De 100-daagse 'XBOX-reset', die kersverse ceo Asha Sharma vorige maand in een onheilspellende memo aankondigde, is inmiddels voor een kwart achter de rug. Die mijlpaal brengt direct de radicaalste verandering in de geschiedenis van het gamemerk met zich mee: XBOX ontslaat in totaal 3200 mensen, stoot twee studio's af en verkoopt er nog twee. Sharma staat hierdoor, nog geen half jaar na haar benoeming, aan het roer van de grootste ontslagronde die de gamewereld ooit heeft gezien.
Grootste ontslagronde in gaming
Maandag moeten er direct 1600 werknemers de biezen pakken. Tijdens het komende jaar komen daar nog 1600 bij, voor een totaal van 3200 ontslagen. In totaal is dat ongeveer 20 procent van het personeelsbestand van XBOX, meldt Business Insider. Dit is daarmee de grootste ontslagronde in de gamegeschiedenis. Het vorige record stond ook al op naam van Microsoft, toen het bedrijf vlak na de aankoop van Activision Blizzard zo'n 1900 werknemers ontsloeg.
Dat was voornamelijk om overlap in functies te voorkomen. De huidige ontslagronde komt simpelweg doordat XBOX er niet goed voor staat. Het bedrijf heeft er al jaren moeite mee om winst te maken met zijn gamingdivisie. Na de komst van Sharma eerder dit jaar werd al gauw duidelijk: het roer moet radicaal om, omdat de huidige situatie onhoudbaar is.
In haar blogpost is Sharma eerlijk over de huidige situatie. Door de gestegen geheugenprijzen maakt Microsoft steeds meer verlies per console. Tegelijkertijd heeft de strategie van XBOX onder leiding van Phil Spencer niet opgeleverd wat Microsoft ervan had verwacht. Hij richtte zich de afgelopen jaren voor een groot deel op abonnementendienst Game Pass. Ook besloot hij om een deel van de games naar andere platforms te brengen. Onder Spencers leiding kocht Microsoft ook vele gamestudio's om zijn gameaanbod snel uit te breiden.
Dat was niet de juiste keus, zegt Sharma nu. "Het is niet mogelijk of wenselijk om elke geweldige onafhankelijke studio te bezitten. We hebben ook geleerd dat we niet het beste huis zijn voor ieder type studio. In een normaal jaar verloren we 64 dollarcent per geïnvesteerde dollar."
Compulsion Games en Double Fine moeten op eigen benen zien te staan
Bijna alle XBOX-studio's zaten de afgelopen maanden op het hakblok, als we de geruchten mogen geloven. Slechts een handjevol studio's levert consequente successen op. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om Playground Games, waarvan de Forza-titels steevast miljoenen exemplaren verkopen. Ook Minecraft-ontwikkelaar Mojang en Halo Studios hoefden niet om hun voortbestaan te vrezen. Sterker nog: volgens insider Jez Corden is deze herstructurering juist deels bedoeld om meer middelen vrij te maken voor de ontwikkeling van Halo-games. Gamejournalist Stephen Totilo meldt op zijn beurt dat Microsoft flink meer wil investeren in Minecraft.
Twee studio's leveren echter consequent de minste verkopen op: Compulsion Games en Double Fine. Hoewel de studio's niet meteen worden gesloten, krijgen ze ook geen nieuwe geldschieter. Ze moeten het weer, net als voor de koop door Microsoft, in hun eentje zien te redden. Daarbij behouden ze wel de rechten op hun eigen intellectual property.
De vraag is of ze dat gaat lukken. Compulsion Games heeft bijvoorbeeld nog geen enkel groot succes op zijn naam en de ontwikkeling van zijn games verliep bijna altijd moeizaam. De We Happy Few-ontwikkelaar deed zeven jaar over zijn recentste game, South of Midnight, terwijl het spel niet in de buurt van Microsofts commerciële doelstellingen kwam, aldus Corden.
Double Fine heeft wat meer op zijn conto. De kleine ontwikkelaar gooide in 2005 en 2009 hoge ogen met Psychonauts en Brütal Legend, hoewel beide games de niche niet ontstegen. Voor de financiering van Psychonauts 2 moest de studio zich dan ook wenden tot crowdfunding via Kickstarter, aangezien geen uitgever zich eraan wilde wagen.
Na de overname door XBOX in 2019 bleef de studio dicht bij zijn roots met de ontwikkeling van kleinere, kunstzinnige games. Al kun je je afvragen of de studio daar niet wat te ver in ging. Zijn laatste twee titels, vuurtorengame Keeper en pottenvechtspel Kiln, waren dusdanig niche dat ze vrijwel geruisloos voorbijgingen. Het is dus ook niet verrassend dat ze volgens Corden weinig zijn verkocht; multiplayergame Kiln wist slechts een piek van 193 gelijktijdige spelers op Steam te bereiken.
Bloomberg-journalist Jason Schreier beweert wel dat het ook niet per se de bedoeling was dat de games winstgevend zouden zijn. De voormalige XBOX-ceo Phil Spencer zou studio's vooral de opdracht hebben gegeven om goede games te maken om de Game Pass-catalogus mee te spekken. Het is geen geheim dat Spencer zich de laatste jaren volkomen richtte op Game Pass. Volgens Sharma is het aantal abonnees alleen onvoldoende gegroeid om op deze lijn door te gaan.
Ninja Theory en Undead Labs worden verkocht
Ninja Theory en Undead Labs moeten ook de XBOX Games Studios-familie verlaten. In tegenstelling tot bij Compulsion Games en Double Fine heeft Microsoft voor beide partijen een koper gevonden, al is nog niet duidelijk wie. Wel maken beide bedrijven in elk geval hun huidige games, Senua en State of Decay 3, af. Volgens Totilo hoeft de nieuwe eigenaar van Undead Labs State of Decay 3 niet bij release beschikbaar te maken op Game Pass, ondanks dat Microsoft daar wel mee adverteerde.
Vooral Ninja Theory lijkt een aantrekkelijke koop. Het bedrijf heeft bijvoorbeeld een geavanceerde (en gewilde) mocapstudio opgebouwd. Zo kan Ninja Theory in zijn studio realtime bewegingen – waaronder van het gezicht – vertalen naar een personagemodel, iets wat in weinig andere mocapstudio's mogelijk is.
Het is één XBOX-studio eerder al gelukt om op deze manier aan een sluiting te ontsnappen. Microsoft was in 2024 van plan om Tango Gameworks te sluiten, maar de Zuid-Koreaanse uitgever Krafton voorkwam dat door de studio over te nemen, inclusief de rechten op het bejubelde Hi-Fi Rush.
Toekomst Arkane is nog onduidelijk
Tot slot een twijfelgeval: Arkane, de studio die eerder de Dishonored-serie en Deathloop maakte. Microsoft beraadt zich nog over de toekomst van deze studio. Het bedrijf onderzoekt volgens Bloomberg of het mogelijk is om deze studio te verkopen of onafhankelijk verder te laten gaan. Die gesprekken kunnen nog maanden duren, omdat Microsoft hierbij te maken heeft met strengere Franse wetgeving.
Het is niet zeker wat dat betekent voor de game waar Arkane nu al geruime tijd aan werkt, Marvel's Blade. Tom Warren van The Verge schreef vorige maand dat Microsoft overweegt om Blade te schrappen. Nu meldt hij dat de game intern is uitgesteld en het budget heeft overschreden, maar de toekomst van de game blijft voorlopig onzeker.
Hoewel dit al behoorlijk ingrijpende veranderingen zijn, lijkt het hier niet bij te blijven. Ook bij andere studio's, zoals DOOM-ontwikkelaar id Software en Elder Scrolls Online-maker ZeniMax Online Studios, zouden maandag een groot aantal ontslagen zijn gevallen.
Ook het hele komende jaar staat nog in het teken van de reorganisatie. Dat betekent in ieder geval dat Microsoft nog honderden XBOX-werknemers ontslaat. Of er ook nog meer studio's worden afgestoten, is onduidelijk. De XBOX-reset is hoe dan ook nog verre van voltooid.
/i/2007373240.png?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2008248520.jpeg?f=imagenormal)
/u/381607/have%2520a%2520nice%2520day%2520-%2520small.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/173388/crop5dbbf7660b2c7_cropped.jpeg?f=community)
:strip_exif()/u/284473/crop598caffe294d9.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/103363/gizmo.jpg?f=community)
/u/281364/crop6a1c5ee499300.png?f=community)
/u/2167782/crop6717af3b689d5.png?f=community)
/u/954149/crop5984ccfcadb91.png?f=community)
/u/295537/crop6a47cb1821f62_cropped.png?f=community)