Door Joris Jansen

Redacteur

Hayabusa(2) en Osiris-REx

Even een stukje asteroïde halen

Inleiding

Europa gaf bijna twintig jaar geleden het goede voorbeeld, Japan herhaalde het kunststukje een jaar geleden en in oktober hebben de Amerikanen ook een duit in het zakje gedaan. Landen op een asteroïde is geen eenvoudige opgave, maar het is inmiddels al meer dan eens gedaan en in het geval van de Japanners en de Amerikanen zijn er zelfs souvenirs opgepikt. Onlangs slaagde JAXA, de Japanse ruimtevaartorganisatie, erin om een container afkomstig van zijn Hayabusa2-ruimtevaartuig te laten neerkomen in Australië. De inhoud? Gruis afkomstig van asteroïde Ryugu, een rotsblok dat momenteel relatief dicht bij de aarde staat, op een afstand van ongeveer 10 miljoen kilometer.

Berging van de capsule van Hayabusa2 in de woestijn in Australië

Inmiddels heeft de Amerikaanse ruimtesonde Osiris-REx een geslaagde touchdown achter de rug op planetoïde Bennu, die zich op 341 miljoen kilometer van de aarde bevindt. Het verzamelde gruis is opgeslagen en het is de bedoeling dat ook die souvenirs volgend jaar maart koers zetten naar de aarde. Er wordt bewust gewacht tot dat moment, omdat de planetoïde dan relatief dicht bij de aarde staat, wat brandstof scheelt voor de terugvlucht. Volgens planning moet de container met het gruis in september 2023 op aarde arriveren.

Ervan uitgaande dat er geen meercellig en vijandig organisme zoals Calvin uit de Amerikaanse film Life is meegereisd, rijst de vraag wat wetenschappers precies willen leren van het gruis van ogenschijnlijk onopvallende en oninteressante rotsblokken. Daarbij staan we stil in dit artikel, net als bij de verschillende missies die dit mogelijk hebben gemaakt en de eerste missies die 'slechts' tot doel hadden om te landen op een asteroïde.

De Hayabusa2-capsule met het ruimtegruis was tijdens het afdalen naar de aarde zichtbaar als een vuurbal. Foto genomen vanuit de Coober Pedy-regio in Australië.

De eerste Hayabusa-missie

De naam Hayabusa2 verraadt al dat er een eerdere Hayabusa-missie is geweest. De eerste Hayabusa-missie begon op 9 mei 2003 met de lancering van het ruimtevaartuig Mu Space Engineering Spacecraft C, beter bekend als Hayabusa, wat Japans is voor slechtvalk. Doelwit was de asteroïde Itokawa.

Het hoogtepunt van die missie vond plaats in november 2005. Bij een afdalingsrepetitie werd de asteroïde eerst tot 55 meter genaderd en vanaf een hoogte van 40 meter werd een target marker geplaatst. Op 19 november begon Hayabusa met de daadwerkelijke afdaling, vanaf een hoogte van 1 kilometer. De data afkomstig van de Laser Range Finder maakte duidelijk dat de sonde na twee keer 'stuiteren' op 24 november was geland.

Dit was de tweede keer in de geschiedenis dat een ruimtevaartuig is afgedaald naar een asteroïde. Hayabusa was de eerste verkenner die op een asteroïde landde en later weer opsteeg, nadat daartoe een commando vanaf de aarde was gegeven. Na dertig minuten steeg het ruimtevaartuig weer op om op 26 november nogmaals naar het oppervlak af te dalen. Toen zijn ook monsters verzameld. Tijdens de repetitie van 12 november had ook een kleine rover genaamd Minerva op de asteroïde moeten arriveren, maar dat ging mis.

Hayabusa vertrok in januari 2007 bij Itokawa en zette vanaf april 2007 koers naar de aarde. Ondanks problemen met onder meer de ionenmotor, kwam Hayabusa uiteindelijk in 2010 aan bij de aarde, jaren later dan gepland. In juni werd de capsule met monsters opgepikt.

Vele jaren later, in 2019, concludeerden wetenschappers van de Amerikaanse Arizona State University dat de monsters rijk zijn aan water. Het was de eerste keer dat er water is ontdekt in monsters afkomstig van het oppervlak van een asteroïde. Omdat Itokawa een nogal een ruwe geschiedenis kent van botsingen, fragmentatie en opwarmingen, werd tot dan toe aangenomen dat eventueel ooit aanwezig water inmiddels verdwenen zou zijn. De metingen met een Nanoscale Secondary Ion Mass Spectrometer doen wetenschappers echter vermoeden dat zelfs zulke droge asteroïden als Itokawa meer water bevatten dan voorheen werd gedacht.

