Daarnaast schiet SpaceX meer gewicht de ruimte in dan ooit bij elkaar"
Ja ja, in hele kleine beetjes. Grote payloads is ze tot op heden nog niet gelukt.

"De energie is enorm veel makkelijker op te winnen buiten de dampkring", dat is waar maar voor AI zal je meer nodig hebben dan je nu momenteel kan opvangen qua schaal met de huidige tech.

"Kwa koelen geven ze zelf aan dat dit helemaal niet zo moeilijk is als iedereen online denkt/zegt/claimed."
Dat is dan hun woord tegen dat van de experts die ook echt koelen in de ruimte... Dan weet ik wel wie ik geloof.


Al met al, het gaat ze de komende tijd niet lukken.
En overigens, we hebben toch al telefonie in de ruimte?

[wiseger]

Ik weer ook wel wie ik geloof. Koelen in een bijna vacuum is zeer moeilijk. Je kan alleen stralingswarmte kwijt.

[batjes]

AI en datacenters in de ruimte is een farce.

Het is al moeilijk zat om het ISS of normale satellieten deftig te koelen, laat staan een heel datacenter in de ruimte.Hitteafvoer systemen zo groot dat het als een schaduw welke hele landen bedekt terwijl het over het aardoppervlak beweegt.

Uiteindelijk zitten wij niet rijke elite figuren straks met de gebakken peren wanneer er dozen ten grote van Zeewolde met heel Flevolands landbouwdrainagesysteem uit de lucht komen donderen.

[mareck1]

Dat probleem met koelen is niet verzonnen. En Musk kan geen nieuwe natuurwetten verzinnen.


Musk zegt maar wat, zoals hij gewoonlijk doet.


Ik dacht zelf ook altijd dat Musk super slim was. Totdat hij over een vakgebied begon te praten waar ik toevallig ook wat verstand van heb. Echt van het niveau: als gezin brandstof besparen door alleen nog maar routes te rijden die bergaf gaan....

[PjotrX]

Het is zeker mogelijk een satelliet met een gpu te koelen. Een bedrijf heeft al een LLM op een Nvidia H100 chip getrained in de ruimte. Dus ik snap niet waar men vandaan haalt dat zoiets niet kan. De vraag die je moet stellen is of het wel net win is tenopzichte van alles op aarde doen. En die berekening is best wel complex want in de ruimte heb je andere kosten dan op aarde. Verder gaat het niet alleen maar om kosten maar om de snelheid van opschaling die je kan behalen, daarmee kan iets dat 2x meer kost nog steeds een net win zijn. In Nederland is bijvoorbeeld al moeilijk om een datacenter te bouwen want iedereen is er op tegen als die in je achtertuin komt en loop je eerst jaren lang vergunningen proberen te verkrijgen.

[batjes]

Het kan allemaal wel. Maar men komt hier met kleine voorbeelden zoals jij nu ook me 1 enkele GPU.

Druk nu eens zo'n heel datacenter de ruimte in en zie die maar passief te koelen met straling i.p.v. convectie.

[PjotrX]

Bedoeling is dus dat de datacenter gedistribueerd wordt over een enorme hoeveelheid satellieten. En ja je gaat hier enorme hoeveelheid aan radiatoren nodig hebben maar dit is nu niets anders dan wat er met starlink ook gebuurt. Snel googlen lever dat die hebben genoeg zonnepanelen aan boord om 30+kw aan stoom te leveren, dit is van de normale variant van v2, de mini's hebben 1/3 aan panelen dus ~10kw. Die stroom is energie en wordt voornamelijk omgezet in warmte dat ook weg moet. Met 10kw kan je al 10+ H100s aansturen. SpaceX lanceerd meteen 50+ per week, dus zo'n 2500 per jaar. Als je zo naar die aantallen kijkt dan is een datacenter plaatsen in de ruimte nog niet zover gezocht.

[Tintel]

In Nederland is bijvoorbeeld al moeilijk om een datacenter te bouwen

Maar als dat ding overal kan staan - zoals dus in de ruimte. Waarom is Nederlandse grond dan nodig?

Beetje simplistisch denk ik; "we hebben ruimte tekort en waar vinden we dat overvloedig.....?"

Genoeg plekken op aarde waar bijna geen mensen wonen. Altijd nog makkelijker bouwen dan in de ruimte.

En stellen dat koelen in de ruimte wel mogelijk is; ja natuurlijk is dat zo want dat wordt al gedaan. Maar opschalen is niet simpel.

[ElonDusk]

Ja tuurlijk weet jij meer dan deze mannen Nvidia announces Vera Rubin Space-1 for orbital data centers

[heerhaan]

Heb je het zelf ook gelezen? De CEO van Nvidia zegt zelf:

“and so we have to figure out how to cool these systems out in space, but we’ve got lots of great engineers working on it.”

Dat vind ik niet overkomen alsof het allemaal klip-en-klaar opgelost is, en dan komt dit nog van iemand die er het meeste baat bij heeft om dit soort technieken zo optimistisch mogelijk te verkopen.

Daar komt bij dat dit van zichzelf natuurlijk niet het enigste is wat er hier speelt, maar goed dat even terzijde.

[The Zep Man]

Musk zegt maar wat, zoals hij gewoonlijk doet.

Hij zegt niet zomaar wat. Hij zegt precies wat investeerders moeten horen om er geld tegenaan te smijten.

Dat de bij elkaar gedroomde doelen nooit gehaald worden is pas een probleem wanneer het geld op dreigt te raken. Voor die tijd verzinnen types zoals Musk wat ze dan moeten zeggen om de volgende lading investeringen binnen te harken.

Dit zie je niet alleen terug bij Musk (zelfrijdende auto's, hyperloops, ...), maar ook bij andere partijen (Meta met diens Metaverse). Geld verbranden is het doel.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 2 april 2026 12:57]

[player-x]

Geld verbranden is het doel.

Yep, en dat doen ze nu allemaal met AI, ze hebben zoveel geld in Ierland vast staan, dat ze niet terug naar de USA konden halen, zonder belasting te betalen.

Dus wat ze doen, is het investeren in AI, en als het niet werkt, en de bubble barst, kunnen ze het afschrijven van de belasting.

[Patrickkkk]

Het probleem met koelen is geen probleem (zal niet beweren dat dit makkelijk is) zolang je niet te veel capaciteit in 1 sateliet plaatst. Zie bijv: YouTube: Is It Really Impossible To Cool A Datacenter In Space? voor een berekening.

De uitdaging is meer economisch, om dit concurerend te maken met bestaande datacenters. Zie o.a.https://andrewmccalip.com/space-datacenters

Ik ben sceptisch, met name over de kosten en ik vermoed dat als SpaceX hier mee bezig gaat dat dit dan ook de focus zal zijn.

[Tintel]

Het probleem met koelen is geen probleem (zal niet beweren dat dit makkelijk is) zolang je niet te veel capaciteit in 1 sateliet plaatst

Okay - dus meer satelieten nodig want (deze nep-) AI en beperkte capaciteit gaat nu niet samen.
Meer satelieten: meer latency (want meer hops).

