Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Meer dan helft Nederlandse zendmasten ondersteunt nu 5G

Meer dan de helft van de zendmasten in Nederland had eind vorig jaar 5G. Dat aantal is sinds de zomer van vorig jaar met 10 procentpunt gestegen. Naast 4G is 2G nog altijd de dominante techniek op Nederlandse mobiele netwerken.

Het aantal zendmasten met 5G was in december 8105, terwijl er in Nederland in totaal 15.747 zendmasten te vinden zijn, zegt het Antennebureau. Die overheidsinstantie publiceert elke maand een overzicht van zendmasten in Nederland. In totaal zat 5G op 39,6 procent van de masten in juli vorig jaar en in december was dat gestegen naar 51,5 procent.

In de tussentijd blijft 4G de dominante techniek; 96 procent van de zendmasten heeft 4G aan boord. Ook 2G is er nog veel: rond 93 procent, al neemt het percentage heel langzaam af. Het percentage 3G-masten is ongeveer gelijk gebleven: rond 63 procent.

Er zijn nog 265 masten met alleen 3G en 190 met alleen 2G, maar die aantallen nemen af. Vrijwel alle masten ondersteunen meerdere netwerktechnieken tegelijk. De combinatie van 2G, 3G, 4G en 5G komt nu het vaakst voor, maar veel masten hebben ook een combinatie van 2G, 4G en 5G of 3G, 4G en 5G. Er zijn maar vier masten in Nederland met alleen 5G aan boord.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Door Arnoud Wokke

Redacteur mobile

18-01-2021 • 11:19

132 Linkedin

Reacties (132)

Wijzig sortering
Alhoewel mij de snelheid van 5G me op dit moment niet veel interesseert, merk ik dat op sommige plekken waar ik voorheen met 4G géén bereik had, ik dat nu wel (minimaal) heb met 5G. En dat is een positieve ontwikkeling van dit nieuwe netwerk.
Volgens mij hebben lagere frequenties een groter bereik en dringen ze beter door bebouwing en reiken verder. Hogere frequenties hebben een grotere bandbreedte en dus meer snelheid. Als je op de 5G 700MHz band zou zitten dan zou je dus mogelijk meer dekking/bereik kunnen hebben dan op de 800MHz 4G band.

4G
800MHz - Vodafone (10 MHz) / KPN (10MHz) / T-Mobile (10MHz)
900MHz - Vodafone (10 MHz) / KPN (10MHz) / T-Mobile (15MHz)
1800MHz - Vodafone (20 MHz) / KPN (20MHz) / T-Mobile (30MHz)
2600MHz - Vodafone (30 MHz) / KPN (10MHz) / T-Mobile (25MHz)

5G
700MHz - Vodafone (10 MHz) / KPN (10MHz) / T-Mobile (10MHz)
1400MHz - Vodafone (15 MHz) / KPN (15MHz) / T-Mobile (10MHz)

4G en 5G
2100MHz - Vodafone (20 MHz) / KPN (20MHz) / T-Mobile (20MHz)

Correct me if I'm wrong.
Vodafone doet sinds 2 weken 4G op 700MHz, die hebben nog maar ~10 masten die dat ondersteunen, zijn net begonnen met de uitrol -> https://antennekaart.nl/k...765&lng=5.16632080&zoom=8

1400MHz wordt ook alleen nog maar ingezet op 4G. Nu heeft alleen KPN deze band live in de helft van het land, en Vodafone sinds een paar weken op een enkele mast in Almere. T-Mobile heeft hem nog niet live, maar is wel aan het testen en gaat hem ook inzetten op 4G.

2100MHz is 3G/4G op dit moment, ook nog geen 5G.

Vodafone 5G zit op 1800MHz, TMO en KPN op 700MHz.
Wat betekenen de cijfers in zo'n bolletje op Antennekaart.nl?
Die getalletjes komen overeen met de gebruikte frequentieband. 28 is 700MHz en 3 is 1800MHz. Een volledig overzicht vind je op https://antennekaart.nl/page/frequencies
Wow, bedankt voor die link.
Ik schrik eigenlijk wel hoe weinig masten er in mijn dorp staan en begrijp nu ook wel waarom de binnenhuis dekking van alle drie de grote providers heel slecht is. Zonder "wifi calling" is er met alle drie de providers enkel tegen het raam geplakt een beetje te bellen. (nee geen betonnen bunker, gewoon een 10 jaar oud "nieuwbouw" huis).

Hopelijk brengen de lagere 5G frequenties in de toekomst uiteindelijk wat betere dekking.
Nieuwbouw huizen hebben goede isolatie in de muren. Dat zorgt ervoor dat je er warmer bij zit dan ik in mijn vooroorlogse stadspand, maar dekkingsissues heb je dan wel (ook met Wifi zelf)

Je moet maar zo denken: door Wifi-bellen en extra AP’s kun jij nog je probleem relatief goedkoop oplossen.