Hayabusa2

Hayabusa2 is te beschouwen als het vervolg van de eerdere Hayabusa-missie. Ook deze tweede missie heeft inmiddels resultaat opgeleverd, in de vorm van gruis van Ryugu dat onlangs in de Australische woestijn neerkwam. Daarmee kwam er een einde aan dit deel van de missie, die zes jaar geleden begon en de nodige spectaculaire momenten kende.

Na de lancering op 3 december 2014 kwam Hayabusa2 na een reis van ongeveer drieënhalf jaar aan bij asteroïde 1999 JU₃ Ryugu. Die bevond zich op de dag van aankomst, 27 juni 2018, ongeveer 284 miljoen kilometer van de aarde. Gedurende een maand bleef de sonde zweven op een hoogte van 20 kilometer boven Ryugu, maar vanaf de week van 16 juli werd Hayabusa2 naar een hoogte van 6 kilometer gemanoeuvreerd.

Een schematische voorstelling van de inzet van de radiometer van Mascot om de oppervlaktetemperatuur in kaart te brengen. Daarnaast close-upafbeeldingen van Ryugu.

Rovers

De eerste echte mijlpaal was op 21 september, toen twee Japanse Minerva-II-1-rovers werden losgelaten van de sonde. De twee rovers wisten op de asteroïde te landen, maakten foto's en bewogen zich voort door middel van kleine sprongen. Een paar dagen daarna was het de beurt aan de Duits-Franse Mobile Asteroid Surface Scout, een andere rover die ook was meegereisd. Deze werd vanaf een afstand van 51 meter naar het oppervlak gestuurd, waar de rover ongeveer twintig minuten later landde en vervolgens metingen verrichte. Op basis van de gegevens concludeerden Duitse wetenschappers dat Ryugu en andere C-klasse-asteroïden voor een groter deel uit poreus materiaal bestaan dan eerder werd aangenomen, wat verklaart waarom fragmenten of rotsblokken van dit type asteroïde veelal te zwak zijn om een tocht door de aardse atmosfeer te overleven.

Schieten en landen

De grote finale moest echter nog volgen. Tijdens een derde landingsrepetitie werd eind oktober 2018 een target marker op de asteroïde geplaatst. De rovers ontdekten dat er nogal wat grote rotsblokken aanwezig waren op het oppervlak, waardoor de eerste landingspoging werd uitgesteld tot 2019. Op 22 februari 2019 volgde uiteindelijk het moment suprême: JAXA slaagde erin de sonde succesvol te laten landen. Nadat de arm van de sonde de oppervlakte raakte, werd een projectiel van tantaal op de asteroïde afgevuurd. Dit was om materiaal 'op te porren', zodat het bij de lage zwaartekracht relatief hoog in de lucht zou worden geblazen en eenvoudig kon worden verzameld. Het hier verzamelde materiaal was vooral afkomstig van de oppervlakte.

In april werd nogmaals geschoten op de asteroïde, dit keer om materiaal van het binnenste te verzamelen. Daartoe daalde de Small Carry-on Impactor, een van de modules van de Hayabusa2-sonde, af naar Ryugu, waarna met een plastic explosief een projectiel op de asteroïde werd afgevuurd. Volgens JAXA was dit de eerste keer dat een dergelijk 'botsingsexperiment' is uitgevoerd met een asteroïde. Deze botsing creëerde een krater waarin Hayabusa2 op 22 juli 2019 succesvol landde, wat dus de tweede succesvolle touchdown was. Uiteindelijk begon Hayabusa2 in november aan zijn terugreis.

Inmiddels heeft JAXA laten weten dat de container met het gruis van Ryugu op maandag is geopend en dat er zwart zandachtig gruis werd aangetroffen dat waarschijnlijk van Ryugu komt en aan de buitenkant van de container met de monsters zat. Volgens professor Yuichi Tsuda is er een aanzienlijke hoeveelheid zand verzameld en gaat het om meer dan het beoogde doel van 0,1 gram. Ook is bevestigd dat het gas uit de sample container afkomstig is van Ryugu. Begin volgend jaar zullen pas alle monsters worden verzameld.

Nieuwe missie

Na het 'afzetten' van de container met gruis van Ryugu wordt Hayabusa2 nog niet afgedankt door middel van een enkele reis in de atmosfeer. Er is nog genoeg xenon over, de brandstof voor de ionenmotor van Hayabusa2. JAXA besloot eerder tot een verlenging van de missie, waarbij er uiteindelijk in september voor werd gekozen om de sonde na het afgeven van het gruis van Ryugu koers te laten zetten naar asteroïde 1998 KY₂₆. Dit is een kleine asteroïde met een diameter van 30 meter en een hoge rotatiesnelheid. Dit is net als Ryugu een C-klasse-planetoïde, waarvan wordt vermoed dat er veel water en organische moleculen aanwezig zijn, zodat bijvoorbeeld een vergelijking met Ryugu interessante conclusies kan opleveren.