De uitdaging lijkt puur economisch maar dat is niet helemaal waar. Dat een principe kan werken wil niet zeggen dat opschalen met vele factoren ook mogelijk is.
Denk oa. aan de tanks van de 2e wereldoorlog - groter/zwaarder/sterker wint van kleinere tanks. Dus kwestie van de grootste tank bedenken/bouwen.
Economie was niet eens de reden waarom dit niet helemaal gelukt is....

Kosten lijken inmiddels geen belemmering meer te zijn (wonderlijk genoeg) omdat er inmiddels zoveel geld is bijgedacht. Dus arbeid kan oneindig ingekocht worden (dat lijkt natuurlijk maar zo).
Dan hebben dan het volgende obstakel: grondstoffen. Daarvan is nu niet voldoende - dus tijd nodig om meer te verkrijgen.
En ondertussen zijn er dus nog vele praktische problemen om op te lossen. En waarom eigenlijk?
Hebben we op aarde geen ruimte meer voor datacenters....? Echt wel - ze mogen blijkbaar in de onbewoonde werld liggen (zoals de ruimte).
Hebben we op aarde onvoldoende energie voor datacenters? Misschien, maar een kerncentrale erbij bouwen is echt wel makkelijker en goedkoper dan in de ruimte bouwen.
En dan: waar bevinden zich de gebruikers van deze datacenters? Op aarde....

Ergens gaan we de mist in denk ik....

Dit is geen oplossing voor een probleem - dit een nieuw probleem bedenken omdat we daarvoor commerciele ruimtevaart nodig hebben...

[jos707]

Kerel is gewoon een malloot. Hij zit precies 90% van zijn tijd op X te hate-posten en allerlei onzin de wereld in te sturen. Ik snap echt niet dat er nog mensen zijn die hem zo hoog hebben zitten. Ik kan die app op eender welk moment van de dag openen en gegarandeerd krijg ik weer een shit-post van hem pontificaal in beeld, terwijl ik hem nog niet eens volg.

Ik begrijp werkelijk niet hoe hij de tijd vindt om tig berichten per dag te posten. Elke bestuurder van zelfs het kleinste bedrijf kan getuigen dat je dag al lang niet toekomt, laat staan dat je nog de tijd vindt om meer dan tien minuten doelloos op social media te zitten scrollen. En dan zou hij tegelijk CEO zijn van enkele van de grootste bedrijven ter wereld. Als hij die job nog maar een béétje serieus doet, dan zit hij toch de hele dag te overleggen, aan te sturen, te vergaderen, te leiden, enzovoort.

Tenzij hij natuurlijk iemand heeft die zijn X-account voor hem beheert. Maar afgaande op de inhoud van zijn posts lijkt dat ook weer niet zo te zijn. Inhoud is trouwens nog veel gezegd, want zijn reposts bestaan meestal uit één woord zoals “wow” of een compleet idiote emoji. Dan mag je nog hopen dat hij überhaupt gelezen heeft wat hij repost. En als je dat tientallen keren per dag doet, dan kan dat toch niet anders dan een hoop van zijn tijd opslorpen.

[lighting_]

is dat zo?
Vertel ons dan eens wat en waar hij dat vertelde en waar toevallig jouw expertise in zit?
maw wat vertelde musk en wat is jouw tegen argmument

[mareck1]

Genoeg voorbeelden. Die me nu te binnen schiet en ook redelijk makkelijk te verifiëren is zonder al te diep in de materie te hoeven duiken zijn zijn opmerkingen over het opschalen van Dogecoin.

Hij wilde block grootte en block time drastisch verhogen om zo tot een hoger aantal transacties per seconde te komen. Maar het is natuurlijk veel en veel ingewikkelder dan gewoon 2 variabelen aanpassen om tot zo iets te komen. Kijk het zou mooi zijn als het zou kunnen, maar deze opmerking alleen al laat zien dat hij er 0,0 verstand van hebt. Komt een beetje overeen met je afvragen waarom Verstappen soms iemand niet ingehaald krijgt. Hij kan toch gewoon het gas verder indrukken???


Een ander voorbeeld is Path of Exile waar hij zogenaamd 1 van de topspelers in de wereld van was volgens de leaderboards.

Als je hem echter ziet spelen is het duidelijk dat hij max een paar uur gespeeld heeft. Een discrepantie zo groot en lachwekkend dat je hem alleen maar kan vergelijken met een kleuter laten meespelen met het nederlands elftal en met droge ogen beweren dat hij hetzelfde niveau heeft.

[lighting_]

Herbruikbare raketten
EV's
StarLink
Dry coating process batterijen dan wet process
4680 batterijen zelf produceren
Semi Truck
Refinen litium fabriek op ander manier dan traditioneel
Giga casting
etc

Heeft hij altijd 100% gelijk? natuurlijk niet. Maar jij negeert bewust bovenstaande
De meeste hebben al moeite met 1 bedrijf managen

[mareck1]

Je doet alsof hij dat allemaal zelf heeft bedacht. Dat is natuurlijk niet zo.


Mijn punt is dat hij helemaal niet zo slim is als sommigen lijken te denken.


Dat neemt niet weg dat hij gelijk slecht is in het voeren van een bedrijf. Daar ligt zijn echte kracht. Niet in het denkwerk.

[lighting_]

Tuurlijk en daarom onderstaand verhaal van een oracle engineer

Een groep ervaren engineers (waaronder mensen met een Oracle/Sun-achtergrond) zat in een meeting met Musk. Musk stelde een oplossing voor die indruisde tegen alles wat zij als "best practice" hadden geleerd. De engineers dachten: "Dit is waanzin, dit kan fysiek niet."

Ze gingen terug naar hun bureaus, pakten de tekstboeken erbij (thermodynamica en vloeistofdynamica), rekenden het na op basis van de First Principles... en moesten toen schoorvoetend concluderen:

"He’s right. It’s counterintuitive, but the physics work."
(Vrij vertaald: "Hij heeft gelijk. Het gaat tegen ons gevoel in, maar de natuurkunde klopt.")


of van SpaceX

Shotwell legt vaak uit dat Musk met ideeën komt die op het eerste gezicht fysiek onmogelijk of economisch krankzinnig lijken (zoals het verticaal landen van een raket op een schip in de oceaan). De engineers zeggen dan: "Dat kan niet."

Maar, zoals zij zegt: Musk stelt dan één scherpe vraag die de hele discussie terugbrengt naar de basisnatuurkunde (First Principles). En als ze het dan narekenen, moeten ze toegeven: hij heeft gelijk. Het is irritant omdat het hun jarenlange ervaring en "gezond verstand" uitdaagt.

[mareck1]

Tja. Ik kan dat heel moeilijk op waarde schatten. Die eerste kan ik niks over vinden zo snel, en die tweede neem ik sowieso met een enorme korrel zout. De beste man is een werknemer van Musk tenslotte.

Mara dat terzijde. Kern is dat als het waar zou zijn het dan wel een heel wisselend beeld van de man zou geven.