Om mijn huis energiezuinig te maken ben ik tien-duizenden euro’s verder.
Als je goed kijkt zet Vodafone 700MHz in voor 4G.
Klopt, daarom ook de eerste zin in mijn post: 'Vodafone doet sinds 2 weken 4G op 700MHz' ;)

[Reactie gewijzigd door jk-5 op 18 januari 2021 17:49]

Het ligt gecompliceerder. Simpel gezegd is 5G een combinatie van meerdere frequenties tegelijk. Met deze techniek zijn ze al ooit begonnen tijdens 4G+. Op dit moment zijn er slecht een paar mogelijkheden, maar over een jaar of 5 wordt het pas echt interessant (26 GHz en later nog hoger)
Kortom op dit moment bestaat 5G dus eigenlijk nog niet echt maar is er sprake van een nogal uitgeklede/ nog niet aangeklede versie. Met alleen een 7xxMHz frequentie is er wel bereik maar niet echt sprake van 5G. ;)
wanneer is er spraken van echte 5G?
kan volgens mij in elke band net als 4G?
'Vroeger' ging een signaal van A naar B. Met 5G (4G+) ligt dat nogal anders.
Ik vergelijk het wel eens met een zak pepernoten gooien van A naar B
Met 5G gaat het niet alleen sneller, maar gaat bij A alles ook nog eens uit de verpakking en via verschillende routes (/masten - omwegen maakt niet uit ;-) En alle duo-, kwintet- en solopepernootjes komen via verschillende wegen/frequenties weer ingepakt aan bij B. Tegelijk kun je ook gerust een bos prei meesturen en een kinderfiets ontvangen van C. (niet letterlijk natuurlijk ;) )
De mogelijkheden zijn eindeloos. De grootste beperking lijkt mij de storingsgevoeligheid van het geheel. Bij weersomstandigheden als sneeuw en mist wordt het een hele uitdaging.

[Reactie gewijzigd door DeComponeur op 18 januari 2021 12:38]

Techniek bestaat al sinds WIFI N dacht ik; MIMO: Multi Input Multi Output
5G is net zoals 4G een combinatie van een hele stapel technieken. Het stelt bepaalde minimumeisen aan een device, maar niet alle technieken zijn verplicht. Sommigen werken alleen als zender en ontvanger aan allebei voldoen.

De gebruikte banden zijn een goed voorbeeld: de 26 Ghz band is duidelijk 5G, maar optioneel. Het werkt alleen als zender en ontvanger beiden ondersteuning hebben.

Binnen bestaande banden gebruikt 5G een andere codering, met efficientere en snellere Forward Error Correction codes. @DeComponeur heeft dus ongelijk als hij zegt dat een 5G band zonder freqnecy aggregation "niet echt 5G" is. Je ping zal meetbaar beter zijn met 5G, ook met maar 1 band.
Op de keper beschouwd heb je gelijk, het is meetbaar beter, maar ik zei vooral dat dit 'een nog niet aangeklede versie' is, iets wat jij volgens mij ook probeert duidelijk te maken ;)
Ik heb mijn twijfels of 26GHz in complexe situaties echt werkt ... even een paar mensen die het uitproberen in een test omgeving misschien, honderden mensen op een kluitje? Ik betwijfel het.

Beamformen voor honderden ontvangers met het kalibreren van de verbinding en verwisselen van zender tientallen keren per seconde (want je kop tussen de telefoon en zender doen haalt op slag het hele directe signaal weg). Ik betwijfel of ze het kunnen op het moment.
Yep, we (ze) zijn er nog lange niet...
Leesvoer november 2020: reviews: Waarom we nog geen supersnel 5G hebben
Tot nu toe haal je met 26GHz tientallen meters, of dat ooit honderden gaat worden betwijfel ik...
misschien met mooi weer op een plein of in een stadion...
De afstand is het probleem niet echt, met open zicht en een phased array antenne (dus hoge gain) lukt dat wel. Het probleem is de ontvangers volgen en de verbinding kalibreren.
Beamformen werkt eigenlijk makkelijk X1...8 en Y1...8
jouw Mobiel meet welke beam het sterkste in juiste volgorde dus XY bv 33,34,43,44
De zender stuurt dan jouw data over die beams jouw data.
Dit rapport gaat dacht ik 250 x per seconde heen dus de zender krijgt vanjouw 250x per seconden welke beam hij de data moet dumpen.
Bovenstaande geld ook voor omliggende site's.
Kan makkelijk en goed werkt electronica is snel genoeg.
Netwerk weet welke Beam het zwaarste belast heeft dus zal uit middelen over de beste preformance
Het is toch 5G op het moment dat je het 5G mag noemen? Ik vind "er is niet echt sprake van 5G" altijd zo vreemd klinken. Als er echt geen sprake is van 5G, dan zou het toch stom zijn als mobiele providers het wel zo noemen?
Yep wat mij betreft is dat ook best stom ;) En de naam 5G gebruiken is nog steeds behoorlijk prematuur.
Er is al enige tijd 'verwarring' en ik denk commercieel belang om 5G alvast te introduceren terwijl het nog jaren duurt voordat we echt gebruik kunnen maken van alle 'beloofde mogelijkheden'
Twee jaar geleden werd 4G+ al omgedoopt tot 5G Evolution
nieuws: Amerikaanse provider hernoemt 4g+ naar '5G Evolution'
Op zich prima hoor maar vergeleken met de 5G die er over een paar jaar aankomt is de huidige 5G
nu al nostalgisch en antiek :+
Zie ook de al eerder geplaatste reviews: Waarom we nog geen supersnel 5G hebben
Mensen hangen er gewoon een waarde aan die er niet is. Volgens mij vallen de technieken die nu als 5G worden bestempeld gewoon onder 5G, dan is het dus ook gewoon echte 5G. Dat het niet zo snel is als mmWave doet daar niks aan af.
Ja hoor in principe heb je gelijk.
Het zijn vooral bedrijven die 'ons' lekker maken met beloftes van zaken die er nog lang niet zijn, zoals bijvoorbeeld het Giganet van Vodafone Ziggo. Is dat kwalijk? Mwah, alles is relatief, ik vraag me wel af wat 'ze' 'ons' over 5 jaar beloven, als dit wat ze nu beloven er waarschijnlijk nog niet eens is :+
Met dit soort belofte-redenaties is elke boomstam in het water een potentiële oceaanstomer, elke sprong omhoog een raketlancering en appelleren mijn gedachtegangen hierover nauwelijks aan de verstandelijke vermogens van een scheef gebakken kleiduif met leerstoornissen... :z
Als er geen sprake is van 5G, zouden mobiele provider dat ook niet zo noemen? Toch?