Daarnaast is de keuze op 1998 KY₂₆ gevallen, omdat het object is aangemerkt als een near earth asteroid en dus ooit dicht bij de aarde kan komen. De aanzienlijke schade van de Tsjeljabinsk-meteoriet, die in februari 2013 in de Russische Oeral neerkwam, maakt duidelijk dat meer kennis over dit soort objecten geen overbodige luxe is. Voorlopig moeten we echter nog flink wat geduld hebben, want naar verwachting komt Hayabusa2 pas in 2031 aan bij 1998 KY₂₆. Op weg daarnaartoe bezoekt de sonde wel verschillende andere objecten, zoals 2001 CC₂₁, een L-klasse-planetoïde die in 2026 moet zijn bereikt.

De ontkoppelde SCI-module en daaronder de twee foto's van de inslag, waarbij een uitvergroting is gemaakt

Osiris-REx

De Amerikanen bij de NASA hebben in navolging van hun Japanse collega's een eigen missie op poten gezet om gruis van een near earth asteroid te verzamelen. Het doelwit was 1999 RQ₃₆, ofwel 101955 Bennu, een asteroïde die momenteel op een afstand van 341 miljoen kilometer van de aarde staat en waarvan is berekend dat het rotsblok al meer dan 4,5 miljard jaar oud is. Bennu heeft een doorsnede van ongeveer 500 meter en is geclassificeerd als een B-klasse-asteroïde, een wat zeldzamere, primitieve 'asteroïdesoort' waarin veel koolstof voorkomt. De keuze viel ook op dit rotsblok omdat Bennu relatief dicht bij de aarde staat en omdat de planetoïde bijna in hetzelfde vlak rondom de zon draait.

Osiris-REx werd op 8 september 2016 gelanceerd en bereikte Bennu op 3 december 2018. De sonde kwam op 31 december 2018 in een baan om de planetoïde. De NASA maakte bekend dat op 21 oktober een geslaagde touchdownprocedure is uitgevoerd waarbij regoliet van de asteroïde is verzameld. Het Touch-And-Go Sample Acquisition Mechanism had succesvol contact gemaakt met het oppervlak en stikstofgas afgevuurd, zodat gruis werd opgepookt en een deel daarvan met de 3,35m lange arm en het ronde mondstuk kon worden opgezogen.

Mozaïekafbeelding van Bennu

De sonde bleek daarbij 'happiger' dan eigenlijk de bedoeling was. Volgens Thomas Zurbuchen van de NASA zat de kop die de monsters verzamelde, vol met materiaal, wat veel meer zou zijn dan het doel van 60 gram. Wellicht zelfs tot 2 kilogram, het maximum waarvoor Osiris-REx was ontworpen. Wellicht is er meer verzameld dan de bedoeling was, doordat de kop die het gruis moest verzamelen, zich 24 tot 48cm diep in de oppervlakte boorde.

Doordat er zoveel monsters zijn verzameld, kon de opslagruimte niet goed worden afgesloten, met als gevolg dat niet alles binnenboord kon worden gehouden en er materiaal ontsnapte in de ruimte. Dat verlies kwam ook deels door het bewegen van de arm; in de microzwaartekracht gedraagt het materiaal zich als het ware als een vloeistof, zodat het vrij eenvoudig weg kan vloeien bij te veel beweging. Uiteindelijk slaagde de NASA erin om de monsters op te bergen in de sonde. Vermoedelijk is er niet al te veel materiaal verloren gegaan en is er in ieder geval genoeg veilig opgeborgen. Dit gruis moet in september 2023 bij de aarde arriveren.

De kunst van het landen op een asteroïde

Het is al een kunst om er te arriveren. Even vliegen naar een relatief klein rotsblok op honderden miljoenen kilometers van de aarde is geen kwestie van genoeg brandstof meenemen en in een rechte lijn er zo snel mogelijk heen scheren. Vaak vergt het meerdere keren het uitvoeren van diverse zwaartekrachtslingers, om zodoende van de aantrekkingskracht van bijvoorbeeld de aarde gebruik te maken om de snelheid enorm op te voeren.