Achter gesloten deuren is hij geniaal, terwijl als hij zijn mond open doet op Twitter of in een interview dan is er ineens geen touw meer aan vast te knopen aan de technobabble van hem.

[lighting_]

feiten en bewijzen ontkennen is ook een vak
Ik kan hem wel volgen en jij niet
dus nu?

[Reactie gewijzigd door lighting_ op 2 april 2026 14:22]

[Tintel]

Muhmmm...
Dit verhaal heeft wat vreemde punten
"best practice" en "dit kan fysiek niet" zitten niet op 1 lijn....
"gaat tegen ons gevoel in, maar de natuurkunde klopt" - ja, want natuurkundigen werken nogal vaak met hun gevoel....

Welke oplossing dan? Dit is nu een "hij zei iets slims wat slimme mensen eerst dom vonden maar toch slim was"....

Landen op een schip in de oceaan... ehhh... de meeste returns (we kunnen het niet echt een landing noemen... ) waren al in zee...want meer ruimte en minder mensen in de buurt; dus veliger. Om vervolgens een schip te gebruiken is dan toch niet zo "out of the box"?

Tot nu toe is er niets geleverd wat niet zo kunnen volgens de natuurwetten - totdat Musk het zei.

Elektrische auto'voertuigen zijn niet nieuw.
Accu's zijn niet nieuw
Ruimtevoertuigen die terugkeren op aarde zijn niet nieuw (...Spaceshuttle....)
Hyperloop ....ehhh
Tunnels gebruiken voor transport zijn niet nieuw (ook grote tunnelboren zijn niet nieuw)

Wat heeft deze man dan precies bedacht waarvan (bijna) iedere fysicus dacht: "dat kan niet"?

Dat vraag ik me oprecht af. Dat iemand rijk is (eigenlijk rijker is geworden) zegt absoluut niets over zijn/haar genialiteit.

[Tintel]

De meeste hebben al moeite met 1 bedrijf managen

Niet als je over enorm veel geld beschikt - uitbesteding heet dat.

En dan 1-tje specifiek eruit gelicht:

4680 batterijen zelf produceren

Je bedoelt dat zelf onderdelen zelf maken slim is? Net zoals veel EV fabrikanten in China en bijv. Samsung dat doen? En nog veel beter dan Tesla dat doet.
Dat is een open deur blijkbaar.

En is het relevant dat iemand die veel geld heeft verdiend/verkregen, een stelling doet en daarom geloofwaardig is? Vele profvoetballers willen zich bij deze stelling aansluiten....

[wiseger]

Het tegenargument is dubbel glas. Een vacuum isoleert. Je kan geen warmte afgeven aan andere moleculen in een vacuum. Alleen warmte straling kan je kwijt.

[wiseger]

Davos, 2026:

It's a no-brainer for building solar-powered AI data centers in space. It's 3 degrees Kelvin. You just have solar panels facing the sun and then a radiator pointed away from the sun. Net effect is that the lowest cost place to put AI will be space—and that'll be true within 2 years, maybe three at the latest.

Elon Musk suggereert hiermee dat SpaceX een oplossing heeft om alle warmte die de GPU's e.d. produceren om te zetten naar stralingswarmte.

[lighting_]

Het technische concept klopt. Dat zeggen de AI modellen
Alleen de timeline wordt bekritiseerd
En dat is niks nieuws

[wiseger]

De ruimte is een bijna vacuum. Een koellichaam werkt niet want er zijn geen moluculen om de hitte aan te geven. Je kan dus alleen stralingswarmte lozen in een vacuum.

Zo werkt je dubbel glas ook.

[Scriptkid]

en laat straalings warmte nu net heel goed werken in absoluutte kouw als de ruimte,

Het idee is juist het stralings element ALTIJD in de schaduw van de satteliet te houden iets wat met traditionele satelieten niet kan of het ISS

Beetje zelfde idee als een grot proberen warm te stoken, er kan geen andere warmte bron komen dus alle warmte straalt als een gek weg,

[wiseger]

Dat het koelings element altijd in de schaduw moet staan om niet opgewarmd te worden door de zon, dat snap ik. Maar het koelings element ontvangt de warme koelvloeistof van de DC apparatuur en moet die grotendeels omzetten naar stralingswarmte die hij vervolgens uitstraalt waarmee het koelings element de koeling vloeistof zodanig afkoelt dat deze terug kan naar de DC apparatuur om weer te koelen. Een proces dat 24x7 door gaat.

Dat is waar experts twijfels over hebben en waar SpaceX kennelijk denkt een oplossing voor te hebben.

[Scriptkid]

Maar dat is al een bewezen principe en daarvan draaien al diverse demo satelieten Juist om dit aan te tonen,

Zie StarCloud, het demo principe van NVIDIA zelf

How Starcloud Is Bringing Data Centers to Outer Space | NVIDIA Blog

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 2 april 2026 13:36]

[wiseger]

Het is een concept, geen bewezen principe.

Starcloud plans to build a 5-gigawatt orbital data center with super-large solar and cooling panels approximately 4 kilometers in width and length. Video courtesy of Starcloud.

Pas als ze het daadwerkelijk gaan doen, weten we of het gaat werken of niet. En wat de consequenties zijn van een groot oppervlakte in de ruimte van vele kilometers groot. Hoe groot is de kans dat een dergelijk oppervlakte geraakt kan worden door kleine, hoge snelheid deeltjes?

[Scriptkid]

Nee de eerste Demo sattelieten zijn in november al launched en draaien al,

Op basis van die data worden straks de 5 Gw cubes gebouwd waar jij het nu over hebt

[wiseger]

Men heeft een satelliet van 60 kilogram met een Nvidia H100-chip gelanceerd. Dat is geen data center met een koelings radiator van vele kilometers groot. Sterker nog, men gebruikt een koelings radiator van slecht een vierkante meter met een maximaal koelvermogen van 600 tot 800 watt.

Opschalen van een enkele PC naar een data center is echt een hele klus.

[Scriptkid]

nope,

Hele idee is juist GEEN groot DC maar 10000 mini sats in sunsynchrone orbit te brenge , dat is juist het leuke aan het idee,

Dan heb je A 99% van de tijd zon op je solar pannels
B 99% schaduw op je koelling
C je blokt de zon niet naar de aarde

[wiseger]

Een koelvermogen van 600-800 watt is niets. De rekenkracht die dan ondersteund wordt, is drie keer niks.

Een hyper scale data center heeft een koelvermogen nodig van honderden megawatts. Het verschil in schaalgrootte is letterlijk mega. Dus kom je niet ver met je 10.000 satellieten, je hebt er een miljoen van nodig om de rekenkracht van een enkele hyper scaler te bereiken.

Het idee is niet leuk, ik geloof er totaal niet in. Het hele probleem waar Elon Musk voor staat is dat hij SpaceX en X corp tezamen een waarde heeft toegekend van 1750 miljard USD. Terwijl de gehele omzet in 2025 nog geen 20 miljard USD was.

Dat betekend dat het nieuwe bedrijf de komende jaren de omzet met een factor 100 moet verhogen om een dergelijke bedrijfswaarde te rechtvaardigen. Waar haal je die enorme omzet groei vandaan?