reviews: Getest: 5g in Nederland

TLDR; toch wel.

Altijd zelf blijven nadenken en niet zomaar alles voor waar aannemen. Zeker niet als het gaat om grote bedrijven die enorme investeringen terug moeten verdienen.
De providers zijn daar echter ook weer vrij specifiek en ze handelen volgens de specificatie. Het is misleidend omdat je de suggestie wekt dat het daadwerkelijk gebruik maakt de nieuwere technieken zonder dat dat het geval is, maar dat is wel een tamelijk andere discussie. Waar ik op reageerde is vooral het idee dat zelfs áls je via wat onmiskenbaar 5G is een verbinding hebt, er soms wordt gedaan alsof dat geen 5G is omdat het niet zo snel is als het maximum dat je binnen de specificatie kunt bereiken.
Waar ik op reageerde is vooral het idee dat zelfs áls je via wat onmiskenbaar 5G is een verbinding hebt, er soms wordt gedaan alsof dat geen 5G is omdat het niet zo snel is als het maximum dat je binnen de specificatie kunt bereiken.
Ja klopt. Kan dat wel begrijpen opzich. Mensen gaan ervan uit dat een nieuwere techniek ook "beter" is en veel mensen linken dat enkel aan de snelheid van hun verbinding. Dat samen met het stukje misleiding zou ik ook snel geneigd zijn om te zeggen 'dit is geen 5G', maar echt juist is dat niet natuurlijk.
Naast de perfecte uitleg van @jk-5 nog even toevoegen dat alleen T-Mobile 900 MHz op dit moment gebruikt voor 4G (naast 2G). KPN gebruikt het voor 2G en 3G en Vodafone voor 2G.

[Reactie gewijzigd door ep667 op 18 januari 2021 14:09]

Klopt een grotere golf (dus lagere snelheid) zal verder komen als de straling even hoog is.
Zolang er een 4G anchor band nodig is, heeft 700Mhz 5G met 4G anchor op 1800Mhz geen voordeel. Bij 800Mhz anchor met 700Mhz heeft nog geen toestel ondersteuning. Zodra 5G SA komt heeft de 700Mhz pas dekkings voordeel, maar een hoop andere nadelen, zoals geen CA met 4G.
Dual connectivity werkt ook andersom. Dus met een standalone 5G verbinding op een 5G core kun je nog steeds LTE carriers koppelen, met de gNB als de master node.
Helaas staat dit wel in 3GPP, maar geen enkele fabrikant ondersteunt het.....
Zou het niet juist andersom moeten zijn? Als het om dezelfde toren gaat dan heeft 5G over het algemeen minder bereik.
Als je met 5G bent verbonden heb je ook nog een secundaire 4G verbinding. Je zult dus geen 5G dekking kunnen hebben op plekken waar je geen 4G hebt. Wel helpt de lage frequentie. Je signalling gaat over 4G (niet heel veel data), en dan kan het echte verkeer via 5G plaatsvinden, wat een stabielere verbinding heeft.

Het helpt ook zeker dat T-Mobile en KPN alle 5G masten hebben voorzien van nieuwe grote antennes, die gevoeliger zijn voor uploadsignalen. Bij Vodafone is de strategie heel anders en zul je geen winst hebben op dekking of snelheid.
Heb je toevallig ook een verklaring voor het feit dat hier 5G zelfs langzamer is dan 4G met een Vodafone verbinding? Met beide heb ik vol bereik.
De strategie van Vodafone is heel anders dan die van KPN en T-Mobile. T-Mobile is nu al zeker 2 jaar bezig om zendmasten om te bouwen voor de ondersteuning voor 700MHz (zelfs al voordat ze de vergunning hadden om het te gebruiken). Daarom hebben ze op dit moment al bijna 3000 masten waar op deze frequentie 5G aanstaat.

KPN heeft ook een strategie gekozen waarbij ze alle masten gaan ombouwen van Ericsson naar Huawei in 2 jaar tijd, waarbij ze deze 700MHz band ook meteen meenemen.

Vodafone heeft gekozen om niet te beginnen met uitrollen van 700MHz, maar 5G in te zetten op een bestaande band die op veel plekken aanwezig is (1800MHz), waar ze door middel van DSS (Dynamic Spectrum Sharing) de beschikbare ruimte in die band op basis van vraag dynamisch inzetten voor 4G of 5G. Doordat ze dit op een band doen die ze al hadden ipv het toevoegen van een nieuwe band zoals KPN en T-Mobile heb je geen netto snelheidswinst. Nu heeft 5G bij de zelfde hoeveelheid spectrum als bij 4G wel een kleine winst in snelheid, maar deze winst wordt teniet gedaan door de overhead die DSS met zich meebrengt. Door DSS gaat zelfs een stuk capaciteit verloren voor 4G-only apparaten.

