Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Arnoud Wokke

Redacteur mobile

Providers en 5g in de Benelux

Een digitale snelweg met veel obstakels

De tests van KPN

Van de Nederlandse providers is KPN op het oog bezig met de meeste tests. KPN gaat in het komende jaar diverse tests uitvoeren om ervaring op te doen met verschillende aspecten van 5g. Dat gebeurt op verschillende plekken in Nederland en met verscheidene leveranciers en bedrijven.

Hoewel KPN veel tests doet, zegt de provider nog niet wanneer en hoe hij 5g zal aanbieden aan bedrijven of in de zakelijke markt. De provider doet diverse proeven op diverse locaties, om zo uiteindelijk goede beslissingen te kunnen nemen, zegt Jacob Groote, die bij KPN medeverantwoordelijk is voor producten voor de zakelijke markt. "Wij weten momenteel nog lang niet alles. We hebben natuurlijk wel modellen gemaakt, maar met deze proeven willen we zeker weten dat we goede keuzes maken. Daarom beginnen we dit jaar met vier pilots."

KPN-tests Johan Cruijff Arena in Amsterdam Rotterdamse haven Drenthe Helmond
Wat Massive mimo, networkslicing, crowdcontrol Networkslicing, lokalisatie MmWave V2x
Frequentie Onder 6GHz Onder 6GHz Boven 20GHz Onder 6GHz

De massive-mimotechniek voor bij de Johan Cruijff Arena is dezelfde als waar T-Mobile mee experimenteert. De crowdcontrol slaat op het sturen van grote stromen bezoekers rond het Amsterdamse stadion, zegt Groote. "Daar zitten aspecten bij die minder met radiotechnologie en meer met it te maken hebben, en 5g maakt het makkelijker om daarmee om te gaan. Zo willen we daar werken met kunstmatige intelligentie die patronen herkent op basis van beeld en geluid." Dat komt mede voort uit het EK 2020, waarbij in de Arena wedstrijden zullen plaatsvinden. "Tijdens zo'n halve finale op een EK zijn er partijen die op tijd zicht willen hebben op waar het dreigend wordt."

De laatste halve finale van een EK Voetbal in Amsterdam: Nederland-Italië tijdens Euro 2000. Dat verliep prima, wat crowdcontrol betreft dan.

Net als bij de Arena maakt KPN in Rotterdam gebruik van networkslicing. "We willen daar testen of we lokalisatie van personen beter kunnen maken. Als je kijkt naar olieraffinaderijen, dan zie je dat er vaak ingehuurd personeel is voor onderhoud. Stel dat er wat gebeurt, dan wil je snel precies weten waar ze zijn. Dat zou via wifi kunnen, maar wifinetwerken hebben minder bereik en raffinaderijen hebben niet graag dat ze wifipunten van stroom moeten voorzien, vanwege de veiligheid. Dat is dan makkelijker en veiliger met een netwerk van buitenaf." Door networkslicing te gebruiken, kunnen bedrijven op papier op een eigen stukje netwerk veilig en betrouwbaar communiceren.

In Drenthe gaat KPN tests doen met mmWave, een techniek voor breedband op hoge frequenties, van bijvoorbeeld 28 of 60GHz. De bedoeling is om te kijken of het haalbaar is om dan voldoende bereik te bieden. "Als je dat zomaar even loslaat op de omgeving, zal een blaadje papier dat signaal tegen kunnen houden. We hebben technieken als beamforming nodig om voldoende bereik te bieden, denk ik", zegt Groote. Beamforming is een techniek waarbij mast en apparaat elkaar eerst zoeken. Als de verbinding er is, straalt de mast op hoog vermogen precies naar die plek.

Het voordeel van die hoge frequentie is dat het veel meer bandbreedte en dus sneller internet biedt. "Stel: een boer gebruikt drones met hogeresolutiecamera's, dan heeft hij of zij veel bandbreedte nodig om die beelden op volle resolutie bij een machine te krijgen voor analyse. Het is wel belangrijk, want met die analyse weet hij of zij bijvoorbeeld waar planten extra water nodig hebben."

Apparaat in een vrachtwagen dat de chauffeur een bepaalde snelheid adviseert om te kunnen doorrijden. Bron: Verkeer in Beeld

De laatste test van KPN vindt plaats bij Helmond, op de A58 en A270. Dat gebeurt in het Europese project Concorda. In de proef gaan auto's met elkaar en met verkeerslichten communiceren. "Op dit moment hebben we al een proef met vrachtwagens van een bloemenveiling. Die communiceren met verkeerslichten op de snelweg A4, zodat ze vaart kunnen minderen als de verkeerslichten zeggen dat ze later op groen gaan. Dat bespaart tot een liter diesel per keer."

Op de snelwegen rond Helmond gaat KPN proberen of v2x, de naam voor communicatie van of tussen auto's via 5g, kan werken voor grote groepen auto's. "Het is makkelijk om dat met een enkele vrachtwagen te doen, maar hoe gaat dat met heel veel auto's? Als auto's in een treintje rijden, moet het netwerk een latency hebben die laag genoeg is, zodat de voorste auto op tijd kan doorgeven dat hij remt. Als die melding met een latency van 20ms aankomt, dan heeft de achterste auto zoveel afstand afgelegd dat een ongeluk niet te vermijden is."

Groote denkt dat alle elementen uit de proeven uiteindelijk in het 5g-netwerk terugkomen. Het enige vraagteken is de toepassing voor hoge frequenties. "We willen dat ook in stedelijk gebied gaan proberen, want hoe werkt dat in een stad, waar veel gebouwen staan en veel dingen reflecties opleveren? Die reflecties kunnen we misschien gebruiken om een signaal om de hoek te sturen."


Apple iPhone 11 Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 4 FIFA 20 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Sport

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True