[Scriptkid]

Idee is ook niet omalleen met 600 te werken dat zijn demo meschien eve in lezen een uiteindelijk cube moet 5-20 kilowatt gaan doen

Dan heb je ineens 200 gigawatt aan capaciteit of te wel 4 azure datacenters.

[wiseger]

Je bent aan het goochelen met getallen en eenheden.

Op dit moment kan met met een koelpaneel in de ruimte van een vierkante meter ongeveer 600 tot 800 watt aan koelvermogen leveren.

Dan wil je het koelvermogen opschroeven naar 5000 tot 20.000 watt? Hoeveel koelpanelen gaan dat dan worden?

En dan wil je ineens 200.000.000.000 watt aan rekenkracht gaan leveren? Wat voor koelvermogen heb je dan nodig? Hoeveel koelpanelen heb je dan nodig?

[Scriptkid]

ik heb de nummers niet meer bij de hand maar volgensmij kwam het neer op 100 m2 element achter elke satteliet positioned in shadow side,

voor de totaal maakt dat niet uit omdat elke satteliet zijn eigen mini datacenter is net als starlink v2 sattelieten, elke is een individueel opererend clustertje.

uiteindelijke plan is 1mil sattelieten.

en ze zijn niet alleen zijn heel veel bedrijven aan het starten met soortgelijken ideen

SpaceX offers details on orbital data center satellites - SpaceNews

Exploring a space-based, scalable AI infrastructure system design

ASCEND | Advanced Space Cloud for European Net zero emission and Data sovereignty

[MSalters]

Dit is dus al 60 jaar een bekend probleem, en ondanks alle R&D miljarden is het nog steeds een probleem. Dat die kW warmte nu toevallig uit een AI chip komt verandert daar weinig aan. Een kW vereist heel veel vierkante meters radiator, zo groot is de schaduw van de satelliet simpelweg niet.

(Je wil ook niet dat de radiator zichzelf opwarmt, dus je kunt die meters niet compact opvouwen.)

[Scriptkid]

Hoezo die schaduw is bijna unlimited dat is juist de clue, je wilt hier de diepte in niet de breedte.

[Tintel]

There seems to be a lot of talk about cooling, but we have some experience with this. Trust us, we know what we are doing.

Dus vertrouw maar op een bedrijf dat nog geen ruimtestation in de ruimte gehad - alleen relatief kleine satelieten....?

Roepen "vertrouw nu maar op Musk" zonder dat enige onderbouwing is toch niet serieus een verweer?
Zeker niet gezien het enorm slechte trackrecord wat deze man heeft m.b.t. beweringen/voorspellingen en het waarmaken/uitkomen daarvan.

Buiten de inhoudelijke discussie (is koelen in de ruimte nu wel of niet een probleem) is het toch een duidelijk voorbeeld van "hij roept maar wat"...?

[Loller1]

En waarom exact zouden we Elon moeten geloven over de verschillende fysicussen, wetenschappers, en algemeen gekende natuurwetten? Het hele idee dat je datacenters in de ruimte kan bouwen met satellieten is gewoon absurd; het is een gigantische verspilling van ruimte, satellieten zijn belangen na niet groot genoeg om dit op enige serieuze schaal te doen, om nog maar te zwijgen over de kosten van de nodige apperatuur in een baan om de aarde te krijgen.

[Scriptkid]

Waarom draaien de eerste sattelieten van starcloud dan al bijvoorbeerld deze hebben al Nvidia H100 GPU in zich als ruimte DC .

How Starcloud Is Bringing Data Centers to Outer Space | NVIDIA Blog

[Wo3ps]

Zij zijn de eerste die het voor elkaar hebben gekregen op aarde, en daar alle respect voor.
Maar het idee (en later ook de uitvoering) van een "hoverslam"/Suicide burn bestaat al sinds de de jaren 60....

Dus dat "Niet eens kunnen bedenken" gaat hier niet echt op.

Ah en voor herbruikbare raketten:"Wikipedia: McDonnell Douglas DC-X", "Wikipedia: Silbervogel" Ideën die al een tijd bestaan. En ook daar heeft SpaceX het uit eindelijk voor elkaar gekregen. Maar ze hebben het niet bedacht.

[Reactie gewijzigd door Wo3ps op 2 april 2026 12:46]

[World Citizen]

Ja, dat klopt. Ik vind dan het uitvoeren van een theory ook een vorm van "bedenken hoe je het doet".

Maar je hebt gelijk, als iemand iets theoretisch bedenkt is het al verzonnen. Ik hecht zelf iets meer waarde aan mensen die het toepasbaar kunnen maken. We hebben nog wel wat theorie op de plank liggen van honderden jaren oud die nog niet uitgevoerd worden.

Dus ok, ik ga met je mee.

[MarkHart]

Hitte is natuurlijk een uitdaging, maar geen onoverkoombaar en zelfs geen groot probleem.

De ISS heeft 2500m2 aan zonnepaneel en 645m2 aan radiator. Zonnepaneel in de ruimte is ongeveer 400W/m2. Alle datacentra op de wereld gebruiken totaal ongeveer 60GW, dus dat is 150km2 aan zonnepaneel en 38km2 aan radiator.

De radiator voor alle datacentra op de wereld samen is 0,09% van Nederland. Gigantisch voor een gebouw, maar wel een stukje minder dan "hele landen bedekt".

Niet dat ik hiermee zeg dat het een goed idee is, het lijkt me vooral veel duurder. Volgens deze calculator is het grofweg een factor 4 duurder dan op aarde, maar dat is heel sterk afhankelijk van een aantal aannames die je moet maken.

[mareck1]

Volgens wikipedia leveren die panelen maar tussen de 84 en 120 kilowatt gemiddeld totaal.


Ik zit niet in de panelen en heb er weinig verstand van, maar is dat niet veel minder dan die 400w/m2?

[MarcMK2]

84000/2500 komt neer op 33,6w/m2 en 120000/2500 komt neer op 48w/m2 als ik het snel uitreken. Ik denk dat dat wel aannemelijke aantallen zijn voor zonnepaneel techniek van 25 jaar oud.

Op dit moment zijn de nieuwste pannelen 500w/m2

[mareck1]

Ja precies. Dus die radiator die warmte afvoert is gebaseerd op dat lage wattage. Niet op die 400W/m2.


Dus je moet voor moderne panelen veel meer radiator hebben dan de persoon voor mij had beredeneerd.


Als ik dezelfde berekening doe met 48W/m2 ipv 400 dan kom ik op meer dan 300km2 ipv 38km2 aan radiator.

[Reactie gewijzigd door mareck1 op 2 april 2026 14:49]

[MarkHart]

Wikipedia zegt "Most spacecraft radiators reject between 100 and 350 W of internally generated electronics waste heat per square meter.", maar je kan met een warmtepomp dit ook weer flink verbeteren.

Hoe dan ook, het punt was niet de specifieke getallen, maar dat "radiatoren hele landen zullen bedekken" gewoon zo extreem duidelijk fout is dat ik niet snapte hoe dat bericht op +2 stond. De 60GW is alle datacentra globaal samen genomen, wat ook dus extreem aan de hoge kant is.

Er zijn zoveel argumenten te bedenken waarom het een slecht idee is, maar dat het koelen niet zou kunnen is zo duidelijke onzin.

[wiseger]

Dat is maar afwachten, NVidia stelt voor om radiatoren van vele kilometers groot te maken. Dat zijn grote oppervlaktes. Dan neemt de kans toe dat een dergelijk oppervlakte geraakt wordt door een klein deeltje dat met hoge snelheid door de ruimte vliegt.

Al met al maakt je met dergelijke projecten, zoals je terecht stelt, een hoop aannames. Pas als ze daadwerkelijk gaan testen, zullen we erachter komen of het concept werkt en wat de impact van de mogelijke problemen daadwerkelijk zullen zijn.

[MarkHart]

Ik zie ook niet helemaal wat datacentra in de ruimte nou echt toevoegen, het bericht was puur een reactie op dat de schaduw hele landen zou bedekken. Er wordt zo extreem veel misinformatie (zoals waterverbruik en heat islands) over datacentra gedeeld, ik zou gewoon willen dat mensen 10 seconden nadenken voordat ze die onzin weer doorvertellen.

[wiseger]

Ik ben het met je eens. Sowieso kan er een hoop in data centers op afstand maar het komt nog steeds af en toe voor dat ik een engineer on-prem nodig heb. Dat soort zaken heb je niet in de ruimte, wat je de lucht ingeschoten hebt, daar zal je het mee moeten doen. Gaan er dan zaken stuk, dan kan je heel snel uit je redundantie lopen en langzaam capaciteit in je data center verliezen.

Persoonlijk denk ik ook dat Elon Musk gewoon een hogere werklast voor SpaceX nodig heeft. Immers die moeten de komende jaren hun omzet met een factor 100 verhogen om de toegekende waarde te rechtvaardigen. Dan verzin je dit soort zaken.

[Reactie gewijzigd door wiseger op 2 april 2026 15:50]

[Splitinfinitive]

"Hitteafvoer systemen zo groot dat het als een schaduw welke hele landen bedekt terwijl het over het aardoppervlak beweegt."

nice dan minder zon dus minder opwarming van de aarde

[wiseger]

Of dat nice is, is maar afwachten. Het fenomeen heet global dimming en daar zijn grote zorgen om.

https://www.nu.nl/klimaat/6052164/we-hebben-de-zwakste-zon-in-jaren-maar-daar-merk-je-bijna-niks-van.html?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

[Scriptkid]

Alleen heb je sunsynchroon nooit schaduw die de aarde blokt, dat in onmogelijk LOL

[Vexxon]

Waar lees je überhaupt dat soort onzin? Je kunt trouwens gewoon aan een LLM, vragen waarom het wel/niet zou kunnen werken. Je komt er dan heel snel achter dat voor elke m2 zonnepaneel je minder dan 1 m2 aan radiator nodig hebt (aan de schaduwkant) voor koeling. Dus prima te doen.

Ok:
1. “Er zit elektronica in en het gaat om tientallen kW”

Dit klopt feitelijk, maar de interpretatie is fout.

Bij Starlink:

• Vermogen per satelliet: orde enkele kW (nieuwe generaties mikken hoger, mogelijk richting ~10–20 kW; 150 kW is speculatief / toekomstconcept, geen operationele realiteit)
• Die energie gaat naar:
  • radiozenders (veruit het grootste deel)
  • signaalverwerking
  • attitude control
  • housekeeping (verwarming, besturing)

👉 Niet naar grootschalige computing zoals CPUs/GPU’s.

Ter vergelijking:

• Eén datacenter‑rack op aarde: ~5–30 kW
• Eén AI‑rack (H100/MI300): 40–100+ kW
• Een datacenterzaal: meerdere megawatts

Dus:

“tientallen kW per satelliet” ≠ “datacenter in de ruimte”

Het gaat om totaal vermogen, niet om bruikbaar rekenvermogen.

2. “Maar ze moeten ook gekoeld worden, dus koeling is geen probleem?”

Dit is het belangrijkste misverstand.

Hoe koeling op aarde werkt

Datacenters koelen met:

• lucht
• water
• verdamping
• warmteafvoer via omgeving

Dat werkt omdat: ✅ er lucht is
✅ er convectie is
✅ warmte makkelijk kan worden afgevoerd

Hoe koeling in de ruimte werkt

In de ruimte:

• ❌ geen lucht
• ❌ geen convectie
• ✅ alleen straling (radiation)

Warmte kan alleen weg via:

• grote radiatorpanelen
• lage temperatuurverschillen
• extreem inefficiënt proces

Formule (intuïtief):

Hoe meer warmte, hoe exponentieel groter je radiatoren moeten worden

Praktisch gevolg

Een paar honderd watt tot enkele kW aan elektronica: ✅ prima te managen met radiators (zoals bij satellieten)

Megawatts aan rekenvermogen: ❌ vereist:

• gigantische radiatorvleugels (honderden vierkante meters)
• extra massa → hogere lanceerkosten
• structurele kwetsbaarheid
• thermische instabiliteit

Daarom zie je:

• zonnepanelen ≫ radiatoren bij satellieten
• géén satellieten met compute‑dichtheid zoals datacenters

3. Waarom Starlink dit probleem vermijdt

Starlink is slim ontworpen om het koelprobleem juist te minimaliseren:

• zo weinig mogelijk warmte
• zo kort mogelijk actieve elektronica
• radio is energetisch “vriendelijker” dan computing
• geen zware CPUs/GPU’s

Als Starlink écht een datacenter zou zijn:

• zouden die satellieten onbetaalbaar groot worden
• of binnen minuten thermisch overlopen

4. Cruciaal onderscheid (dit kun je letterlijk zo posten)

Het feit dat iets elektronica heeft en gekoeld moet worden, betekent niet dat het dezelfde koel- en schaalproblemen heeft als een datacenter.

Of scherper:

Starlink bewijst niet dat datacenters in de ruimte haalbaar zijn — het bewijst juist waarom ze extreem onpraktisch zijn.

5. Samenvatting in één klap

• ✅ Starlink heeft elektronica
• ✅ Starlink moet warmte afvoeren
• ✅ Dat lukt omdat het om weinig warmte gaat
• ❌ Starlink draait geen zware compute
• ❌ Koeling in de ruimte schaalt dramatisch slecht
• ❌ Daarom bestaan er géén echte orbitale datacenters

[Desiler]

Bedankt, ChatGPT.

[MSalters]

Je "intuïtieve" formule is domweg fout. Uitstraling is lineair. Elke vierkante meter is gelijk. Twee keer zoveel meter2 is twee keer zoveel Watt. Niets exponentieel, niet eens kwadraat.

[Zoop]

Ik sluit mij aan bij @Wo3ps , wat is AI in space?
En wat maakt dat anders dan huidige AI toepassingen? Waarom zou dat "OnEarth" direct verslaan? En wat is onearth dan precies en wat verschilt daar dan aan?

[Sjapmeister]

Met een EBITDA van USD 8 miljard in 2025 en een waardering van USD 1.750 miljard moet je straks 200 keer de winst betalen. Daar is mijns inziens alle 'potentie' al wel uit.

[Hans1990]

Wat mij betreft is dit de grootste onzin van de eeuw.

Satelliet verbindingen zijn schaars en duur omdat er maar beperkte bandbreedte in onze ether is. Ook heb je een groot zendvermogen, gevoelige ontvanger en goede antenne inrichting nodig om met satelliet goede verbindngen te maken. Je ziet dit daarom zelden terug op consument apparaten, simpelweg te duur, te weinig bandbreedte, gebruikt teveel stroom en is te storingsgevoelig.

Ook AI in de ruimte zie ik helemaal niets in. Gaat zo'n "AI chip" harder in de ruimte rekenen dan? Die dingen verbruikten toch zoveel stroom? Ik heb nog nooit gehoord dat ruimtestations een excess hebben aan stroom. Vaak integendeel. Je kan maar een beperkt zonnepaneel oppervlak meenemen en opvouwen tijdens lancering. Deze gaan ook in verloop van tijd stuk. Tevens moet je een deel van de tijd overbruggen als de maan of aarde voor de zon staat.

Bovendien moet je alle verbruikte energie ook kwijt als warmte. Vacuum geeft geen warmteoverdracht, want er is geen convectie, want er is "NIKS". De enige manier om in vacuum iets te koelen is middels black body radiation (infrarood), en ook dat is wederom zeer beperkt wat je daarmee kan.

Schiet mij maar lek: maar waarom zou je in vredesnaam ontzettend dure en snel achterhaalde computer naar de ruimte slepen, om in een gewicht, volume, stroom en koelingbeperkte ruimte te laten rekenen op dezelfde snelheid als op aarde? En dat in een ruimtestation met een zeer beperkte levensduur?
Voorbeeld: ons huidige ISS is in 1998 in z'n baan gebracht, en staat op de planning om eind 2030 te laten verdampen. Dat was altijd zo gepland, want over loop van tijd ontstaan defecten waaronder lekkages.
32 jaar.. thats it.
Ga maar gewoon ergens wat beton storten. Gaat veel langer mee. Maar daar heeft Musk geen aandelen in.

Einde rant.

[Reactie gewijzigd door Hans1990 op 2 april 2026 13:25]

[World Citizen]

Starlink toont wel aan dat satelliet de toekomst is en dat dit juist wel heel goed werkt. Juist heel flexibel en storingsvrij en enorm goedkoop. In de meeste landen zelfs goedkoper dan een landlijn.

Een AI chip op aarde krijg je door vergunningen al bijna niet voor elkaar, dus dat is makkelijker in de ruimte. Puur bureaucratie maakt dit al interessant.

Tussen de zon en aarde is al geen vacuum, daar zit atmosfeer. Dus vacuum moeten we gewoon sowieso vergeten want dat is pas enorme afstanden verder weg

Energie heb je als je de satelliet meedraait altijd in de ruimte, en maar de heflt van de tijd op aarde

[wiseger]

Atmosfeer tussen de zon en de aarde? Waar heb je het over?

In die ruimte vind je iets van 5 tot 40 deeltjes per kubieke centimeter. Onze lucht op aarde bevat 19 triljoen deeltjes per kubieke centimeter.

[World Citizen]

Maar dan klopt dat toch. Koeling is mogelijk door af te stralen aan deeltjes. Dat het weinig deeltjes zijn is verder een schalings probleem, maar de harde argumentatie dat er een vacuum is klopt gewoon niet.
Alles wat we nu naar boven hebben geschoten krijgt ook koeling. Het ISS heeft ook radiatoren, waarom is dat dan ineens zo gek op een satelliet. Bv starlink satellieten hangen ruwweg op de zelfde afstand van aarde dan het ISS.

We noemen deeltjes op 1.5 miljoen km afstand nog steeds deeltjes die bij aarde horen.

Dat "koelen van iets in de -ruimte-" is al een verkeerde zin. Satellieten hangen niet in de ruimte. Die hangen in onze atmosfeer.

[wiseger]

Koeling is alleen mogelijk via warmte straling. Koeling in de ruimte is niet mogelijk via hitte overdacht tussen moleculen, zoals we op aarde doen, omdat er sprake is van een (bijna) vacuüm.

Met de huidige technologie kan men 600 tot 800 watt koelen met een paneel van één vierkante meter. Een hyper scale data center heeft een koelcapaciteit van honderden megawatts nodig. Het schaal verschil is dus letterlijk mega. Je komt dan uit op een koelpaneel van een vierkante kilometer wat je nodig hebt.

En in de ruimte schieten er toch hoge snelheid deeltjes voorbij. De kans erdoor geraakt te worden is normaliter niet zo groot maar ga je een koelpaneel een factor miljoen groter maken, dan wordt die kans om geraakt te worden ook ineens een miljoen keer groter.

[World Citizen]

Dus technisch is het dan wel mogelijk om het in de ruimte te doen. Puur technisch bekeken is dit idee helemaal niet zo gek. Je zult inderdaad anders moeten gaan werken, en een groot deel van de kosten gaan hem zitten in het omhoogschieten van koellichamen.
Maar je hebt ook weer een stuk minder kosten voor dingen die op aarde heel duur zijn. Grond, stroom en koeling betaal je voor op aarde, en dat is gratis beschikbaar in de ruimte. (gebruik er van maken is dan weer wat duurder)

Het is ook niet dat ik zeg dat dit makkelijk is, maar om nou te zeggen dat het een stom idee is vind ik raar. Er is gewoon een break even point voor dit product, en als er een bedrijf is wat al een aantal pijlers op orde heeft om het te doen dan is het SpaceXai.

[wiseger]

Je vergeet een belangrijk punt, je hebt in de ruimte geen on-prem servicing. Iets wat stuk gaat in de ruimte, is stuk voorgoed. Dus heb je hele hoge redundantie kosten plus hoge afschrijving op alles want je kan niks hergebruiken of later fysiek updaten.

Dus mijn inziens is het een stom idee. Je zit met enorme kosten, hoge risico's en een hoge afschrijving. En vergis je niet, de ruimte raakt al aardig vol, de risico's van collision schade wordt met de dag groter. Al helemaal als je met koelpanelen van vierkante kilometers gaat werken.

De omzet van ScpaceX / X corp was nog geen 20 miljard USD in 2025. Nu kent Elon Musk deze combinatie een waarde toe van 1750 miljard USD. De komende jaren moet de omzet dus een factor 100 stijgen om deze waarde toekenning te rechtvaardigen.

Het heeft er alle schijn van dat dit de reden is dat Elon Musk het AI data center in de ruimte vergezicht schets.

[World Citizen]

Hoezo zou die servicing er niet zijn? Kijkende naar de doelstelling en het trackrecord van SpaceX verwacht ik niet dat het lang gaat duren voordat we een community in space hebben.
Het klinkt wellicht spannend omdat het niet bestaat, maar het is redelijk verwachtbaar dat er straks een team van SpaceX medewerkers... in space leeft. Een satelliet terug halen naar een Starship en daar repareren klinkt niet ondenkbaar. Ondanks dat ik denk dat ze hem toch zullen afschrijven want dat is makkelijker.

