Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Tomas Hochstenbach

Redacteur componenten

Nvidia RTX 3080 Round-up

Vijf videokaarten op de testbank

Verkrijgbaarheid en crashende RTX 3080's

Eén ding is zeker, aandacht komt Nvidia in de eerste weken na de introductie van zijn GeForce RTX 3080 niet tekort. Dat begon al met de zeer beperkte voorraad. Nvidia's eigen webwinkel, waar het exclusief zijn eigen Founders Editions verkoopt, kon de drukte al gauw niet meer aan en werd naar verluidt ook overstelpt door bots die geautomatiseerd probeerden weg te kapen wat ze konden. Bij de verkoop van custom modellen door reguliere shops ging het niet veel anders; diverse winkels stelden direct bestellimieten in. Desondanks is de toevoer nog altijd veel te klein om aan de vraag te voldoen.

De vraag onderschat?

De RTX 3080 Founders Edition op de website van Nvidia

Nvidia bood daarvoor al gauw zijn excuses aan en schreef dat zowel het bedrijf zelf als zijn partners, fabrikanten van custom videokaarten met een Nvidia-gpu, de vraag hadden onderschat. Daar durven we de nodige vraagtekens bij te zetten. De reacties op de aankondiging van de RTX 3080 waren overwegend positief, terwijl nota bene Nvidia-ceo Jensen Huang zelf verklaarde dat het voor alle eigenaren van een videokaart uit de Pascal 10-serie tijd was om te upgraden. Vooraf was meer dan duidelijk dat de vraag enorm zou zijn.

De echte oorzaak van de tekorten ligt vermoedelijk toch bij Nvidia zelf. De gpu-ontwerper is pas twee weken voor de release begonnen met het leveren van productiechips aan zijn partners. In die tijd testen, binning, kaarten produceren en op het vliegtuig zetten is een race tegen de klok die nooit had kunnen resulteren in voldoende voorraad bij lokale computerwinkels. Voorafgaand aan de introductie mochten de diverse Nvidia-partners aangeven hoeveel chips ze nodig hadden, waarop Nvidia vervolgens een verdeling heeft vastgesteld: de zogenaamde allocatie. Van diverse betrouwbare bronnen bij videokaartfabrikanten begrijpen we dat Nvidia voorafgaand aan de launch slechts rond de 10 procent van de beloofde allocatie heeft uitgeleverd. Dit probleem duurt eigenlijk nog steeds voort; de productiebottleneck zit niet bij de partners, maar bij de toelevering van gpu's door Nvidia zelf. Op korte termijn speelt bovendien een rol dat China van 1 tot 7 oktober zijn Golden Week viert, waardoor veel fabrieken een week dicht zijn.

Stabiliteitsproblemen

Je zou kunnen stellen dat de actuele ontwikkeling een direct gevolg is van het bovenstaande. Al in het weekend na de release postte de eerste tweaker op GoT een topic waarin hij stabiliteitsproblemen met zijn RTX 3080 beschreef. Dat treft niet alle, maar afgaande op de meldingen een substantieel aantal videokaarten. Geen van onze testexemplaren vertoonden problemen.

De eerste verdachten waren de condensators op de achterkant van de gpu, waarover het Duitse Igor's Lab als eerste publiceerde. Volgens de ontwerprichtlijnen van Nvidia mogen fabrikanten een combinatie van grote SP-caps en kleine mlcc's gebruiken. Elk type condensator heeft andere karakteristieken. SP-caps hebben doorgaans een grotere capaciteit en zijn beter bestand tegen hoge temperaturen; mlcc's zijn sneller en daarmee geschikter voor hoge frequenties. Goed om te weten is verder dat SP-caps goedkoper zijn, zowel wat inkoop als wat tijd op de pick&placemachine betreft. Eén groot component plaatsen is immers sneller gedaan dan tien kleintjes.

De Inno3D RTX 3080 iChill X3 met vijf SP-caps en tien mlcc's (links), en de ASUS TUF Gaming RTX 3080 met zes keer tien mlcc's

In de praktijk hebben fabrikanten diverse combinaties van SP-caps en mlcc's toegepast. Voor de door ons geteste kaarten hebben we de configuraties in de onderstaande tabel verzameld. Bij enkele modellen, zoals de Zotac RTX 3080 Trinity en de Gigabyte RTX 3080 Gaming OC, zijn zelfs alle mlcc's ingeruild voor SP-caps. Hoewel deze fabrikant zich nauwelijks richt op de Benelux-markt, lijkt vooral de Zotac op internationale fora oververtegenwoordigd in de meldingen van stabiliteitsproblemen. Gigabyte zegt in een reactie dat uitsluitend de keuze voor SP-caps geen reden voor instabiliteit kan zijn en dat de gekozen configuratie is goedgekeurd door Nvidia.