Rosetta

Daarbij hielp de zwaartekracht van de zon bijvoorbeeld bij Hayabusa2 ook nog een handje, waarmee de kruissnelheid van dat ruimtevaartuig zo'n elf dagen na diens lancering al op ruim 32km/s zat. Vervolgens moet het kleine ruimtevaartuig uiteindelijk in de onmetelijke ruimte zijn doel naderen, tijdig afremmen en in een baan om de asteroïde komen. En daarbij is de vluchtleiding in feite blind, want communicatie verloopt door de afstand met de nodige vertraging. Bij Rosetta was sprake van turnaround times voor de signalen tot wel 100 minuten. Bij die signalen ging het ook nog om een bandbreedte van slechts 8bit/s. En door de aanzienlijke afstand van de zon van 3.1AU, ofwel een kleine 450 miljoen kilometer, konden de zonnepanelen van Rosetta niet veel energie opwekken, ook al waren die cellen specifiek geschikt om te opereren op een afstand van de zon van meer dan 800 miljoen kilometer. Daar is de kracht van het zonlicht ongeveer 4 procent van die op aarde.

Eenmaal aangekomen op de plek van bestemming begint het bestuderen van het rotsblok, wat uiteindelijk moet uitmonden in een succesvolle landing. De praktijk wijst uit dat ook dit geenszins eenvoudig is, onder meer door de lage zwaartekracht en het feit dat het oppervlak van een asteroïde niet altijd zo egaal en gaaf is als een biljartlaken.

Rosetta's Philae: landen en blijven staan

Veilig neerkomen is één ding, maar blijven staan is ook niet bepaald gegarandeerd. Dat bleek tijdens de Rosetta-missie van de ESA, die in november 2014 zijn hoogtepunt kende. Na een reis van ongeveer tien jaar door het zonnestelsel arriveerde Rosetta op 6 augustus 2014 bij komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko. Op dat moment stond het rotsblok op ongeveer 405 miljoen kilometer van de aarde; ten tijde van de landing was dat 510 miljoen kilometer. Op 12 november 2014 werd Rosetta's lander genaamd Philae ontkoppeld met als doel te landen. Dat lukte, waarmee Philae het eerste ruimtevaartuig werd dat erin slaagde om op een komeet te landen. Overigens was NEAR Shoemaker van de NASA het eerste ruimtevaartuig dat in een baan om een asteroïde kwam en daar ook op wist te landen. Dat laatste gebeurde op 12 februari 2001, waarbij onverwacht werd gestuiterd op asteroïde Eros.

Terug naar Philae. Deze lander had letterlijk moeite zich staande te houden en vertoonde eveneens het gedrag van een stuiterbal. Op 22,5 kilometer van de komeet werd Philae losgelaten en in een tijdsbestek van zeven uur daalde de lander heel voorzichtig en traag af naar het oppervlak, zonder geleiding of aandrijving. Uiteindelijk raakte de lander het rotsblok met een snelheid van 1 meter per seconde, maar toen ging er iets mis. De harpoenen die de lander moesten 'vastnagelen', werkten niet. De terugslag van de harpoenen moest worden tegengegaan door een thruster, bedoeld om het vaartuig tegen het oppervlak aan te duwen.

Het resultaat was dat Philae weer de lucht in ging. Tijdens deze grote stuit bevond Philae zich een uur en vijftig minuten in de lucht voordat ie weer neerkwam. Daarbij haalde Philae een hoogte van ongeveer 1 kilometer en ook in horizontale richting werd ongeveer die afstand afgelegd. Vervolgens vond een tweede, kleinere stuit plaats, waarbij de lander ongeveer zeven minuten in de lucht was, om daarna toch definitief te landen.

De onbedoelde locatie waar Philae uiteindelijk terechtkwam

Bij de eerste grote stuit steeg Philae op met een snelheid van 38 centimeter per seconde. De ontsnappingssnelheid vanaf de komeet lag op 50 centimeter per seconde. Het scheelde dus niet veel of Philae had een te hoge opwaartse snelheid, waardoor het vaartuig waarschijnlijk nooit meer was geland en zijn verdere dagen in de ruimte had moeten slijten. Dit is het gevolg van de zeer lage zwaartekracht op 67P/Churyumov-Gerasimenko, waardoor Philae slechts 1 gram woog. Bij de minste of geringste beweging zou er al een kans bestaan om van de grond te komen.

Een extra complicatie die altijd een gegeven is bij dit soort missies, is de afstand tot de aarde. Bij 510 miljoen kilometer verloopt even naar huis bellen met een vertraging van 28 minuten. Dat leidde tot de situatie waarin de wetenschappers in het Duitse Darmstadt na het ontvangen van het touchdownsignaal begonnen te jubelen, terwijl Philae alweer in de ruimte was. Philae werd pas op 2 september 2016 weer ontdekt door een hogeresolutiecamera van Rosetta. Dat was vlak voor het geplande einde van de missie, waarbij Rosetta afdaalde naar de komeet. Door zijn oriëntatie was communicatie met Philae erg moeilijk.