Kwa sentiment kijk ik er wat positiever naar. De bedrijven doen het allemaal best wel heel goed en ze brengen allemaal iets vernieuwends op de markt waar de wereld van op zijn kop staat. Dat doen de mensen die daar werken en niet Elon, dus je mag die man van mij helemaal afzeiken.

Op basis van het verleden geloof ik er dus in dat dit zo gepiept is. We verschillen daarin, maar dat is prima.

[wiseger]

Kom op zeg, de voorrij kosten die je moet rekening om even een bezoekje van een monteur aan de data center in de ruimte moet rekenen is ongekend. Hoe kan dat ooit rendabeler zijn dan een hyper scaler op aarde?

Het is echt niet zo gepiept. Elon Musk een echt heel goed in het schetsen van een visie. Die visie kan hij geweldig pitchen, er wordt dan tot ongekende hoogte geïnvesteerd door durfkapitalisten.

Alleen daarna gaat het mis, de opschaling van de visie lukt niet, we hebben nog altijd geen autonoom rijden, we hebben geen goedkope Tesla voor de massa gekregen, we hebben geen autonoom opererende robots, we hebben geen Robotaxi's uitgerold op een miljoenen schaal. Elke keer wanneer iets blijft hangen, komen er nieuwe concepten, nieuwe visies.

En dan kom je op het punt, de investeringen. De koers van Tesla was in november 2022 een stuk hoger dan vandaag de dag. Er is nimmer dividend betaald. Er zijn dus investeerders die al langer dan drie jaar aandelen Tesla in handen hebben en er nog nimmer een dubbeltje mee verdiend hebben.

Hoeveel jaar moeten zij nog wachten alvorens hun verlies te nemen? Moet autonoom rijden ze alsnog redden? Of die robot? Of gaan ze gewoon dik verlies leiden? En als die hun verlies gaan pakken, wat gebeurt er dan met de koers?

Vergis je niet, heel veel investeerders in de AI bubbel willen er allang weer uitstappen. Alleen staan de investeringsfondsen nu slechts een uitbetaling van 5% van het totale vermogen per kwartaal toe. Er is een enorme wachtlijst om uit te mogen stappen.

[Hans1990]

Starlink toont wel aan dat satelliet de toekomst is en dat dit juist wel heel goed werkt. Juist heel flexibel en storingsvrij en enorm goedkoop. In de meeste landen zelfs goedkoper dan een landlijn.

Starlink heeft globaal zo'n 10M klanten.
Het netwerk bestaat uit ruim tienduizend satellieten. Dat is een kleine 1000 klanten per satelliet. Deze verbindingen hebben gemiddeld 170Mbps download en 23Mbps upload tot hun beschikking.

In NL staan een kleine 15000 GSM masten. We hebben in NL zo'n 20 miljoen simkaarten actief. 1 zendmast heeft daarmee al een hogere dichtheid dan 1 Starlink satelliet. De verbinding, mits je 5G gebruikt, ligt vaak ver boven die 170Mbps. Bovendien, kan ik er verbinding mee maken met een apparaat dat in mijn broekzak past, met interne batterij. En is dit enkel de dekking in NL: Starlink is wereldwijd. Ik kan je garanderen dat ons netwerk geen vele tonnen aan brandstof heeft gekost om in de ruimte te schieten, en over 5-10 jaar af te schrijven omdat er 6G, 7G, enz komt.

Begrijp mij niet verkeerd; als je een campervan bouwt, of een boot hebt, of een ander mobiel voertuig, dan is Starlink echt top. Maar net zoals WiFi in huis: als je een kabeltje aan kan leggen, heeft dat altijd de voorkeur.

Een AI chip op aarde krijg je door vergunningen al bijna niet voor elkaar, dus dat is makkelijker in de ruimte. Puur bureaucratie maakt dit al interessant.

Wat is een "AI chip" dan? En waar moet je perse vergunningen hebben? Mijn gaming GPU of Mac kan ook LLM's trainen en laten babbelen. Ik heb nergens mijn handtekening onder hoeven zetten.

Tussen de zon en aarde is al geen vacuum, daar zit atmosfeer. Dus vacuum moeten we gewoon sowieso vergeten want dat is pas enorme afstanden verder weg

Energie heb je als je de satelliet meedraait altijd in de ruimte, en maar de heflt van de tijd op aarde

Buiten onze atmosfeer is vacuum. Daar zijn nagenoeg geen deeltjes, dus geen convectie/geleiding van warmte. De zon warmt de aarde op middels electromagnetische straling. Dat is o.a. zichtbaar licht, maar ook infrarood, UV en andere straling. Onze atmosfeer houd ook al een deel hier van tegen, zoals UV. In de ruimte is dit schild er niet.

Doordat de zon ontzettend heet is, kan het goed die energie overdragen met straling. De oppervlakte temperatuur ligt op 5500 graden, hoog genoeg om alle bekende materialen te doen smelten (zoals tungsten)

Stel je zou een warmte wisselaar kunnen bouwen die 1000C heet wordt, dan is dat nog vele malen lager dan de oppervlakte temperatuur op de zon. De warmte afgifte is een vierdemachtsverband, dus een 10x lagere temperatuur betekent 10000x minder effectieve warmte overdracht. Onze aarde vangt zo'n 1000W/m^2 aan zonne energie op. Wat zou zo'n 1000C radiator doen? Door het vierdemachtsverband kan je er van uit gaan dat die echt vele malen lager is, orde grootte 1-2W/m2.

Het ISS heeft bijvoorbeeld maar een paar duizend Watt aan koeling, gemiddeld over de omwenteling. Dat is amper genoeg om 1 server met 8x H100 NVIDIA GPUs aan te slingeren.

En dan moet je ook nog die stroom opwekken. Ook daar heeft ons ISS niet overvloeden van. Satellieten staan overigens ook weer niet zo hoog buiten de atmosfeer van de aarde. De aarde heeft een radius van zo'n 6400km, terwijl (bijvoorbeeld) de Starlink satellieten 300-550km hoog staan. Dat is amper genoeg om een verschil te maken dat zo'n satelliet langs de aarde kan kijken. Zo'n satelliet zit de helft van de tijd dus ook in het duister.

[Reactie gewijzigd door Hans1990 op 3 april 2026 00:53]

[Arcticwolfx]

Dus Elon koopt Twitter voor 44 miljard... Verkoopt het deels door aan xAI... Die wordt weer voor 250 miljard aan SpaceX verkocht... Ergens schuift er denk ik wel genoeg geld richting Musk's prive fortuin.

Verhaal ligt natuurlijk wat ingewikkelder maar leuk om te zien.

edit:
Niet biljoenen maar milliarden

[Reactie gewijzigd door Arcticwolfx op 2 april 2026 12:02]

[mxmemx]

Je haalt Biljoen en Billion door elkaar. Billion is gelijk aan miljard, Biljoen gelijk aan een trillion.