SP-caps Mlcc's
Nvidia Founders Edition 4 2x 10
ASUS TUF 0 6x 10
Gigabyte Gaming OC 6 0
Inno3D iChill X3 5 1x 10
MSI Gaming X Trio 5 1x 10

In reactie op de ontstane ophef kwam Nvidia met een statement:

"Onze partners passen ons ontwerp regelmatig aan, waarbij we nauw samenwerken. De juiste verhouding tussen SP-cap's en mlcc's kan variëren per ontwerp en is niet noodzakelijkerwijs een indicatie van de kwaliteit."

Kort daarop bracht Nvidia een driverupdate uit die de v/f-curve van GeForce RTX 3000-videokaarten aanpast. De v/f-curve bepaalt hoeveel spanning vereist is om een bepaalde klokfrequentie te kunnen handhaven. In onderstaande vergelijking zie je de v/f-curve van de ASUS TUF Gaming, Gigabyte Gaming OC en MSI Gaming X Trio, voor en na het installeren van de nieuwe driver.

Het effect van de driver lijkt per kaart te verschillen; de Gigabyte vereist een hogere spanning voor de lage kloksnelheden, de ASUS juist voor de hogere klokfrequenties. Bij de MSI en Nvidia Founders Edition lijken we zelfs een licht tegenovergesteld effect te zien. In theorie leiden hogere spanningen tot een hoger stroomverbruik en kan dit de kaart zodoende forceren om een lagere 'stap' in de boostcurve te kiezen, maar in de praktijk is dat effect zo marginaal dat het binnen de marge van onze prestatiebenchmarks valt.

Vlnr: Gigabyte RTX 3080 Gaming OC, MSI RTX 3080 Gaming X Trio, ASUS TUF Gaming RTX 3080, Nvidia RTX 3080 Founders Edition. De grijze lijn is de nieuwe GeForce 356.55-driver, de blauwe is de vorige 356.38-driver.

Met de driverupdate lijken de stabiliteitsproblemen voor de meeste getroffen gebruikers opgelost. Dat wil overigens niet zeggen dat de hardware geen rol speelde in de oorzaak ervan. Wellicht heeft een 'betere' condensatorconfiguratie nu alleen nog een iets hoger overklokpotentieel als gevolg, maar dat wordt natuurlijk door nog veel meer factoren beïnvloed.

Wie is verantwoordelijk?

Eerder schreven we al dat Nvidia óók deze problematiek primair aan zichzelf te danken heeft. Tot enkele weken voor de introductie hadden de diverse fabrikanten slechts de beschikking over test-gpu's die geen enkele indicatie van de prestaties gaven. Het draaien van benchmarks of games was met de bijgeleverde drivers onmogelijk, in een poging om die zo lang mogelijk onder de pet te houden. Het enige dat de Nvidia-partners konden doen, was de door Nvidia zelf ontwikkelde NVPunish-stresstest draaien. Doordat die de gpu opwarmt, konden fabrikanten zo kun koelers testen, maar blijkbaar kwamen de stabiliteitsproblemen in die test niet naar boven.

Testen op stabiliteit in echte workloads en games werd de fabrikanten dus onmogelijk gemaakt, terwijl de tijdsdruk toen er eenmaal productie-gpu's werden geleverd, enorm was. Om toch nog een paar videokaarten op release in de winkels te hebben liggen, vertrouwden de fabrikanten op de ontwerprichtlijnen van Nvidia en de uiterst strenge Greenlight-certificatie die elk ontwerp, van pcb tot het design van de doos, moet doorstaan.

Natuurlijk zijn Nvidia's partners uiteindelijk verantwoordelijk voor de kwaliteit van de producten die ze verkopen, maar in de praktijk lagen vrijwel alle instrumenten om het ontstaan van deze problematiek te kunnen voorkomen, in handen van Nvidia, dat die instrumenten niet heeft gebruikt.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Lees meer


Apple iPhone 12 Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5 Sony XH90 / XH92 Samsung Galaxy S21 5G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True