Osiris-REx en landen op ruw terrein

Op basis van observaties vanaf de aarde werd aangenomen dat Bennu een redelijk glad oppervlak met regoliet had. Regoliet is de benaming voor een losse toplaag met losliggend materiaal. Het zou gaan om deeltjes of gruis van minder dan een paar centimeter groot. Grotere objecten zouden niet aanwezig zijn. Dat bleek echter tegen te vallen. Toen Osiris-REx naderbij kwam en afbeeldingen maakte, werd na een uitvoerige bestudering duidelijk dat Bennu een stuk gevaarlijker zou zijn om te landen dan voorheen werd gedacht. Bennu bleek bezaaid met enorme rotsblokken.

Het oorspronkelijk missieplan ging uit van een locatie om monsters te verzamelen met een diameter van 50 meter. De navigatie was daarop ingesteld. Door alle grote rotsblokken bleek dat onmogelijk. De uiteindelijke keuze viel op een locatie in een noordelijke krater die 140 meter breed is. Deze locatie, genaamd Nightingale, is een relatief veilig stukje in die krater met een diameter van ongeveer 16 meter. Kortom, de landingslocatie was pakweg tien keer kleiner in formaat dan vooraf was bedacht. Dit betekende dat grote precisie vereist was, al was het maar omdat Nightingale aan de oostelijke kant een groot rotsblok heeft.

Er was dus werk aan de winkel voor de NASA. Oorspronkelijk was het de bedoeling een lidar-systeem te gebruiken om het ruimtevaartuig naar de oppervlakte van Bennu te laten navigeren. Kortom, de inzet van lasers om de afstand te meten om zodoende het oppervlak in kaart te brengen. Het systeem aan boord van Osiris REx, de Guidance, Navigation, and Control-lidar, was ontworpen om het ruimtevaartuig te laten navigeren naar een relatief veilige oppervlak, zonder noemenswaardige rotsblokken. De veilige locaties bleken door de veelvuldig aanwezige grote rotsblokken een stuk kleiner, dus werd gekozen voor een nieuwe navigatiemethode, genaamd natural feature tracking. Dit is een optische navigatiemethode die een vele hogere precisie mogelijk maakt, voor wat het Osiris-REx-team Bullseye Touch-And-Go noemde.

Nft gaat uit van een afbeeldingencatalogus aan boord van het ruimtevaartuig. Daartoe voerde Osiris-REx begin 2019 verkenningsvluchten uit op een hoogte van 625 meter, waarbij afbeeldingen vanuit allerlei hoeken en met verschillende lichtomstandigheden zijn gemaakt. Tijdens deze vluchten werden Nightingale en een back-uplocatie heel precies gefotografeerd, met een resolutie van 2 centimeter per pixel. Deze catalogus werd gebruikt om de grote, gevaarlijke rotsblokken en kraters te identificeren, waarna deze data is geüpload naar het ruimtevaartuig. Er werden 'gevarenkaarten' gemaakt van alle gevaren op de twee locaties, zoals rotsblokken of steile hellingen. In combinatie met laserdata werden 3d-kaarten gemaakt, een accuraat model van Bennu's topografie, inclusief data als de hoogte van rotsblokken en de diepte van kraters.

Door middel van deze gegevens en nft heeft Osiris-REx zichzelf autonoom naar de oppervlakte gemanoeuvreerd, door tijdens de afdaling gemaakte foto's in real time te vergelijken met de afbeeldingen van de catalogus. Het systeem past vervolgens het verwachte landingspunt aan op basis van de positie van het ruimtevaartuig ten opzichte van de verschillende herkenningspunten. Bij dit systeem zou het ruimtevaartuig ook autonoom beslissen zich terug te trekken en de afdaling te staken als wordt voorspeld dat de touchdown zich op onveilig terrein zou voordoen.

De primaire verzamellocatie voor Osiris-REx op Bennu, genaamd Nightingale. Een grafische weergave van het ruimtevaartuig is ingevoegd om de schaal weer te geven.

Het belang van sample-en-returnmissies

Waarom doen we eigenlijk al die moeite om sondes honderden miljoenen kilometers te laten afleggen, ze zand en kiezels van een ver, onbeduidend ogend rotsblok te laten oppikken en dat vervolgens weer helemaal terug te laten brengen naar de aarde?