Waar KPN en T-Mobile inmiddels bezig zijn om al het spectrum dat ze hebben in te zetten op een groot deel van de masten, is Vodafone nu bezig met het landelijk uitrollen van 1800MHz (Dit had T-Mobile al aan het begin van het 4G tijdperk gedaan, en ook KPN nam deze band vrijwel overal mee).
Dit alles zorgt ervoor dat KPN en T-Mobile vele malen beter presteren dan Vodafone. Doordat ze dedicated spectrum inzetten voor 5G in plaats van DSS zoals Vodafone doet is het verschil tussen 4G en 5G nu al goed voelbaar.

DSS was een grote belofte voor 5G, maar nu wereldwijd veel providers ermee bezig zijn blijkt dat het in de praktijk de verwachtingen en beloftes niet waar kan maken. Aan het einde van 2020 deed zelfs de CEO van de internationale Vodafone groep de uitspraak dat 5G uitrollen met alleen DSS zonder dedicated spectrum geen enkel voordeel heeft voor de klant en zelfs als misleidend kan zien. Het doel is hierbij niet zo zeer om 5G uit te rollen, maar om een 5G icoontje in beeld van de telefoon te krijgen. nieuws: Ceo Vodafone: 5G zoals Vodafone dat in Nederland aanbiedt misleidt co...

[Reactie gewijzigd door jk-5 op 18 januari 2021 13:40]

En dit (DSS + ik ga voorlopig geen 5G gebruiken), samen met het feit dat Vodafone het minder goed doet dan T-Mobile (qua dekking en snelheid), was voor mij de reden om te switchen.
Bij de nieuwe locaties van Vodafone kun je in theorie wel degelijk een positief effect ondervinden omdat ze nu de 700 MHz-frequentie voor 4G ondersteunen waar anderen dat niet doen.

Voor 5G heb je toch nog altijd een hogere band nodig dus Vodafone is de enige die zelfstandig gebruik van de laagste band mogelijk maakt.

Uiteindelijk maakt het allemaal niet zo heel veel uit. Maar idd, KPN lijkt betere dekking te hebben met haar nieuwe Huawei-installaties dan vroeger met de Ericsson-installaties.
Ja daar heb je gelijk in. Het verschil zit hem puur in het gebruik van DSS. De snelheidswinsten die 5G heeft tov 4G worden teniet gedaan door overhead van DSS. Dezelfde overhead heb je op 4G, wat je daar helaas dus ook capaciteit kost.
Dat is onzin, want je hebt het wel over 20Mhz op 1800 met 4G en 5G, t.o.v 10Mhz 800 4G en 10MHz 700 5G. Overhead verlies is identiek, maar bij Vodafone kun je wel 20Mhz krijgen voor 5G en bij de andere niet
Dat is onzin, want Vodafone had al van te voren die grotere antennes en aparte HF antennes, dat je nu 2 verschillende antennes in een grote stopt, maakt het niet beter, hoogsten ziet er beter uit.
De oude setups van Vodafone met losse low-band antennes ondersteunen de 700MHz band niet. Pas de nieuwe Huawei antennes die ze sinds iets meer dan een jaar gebruiken ondersteunen deze. Zelfde voor het oude type Huawei antenne van T-Mobile en de oude Kathrein antennes van KPN.
Wellicht ligt het aan de iPhone 12 Pro? Voorheen bij mijn huisarts met mijn oude iPhone 11 Pro met 4G geen bereik, hooguit naar E (Edge), maar daar kun je niets mee.

De laatste keren met mijn iPhone 12 Pro op 5G wél bereik, zo ook bij Albert Heijn hier om de hoek. Ik ging er vanuit dat het door 5G kwam...
Theoretisch komt 5G minder ver vanwege de hogere frequentie die gebruikt wordt. Deze heeft een korter bereik en komt slechter door muren en ramen heen.

Volgens mij heb je meer masten nodig voor dezelfde dekkingsgraad.
Klopt niet. 5G zit bij KPN en T-Mobile juist op een latere frequentie, namelijk 700 MHz. Wel heeft 5G nog de ondersteuning nodig van 4G op 800 MHz band, maar 5G heeft dus geen slechter bereik dan 4G.
Samsung-telefoons ondersteunen wat jij noemt niet trouwens. De 700 en de 800 MHz-band kunnen niet tegelijkertijd worden gebruikt in een CA of 4G/5G configuratie. Beperking van chip of versterker waarschijnlijk.
En Vodafone is ook begonnen met 700 MHz uitrol.
Wel door hun hoog frequent 4G anchorband op.
Theoretisch komt 5G minder ver vanwege de hogere frequentie die gebruikt wordt.
5G kan op alle banden gebruikt worden welke 4G (en 3G/2G/1G) ook gebruikt.
https://antennekaart.nl/page/frequencies

Zo komen er inderdaad hogere frequenties dan 4G bij (echter nog helemaal niet geveild/beschikbaar), lagere frequenties dan 4G (700Mhz ipv 800Mhz) en dezelfde frequenties.