[Arcticwolfx]

Neem me niet kwalijk, ik gebruik die nominaties niet dagelijks in mijn financiële administraties.

[lighting_]

ik snap die obessie niet. Waarom is dat een probleem zolang de marktwerking zijn werk doet?
De markt bepaalt nog steeds wat het waard is. Dan kan je niet dwingen

[Mar9]

Money laundering

[lighting_]

Is dat zo?
vertel eens dan met bewijzen en mogelijkheden

[wiseger]

Nee de markt bepaald dat allang niet meer. Sinds begin 2026 willen veel investeerders in hun geld terug.

Daarvoor dienen ze een verzoek in bij het investeringsfonds waarin ze belegd hebben. Die kunnen echter niet de bedragen uitbetalen die gevraagd worden dus hebben ze de 5 procent regel in werking gesteld. Slechts 5% van het vermogen wordt er per kwartaal aan kapitaal terugbetaald aan de investeerders.

Bij een echte marktwerking was er nu sprake geweest van het klappen van de bel.

[Arcticwolfx]

Welke obsessie? Denk dat je een emotie erbij verzint wat ik niet aanhaal in ieder geval. Ik vind het ondernemerschap erg interessant, los van de ethische kanttekeningen.

[lighting_]

"Ergens schuift er denk ik wel genoeg geld richting Musk's prive fortuin"

De obessie dat hij alleen voor geld doet. De man heeft een vermogen van 600 miljard.
Maar werkt nog steeds door.
Het ethische? Daar kunnen we ook genoeg beargumenteren.
Is hij onethisch als hij superchargers en starlink gratis maakt in gebieden waar er rampen voorkomen?

[Arcticwolfx]

Je klinkt nu een beetje als een "fanboy" die hem verdedigen wil maar er is geen aanval op hem of wat hij doet, alleen een constatering en een openlijke vrije aanname.

Ik vertel je dat mijn opmerking niets met ethiek te maken heeft en toch stel je mij alsnog ethische vragen.

Destijds was er veel onbegrip of verbazing over waarom hij zoveel "prive" zou betalen om het financieel falende platform Twitter over te kopen, maar waarschijnlijk heeft hij de gaten weten te vullen en wellicht zelfs winst op gemaakt. Dat is een vanuit ondernemerschaps perspectief interessante lijn om te volgen.

Niets gezegd over of het goed of slecht is, evenmin wat zijn andere strategien is. Ook aangegeven dat er nog veel context is. Dat zijn andere discussies.

Wellicht leuke discussies om te voeren maar dat is dus niet hier met mij in dit geval.

[Spacecookie81]

Ik hoop maar dat mijn Starlink mini-abbo niet duurder wordt. Vaak neigt een beursgang nogal naar meer winstoogmerk door de hete adem van aandeelhouders.

Dat gezegd zijnde, sinds kort abbo bij Starlink voor €29/maand. OK, slechts 100Mbps doorvoer, maar wél onbeperkt dataverbruik. En echt, 100Mbps is meer dan prima voor enkele livestreams op HD. Downloaden van gigantische bestanden duurt wat langer, maar neem ik er graag bij.

En... ook echt vet met een schotel internet via satellieten

[sigmundfreund]

It’s not the best choice, it’s Spacers Choice!

[dehardstyler]

Volgens mij hebben we dit artikel al een keer gehad: nieuws: 'SpaceX wil in tweede helft van 2026 naar de beurs'

Inclusief de quotes omdat het een gerucht is. Is het nu weer een gerucht of nog steeds een gerucht en wat voegt dit tweede artikel dus toe?

[Desiler]

Niks, extra clicks voor Tweakers.

[himlims_]

maar de vraag is; kopen of niet?

[spef]

Tot voor kort had ik hier om staan te juichen maar ik vind het allemaal toch wel een beetje vreemd en de alarmbellen beginnen wel te rinkelen.

• Musk heeft altijd aangegeven dat hij SpaceX pas naar de beurs zou brenegn als het bepaalde doelen heeft bereikt (die nu nog niet bereikt zijn).
• Hij heeft SpaceX kortgeleden nog snel even xAi laten kopen zodat hij nog even kon cashen voor een bedrag dat op een andere manier wellicht niet meer mogelijk was geweest. In mijn ogen is SpaceX daardoor niet meer maar minder waard geworden.
• Een verhaal proberen te verkopen dat de SpaceX/xAi combinatie nu "datacenters" in de ruimte zou kunnen plaatsen, is in mijn ogen een luchtkasteel. Wellicht dat ik iets over het hoofd zie, maar er zitten teveel open vraagstukken in het hele idee.
• Het succesvol lobbyen van Musk om de regels voor een listing bij de Nasdaq aan te laten passen waarbij SpaceX waarschijnlijk bijna direct een plaastje in de Nasdaq krijgt. Hierdoor zullen passieve fondsen automatisch in SpaceX gaan investeren, waaronder vele Nederlandse pensioenfondsen.

En dat alles er nu met een sneltreinvaart doorheen wordt geduwd maakt me wel erg sceptisch. En natuurlijk, het is een gevoel, en het zou kunnen zijn dat ze geld nodig hebben voor xAi, maar ik heb het idee dat er nog even snel gecasht wordt zolang het kan.

_{(geen financieel advies)}

[BillyTheClit]

Een bedrijf geleid door iemand die steeds weer beloftes maakt die hij al jaren niet heeft kunnen realiseren, zoals daar zijn: Boring Company, Hyperloop, Solar City, Dojo, naar Mars tegen 2026 (eerste vermelding van dit idee), Cybertruck fail, Semi fail, FSD fail, Optimus beloftes die niet gehaald worden, het uitdoven van Tesla (goedverkopende modellen afschaffen, geen vernieuwing), Grok die naakte mensen (ook minderjarigen) genereert, ... daarbovenop een ziekelijke inmenging in de wereldwijde politiek, zijn rooftocht binnen de Amerikaanse overheid, zijn opvliegende rechterarm, ...

In voorbereiding van de beursgang nog een boekhoudkundige Hokuspokus om door middel van overnames van eigen bedrijven de eigen waarde op te blazen. Zou zo'n bedrijf meerwaarde gaan realiseren met het geld dat het via de beurs ophaalt? De SpaceX IPO is een cash grab van jewelste.

[oNNoZeLe]

goed dat iemand het lijstje van gefaalde dingen opschrijft..
heb je ook het andere lijstje? over wat er wel gelukt is?

[nigel100100]

Precies dit dus. Elon heeft eigenhandig de ruimtevaart gerevolutioneerd!

[BillyTheClit]

Be my guest...

[duke99]

Een paar opvallende dingen volgens de Financial Times: SpaceX speelt met de gedachte om het mogelijk te maken dat aandeelhouders al vanaf dag 1 hun aandelen mogen verkopen (over het algemeen is dat 180 dagen) en ze willen minder dan 5% van de aandelen naar de beurs brengen waar dat over het algemeen 10% is.

Ook heel benieuwd naar de cijfers in de prospectus.