Het uiteinde van de robotarm en het mondstuk van Osiris- REx

Het belang van gruis van asteroïden

Dante Lauretta, een onderzoeker uit het team van Osiris REx, ging in 2016 in op de redenen om asteroïde Bennu met een bezoekje te vereren. Hij noemt Bennu een 'kosmische tijdcapsule' uit de vroegste fase van de formatie van ons zonnestelsel. Dit soort asteroïden zijn gemaakt van de bouwstenen waaruit 4,5 miljard jaar geleden alle planeten zijn gevormd. Bestudering ervan door middel van precieze chemische analyses kan dus de kennis over het zonnestelsel verder brengen en is niet mogelijk met de instrumenten van ruimtesondes. Daarnaast is de verwachting dat dit soort asteroïden lang geleden een belangrijke rol hebben gespeeld bij het ontstaan van leven op aarde, door organisch materiaal en flinke hoeveelheden water aan te leveren. Vanuit die gedachte hopen wetenschappers onder meer complexe koolstofverbindingen te vinden, het materiaal dat wordt gezien als de bouwstenen van het leven.

Inga Kamp, hoogleraar ster- en planeetvorming en astrochemie aan de Rijksuniversiteit Groningen, toont zich enthousiast over de Hayabusa2-missie en de monsters die inmiddels op aarde zijn gearriveerd. "Dit is echt een absoluut unieke kans om materiaal van een asteroïde direct te onderzoeken zonder dat het vervalst wordt door de val door de atmosfeer. Dit is namelijk het geval als we meteorieten onderzoeken. De andere samples die we hebben, zijn de maansamples van de Apollo-missies. Ook is de hoeveelheid van dit sample groter dan bij de eerdere Hayabusa-missie. Dus er is ook een kans voor laboratoria buiten Japan om kleine hoeveelheden van dit sample te onderzoeken."

Volgens Kamp behoren de isotopenverhoudingen tot de interessantste gegevens die bij de verzamelde monsters kunnen worden gemeten. "Aan de hand van de verhouding kan de leeftijd van een object worden gemeten, maar afhankelijk van welke isotopen men gebruikt, kan er ook iets over de oorsprong van het materiaal afgeleid worden. Isotopenverhoudingen geven een uniek inzicht in de vorming van ons zonnestelsel. Daarnaast geven ze inzicht in wanneer deze asteroïde zelf gevormd is. Door een nauwkeurige analyse van het gesteente dat teruggebracht is, kunnen we ook kijken of en in welke mate dit soort asteroïden hebben bijgedragen aan het water in onze eigen oceanen."

Phobos

Op naar een komeet?

Nu er verschillende samplemissies zijn uitgevoerd, rijst wellicht de vraag wat er nog meer op stapel staat. Vanuit Rusland, China en Amerika zijn er bijvoorbeeld plannen om monsters op te pikken op Mars en JAXA heeft plannen om monsters naar de aarde te brengen vanaf Phobos, een van de twee manen van Mars. Wie weet komt er ook nog een keer sample-and-returnmissie naar een komeet. In 2017 werd in een interne competitie bij de NASA het plan voor de Caesar-missie ingediend, om in navolging van Rosetta en Philae terug te keren naar 67P/Churyumov–Gerasimenko. Uiteindelijk werd in juni 2019 de winnaar gekozen; Dragonfly ging er met de buit vandoor. Daardoor is het onzeker of er op termijn gruis zal worden verzameld op 67P. Kamp ziet in ieder geval graag een samplemissie naar een komeet. "Tot nu toe hebben we alleen samples van de coma van een komeet gehad. Maar een sample van het oppervlak van een komeet kan interessant zijn, omdat deze objecten over het algemeen een veel lagere dichtheid hebben dan asteroïden en dus ook een andere ontstaansgeschiedenis."

Dit artikel kun je gratis lezen zonder adblocker

Alle content op Tweakers is gratis voor iedereen toegankelijk. Het enige dat we van je vragen is dat je de advertenties niet blokkeert, zodat we de inkomsten hebben om in Tweakers te blijven investeren. Je hoeft hierbij niet bang te zijn dat je privacy of veiligheid in het geding komt, want ons advertentiesysteem werkt volledig zonder thirdpartytracking.

Bekijk onze uitleg hoe je voor Tweakers een uitzondering kunt maken in je adblocker.

Ben je abonnee? Log dan in.