5G is dus (uiteindelijk) veel breder dan 4G in frequentiegebruik (de freq moeten wel beschikbaar gesteld zijn natuurlijk en voor betaald worden).

Echter wat ik eerder begreep heb je op het moment nog een 4G verbinding nodig om 5G verbinding op te zetten, als je dus geen 4G bereik hebt dan heb je ook geen 5G bereik. Dus zijn we nu nog afhankelijk van het bereik van 4G. Dat hij 5G krijgt waar hij eerst 4G kreeg komt dus niet omdat 5G beter is maar omdat Apple hun zaken beter op orde heeft mbt het modem/antenne.

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 18 januari 2021 11:53]

waar staat welke band voor 4 of 5G is?

kortom wat heeft dit te maken met de frequentie dan ?
Wat jij bedoelt zijn de 3,5 en 26 GHz doorontwikkelingen die alleen in 5G gaan komen, maar het is niet zo dat 5G alleen daarin werkt, 5G ondersteunt dezelfde banden als 4G en is op 700 MHz beschikbaar.
Ik denk dat het te voorbarig is geweest om hier een conclusie uit te trekken, aangezien er wel meer variabelen in het spel aanwezig zijn dan alleen de afstand tot de mast en de kwalificatie van de mast (4G /5G)
Dat ligt inderdaad aan je telefoon. Vorige iphones, zoals de X en de XS hadden van zichzelf een uitzonderlijk slecht bereik. Tweakers, maar ook anderen, hebben hier weleens onderzoek naar gedaan en zijn tot die conclusie gekomen. Sinds de iphone 11 en 12 gebruikt Apple weer het gangbare aantal antennes en is de antenneconstructie weer wat beter ingericht en zijn de modems weer wat beter. Nou heeft de extra antenne bij de XS niet geholpen, maar dat was meer een ontwerpfout. Iphones zijn nooit een goede keuze geweest op plekken met slecht bereik of in nieuwbouwhuizen. Ik nam zelf altijd aan dat dat gewoon algemeen bekend was. De 11 is overigens samen met de 12 wat meer marktconform geworden, maar goed is het nog niet te noemen. Een groot deel van de high-end, maar ook budgettelefoons, doen het qua bereik beter. De maximale snelheden zijn wel lager bij budgettoestellen, dat beperkt budgettoestellen. Maar het bereik, dus of je wel of geen stabiel signaal hebt, is bij Apple nog steeds niet zoals het in de prijsklasse zou moeten.

[Reactie gewijzigd door fapkonijntje op 18 januari 2021 11:34]

Je onderbouwt veel van je beweringen niet met een goede bron. Zelf heb ik totaal geen problemen ervaren, dus jouw beweringen kan ik niet bevestigen.
De gelinkte bron linkt zelf ook weer door naar het Tweakers onderzoek en beschrijft de problemen bij de XS. Misschien heb je die niet bekeken?

Ik kan ze hier wel specificeren nog voor je;
nieuws: 'Ontwerp antennes iPhone XS-modellen leidt tot verminderd bereik'
reviews: Ontvangst bij high-end telefoons - Test van signaal en snelheid op 4...

Maar hier ook nog een andere bron; https://www.pcmag.com/new...ar-reception-of-any-phone
Goed te zien dat de iphones wel voldoende snelheid hebben, maar als je naar de grafiekjes kijkt zie je dat de verbinding bij de iphones veel sneller compleet verdwenen is. En dat laatste is daadwerkelijk een issue.

Ook hier zie je dat ze qua bereik relatief laag scoren. Hier ook nog een linkje naar een uitgebreider onderzoek uit Ierland.

[Reactie gewijzigd door fapkonijntje op 18 januari 2021 12:37]

Staan gewoon bronnen bij hoor, die had je kunnen bekijken zonder als een wildebeest tekeer te gaan.

En als je er echt meer zoekt; fapkonijntje in 'nieuws: Meer dan helft Nederlandse zendmasten ondersteunt nu...

[Reactie gewijzigd door fapkonijntje op 18 januari 2021 12:39]

Zeker niet, bereik (dekking) heeft niet te maken met 4G of 5G, maar met de gebruikte frequenties. Bij de veilig heeft de overheid voorwaarde gesteld aan zowel de dekking als de beschikbare bandbreedte. Om snel te voldoen aan de eisen kun je als MNO werken met lage frequenties voor zowel de dekking als beschikbare bandbreedte, er zijn tenslotte toch nog niet veel 5G gebruikers. Het is dan een kwestie van het aanpassen van zorgvuldig geselecteerde opstelpunten. Maar de uitrol gaat echt heel hard, waardoor het bereik nog beter wordt, maar vooral de snelheid toe zal nemen.
Veel bandbreedte voor veel gebruikers/devices komt pas met de hogere frequentie die nog geveild moeten worden.

[Reactie gewijzigd door M_I_E_S op 18 januari 2021 11:34]

Uhm..... waarom denk je dat?

5G zit (op dit moment in Nederland) in de 700 Mhz band. Dat betekent een grotere golflengte en dus zou je in theorie, op dezelfde afstand en bij gelijk vermogen, groter bereik moeten hebben.