Reacties (31)

31
29
12
1
0
7
Wijzig sortering
SmarterEveryday heeft een goede video gemaakt over wat NASA met hun maansteen allemaal doet: https://www.youtube.com/watch?v=QxZ_iPldGtI
Leuk stuk, lekker vlot geschreven, stukje voor de zaterdag of zondagmorgen. Blijft jammer dat we nog geen betere opties hebben om zelf onderweg te gaan naar dit soort objecten en onderzoek te doen.
Maar de huidige manier van chemische brandstof en gravity assisted reizen is een drama om binnen redelijk tijd van A naar B te gaan in het zonnestelsel. Ik kan enige frustratie niet van mij afschudden, dat moeten we als mens toch beter kunnen? Dit soort onderzoek kan mij niet snel genoeg gaan.
En als kerst gedachte wil ik dit nog meegeven: Misschien wat minder ruzie maken, minder wantrouwen, zodat er meer geld en kennis naar de wetenschap kan.

En ik kan zenit aanraden als je wat meer diepgang zoekt; https://zenitonline.nl/
Als sinds 40 jaar abonnement en enige fysieke tijdschrift waar ik lid van zal blijven.

Of kom een keer langs (als het weer kan/mag) in Hellendoorn; https://sterrenwachthellendoorn.nl/

[Reactie gewijzigd door smitae op 19 december 2020 10:24]

Tja van de aarde afkomen is gewoon erg lastig. Was de zwaartekracht iets hoger dan was ruimte zoals die nu is al bijna onmogelijk is mij wel eens verteld.

Musk en zijn starship kunnen ons in de toekomst 150 tot 250 ton LEO geven. Dit is nog los van bijtanken.

Het publiek moet er wel achterstaan en voor veel mensen is ruimtevaart duur, vervuilend(onjuist) en niet super nuttig.

Voorheen had het publiek amper goede beelden dus het lokt ook niet bijzonder. Vergeet ook niet de relatief ingewikkelde materie.
Op zich ben ik het met je eens, maar zou je nog even kunnen onderbouwen waarom het niet vervuilend zou zijn? In de ruimte is het natuurlijk niet vervuilend, maar op aarde lijkt me dat met het opstijgen e.d. een ander verhaal (niet dat ik het per se een probleem vind, trouwens), dus ik hoor daar graag wat meer over :)

[Reactie gewijzigd door TheVivaldi op 19 december 2020 12:07]

Verkeerd verwoord vanuit mijn kant. Het is altijd vervuilend alleen valt het erg mee. Iemand zonder kennis denkt al snel dat het hyper vervuilende monsters zijn.

Zie deze korte uitleg voor meer informatie. https://youtu.be/C4VHfmiwuv4
Nou ja, "kort"... :P Niettemin bedankt voor de moeite - ik zal het filmpje later eens gaan kijken :)
Ja haha. Nja relatief kort er is vast een expert ergens die het met nog meer detail kan vertellen.
Precies; We zijn als.. "soort" inderdaad nog te primitief om gezamenlijk tot de technologie te komen die sneller/efficiënter reizen mogelijk maakt. Een effort op deze schaal moet je als soort ontwikkelen, en daar staan kapitalisme, cultuur, religie en intolerantie nog steeds in de weg.

Als we daar collectief overheen leren stappen (neem een voorbeeld aan CERN) kan deze ontwikkeling in een stroomversnelling terecht komen en kunnen we in een relatief kort tijdsbestek heel veer komen.
Kapitalisme staat ook niet echt in de weg denk ik. Kijk naar SpaceX die hebben meerdere manieren gevonden om er geld mee te gaan verdienen (starlink, lijnvluchten met starship, ruimtetourisme) en dat gaan ze behoorlijk goedkoop doen doordat alles herbruikbaar is. Ik denk dat er in de komende 10 jaar wel bedrijven zullen ontstaan die hier ook een graantje van mee willen pikken waardoor het nog goedkoper kan worden, zo is het tenslotte bij de luchtvaart ook gegaan. Ondertussen is blue origin al druk bezig om spacex bij te benen ook al lopen die nog mijlenver achter, en bedrijven als boeing en lockheed zullen toch ook een keer mee moeten als nasa steeds meer zaken met spacex gaat doen. Hoe meer concurrentie hoe sneller de techniek wordt voortgestuwd en hoe goedkoper het gaat worden.
Dat eerste ben ik met je eens, maar dat tweede? Er wordt hier op Tweakers wel vaker gezegd dat als je meer ontwikkelaars op een product zet, de ontwikkeling niet sneller gaat.
Ah ik doelde meer op de neuzen dezelfde kant op en meer kennisdeling. Niet sec. meer handjes op hetzelfde project.
A zo, ja, dan heb je gelijk :)
Met kennisdeling zou het beter kunnen zijn. Aan de andere kant als iedereen dezelfde kennis kan en mag gebruiken dan zullen er op veel vlakken misschien juist minder vooruitgang zijn want waarom te technologie opnieuw ontwikkelen? Vooral als grote bedrijven ideeën van kleine bedrijven mogen gebruiken blijft er weinig over van de kleine bedrijven denk ik. En nu als een bedrijf iets gebruikt waarvoor die moeten betalen heeft dat bedrijf weer meer geld voor verdere ontwikkelingen. Dus het kan 2 kanten op gaan.
Maar de huidige manier van chemische brandstof en gravity assisted reizen is een drama om binnen redelijk tijd van A naar B te gaan in het zonnestelsel. Ik kan enige frustratie niet van mij afschudden, dat moeten we als mens toch beter kunnen? Dit soort onderzoek kan mij niet snel genoeg gaan.
Als je weet dat we het wiel nog maar een goeie 5.000 jaar hebben en de ruimtevaart nog geen eeuw oud is, gaat het eigenlijk heel hard met dit onderzoek. Tijd is behoorlijk relatief. Als je ziet waar we heen gaan is terraforming op Mars een bescheiden uitdaging:
https://www.youtube.com/watch?v=uD4izuDMUQA