[Reactie gewijzigd door eymey op 18 januari 2021 11:37]

Nee hoor, dat hoeft niet. Zie het een beetje als de openbare weg: 4G heeft meer bandbreedte en dekking a la een snelweg, terwijl 5G meer een N-weg is. Op snelwegen ligt de maximumsnelheid doorgaans hoger dan op N-wegen, maar als je steeds in de file staat op de snelweg, dan kan een N-weg sneller zijn. In dit geval dus ook met 4G vs 5G.
Bij mij is het juist andersom. Waar ik voorheen wel kon bellen, kan ik dat nu niet meer. Lang leve bellen over wifi...
Heb een 5g toestel besteld in november maar is nog steeds niet leverbaar. Dat geld natuurlijk voor velen meer. Zodra die geleverd zijn zal 5g goed gaan toenemen.

Wat betreft de snelheid van 5g moeten we nog even wachten tot 5g frequenties geveild zijn.
Kijk, de dekking hebben ze bijna voor elkaar. Nu nog werkelijk ervoor zorgen dat mensen het kunnen gebruiken en ook nodig gaan hebben. Want je kan in de praktijk met 5G niks meer dan wat je met 4G nu ook al kan. Ook al willen de providers je doen geloven dat 5G zoveel verschil maakt :D
Klopt. Op het gebied van snelheid wordt de 3.5GHz band pas in 2022 geveild en beschikbaar gesteld per september 2022. Dan is het nog aan de providers voordat ze het uitrollen dus we moeten nog even wachten op het echt snellere 5G netwerk.
De bundels zijn er tot nu toe ook niet groter op geworden, dus weinig voordeel momenteel om al op 5G te willen zitten.

Tenzij je unlimited hebt, maar ook daar zit je met dag limieten. hmm ja leuk 5G, maar wat heb je eraan op een mobiel ?
Tsja, wat jij en @mvds zeggen, dat hebben mensen ook altijd gezegd over de fiets, het vliegtuig, de auto, de trein, 2g, 3g en 4g. :O

Nee, het is nu nog niet substantieel sneller. Maar het grote voordeel is wel dat al het bestaande dat je nu doet, toch wel degleijk een stukje sneller is. Dus de radio van je telefoon kan ook weer sneller in rust.

En het is gewoon een flinke uitbreiding van de capaciteit op het netwerk. Iedere smartphone die 5g ondersteunt en daar ook gebruik van maakt, maakt weer bandbreedte vrij op de bestaande netwerken. En daar profiteert iedereen van.

Overigens, op 5g van T-mobile is de latency wel degelijk weer een stukje lager dan bij 4g. Was onlangs best lekker toen ik een dagdeel heb thuisgewerkt met tethering omdat het vaste internet in storing lag. Terminalwerk en Zoom gingen allemaal zonder merkbare vertraging :9.
Nou, met 2g kon je niet zoveel, 3g netwerken raakten snel overbelast, dus daarin is de overgang naar 4g wel echt een grote voordeel geweest.

Maar tussen 4g en 5g tsja ik blijf de voordelen voor consumenten zeer beperkt vinden.

De meeste zullen data bundels hebben van 5 a 10 gb per maand, wat moet je daarmee op 5g? Leuk dat upload 100mbps kan gaan, maar met een bundel van 10GB zal je dat toch niet gebruiken.
5G SA is leuk voor operators: kosteneffectiever per verstuurd bit. Uiteindelijk voor ons ook wel grotere bundels.
4G was ook goedkoper dan 3G (en beduidend beter, dat moet ook gezegd) en over 2G zullen we het helemaal niet hebben.
Al heb ik indertijd wel geprofiteerd van dial-up data bij Ben. Sloom maar handig.
Nou, die vergelijking gaat een beetje mank. Ik snap best dat vernieuwing nodig is en dat door vernieuwing oude technologieën obsolete worden maar op het gebied van mobiele netwerken is het vooral een hoop geblaat. De reclame van T-Mobile is daar een goed voorbeeld van... Hippe mensen die je moeten laten geloven dat je 5G nodig hebt om je unlimited te kunnen voelen terwijl 5G amper dekking heeft en zoals eerder aangegeven de techniek (o.a. de frequenties) die nodig is om de voordelen van 5G werkelijk te kunnen benutten niet eens is uitgerold.

Het is gewoon verkooppraat om mensen een nieuwe telefoon aan te smeren.
Dit klopt gewoon niet. 5G via T-Mobile en KPN bieden weldegelijk een verbetering ten opzichte van 4G.

De uploadsnelheid is in de praktijk tegen de 100 mbps. De downloadsnelheid ligt rond de 350 mbps. Dit met een iPhone 12 en T-Mobile. Er zijn nu nog weinig plaatsen en tijdstippen waar je zulke snelheden op 4G haalt.

Of je het nodig hebt is een andere discussie, maar er is weldegelijk een verbetering ten opzichte van 4G.
Sorry hoor, maar die snelheden haal je hier niet op 4G omdat dit kunstmatig gelimiteerd word door de providers (throttling). In je voorwaarden zul je zien dat je up- en download snelheid waarschijnlijk op 75Mbps of 150Mbps begrenst worden (op 4G)

Waarom ze dit doen weet ik niet, want je hebt daardoor alleen maar een hogere airtime (en dus ook minder batterij).

4G+ (Gebruik van 2 frequenties / 2 masten) kan gemakkelijk >200Mbps geven mocht de mast niet te zwaar belast zijn... maar dit kan dus niet door het throttelen

Op het moment is 5G echt puur marketing, de echte effecten (3.5Ghz band oa.) worden pas geveild in 2022!

[Reactie gewijzigd door smiba op 18 januari 2021 12:50]

Wederom onjuist. Ook op 4G heb ik geen snelheidscap zitten. Op 4G tik ik afhankelijk van het tijdstip op de dag rond de 250+ Mbps aan. Upload blijft vaak steken op ca 40 a 50 mbps. Dat past ook prima bij de praktische 4G-snelheden.
De kans dat de 5G-wappies de juiste mast in de fik steken wordt steeds groter. :+
Fun fact, een aantal masten die vorig jaar in brand zijn gestoken waren masten met apparatuur die geen 5G ondersteunen. Na de brand is daar allemaal nieuwe apparatuur geplaatst en hebben die gebieden nu vervroegd 5G gekregen.
Ik las onlangs een onderzoek dat ze 5G masten hadden geplaatst waar er dan ook van in brand werden gestoken.
Opvallend was wel dat de masten die net geplaatst waren nog niet geactiveerd waren voor 5G.
De omwonende mensen ook meer ‘klachten’ hadden over hun gezondheid ondanks dat de masten niet werkten.

Zoals je zegt zijn er ook 4G masten in brand gestoken en ook dan hadden omwonende klachten van hun gezondheid

Die complotdenkers zien een mast en steken ze gewoon in brand of hebben allemaal klachten zonder deftige reden.
En nu er werkelijk 5G masten staan is het aantal klachten aanzienlijk gedaald.
Juist om de reden die je noemt laten de providers nieuw geplaatste masten na nieuwbouw een aantal maanden uitstaan als de locatie een beetje 'gevoelig' ligt, om meteen eventuele klachten te kunnen ontkrachten.
Ik las onlangs een onderzoek dat ze 5G masten hadden geplaatst waar er dan ook van in brand werden gestoken.
Opvallend was wel dat de masten die net geplaatst waren nog niet geactiveerd waren voor 5G.
De omwonende mensen ook meer ‘klachten’ hadden over hun gezondheid ondanks dat de masten niet werkten.
Algemeen bekend nocebo effect

https://nl.wikipedia.org/wiki/Nocebo-effect
Je kunt geen allergische reactie krijgen door een plastic roos als je voor echte allergisch bent.

Wat een vaag begrip.
Placebo effect bestaat dan ook niet volgens u?
Paar jaar gewerkt aan het plaatsen van 3G masten toen dat werd ingevoerd, de gezondheidsklachten kwamen inderdaad regelmatig al binnen voordat de masten waren geactiveerd. En veel van die mensen hadden ook echte klachten, maar je kon ze meestal niet wijsmaken dat het bij henzelf tussen de oren zat en niet onze schuld was.
psychosomatische klachten zullen het wel zijn.
Dan ga ik maar effe een mast in de fik gooien zodat ik ook een van 5G kan genieten rondom huis :+ /s
Men was inderdaad al masten in de fik aan het zetten toen we in Nederland helemaal nog geen 5G operationeel hadden.

Vandaar mijn vorige post ook. :)
Maar zoals ik begreep heeft G5 juist het dubbele aan zendmasten nodig om een goede dekking te krijgen met de hoge snelheid.
Dat klopt, met de hogere frequentie is het bereik en de penetratie van objecten een stuk minder. Ik hoop dat ze er elegante oplossingen voor gaan toepassen: kleinere zendmasten op b.v. lichtmasten. Die staan er al en dan steekt er een "kleine antenne" uit. Wat betreft uiterlijk niks mis mee maar de werkzaamheden er omheen kunnen best wel eens zeer ingrijpend zijn.
Die dingen zijn wel verre toekomstmuziek als het om 5G gaat. Dat zijn dan kleine mmWave antennes of andere small cells. De strategie voor de komende jaren zal zijn met de huidige frequenties (ook nieuwe lage banden zoals 700MHz), met daar bovenop 3.5GHz (wat gigabitsnelheden kan leveren). 3.5GHz is niet heel veel hoger qua frequentie, maar een verdichting van het netwerk qua hoeveelheid masten blijft nodig.

De stap daarna is het mmWave spectrum (26GHz, 39GHz). Dat dekt heel erg veel minder dan de andere frequenties, en daarvoor zou je dus inderdaad antennes in lamptarenpalen kunnen plaatsen. Er is alleen nog niet bekend wanneer we dit spectrum in Nederland gaan zien. De USA is eigenlijk de enige plek waar dit al grootschalig wordt ingezet. Een aantal andere landen zijn ermee aan het testen of hebben een aantal kleinschalige uitrollen
Dank voor de verdere uitleg :)
Ben niet zo thuis in draadloze verbindingen, als er meer zendmasten nodig zijn zitten weinig mensen te wachten op een straatbeeld met overduidelijke masten om het x aantal meter.
Maar zijn de 5G masten ook al klaar voor de 3,5 Ghz band ?, want dat gaat het verschil tussen 4G en 5G echt laten zien
T-Mobile houdt met de bouw van de masten rekening met de plaatsing van een extra antenne voor 3.5GHz. Op nieuwere masten heeft T-Mobile zelfs al antennes hangen die deze band ondersteunen, maar ontbreken de zenders nog.

Bij KPN en Vodafone zie ik nog niet echt wat de strategie gaat worden voor die band. Daar moeten sowieso extra antennes geplaatst worden in de bestaande masten
KPN zou een 2600 TDD RRU kunnen omwisselen voor een 2300-3800 MHz exemplaar later :)
Wie weet wat er over 2 jaar beschikbaar is. :)
ZTE maakt al een 64T64R mMimo antenne die 2600TDD en 3500TDD ondersteunt, dus dat zou zomaar kunnen
Ja antenne, maar de huidige antennes kunnen het ook:
http://x264.nl/dump/kpn_5g_huawei.jpg
(Okay niet waar de Massive Mimo panelen zitten, volgens ene jk-5.)

Volgens mij kan er op die poort gewoon een RRU die 2300 - 3500 MHz TDD ondersteunt.
Zie het een beetje als de huidige 2400 en 5000 MHz WiFi routers. En omdat het TDD is, kan de filtering lokaal gedaan worden, via SDR aanzetten en fine-tunen.
Wat in de volksmond '5 GHz' wifi heet werkt op ca. 5200-5700 MHz, vandaar dat men geen de decimalen in de naam gebruikt zoals bij 2,4 GHz. Men bedoelt er niet mee dat het rond de 5000 MHz werkt ;)
Dat weet ik. Dat hoef je mij echt niet uit te leggen.
Mijn reactie blijft precies zo staan, juist in de MHz context. Het werkt zeker wel 'rond' de 5000 MHz.

http://x264.nl/dump/ open hier wat screenshots en dan snap je wel dat je toevoeging niet nodig is.
Het laagste wifi kanaal op de 5 GHz band is kanaal 36 op 5180 MHz. Goed je kan tegenwoordig op 40 MHz breed werken in die band dus dan is 5160 het uiterlijke minimum. Ik kan niet volgen hoe een stel spectrum grafieken daar verschil in zouden maken, er zijn zat andere diensten die rond de 5000 werken maar dat er 'wat' zit maakt het nog geen 5 GHz wifi. Volgens jouw logica zou je 2,4 GHz ook kunnen aanduiden als 'rond de 2200' MHz omdat je op de spectra daar ook activiteit kan waarnemen, dat is een rare definitie van 'rond' als de daadwerkelijke kanalen alleen maar hoger werken. Echter duid jij die wel correct met 2400 aan, waar slaat die 5000 dan op :?

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 19 januari 2021 15:50]

kan 4G niet in de 3.5Ghz band dan?
Ja, 4G werkt ook in die band. Alleen op 4G is een carrier maximaal 20MHz breed, dus moet je er meerdere van inzetten met CA. Op 5G is een carrier maximaal 100MHz breed

[Reactie gewijzigd door jk-5 op 18 januari 2021 12:51]

Waar zijn de 5G masten van KPN in het noorden van het land? Vodafone en Tmobile staan er al wel..
Ik had mijn vraag anders moeten stellen, waarom heeft KPN zo weinig 5G masten in het noorden vergeleken met de andere 2 providers.
KPN vervangt alle apparatuur bij al zijn zendmasten met nieuwe Huawei apparatuur. Dit doen ze met het olievlek principe, het gebied wordt steeds verder uitgebreid. Ze pakken bepaalde gebieden allemaal in 1 keer aan, waarbij ze de dichtbevolkte gebieden als eerste nemen, en we dus helaas in het noorden nog bijna niks zien, behalve de noodzakelijke ombouw waar flinke overbelasting was.

Het voordeel van deze strategie is wel dat als een gebied is omgebouwd naar Huawei de 5G dekking meteen ook heel goed is.
KPN pakt eerst de dichtbevolkte gebieden (lees: randstad) aan bij het vervangen van de hardware en vervolgens gaan deze vanuit het Zuiden richting het Noorden. De enkele masten die hier al vervangen zijn waren masten die toevallig eerder vervangen werden vanwege mogelijk capaciteitsproblemen.

KPN hanteerde deze aanpak ook tijdens de uitrol van 4G in 2012. Noord-Nederland was als "laatste" aan de beurt. Ik zit trouwens toevallig in een 5G gebied, en ik merk op 4G een enorme vooruitgang. Snelheden van boven de 400Mb/s is nu haalbaar.
tja, Vodafone.... Hier is het een lachertje. Heb op 5G en 4G vol bereik en 4G is hier gewoon sneller. Heb 5G maar uitgezet op m'n telefoon.
Gaat het in dit artikel nou over de echte 5G, of over datgene wat we nu onder 5Gscharen (de 4G+ variant is dat toch?) Ik kan door de bomen het bos niet meer zien wat 5G betreft
Nu alleen nog dorpjes die achteraf liggen. Daar is bereik en 4G nog een groot drama. Voor bereik moeten we of dicht bij het raam of naar buiten om te kunnen bellen. En 4G valt voor de helft ook uit. Zal met 5G vast niet beter worden.
Ik merk het ook dat ik vaker op 5G zit. Nu nog een landelijke 5G dekking.
Aaah daarom is er zo'n piek geweest met corona de afgelopen tijd :+
Grapje moet kunnen zou ik zeggen ;)
Nee kan niet op Tweakers ;) Draagt niks bij aan het artikel he.. :+

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone 12 Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5 Sony XH90 / XH92 Samsung Galaxy S21 5G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True