Dit ...
En als kerst gedachte wil ik dit nog meegeven: Misschien wat minder ruzie maken, minder wantrouwen, zodat er meer geld en kennis naar de wetenschap kan.
Reactie hierboven was al gewijzigd, dus deze reactie is niet meer relevant.
---
Ik moderate niet, maar ik heb wel twee gedachten over je frustratie dat je de rating van off-topic krijgt.

1 : Je begint al direct te klagen terwijl er pas een paar reacties zijn. Dat is niet de gemiddelde mening (je staat al weer in de plus)
2: Over premium feedback. Dat moet je niet in de reactie doen, maar hier: Het grote Tweakers Premium topic

Beide zouden voor mij voldoende reden zijn om je als off-topic te labelen. Niemand onder dit artikel is geïnteresseerd in je "premium" gedachten.

[Reactie gewijzigd door Henrikop op 19 december 2020 09:36]

Point taken :-)

Premium topic feedback ga ik verplaatsen.

[Reactie gewijzigd door smitae op 19 december 2020 09:30]

Ik bedoel het verder ook niet slecht, fijn dat je het sportief oppakt.
No prob. Goede feedback helpt iedereen verder.
W.b.t. punt 2: doe geen moeite. Ik zeg dat ook steeds tegen mensen in de reacties, maar ik krijg elke keer als antwoord dat mensen óf het forum an sich niks vinden óf het desbetreffende topic te warrig om er iets aan toe te voegen...
Maar de huidige manier van chemische brandstof en gravity assisted reizen is een drama om binnen redelijk tijd van A naar B te gaan in het zonnestelsel.
We kunnen het al wel als het moet, maar dat betekend dat kosten omhoog gaan en kunnen we dus minder onderzoek doen.

Het probleem is namelijk als je er sneller wilt zijn (in dit geval de komeet), moet je evenredig meer afremmen en dat kost nu eenmaal ontzettend veel energie en dat vertaald zich rechtstreeks in kosten. Alles wordt stukken groter om al die energie mee te nemen.

Maar uiteindelijk gaat het om het onderzoek, die wordt er niet minder om als je ergens sneller bent, kwestie van planning...
Vind het altijd fascinerend om buitenaardse beelden te zien, zo mysterieus en fantasierijk.
Als je deze materie interessant vindt en meer over astronomie wilt lezen, dan raad ik Ethan Siegel : It starts with a bang aan.

https://medium.com/starts-with-a-bang

Door de jaren heen heb ik daar heel veel van geleerd en hij schrijft veel en consequent.
Ik vond het al ongelooflijk dat we ruimtesondes zo diep de ruimte hebben ingestuurd (in 2003 nogal liefst!) Om zand te verzamelen miljoenen kilometers van de aarde af.
Maar om te lezen dat ze dus ook gewoon meerdere rovers hebben losgelaten op het oppervlak, mind=blown.
Off-topic: ik kan het woord "Hayabusa" niet lezen zonder te denken dat het om de legendarische Suzuki Hayabusa gaat :)
Die was/is f*cking bloed snel 8-)
Achterin een Smart is dat motorblok het leukst :-)
De petrolheads en greasemonkeys onder ons hebben ongetwijfeld dezelfde associatie ;)
Nft gaat uit van een afbeeldingencatalogus aan boord van het ruimtevaartuig. Daartoe voerde Osiris-REx begin 2019 verkenningsvluchten uit op een hoogte van 625, waarbij afbeeldingen vanuit allerlei hoeken en met verschillende lichtomstandigheden zijn gemaakt.

Is dat 625 bananen, meters, of iets anders?
Dat moet 625 meter zijn, helaas weggevallen, alsnog erin nu.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee