Van 120 naar 460 euro: hoe de AI-hype de prijs van DDR5 laat exploderen

Artikel

Als pc-liefhebber kijk je misschien met weemoed terug op de eerste maanden van 2025. Een tijd waarin je voor een setje DDR5-geheugen niet je spaarrekening hoefde te plunderen en je zonder nadenken 32GB in je nieuwe desktop klikte. De rustige prijsgrafieken bleken slechts de stilte voor de storm, want in oktober sloeg ineens het noodlot toe.

Waar de geheugenprijzen een groot deel van het jaar stabiel laag bleven, schoten ze plotseling de hoogte in. Niet langer koop je voor 100 euro een degelijk setje DDR5; verwacht eerder het vierdubbele neer te tellen. Bovendien lijkt het einde nog niet in zicht. In dit artikel blikken we terug op het bewogen geheugenjaar 2025.

De varkenscyclus van de geheugenmarkt

Prijsschommelingen op de geheugenmarkt zijn in feite heel normaal. Geheugen volgt namelijk een varkenscyclus, een economisch fenomeen van fluctuerende prijzen en aanbod.

Je hebt periodes van overschotten, waarbij de prijzen laag liggen. Die worden later opgevolgd door periodes van schaarste en torenhoge prijzen. Het komt doordat fabrikanten hun productiecapaciteit niet snel kunnen aanpassen aan de vraag van de markt. Soms wordt er te veel geproduceerd, soms juist te weinig.

De afgelopen jaren was geheugen vrij goedkoop. Rond 2017 en 2018 was er voor het laatst een groot geheugentekort. De prijzen van DDR4-geheugen, de toenmalige standaard, stegen in die periode fors vanwege een grote vraag en een gebrek aan productiecapaciteit. 16GB geheugen kostte toen niet langer acht tientjes, maar ging op het hoogtepunt voor meer dan 200 euro over de toonbank.

Na verloop van tijd daalden de prijzen weer en sindsdien waren ze relatief stabiel. Rond de introductie van DDR5 was dat geheugentype ook vrij duur, maar ook de kosten daarvan daalden na enkele maanden en bleven sinds 2024 hangen op een behaaglijk niveau.

Het prijsverloop van een setje DDR4-geheugen, waarin periodes van schaarste worden opgevolgd door lage prijzen (en andersom).

Van stabiel lage naar ontiegelijk hoge prijzen

Die trend zette zich ook door in 2025. In de eerste helft van dit jaar lagen de geheugenprijzen continu op hetzelfde niveau, met slechts minimale schommelingen. Het vertaalde zich in DDR5-prijzen van rond de 3,80 euro per gigabyte, zo blijkt uit data die we verzamelden uit de Pricewatch.

Het begon in januari rond dat niveau en dipte in april en mei met enkele centen, voordat in juni een voorzichtige stijging werd ingezet. Toch bleven de prijzen stabiel. Totdat eind september plotseling een heuse geheugencrisis uitbrak.

In korte tijd stegen de prijzen van DDR5-geheugen in een moordend tempo. In oktober steeg de prijs per gigabyte van DDR5-6000 – de populairste snelheid – naar 5,11 euro. In november zette die stijging door naar 8,30 euro, met een nog grotere stijging in de maand daarop: in december stegen de aankoopbedragen met nog eens een kleine zeventig procent, naar 14,01 euro.

Het heeft alles te maken met de grote vraag naar geheugen vanuit de AI-hype. Grote bedrijven bouwen massaal datacenters vol met rekken servers, die allemaal voorzien worden van grote hoeveelheden DDR5-geheugen. Daar komt bovenop dat ook AI-chips, zoals die van Nvidia, gebruikmaken van geavanceerd HBM-geheugen.

Geheugenmakers springen daar uiteraard graag op in; de marges op enterprisegeheugen en HBM zijn immers een stuk hoger dan op het DDR5-geheugen dat de gewone consument in de winkels tegenkomt. Als gevolg daarvan wordt de productiecapaciteit steeds meer daarop toegespitst, met extreme prijsstijgingen voor consumenten als gevolg.

Honderden euro's voor een klein beetje dram

Het zal je dan ook niets verbazen dat ook de daadwerkelijke geheugensetjes de afgelopen maanden ontiegelijk duur zijn geworden. De tijd dat je voor rond de 100 euro een 32GB-setje geheugen kon aanschaffen, is voorlopig volledig voorbij. Sterker nog: voor dat geld vind je niet eens 16GB aan DDR5-geheugen.

Gemiddeld genomen lagen de prijzen van 32GB aan DDR5-6000-geheugen rond de 121 euro tijdens hun dieptepunt in april, hoewel de prijsbewuste koper ook wel kits van rond de 100 euro kon vinden. De prijs steeg in de maanden daarop rustig door naar zo'n 132 euro in september, om vervolgens in hoog tempo ruim te verdriedubbelen naar 468,36 euro medio december.

Datzelfde zie je ook gebeuren bij setjes van 16GB en 64GB geheugen. In april kon je gemiddeld voor 60 euro een setje 16GB DDR5-6000-werkgeheugen in de Pricewatch aanschaffen, maar inmiddels betaal je daar gemiddeld zo'n 296 euro voor. 64GB-sets stegen in die tijd van 230 naar 833 euro.

• 16GB
• 32GB
• 64GB

Het wordt waarschijnlijk erger in 2026

Het lijkt er bovendien niet op dat deze stijgingen binnenkort gaan stoppen. Zoals gezegd: de prijsstijgingen komen vooral voort uit geheugenmakers die inspelen op de vraag vanuit de AI-markt en andere datacentertoepassingen.

Productiecapaciteit kan volgens hen beter daarvoor gebruikt worden, aangezien de winstmarges daar fors hoger liggen en klanten grotere hoeveelheden geheugen in één keer aanschaffen. Een moderne pc heeft anno 2025 vaak 32GB dram; een AI-'superchip' van Nvidia heeft 480GB (en daarvan zitten er tot 36 in een enkel rack).

Op één Nvidia GB200-'superchip' zit evenveel werkgeheugen als in vijftien gemiddelde desktop-pc's.

Geheugenmakers verwachten dan ook dat de geheugenmarkt voorlopig in een crisis blijft verkeren. SK hynix, een van de grootste geheugenfabrikanten ter wereld, verwacht dat het aanbod van consumentengeheugen tot en met 2028 beperkt zal blijven. Dan gaat het niet alleen om DDR5, maar ook om GDDR-geheugen voor videokaarten en Lpddr-geheugen voor laptops en smartphones.

Micron ging zelfs een stapje verder: die geheugenfabrikant hief zijn eigen consumentenmerk, Crucial, helemaal op. Ook die chipmaker besloot dat het produceren van servergeheugen en HBM een lucratievere business was, en had daarom geen plek meer voor een consumentenportfolio. Nu blijft Micron wel gewoon chips leveren aan fabrikanten van geheugenmodules en ssd's, maar dat de prioriteiten aan het verschuiven zijn, is overduidelijk.

Geheugenmerk Crucial ging ten onder aan de AI-gekte.

Ook TeamGroup, een fabrikant van geheugenmodules, verwacht dat de prijsstijgingen en de tekorten nog zeker in 2026 zullen doorzetten. De algemeen directeur van het bedrijf zei begin december dat de inkoopprijzen alsmaar blijven stijgen en dat dat volgend jaar alleen maar erger gaat worden.

Momenteel zijn bijvoorbeeld alleen de prijzen hoog, maar de voorraden zijn over het algemeen nog goed op peil. Er staan op het moment van schrijven bijvoorbeeld 122 leverbare 32GB-setjes DDR5-6000-geheugen in de Pricewatch: een ruim aanbod, zelfs al kosten die steevast meer dan 400 euro. Ook 64GB-setjes zijn nog prima leverbaar. Alleen het aanbod van 16GB- en 128GB-kits is op het moment niet heel groot.

De TeamGroup-topman verwacht dat dit ergens in 2026 gaat omslaan. Leveranciers teren nu nog op hun bestaande voorraden. Als die uitgeput raken, zal er niet genoeg geleverd worden om de vraag bij te benen. Dan zullen niet alleen de prijzen stijgen, maar zal ook de beschikbaarheid in de knel komen. Maar hoe erg dat wordt, zal uiteraard in de praktijk moeten blijken.

Voorraad DDR5-6000-geheugen (peildatum: 16 december 2025)
Totale capaciteit	Leverbare setjes (max. 3 dagen levertijd)
16GB	15
32GB	122
64GB	84
128GB	4

Ook de vraag naar geheugen lijkt fors te stijgen

De kans is dus aanwezig dat volgend jaar ook de voorraden opraken. Ook omdat de vraag naar geheugen vanuit consumenten, samen met de prijzen, fors gestegen lijkt te zijn. Althans, dat concluderen we uit data vanuit de Tweakers Pricewatch. We zien dat het aantal click-outs – waarbij iemand vanuit de Pricewatch doorklikt naar een webwinkel – bij geheugen in de laatste maanden van het jaar fors is gestegen.

Als we kijken naar de procentuele verhoudingen over heel 2025, zijn de laatste paar maanden van het jaar bovenmatig vertegenwoordigd. Dit jaar zijn de click-outs in november en de eerste helft van december goed voor ruim de helft van alle DDR5-click-outs van heel 2025; vorig jaar waren die maanden samen goed voor zo'n 33 procent van het totaal. Dat is dubbel indrukwekkend als je bedenkt dat december nog niet eens helemaal voorbij was.

Niet alleen de procentuele aandelen per maand zijn verschoven: tweakers klikten ook gewoon meer op geheugen in 2025. Dat geldt speciaal voor DDR5: iedere maand van het jaar werden meer click-outs genoteerd dan in 2024. Uiteraard ook hier met grote pieken in november en december.

Nu is dat misschien niet geheel eerlijk: DDR5 zal in de tussentijd ook steeds meer marktaandeel van DDR4 wegsnoepen. Bij DDR4 daalde het aantal click-outs dus juist in vergelijking met 2024, op een aantal uitzonderingsmaanden na. Daarbij valt vooral de maand juli op; toen vonden er ruim 40 procent meer click-outs plaats ten opzichte van juli 2024. Ook in december is het aantal clicks aanzienlijk hoger dan vorig jaar.

Dat komt niet onverwacht: de prijsstijgingen bij DDR4-geheugen begonnen namelijk eerder dan die van DDR5. Medio juni en in juli stroomden daarover de eerste berichten binnen. Het is weliswaar een hypothese, maar de DDR4-pieken zullen dan ook vooral te wijten zijn aan paniekaankopen; ze vallen precies samen met het begin van de DDR4-prijsstijgingen.

Als je de click-outs van DDR4 én DDR5 met elkaar combineert, ontstaat nog steeds het beeld dat in heel 2025 meer geheugen werd gekocht dan in 2024. Wederom pieken in juli, met écht grote stijgingen vanaf oktober en een gigantische stijging in december. Die eerste piek is vooral te wijten aan DDR4, terwijl DDR5 vanaf oktober de kar trekt.

• Toename click-outs DDR5
• Toename click-outs DDR4
• Toename click-outs DDR4 + DDR5

Tot slot

Samengevat: 2025 mondde uit in een grote geheugencrisis, waarin bedrijven zich vol richten op de AI-markt en consumenten achterblijven met exorbitant hoge prijzen en voorraden die langzaam uitgeput raken. Gezien de huidige trends en waarschuwingen van geheugenmakers, lijkt het er volgend jaar niet beter op te worden. Zo rampzalig als 2025 eindigde, zo erbarmelijk zal 2026 beginnen.

Als je begin dit jaar toevallig je pc van nieuw geheugen hebt voorzien, kun je met recht je handen dichtknijpen. Als je nu op zoek bent naar een upgrade, zul je die (lang) moeten uitstellen of de markt moeten afspeuren naar de goedkoopste geheugensetjes. Maar ook die zullen behoorlijk aan de prijs zijn.

_{Redactie: Daan van Monsjou • Eindredactie: Monique van den Boomen • Bannerafbeelding: Kingston, sarayut Thaneerat / Lemon_tm / Getty Images}

Reacties (249)

[jip_86]

De echte reden is dat Sam Altman stiekem tegelijkertijd een megadeal met Samsung en SK Hynix heeft gesloten.

It’s entirely conceivable they wouldn’t have both agreed to supply such a substantial part of global supply if they had known more...but at the end of the day - OpenAI did succeed in keeping the circles tight, locking down the NDAs, and leveraging the fact that these companies assumed the other wasn’t giving up this much wafer volume simultaneously…

Een hij doet er verder niets mee als een kleuter die zijn speelgoed verstopt zodat jij er niet mee kan spelen

Right now it seems like these wafers will just be stockpiled in warehouses – like a kid who hides the toybox because they’re afraid nobody wants to play with them, and thus selfishly feels nobody but them should get the toys!

https://www.mooreslawisde...-altman-s-dirty-dram-deal

[HuisRocker]

Ik heb Tweakers er al meermaals op gewezen, ook al meer dan een maand geleden, incl. redacteur gelinkt, helpt allemaal niks... Ze zullen er wel een reden voor hebben (mag ik toch hopen)? Maar die mag dan nu eindelijk ook wel eens genoemd worden!

edit:
Voor de duidelijkheid dit is zeker niet 'alleen maar een gerucht van een vaag YT kanaal', dit is nota bene door OpenAI zelf naar buiten gebracht:
https://openai.com/index/samsung-and-sk-join-stargate/

En hier? He-le-maal niets...

[Reactie gewijzigd door HuisRocker op 30 december 2025 13:12]

[siggy]

En nog grappiger is dat vele prijzen in de 'pricewatch' over geheugen totaal niet kloppen.

Dat kan ook het aantal verhoogde 'clicks' verklaren. Sterker nog, het lijkt me een logischere reden dan de 'verhoogde prijzen'. Als de prijzen niet kloppen bij doorklikken....dan ga ik ook verder klikken/zoeken naar eentje die wel klopt.

Nieuws 'sites' zijn over het algemeen al behoorlijk in niveau gedaald.

[BarnET]

Dit lijkt me inderdaad een grove denkfout.

mensen die recent geheugen hebben gekocht en dit in het nieuws zien worden nieuwsgierig en gaan even kijken wat hun bankjes nu kosten.

Tweakers denkt direct dat dit dan potentiële kopers zijn. Nee het zijn ramptoeristen.

[nullbyte]

Hahaha, dat is idd het eerste dat ik deed toen ik er achter kwam dat de prijzen enorm gestegen waren

[BarnET]

Ik moet toegeven dat ik zelf ook schuldig ben. Al ben ik geen data punt heb simpelweg m’n geheugen ingetikt bij de computerwinkel relatief in mijn buurt(azerty).

kijk een voeding komt gewoon met DHL. Maar een complete game PC in onderdelen haal ik liever op.

[xSNAKEX]

Er wordt wel gesproken over click-outs, dus daadwerkelijk de link naar de winkel. Die doe je toch niet als je alleen maar even de prijs komt checken lijkt me.

[BarnET]

Kom op heel YouTube staat vol met Ramtastrophe video’s

daar worden mensen nou eenmaal nieuwsgierig van. Scroll hier naar beneden en je vind zat anecdotes.

[xSNAKEX]

Dat is prima, maar dan kan ik in de pricewatch toch gewoon de prijzen zien? Dan hoef ik dus niet op een product te klikken en al helemaal niet op de entry van een winkel die me daarna doorverwijst (de click out) naar het product in de daadwerkelijke winkel?

[Olaf van der Spek]

En nog grappiger is dat vele prijzen in de 'pricewatch' over geheugen totaal niet kloppen.

In welke zin 'kloppen' de prijzen niet?

[FireSheep]

Er komt straks een einde aan dat bouwen en is er niet meer nodig. Dan klapt alles keihard in elkaar. Als consumenten weigeren ram te kopen even een tijdje dan zakt het zo weer normaal.

[BarnET]

De schaarste is er omdat de geheugen fabrikanten en masse geheugen maken voor data centers en AI. Voordat dat laatste vreet snel geheugen.

prijzen zullen pas echt zakken als die bubbel klapt. En geheugen fabrikanten zien het blijkbaar ook als een bubbel want niemand staat te springen capaciteit bij te bouwen.

[WoutervOorschot]

Het komt in bijna alle nieuwsberichten voor dat openAI veel heeft ingekocht.

De roddels dat ze het alleen verstoppen zijn geen dingen die ik op tweakers hoef te lezen. Of in ieder geval niet van de redactie.

Er waren in mei al berichten dat er tekorten zouden aankomen. Voor AI heb je veel geheugen nodig, openAI is de grootste AI-zaak, logisch dat ze geheugen zijn gaan inkopen.

Niet fijn voor de markt of ons tweakers helaas.

[HuisRocker]

Het komt in bijna alle nieuwsberichten voor dat openAI veel heeft ingekocht.

Maar niet op Tweakers. Dat moet een journalistieke keuze zijn, maar waarom(?), "in bijna alle nieuwsberichten" (je zegt het zelf) van de afgelopen 2 maanden is het te lezen en hier; he-le-maal niet... Dat is toch niet 'normaal'?

De roddels dat ze het alleen verstoppen zijn geen dingen die ik op tweakers hoef te lezen. Of in ieder geval niet van de redactie.

Wat ik post is geen 'roddel'! Zie de link naar OpenAI eigen nieuwsbericht feiten:

1 - Samsung en SK Hynix
2 - 900.000 wafers per maand
3 - 2 is 40% van de capaciteit wereldwijd

En ik heb ook helemaal niets gezegd over "verstoppen". Als je dat argument wil gebruiken; reageer dan op @jip_86, waar het thuishoort, niet mij 'dingen in de mond leggen'. Dat is echt vuil spel...

Er waren in mei al berichten dat er tekorten zouden aankomen.

Ah, je wil het 'dit was voorspelbaar' argument gebruiken? Geef de link maar naar wie 40% in 1 keer voor 1 partij, "zag aankomen". Precies, er is niets ook maar enigszins in de buurt... Als je wel iets hebt willen we het graag zien, en niet alleen een 'snel afgeschoten losse flodder argument'.

[nullbyte]

Ik zou solliciteren, volgens mij staan er nog wel wat vacatures open. En nee, dit is geen sarcasme.

[Reactie gewijzigd door nullbyte op 30 december 2025 22:25]

[Mastermind]

Arnoud Wokke had laatst in een Shorts gezegd dat hij echt Stomverbaasd was hoe een bepaald ingezonden artikel de meeste views had gehaald op Tweakers. Het ging over Robotstofzuigers die op afstand kapot gemaakt konden worden en WiFi-wachtwoorden doorstuurde.
Er mag alleen "veilig" nieuws geplaatst worden vermoed ik.

[HollowGamer]

Wat zou de reden kunnen zijn? Ik snap het namelijk niet zo, je blaast dan toch de markt op en consumenten hebben voor AI toepassingen ook minstens 16GB nodig. Bijvoorbeeld voor foto bewerking en development.

Voor mij als leek snap ik echt niet dat een merk als Crucial gewoon binnen een dag verdwijnt. Het voelt alsof ze inderdaad voor expres de markt aan het opblazen zijn. Wat gebeurt er als die bubbel barst? Of is dat juist het idee?

Rare tijd waarin we leven. Hopelijk kunnen de Chinese ons helpen, maar dat willen we liever ook niet.

[DCG909]

De ceo van microsoft had "recent" gezegd dat ze duizenden gpu's in warehouses hadden liggen die ze niet konden gebruiken door stroom tekorten.

Ik zou haast zeggen dat ze willen dat je de mythe van 20 jaar geleden gaat leven, simpele terminal en dan een cloud pc/ai driven systeem (waarbij ze nog meer data binnen harken). Want ik weet niet hoe mensen nog een pc moeten betalen met deze prijzen....

[CAD_Allard]

Het is wel besproken in de podcast ergens afgelopen maand als ik het me goed herinner, dus helemaal voor niets is het niet geweest dan.

[MazeWing]

Precies dit! De huidige trend heeft niets met een varkenscyclus te maken maar met “panievoetbal” dat er te weinig geheugen “overblijft” voor de rest. Hierdoor gaan bedrijven massaal inkopen waar de fabrikanten weer mooi op inspelen.

En de consumentenwinkels zoals Megekko en Alternate spelen hier ook weer handig op in door bestaande voorraad voor 3-4x de normale prijs te verkopen.
Er zijn nog geen daadwerkelijke tekorten (die komen naar verwachting pas in de loop van 2026) enkel “vrees” voor tekorten en hier wordt dus mooi op ingespeeld.

[Misha]

Dat is niet zo raar hoor maar gewoon een tactiek die hoort bij ondernemerschap. Stel je moet opnieuw inkopen voor het hoge bedrag, maar vlak erna kelderen de prijzen en moet je je dure voorraad voor veel te weinig verkopen, dan ga je nat. Op deze manier spelen ze het veiliger

[dasiro]

als ondernemer zou je moeten weten dat je geen grote voorraad moet aanleggen van goederen enorm fluctureren in prijs op het moment dat de prijzen ongezien hoog zijn, tenzij je verwacht dat de prijzen nog verder zullen stijgen, wat nu zeker het geval is.

[Misha]

Ik heb het nergens over de grootte van de voorraad

[siggy]

Maar Altman onderneemt helemaal niet. Spelen met andermans geld zonder enig risico voor jezelf is compleet geen ondernemen. Het is een gesubsidieerde organisatie van in feite 'gokkers' dat het ooit in de toekomst enorm veel geld opleverd.

[Misha]

Ik heb het over de webshops, niet Altmen

[GertMenkel]

De consumentenwinkels zitten met (tijdelijke) tekorten. Iedereen koopt massaal RAM in uit angst dat de prijzen nog verder stijgen, dat creëert tekorten die niet zouden hoeven bestaan als mensen normaal koopgedrag zouden vertonen.

Toch activeert dat kunstmatige tekort heel simpel het vraag/aanbod-principe. Winkels verlagen prijzen omdat goedkopere concurrentie ze anders wegconcurreert, niet omdat ze zulke liefdadige mensen zijn die vinden dat geheugen te duur is. Alternate en Megekko zouden gek zijn om in een markt van gigantische tekorten niet hun prijzen te verhogen.

[rp87]

Klopt dit wel? Ik heb geen cijfers maar ik vermoed dat de net zoveel mensen zijn die niet kopen vanwege de hoge prijzen dan dat er mensen zijn die inkopen vanwege een tekort

[Reactie gewijzigd door rp87 op 30 december 2025 21:19]

[SKdragon]

Ik geloof ook niet dat dit klopt. Ik had 2 maanden geleden een setje van 64GB 6000mhz CL30 gekocht voor €269. Deze is nu bij Azerty voor €999 en ik houd voor de interesse in de gaten.

In de afgelopen 3 weken dat ik dit bekijk is de voorraad 2 weken lang 20 stuks gebleven en is in de derde week naar 18 gegaan.

[Matti7950]

Ik heb gelijke set voor 225€ gekocht in juli, de launch prijs 800€, dan paar maand 400€ dan heel lang extreem gelijk aan 217-230€. Ik voelde dat het het moment was.

Kon zeker deze extreme situatie niet voorspellen. Maar ik wist met mining hype en hoe gierig bedrijven werden dat je zeker niet moest wachten met betaalbare onderdelen. Dus moederbord, cpu en ram gekocht. Gewacht tot de 9070 xt eindelijk correct prijs had, en dan toegeslagen. Hij is nu al +150€ als toen ik hem kocht (high-end xfx model). Heb de markt blijkbaar perfect getimed.

Heb een heleboel oude cpu's, ram geheugen en gpu's uit het verleden hun 'prijsverloop' bestudeerd, en een paar patronen onthouden, en die vertaalt naar RDNA4 kaarten en 7950x3d. Achteraf gezien bijna perfect parcour. Had de 7950x3d nog wat goedkoper kunnen krijgen (maar wel zonder Starfield deluxe), dus al bij al heel goed gedaan.

En het plan? Dat is pc héél lang houden want deze is zeer luxe vergeleken met zowat alles, en die paar pruts procentjes (Zie 5090 rtx die naar 5000€ gaat binnenkort), kunnen me gestolen worden.

Ben ook blij dat ik 64gb ram gekozen heb. 16gb DDR3 was zo'n 1.4 jaar geleden nog in m'n systeem en was écht te weinig. Nu is 32gb ram was 16gb vroeger was, dus door een trap hoger te gaan heb ik dit scenario voorkomen. Met deze crisis, ook al is het maar puur geluk, voelt het toch een nog slimmere zet aan.

Expo staat niet aan, en weet je wat, ik laat het uit. X3d cpu creëert nauwelijks latency en ik wil ZEKER geen kapot geheugen in 2026, laat maar zitten dat. Pas als de prijs weer 225€ is, zet ik het misschien aan. Of bij upgrade naar zen 7 cpu.

[GertMenkel]

Ik heb vooral een hoop goedkope SKU's uit de pricewatch zien verdwijnen. De SKU's die ik nog in de pricewatch zie, waren al duurder dan de rest.

Op Amazon blijven die SKU's nog wel eens hangen, dan staat er "leverbaar over 12 maanden" bij maar is hij niet helemaal weg uit de resultatenlijst hier op Tweakers. Helaas zie je dan niet meer de andere aanbiedingen van winkels van op het moment dat ze de boel nog aanboden.

Je kunt het op Tweakers niet echt goed terugzien nadat fabrikanten producten uit hun aanbod halen, maar bijvoorbeeld hier is de voorraad echt eerst opgemaakt en nu lijkt het alsof er nooit voorraad was.

[rapture]

Er is ook een vermoeden dat ze de hardware uit de markt halen zodat de mensen niet meer hardware kunnen bezitten. Als je wat geheugen, rekenkracht,... nodig hebt, moet je het huren, een abonnement nemen,... zoals hoe men vroeger aan time sharing deed.

Van grootgrondbezitters in de geschiedenis naar huisbazen die huizen uitmelken naar dit kunnen ze ook met computerhardware doen.

[TD-er]

Ik weet niet of ze zover vooruit kunnen 'plannen'.
Dan moet je namelijk een erg lange adem hebben en aangezien het hier gaat om zulke serieus grote volumes (als in orde 40% wereldproductie RAM), ook heel erg diepe zakken met geld.

Je moet dit dan namelijk minimaal zo'n 5 jaar volhouden om de mensen zo ver te krijgen dat ze daadwerkelijk hier in mee willen gaan in grote aantallen.

Ik vermoed dat het meer een korte-termijn 'spel' is, waarbij ze de prijzen van componenten weten op te drijven zodat de bedrijfsmiddelen in de boeken meer waard lijken en er dus meer investeerders aangetrokken kunnen worden omdat ze een positief resultaat neer kunnen zetten.

Op dit moment is het handjevol gebruikers dat daadwerkelijk betaalt namelijk totaal nog niet kostendekkend. Kortom, er moet nu nog extreem veel geld op toegelegd worden en daarnaast moet er ook krankzinnig veel geinvesteerd worden om voor te blijven op de concurrentie. Dit omdat er eigenlijk maar 1 winnaar kan zijn, omdat je anders moet blijven innoveren daar de gebruikers anders meteen switchen naar 'de beste AI' En dat is te duur om lang vol te houden.

De huidige AI-kosten worden nu als een hete aardappel telkens doorgegeven aan de volgende tech-gigant die op papier veel investeert, maar als je het uittekent is het eigenlijk niets meer dan "ik geef jou X dollar als jij mij ook X dollar geeft en dan worden we er beide beter van"

Er _moet_ dus extern geld bij en dat kan alleen maar als er iets van waarde getoond kan worden.

Door schaarste te creeeren kun je in elk geval je bedrijfsmiddelen in waarde laten toenemen, zonder er verder iets voor te hoeven doen.

[Matti7950]

Trump geeft zot veel geld aan élk AI bedrijf in amerika. ZOT veel. Al hun investering zijn voorlopig 'gratis'. Pas als de schuldenlast Amerika treft en ze alle geldstromen stoppen en AI zichzelf moet laten geld verdienen, dan zal zowel bubbel barsten (maar niet tot 0 herleid zijn) en de markt zich hopelijk herstellen.

[Guru Evi]

Als dat zo is dat ze ze in een warenhuis verstoppen dan is de bubbel enorm groot geworden, dat deden ze in de jaren 2000 ook, heb ook nog in een dotcom gewerkt waar 10 racks in een soort van toonbank stonden vol met servers die niets deden zodat we er niet hoefden aan te werken en alles perfect voor de klant bleef. Naast het datacenter stond een warenhuis met servers voor vervanging die snel verouderden.

Echter dit duurde niet lang, na de crash waren al die blauwe Cobalts en de Google search appliances (ze verkochten toen nog hun eigen hardware) niets meer waard en werden globaal aan de straatstenen verkocht en de toonbank werd vervangen met saaie Dell en Shuttle systemen, ik heb van die onderdelen die naar de container moesten nog mijn eigen desktop samengesteld.

[cPT.cAPSLOCK]

Het woord dat je zoekt is "magazijn". Een warenhuis is een winkel zoals de Bijenkorf ;)

[paradoXical]

Meteen mijn account opgezegd, even kijken naar welke concurrent ik overstap.

[Jittikmieger]

Zijn die DDR5 click-outs niet gewoon een deel “ramptoeristen “? Ze willen even snel kijken hoe duur het geheugen geworden is.

[WaterFire]

Natuurlijk, maar doorklikken voegt eigenlijk niet zo heel veel toe. Je hebt het overzicht toch al voor je, als het goed is is de pagina van de winkel gelijk.

[hollandnick]

Hier ook een ramptoerist die niks heeft gekocht, maar toch wel bij minimaal 3 partijen heeft doorgeklikt. Dit artikel van Tweakers is dus echt nergens op gebaseerd. Alleen dat er meer clicks geweest zijn.

Daarnaast denk ik wel dat de meeste mensen die al bezig waren een PC samen te stellen wel z.s.m. geheugen besteld hebben omdat het alleen maar duurder gaat/ging worden. Dus de increase is ook wel te verwachten. Ik verwacht ook wel dat deze nu flink gaat afnemen want geen enkele consument, tenzij echte noodzaak, gaat nog voor deze prijzen RAM kopen

[asset185]

Als je een nieuwe PC aan het bouwen bent heb je weinig keus. Ja 1 keus. Geen PC bouwen.

[Hansie9999]

Ik heb die keuze ook genomen ten tijde van corona (geen PC gebouwd wegens debiele video card prijzen)

Nu zal ik weer de keuze moeten maken om te wachten door de debiele RAM prijzen,

Maar van moment The Witcher 4 er is (momenteel verwacht in 2027) dan zal de nieuwe PC er toch echt komen om The Witcher 4 in volle glorie in 4K te spelen,

Prijs kan me dan gestolen worden, dan is het wel echt tijd om mijn Intel i7 7700K , GTX2070 Super en 64 !! GB geheugen zijn welverdiend pensioen te gunnen.

Heb wel natuurlijk al wat extra kunnen sparen door het die extra jaren uit te stellen, maar zou dat spaarpotje natuurlijk willen uitgeven aan een NOG dikkere PC en NIET de "fat cats" hun zakken extra te vullen !!!!!!!!!

[BarnET]

Ik hoop voor je dat AM4 z’n beste processoren opnieuw gelanceerd worden. Dan kan je je 64Gb ram geheugen gebruike met een R7 5700/5800 X3D. Hopelijk kan je dan nog ergens een redelijk geprijsde gpu kopen. Al kan je dat beter misschien nu al doen.

[jimh307]

[...]Maar van moment The Witcher 4 er is (momenteel verwacht in 2027) dan zal de nieuwe PC er toch echt komen om The Witcher 4 in volle glorie in 4K te spelen,[...]

Dit is natuurlijk een bewuste eigen keuze. Voor veel mensen die de settings iets lager bijstellen kan een modern AM5 systeem met dito videokaart die game echt wel de baas. Het verschil tussen ultra en high is amper zichtbaar. Je hebt framegen en dlss 4 en dit maakt heel veel goed.

[Hansie9999]

Ja, maar ik was eigenlijk van plan (gepland VOOR de corona er was) om net als de corona er was een nieuw systeem te kopen voor mij met 4K en dan kon mijn huidige systeem met 1440p monitor naar mijn zoon, maar dat is dus met corona uitgesteld en ondertussen is zijn videocard stuk gegaan en dus ipv heel nieuw systeem hebben we dan maar (een ook veel te dure) GTX1660 Super in zijn huidige systeem geplaatst (hij en zijn broer gamen nog op 1080p

dus eigenlijk is die nieuwe PC dan in 2027 al 5 jaar overtijd (maar het gamen bevalt me natuurlijk nog wel op 1440p, maar aangezien gamen mijn enige hobby is mag ik nu wel eens eindelijk verwend(t?) worden )

[jimh307]

Zonder meer helemaal waar Als helemaal niemand zou upgraden loopt de markt ook vast. Ik gun jou van harte dat systeem en als het je enigste hobby is zou ik niet weten waarom niet Ik kijk meer naar de algehele markt en deze zal zichzelf toch bij moeten schaven. Gaming is ook mijn hobby, maar ik heb meer hobby's en daarbij heb ik bepaald geen flauw systeem hier staan.

[Hansie9999]

Mijn kindjes zijn eigenlijk nog de grootste slachtoffers van dit alles, gewoonlijk do ik elke 2-4 jaar een upgrade en schuiven onze systemen naar elkaar door (en systeem dat dan al bij beide zonen gepasseerd is wordt dan een server of test systeem thuis of op het werk ) (mijn gaming PC met i7 940 doet momenteel nog dienst als video capture PC om VHS banden te digitaliseren)

Maar nu dus door al die prijzen zever hadden er eigenlijk al bijna twee upgrades geweest, maar niet dus mijn jongste zit nu nog op een i7 6700K

[jimh307]

Mooi om je systemen door te schuiven Dan haal je het meeste uit die systemen. Ik vind dit wel een heel goed iets. Ik kocht eerder ook om het jaar een nieuw systeem, maar dat ga ik nu minder vaak doen. Zeker nu ik een nieuw appartement heb gekocht (een klein en gezellig penthouse) dit jaar ging er ook heel veel geld naar de inrichting en heel het rataplan daaromheen. Gelukkig werkt mijn systeem probleemloos en daarbij heb ik ook nog een gaming laptop van alweer bijna 5 jaar die ik gebruik voor het werk. Ben ik op zakenreis en zit ik in een hotel dan wordt die laptop ingezet voor een loos uurtje Skyrim. De 16 GB van mijn laptop was toen al veel en ik kom niets tekort

[nullbyte]

Nu zal ik weer de keuze moeten maken om te wachten door de debiele RAM prijzen,

In tussentijd zijn er zeker momenten geweest dat de prijzen redelijk waren. Waar wacht je dan op zou ik zeggen. Of je had geen geld op de juiste momenten, kan gebeuren natuurlijk. Mining in 2015 toen weer mining, toen covid, nu dit verhaal.

Heb je die Chinese schepen recent om Taiwan zie varen voor een oefening? Dat deed Rusland ook ca 1 jaar voor de invasie bij de Oekraïense grens totdat het "normaal" gevonden werd door de verdedigers.
Je kan er dus vergif op innemen wat er binnen nu en ca 1 a 2 jaar gebeuren gaat regio Taiwan, Chinese zee. Bedenk dan wat dat met de wereldwijde chipeconomie gaat doen. Om nog maar te zwijgen van het andere spul dat wij uit China slepen.

Je kan er op wachten...

Toen stegen de gasprijzen, want Rusland = Europees gas. Wat komt er nu uit China of Taiwan dat in de toekomst schaars zou kunnen worden?

Of we hebben geluk en Winnie blaast het af toch af, wie zal het zeggen.

[Reactie gewijzigd door nullbyte op 30 december 2025 22:53]

[jongetje]

2 keuzes:

De hoge prijs betalen en wel bouwen 😉

[Tourmaline]

3) uitzitten tot het weer stabiliseert.

Alleen voor normale taken heb je vast geen nieuwe pc nodig. Alleen voor de allernieuwste games.

[henswi89]

Of voor een 14 jaar oude pc die zijn beste tijd heeft gehad. ik ga niet nog langer wachten met risico dat die volgend jaar de geest begeeft en de prijzen dan nog hoger zijn.

[Tourmaline]

Je had ook eerder dan die 14 jaar kunnen vervangen.

[henswi89]

klopt. maja, dat is altijd achteraf gezien he 😉

[Tourmaline]

Klopt maar 14 jaar is wel erg lang. Zeker in pc land...

[nullbyte]

3a) Of China valt intussen Taiwan binnen en maakt het nog wat spannender/langduriger.

[jimh307]

Of in het geval je al DDR5 geheugen hebt deze meenemen

Het is niet anders en ik denk dat het tijd gaat worden dat PC bezitters eens tevreden moeten zijn met wat ze hebben. Je hoeft tegenwoordig niet zo heel snel een geheel nieuw systeem nodig hebben. Als je iets vervangt bij een defect kan een modern systeem echt wel even mee. Mensen die al een AM5 systeem hebben kunnen ook in hun handjes knijpen en zeker als je dan ook een X3D CPU hebt. Bij X3D zijn geheugen timings minder belangrijk en kun je af met een goedkoper setje met wat hogere timings. En daarbij gaat geheugen heel lang mee. Heb je nu 32 GB DDR5 geheugen dan zit je echt wel goed voor de komende paar jaar.

[Finraziel]

Er waren ook genoeg stemmen die opgingen dat het allemaal wel mee zou vallen en er nu vooral veel paniek was, waardoor mensen het misschien toch even af gingen wachten. Nu hoor je steeds meer stemmen dat het juist alleen maar erger gaat worden de komende jaren... Dus ik kan me goed voorstellen dat er toch meer mensen maar even door de zure appel bijten en toch geheugen kopen nu. Uiteindelijk valt het ook wel weer mee, als je een systeem van 2000 euro of zo samen stelt dan komt er nu een paar honderd bij voor geheugen. Nog niet zolang geleden was je dat extra kwijt aan videokaarten. Maar als het straks echt lastig leverbaar wordt en videokaarten schieten ook omhoog in prijs, dan kan het een stuk lastiger/duurder worden.

[IlIlIllII]

Hier ook. Ik klik juist regelmatig door omdat de pricewatch (en zeker in een volatiele markt zoals deze) niet altijd accuraat is. In januari 2025 kocht ik bijvoorbeeld deze set 2x16 GB voor zo'n 120 euro. Op moment van schrijven: €449 bij Azerty en €499 bij Megekko, aldus de pricewatch. Vervolgens klik ik door naar de pagina van Azerty, en... oh. €577,07 en niet op voorraad. Da's nogal een verschil.

[Reactie gewijzigd door IlIlIllII op 30 december 2025 10:22]

[BarnET]

Hey die heb ik dus ook gekocht😂🤣 was toen 124 bij Azerty volgens mijn bon.

[Jorgen]

Dat zijn wel een boel aannames. Bovendien houdt niet iedereen de tech-nieuwsberichten in de gaten. Als je kijkt op het forum zijn er een boel mensen die pas na Black Friday, Kerst en de prijsstijgingen een pc willen gaan bouwen. Voor mijn aankopen heb ik waarschijnlijk minimaal 40x doorgeklikt.


Uit jouw n=1 en mijn n=1 en al die anderen ontstaat dat gemiddelde.

[FuriousKiwi]

Maar hoe veel mensen zullen vertrouwen dat het up to date is?

Denk dat dat een hoop clicks veroorzaakt

[Blokker_1999]

Als je het niet vertrouwt, waarom de site dan gebruiken? Het enige wat ik mij nog kan inbeelden is dat mensen meer twijfelen en daarom vaker terugkeren naar de PW over een langere periode in de hoop betere prijzen te vinden.

[DanielChopin]

Ik heb ook doorgeklikt omdat ik het met eigen ogen op de websites wilde zien.

[Jorgen]

Precies. Ik was ook op zoek en omdat de PW niet real time is, waren setjes soms alweer in prijs gestegen (of een enkele keer gedaald), of zelfs helemaal niet meer beschikbaar.

[Gwaihir]

Idem. Ik was ook echt op zoek (en kocht ook) en klikte op geheugen aanzienlijk meer door dan op wat dan ook. Geen wantrouwen, geen ramptoerisme.

Als het zo snel gaat, merk je dat de PW niet helemaal real time is. En als het ineens zo onwaarschijnlijk duur is, kijk je ook wat zorgvuldiger naar je (snel veranderende) opties.

Daarnaast moet je ook meer dan ooit naar (geschatte) leverbetrouwbaarheid kijken. Wacht je een week of twee tevergeefs op een winkel die het uiteindelijk annuleert, dan ben je zo weer 50+ euro extra kwijt voor je vervangende aanschaf.

[TMT]

haha ja ik ook. Kon bijna niet geloven dat mijn 32GB DDR5 set gekocht eind 2022 voor 238€ (begin van DDR5 en AM5 aanbod) nu gewoon flikkerduurder geworden is.

En ook idd klikken naar de Amazon aanbiedingen die allemaal niet leverbaar zijn

[Reactie gewijzigd door TMT op 30 december 2025 12:47]

[66JustMe819]

Heb ik juist een andere ervaring mee, Crucial Pro 96GB kit (2x 48GB) voor 300 euro gedurende Black Friday, ja die aanbieding duurde hooguit een half uurtje maar ik heb 'm wel binnen. Loopt 100% foutloos (meerdere memtests86 zonder ook maar één fout gedraaid met 29/44/39 als min/max/avg temperaturen) op EXPO 5200, sneller heb ik niet nodig want daar merk je in het dagelijks gebruik toch weinig of niets van.

[Jerie]

Ook bij deals rond Black Friday klik ik altijd door om te verifiëren. Voorraad kan al op zijn, deal zeer tijdelijk, of het was 'een foutje'.

Wat mij betreft is het hopen dat de huidige hardware 2026 overleeft. Dus geen technische defecten in de hardware, of kwetsbaarheden in SoCs met gesoldeerd RAM.

Daarnaast hoop ik dat de komst van Europese cloud alternatieven niet in de weg wordt gezeten door deze ontwikkeling (doch vrees ik van wel).

De tweedehands markt zal ook wel gek zijn.

[nzall]

Ik heb zelf geregeld doorgeklikt naar een "too good to be true" setje om te kijken of dat setje wel degelijk legitiem was, en niet pakweg iets dat ondertussen al out of stock is of bij een malafide reseller op een marketplace stond...

[Arjan P]

Ik klik nogal eens door omdat de laagste prijs in de pricewatch soms wel en soms niet inclusief verzendkosten is (die er vaak wel naast staan, maar niet altijd).

[SgtElPotato]

Omdat het wel eens voor kan komen dat prijzen in de PW niet overeenkomen met de site zelf. En dus wat extra onderzoek om te kijken of het echt klopt.
Ik zou als webshop tijdelijk mijn export richting de PW stilzetten vanwege de CPC en onnodige clicks die dan niks opleveren..

[BlaDeKke]

Toch heb ik geklikt als ramptoerist. Ik kon mijn ogen niet geloven.

[Distrax1988]

Ik heb als RAMtoerist wel doorgeklit om bij de winkel waar ik hetzelf heb gekocht even te checken en in te loggen etc etc doorklikken is dus wel nuttig.

[Hans1990]

Sommige winkels laten voorraad aantallen zien. Dan kan je zien dat ze letterlijk honderden kits op de plank nog hebben liggen, maar toch om de dag een paar tientjes er boven op smijten. En zodoende kan je ook beetje zien of ze er ook nog iets van kwijt raken..

Maar ik heb verder geen (nieuw) RAM gekocht dit jaar.

[GertMenkel]

Ik klik regelmatig op aanbiedingen om er dan erachter te komen dat de leverdatum op juni volgend jaar staat. Tweakers laat alleen een rood vrachtwagentje zien, niet hoe laat het spul daadwerkelijk aankomt volgens de webshop.

[Aerophobia1]

Dat is vooral bij Amazon. Die block ik ook uit de resultaten.

[DutchRam]

Of mensen die prijsbewuster worden of schrikken van prijzen bij hun vaste leverancier, en daarom de vergelijking raadplegen. Tweakers clickouts te koppelen aan totale markt lijkt me niet makkelijk.

[VVVJeroen]

Ik heb een paar keer doorgeklikt om te zien wat nou echt de prijzen waren, en of het goedkoopste geheugen inderdaad toch zo duur was.

Nou, dat goedkoopste geheugen had een prijs fout en was niet een setje van 2 keer 16GB maar het was maar 1 latje van 16GB... De prijzen zijn echt bizar hoog.

[demonite]

Zo werkt dat met schaarste, pas als het te duur en onbereikbaar is willen mensen het hebben.

[DanielChopin]

100%. Ik klik ook door om de prijs van geheugen op de website zelf te zien zonder dat ik het nodig heb.

[Framoes]

Even kijken of het geen typfout is.

[Thijsmans]

De conclusie "meer clicks is meer vraag" is inderdaad veel te kort door de bocht. Ik ben zelf op zoek blijf zelf voorlopig op mijn huidige systeem. Maar juist daardoor klik ik regelmatig door. Geen aankoop doen leidt juist tot herhaal-clicks. Je wil toch zeker weten dat die absurde prijzen juist zijn :)

[Twam]

Flink deel ongetwijfeld.


Maar de timing valt ook samen met eind ondersteuning van Windows 10. Iedereen die nog op oude meuk draaide, kreeg opeens een argument om te upgraden, én gelijk eentje om dat niet te doen


Hier nog een pc op Skylake, die ik deze winter eindelijk zou vervangen. Dat gaat nu dus niet gebeuren, want dit soort gedrag ga ik niet belonen 😂

[William_H]

En dat zal zeker ook bijdragen aan prijzen die komend (voor-)jaar zullen stabiliseren of zelfs dalen.

[ymmv]

Ik heb ook zitten kijken naar RAM. Niet omdat ik het nu nodig heb, maar voor het geval dat ik volgend jaar toch nog een nieuwe PC in elkaar ga zetten. Geheugen is nu 2 tot 3 keer duurder geworden, maar de prijsstijgingen zullen in 2026 gewoon door gaan.

Heb uiteindelijk niks gekocht omdat ik niet durfde te gokken met geheugen icm toekomstige processors. (En afgezien daarvan, ik was ook niet overtuigd dat een toekomstige PC echt merkbaar sneller is dan mijn huidige bij het spelen van 4K-games op mijn RTX4090.

Wat ik merkte was dat ik veel doorklikte bij Amazon-prijzen om te zien of de soms verrassend goedkope RAM-modules door Amazon of een webwinkel verkocht werden. Vaak waren die helemaal niet leverbaar.

[Madrox]

Ze willen wellicht ook kijken of ze het ergens toch nog goedkoper kunnen krijgen. Helaas zijn die ad's meestal click-baits. Geen voorraad of toch nog schikbarend duurder.

Heb zelf een kaal reepje ddr55600mhz gekocht , 16Gb voor 135 euro. Duur inderdaad, maar goedkoper ga je ze nu amper/niet vinden. Heb ook nog een heatspreader met rgb liggen hier, ziet het er toch nog aantrekkelijk uit...haha. Kosten erbij, pakweg 6 euro per stick. Kan je nagaan wat voor marges ze pakken, simpelweg door er paar gram alu en leds tegenaan te gooien. Want laten we wel wezen, snel ram heeft nog steeds geen koeling nodig. Wat erop geplakt zit, is voor de show....

Dominators, zou hooguit 20~40 euro duurder mogen zijn. Moet je zien wat ze ervoor vragen en het word nog verkocht ook

[Reactie gewijzigd door Madrox op 30 december 2025 15:04]

[BarnET]

Ja daar had ik er een jaar geleden 2 voor. En sneller + betere timings.

je wil immers voor AMD systemen het liefst CL30 6000Mhz geheugen hebben.

[Madrox]

Klopt, maar ik heb daar geen 200e voor over (of meer).

[BarnET]

Dat begrijp ik. Dan ben je 400 euro lichter voor een beetje geheugen

[denios]

Niets over de illegale praktijken op de geheugenmarkt om de prijzen hoog te houden over de afgelopen decennia (zoals tussen '98-02 en '16-'18). Dat speelt wellicht mee, nu de mogelijkheid zich weer voordoet.

Daarnaast heeft iig 1 van de grote 3 fabrikanten al aangegeven dat ze capaciteit niet willen verhogen wegens 'volatiliteit'. Een periode van 3 jaar tekort, zoals men nu voorschotelt dat het tekort iig gaat aanhouden, lijkt me niet bepaald 'volatiel'.

[SG]

Wat is er illegaals aan vraag aanbod. Als je auto go to prijs inkoop vetkoop 10.000 - 15.000 heeft en gek is die 25.000 kan je dat gewoon vragen. Je ben vrij om prijs van .01 tot 100.000.000.000 vragen voor echte drol. Dat geld voor particulieren en bedrijven. Al zal je bij omslagpunt zeer weinig verkopen te laag en houd niet bij kwa aanbod tot te hoog niemand wil die mest.

Te lage prijs is voor gezonde business zeer slecht. Je produceert veel met lage marge . Dus er is ook zoiets als je wilt geen overcapaciteit. Dus even fabriek neer zetten extra houd in dat als de vraag keldert. Er over capaciteit is of productie verlagen en dus idle fab investeringen staande hebt. Wat pas terug verdiend wordt als de vraag meer dan 3 jaar aanhoud en om gezonde terug verdien tijd minstens 5jaar . Anders is het loss of gelijk.

Net als bij apple silicon memory on Soc je koopt nu wat daadwerkelijk nodig hebt als toch full upgrade cpu mem mobo doet. Net bij Mac je gaat voor wat je nodig hebt met wat marge.

Ik moest eind dit jaar ivm win10 naar win 11 zen1 naar iets moderns. Met ook wat beperking in budget.Net op tijd , maar 32GB dat is wat genoeg is voor games, de komende jaren. Iig niet meer dan dat.

In deze tijd zou ik of beknibbelen op andere componenten budget per component schuiven of 1 a 2 maandje uitstellen voor €500,- budget verhoging. Omdat ik al klaar brn met win11 PC voor komende jaren.

Volg ik hardware prijzen niet meer. Dat oriënteren doe ik alleen als ik daadwerkelijk iets wil aanschaffen.

Nu ben komende jaren klaar voor Mac en win PC. En Linux doet zen1 1950x nog goed.

Volgende aanschaf zal ipad smartwatch iphone in volgende jaar. Wat in mijn geval net zo oud is als zen1

[Madrox]

Er is niets mis mee. Wat wel mis is, is dat één fabrikant de gehele consumententak sluit, terwijl ze gewoon steeds meer marktaandeel veroverden en op de goede weg waren. Crucial. Gewoon gestopt, niet omdat het slecht gaat, maar omdat ze alles willen inzetten op HBM/Ai. Nou ik kan je vertellen, van Micron koop ik echt nooit meer iets, mochten ze later op hangende pootje terugkomen naar de consumentenmarkt omdat de AI bubbel gesprongen is. Ze laten ons stikken? prima! Zal met plezier ze van hetzelfde laken een pak geven. Ook dat is marktwerking.

Wij moeten ons niet laten schikken en slaafs alles maar voor zoete koek slikken, als ze zo met ons omgaan moeten wij een signaal afgeven. Dat was ze nu doen niet snel vergeten word.

[Reactie gewijzigd door Madrox op 31 december 2025 10:12]

[Moortn]

3 jaar is natuurlijk niks voor zo'n fabriek. Een nieuwe productielijn zal er niet binnen een paar maanden staan en zich ook niet in 2-3 jaar terugverdienen. Een productielijn optuigen vanwege een hype/bubbel lijkt me daarnaast helemaal risicovol. Als volgend jaar de bubbel klapt zal de vraag naar geheugen wel weer hard achteruit gaan.

[Satangel]

Maar dat lijkt toch een groot verschil te zijn met de jaren 2000, de Dotcom bubbel. Toen waren de bedrijven die investeringen planden of deden helemaal niet zo rendabel als de mastodonten nu.

Elk bedrijf die nu massaal datacenters bijplant heeft miljarden winst, elk jaar opnieuw, al jaren lang. Die hebben dat geld gewoon, of die AI bubbel nu knapt of niet, zij hebben het geld en kunnen het dus toch bouwen

[watercoolertje]

Elk bedrijf die nu massaal datacenters bijplant heeft miljarden winst, elk jaar opnieuw, al jaren lang.

Niet degene die AI-datacenters bijplanten hoor die maken vrijwel allemaal verlies...

[Mathijs Kok]

[...]
Niet degene die AI-datacenters bijplanten hoor die maken vrijwel allemaal verlies...

Meta maakt niet echt verlies en die is toch echt de opdrachtgever en eigenaar van de grootste AI datacentra die op dit moment gebouwd worden. Ze zijn er met een bezig in de VS met een oppervalk van 118 hectare!

Satangel heeft gewoon gelijk, de grootste investeringen in AI worden op dit moment gedaan met het geld dat de giganten 'ongebruikt' op de bank hebben staan. Daarin is het totaal anders dan de .com bubble waarin vrijwel al het geld geleend was.

[watercoolertje]

Ik verwoordde het blijkbaar verkeerd, niemand maakt winst met AI-datacenters...

Dat een Google of een Meta naast het hele AI veel geld verdienen en daarmee hun AI kunnen financieren is leuk, maar zodra het allemaal niet oplevert wat het kost stoppen die er ook gewoon mee. Zie metaverse van meta, miljarden in gestopt en ze zijn het nu (al) aan het afbouwen.

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 30 december 2025 10:49]

[Genosha]

Maar Meta maakt geen verlies omdat ze gebruikersdata verkopen en advertenties. Niet omdat AI het zo goed doet. De AI markt zijn veel aannames, projecties van groei en cijfers gebaseerd op vrijwel niets. Subsidies binnenharken, en de markt onder drie grote partijen verdelen. Dat is waar ze vooral mee bezig zijn.

[HuisRocker]

Dus AI bedrijven doen het allemaal met 'ongebruikt geld op de bank'? Echt, wat een complete BS...
Meta's winst is namelijk absoluut niet van AI afkomstig en ook alle andere grote bedrijven maken enorme verliezen op AI, zoals het grootste bedrijf dat enkel AI doet:
- "OpenAI partners amass $100bn debt pile to fund its ambitions" (Financial Times)
- "The news highlights the AI sector’s increasing reliance on debt and its growing dependence on loss-making AI startup OpenAI in particular." (Fortune)

Daarnaast weet Tweakers ook in dit artikel weer de absolute hoofdoorzaak 'vakkundig' te ontwijken... Ik schreef dit al meer dan een maand geleden maar men heeft blijkbaar een reden om er, ook nu nog, helemaal niets mee te doen:

[iemand van Tweakers redactie] Hebben jullie, 4 ervaren Tweakers journalisten, nou met z'n allen een lange en brede discussie over de plotselinge enorme sprong in prijs van DRAM (algemeen) zonder dat iemand DE hoofdreden weet en/of geeft?

De (inderdaad; normale[!]) 'varkenscyclus' kan natuurlijk nooit DE reden voor een plotseling enorme stijging zijn, zoals dit duidelijk wel is...

Wat is dan duidelijk wel DE reden:
Die ene partij die, in 1 keer, maar liefst 40% van de wereldwijde maandelijks productie, oftewel 900.000 wafers, 'eventjes' opkoopt... Die ene partij is OpenAI, voor hun Stargate Project, bij Samsung en SKHynix tegelijk (zonder dat die [of wie dan ook] dat wisten). De rest van de markt zit daardoor automatisch binnen korte termijn met enorme tekorten, ze zoeken naar oplossingen, die zijn er niet en gaan niet komen, paniek ontstaat, 'de prijzen gaan ineens door het dak'.

Het is echt diep triest hoe iedereen elkaar telkens maar 'het halve verhaal bljjft vertellen' blijkbaar in de hoop dat het 'in de nabije toekomst ineens wel allemaal heel winstgevend gaat zijn'?

[BarnET]

Het is zoals de goudkoorts in Californië.

het enige bedrijf wat echt goud verdiende was het bedrijf dan de pikhouwelen en overige goudmijn gereedschap verkocht.

In deze digitale goudkoorts is dat dus Nvidia.

[Wim Cossement]

Hoeveel GB haal je van een wafer?

Terwijl de bevolking zich nog maar eens in een ander gat laat neuken en afpersen door de van bedrijfswereld en big money, ongereguleerd kapitalisme is toch een fantastisch iets!

We gaan niets bezitten en zullen blij zijn...

[Moortn]

Misschien begrijp ik je verkeerd, maar volgens mij maakt lang niet elk AI-bedrijf dat nu miljarden ophaalt om datacenters te bouwen winst. Investeerders willen de boot niet missen en pompen geld in alles dat maar een beetje origineel lijkt. Als die bubbel klapt, en investeringen dus fors verminderen, zal de vraag naar nieuwe hardware ook verminderen.

Daarom snap ik deze chipbedrijven ook heel goed. Er is nu enorm veel vraag naar geheugen en je bent wel gek als je daar niet op inspeelt. Als die vraag afneemt zullen ze zich weer richten op andere toepassingen.

[Finraziel]

Nou... Er zitten een hoop giganten in die op andere vlakken veel winst maken en die zullen het dus inderdaad overleven en ze kunnen het ook lang uitzingen. Maar de puur AI bedrijven, maken die veel winst? En ook die giganten kunnen natuurlijk besluiten dat AI toch niet brengt wat ze gehoopt hadden en de investeringen fors terug draaien. Uiteindelijk moet het ook daar winst opleveren. Zolang ze geloven dat AI heel groot gaat worden en veel geld op zal leveren zullen ze investeren in de hoop dé grote partij te zijn wanneer het winstgevend wordt... Maar als de vraag steeds uitblijft en de markt wil er gewoon niet genoeg voor betalen, dan kan het nog steeds allemaal in elkaar zakken.

[William_H]

Elk bedrijf die nu massaal datacenters bijplant heeft miljarden winst, elk jaar opnieuw, al jaren lang. Die hebben dat geld gewoon, of die AI bubbel nu knapt of niet, zij hebben het geld en kunnen het dus toch bouwen

Maar als die datacenters straks minder gebruikt worden als de AI bubbel klapt, dan hebben al die datacenter-bouwers wel een probleem. Dan staat er een hoop compute niks te doen.

[Devil N]

Sterker nog, als de bubbel klapt dan is er ineens een gigantisch overschot aan geheugen dat nu vooruitbesteld is maar wat niet gebruikt gaat worden waarvoor het bedoeld is. De prijzen kunnen dan als een plumpudding in elkaar zakken en daar zijn de producenten zich ook wel van bewust.

[Mathijs Kok]

Sterker nog, als de bubbel klapt dan is er ineens een gigantisch overschot aan geheugen dat nu vooruitbesteld is maar wat niet gebruikt gaat worden waarvoor het bedoeld is. De prijzen kunnen dan als een plumpudding in elkaar zakken en daar zijn de producenten zich ook wel van bewust.

En dan ga jij server geheugen kopen? Je weet dat dat meestal niet zo snel is?

[amigob2]

Het hoeft geen nieuw productie lijn te zijn. Ik zie Chineze bedrijven bestaand productie lijnen gewoon ombouwen naar geheugen, want daar is nu veel meer geld te verdienen. En DDR4/DDR5 wordt op iDUV gemaakt, dus die Chinezen zouden dat gewoon moeten kunnen.

[William_H]

Dikke kans dat die Chinezen zich hier inderdaad nu op gaan focussen. Als zij ergens goed in zijn, is het zich snel aanpassen aan veranderende omstandigheden.

[BarnET]

hun grootste kwaliteit is kopiëren en snel opschalen/betaalbaar produceren.

[Bever!]

Eerste wat ik dacht na dit bericht te lezen was, kartel heeft weer wat nieuws bekokstoofd... Doortrapte markt

[J_van_Ekris]

Daarnaast heeft iig 1 van de grote 3 fabrikanten al aangegeven dat ze capaciteit niet willen verhogen wegens 'volatiliteit'. Een periode van 3 jaar tekort, zoals men nu voorschotelt dat het tekort iig gaat aanhouden, lijkt me niet bepaald 'volatiel'.

Volatiel is relatief ten opzichte van je reactietijd, niet absoluut. Als je fabrieken en equipment moet bestellen, bouwen en testen dan kan die drie jaar (en dus de vraag) wel eens voorbij zijn als de fabriek klaar is.

[GigaHenk]

Snap niet dat de EU hier niet ingrijpt en slechts nog DDR4 voor AI data centers beschikbaar maakt, en een hele zware heffing op DDR5 doorvoert, zodat de prijzen voor consumenten weer zakken. De EU heeft een redelijk trackrecord van regeleringen die het bedrijfsleven hard raken, daar zou deze prima bij kunnen. Niet vanuit economische perspectief, maar puur vanuit ideologie. /s

[Mathijs Kok]

GigaHenk, ik denkt dat je heel goed begrijpt waarom de EU dat niet doet.

[watercoolertje]

DDR4 is net zo goed duurder geworden dus je sarcastische opmerking raakt kant nog wal...

Maarja je agenda is ook niet wat bij willen dragen op Tweakers maar klagen over de EU/NL/instituten

[GertMenkel]

Zo'n productielijn zet je niet eventjes zomaar op. Plus, deze fabrikanten hebben hun markt met een hele 20% vraag zien instorten aan het einde van de coronalockdowns nadat ze juist hun productiecapaciteit hadden opgevoerd. Dat hakt gigantisch in hun winsten en in de terugverdientijd voor het opschalen van hun productiefaciliteiten. Als de AI-bubbel barst en de wafers de markt weer op gaan, zitten ze straks tien jaar hardware te verkopen tegen bijna-verlies om de investering terug te verdienen.

Het zou mooi zijn als iemand anders een RAM-fabriek op zou zetten die de nodige componenten die tekorten veroorzaakt produceert. Ik zou zeggen: bel je lokale investeerders en kom met een plan, want degene die nu actie onderneemt staat op het punt miljarden te verdienen of honderden miljoenen te doen verdampen.

[TrafalgarLaw]

AI-hype? Je bedoelt AI-grift. Noem het beestje bij de naam aub.

[Snotvis]

Sterker dan dat, op Reddit lees ik dat (o.a.(?)) OpenAI niet gewoon massaal geheugen inslaat, maar hele wafers opkoopt en die op voorraad neemt, zonder daar daadwerkelijk/ direct geheugenchips/modules van laat maken. Dat zou betekenen dat geheugenfabrikanten niet eens toekomen aan het maken van ram, aangezien er geen aanbod van wafers is om te gebruiken.

Nu heb ik mezelf er niet in verdiept, dus neem het met een korreltje zout. Ongeacht of het de reden is of niet, het tekort is er nog steeds. Ik denk dat ik m'n pc nog maar een paar jaar extra ga gebruiken voordat de volgende komt :')

[Mathijs Kok]

Sterker dan dat, op Reddit lees ik dat (o.a.(?)) OpenAI niet gewoon massaal geheugen inslaat, maar hele wafers opkoopt en die op voorraad neemt, zonder daar daadwerkelijk/ direct geheugenchips/modules van laat maken.

En waarom zouden ze dat doen? Ze zijn het grootste slachtoffer van de hoge geheugenprijzen.

[Aerophobia1]

Om je concurenten te blokkeren. De volleige capaciteit opkopen.
Om er vervolgens niets mee te doen.
Lijkt me een nare markt manipulatie.
Maar ja, als je genoeg geld hebt gelden er andere wetten.
Helemaal in huidige politieke klimaat in de US.

[TrafalgarLaw]

Als dit waar is, is dit werkelijk schandalig. Ik zal voorlopig AI producten vermijden.

[Beta]

AI kan op meerdere manieren worden gebruikt. Niet alle AI is oplichting.

[kujinshi]

AI = Artificial Increase.

[m-a-r-t-1]

Laten we hopen dat de AI bubbel snel klapt, dat zal weer wat lucht geven. Het zal natuurlijk ook nadelen voor andere zaken hebben, maar voor RAM prijzen zou het mooi zijn.

[Satangel]

Moest elke AI query al wat geld kosten, het zou al voor 90% gedaan zijn met de AI slop en misbruik .

[kozue]

Volgens mij kost elke query ook geld. Het neemt tenslotte resources in beslag in hun serverpark. Waarom het nog niet geklapt is, is omdat ze nu allemaal hun verliezen voor lief nemen om de race te winnen. Ze hopen allemaal als een van de laatste over te blijven. Dus steken ze zich nu in de schulden in de hoop dit later allemaal terug te verdienen. En dat houdt een keer op. Na een tijdje is teveel schuld gewoon teveel schuld. Dat geld komt allemaal van investeerders en die maken ook strategische keuzes. Als ze bepaalde partijen laten vallen is het over met ze.

[Dennahz]

Het is gewoon even een periode van veel vraag, weinig aanbod. Als de vraag zo hoog blijft zullen de fabrikanten echt wel meer gaan leveren

[Xfade]

Samsung etc. hebben al aangegeven dat er geen fabriek bij komt en dat ook huidige productie niet echt opgeschaald wordt, want het kost hun geld. Samsung verschuift wel productie van HBM naar DDR5, maar dit is niet voor de consument. Ze verdienen nu grof geld met DDR5 en een schaarste die ze zelf kunnen reguleren.

[Genosha]

Niet alleen voor de RAM prijzen. Ook voor de bouw van woningen en infrastructuur. Zeker in Nederland waar het stikstofbeleid onwijs uit de klauwen is gelopen is elk datacenter extra dat gebouwd wordt een hele woonwijk die niet gebouwd wordt. En willen wij, de mensheid, echt zo graag dat een computer systeem films en muziek gaat maken terwijl 80 uur in de week moeten werken om een krappe eengezinswoning te betalen?

[HuisRocker]

Met een "hele woonwijk" ben je er ook heel vaak nog lang niet...
Meta's datacenter in Zeewolde doet 1.380 gigawattuur (GWh) per jaar, vergelijkbaar met het stroomverbruik van zo'n 460.000 huishoudens.

De plannen voor nieuwe (AI) datacenters zijn met zekerheid ook niet op kleine schaal!

[Reactie gewijzigd door HuisRocker op 30 december 2025 13:33]

[Sissors]

Ik ben erg benieuwd of het bekend is waar de huidige geheugen prijzen op zijn gebaseerd. Gezien er nog zat voorraad is van de meeste kits, is het niet dat er direct tekorten zijn aan consumenten kant. En ik geloof wel dat het niet zal zijn dat elke webshop in een groot complot zit, dus wat die betalen zal hard omhoog zijn gegaan. Maar wat ik me afvraag, betaalt een Asus voor hun geheugen chips nu al 4x zoveel als een paar maanden geleden? Of hebben die hun prijzen omhoog gegooid voor het verwachtte tekort wat nog gaat komen? Of iets anders?

[Framoes]

Een beetje hetzelfde als met brandstofprijzen. Gaat de olieprijs omlaag, blijven de prijzen lang hoog want "oude, dure voorraad opmaken". Gaat de olieprijs omhoog, gaan de prijzen snel omhoog, want ze moeten ineens gelijk "duur inkopen".

[Genosha]

Brandstof is in Nederland duur vanwege overheidsbeleid. De brandstof in België is goedkoper omdat daar het overheidsbeleid is dat de overheid dagelijks de prijs bepaald, en niet Shell, BP en Exxon.

[Framoes]

Wij laten het volledig aan de markt over en daarom betaal je nu €1,85 terwijl de olieprijs al sinds het begin van het jaar daalt. In België is er dus een prijsplafond? Ik weet niet of dat mogelijk is in Nederland. Shell heeft hier een te dikke vinger in de pap.

Waar voorheen de olieprijs een belangrijke factor was, hebben de brandstofverkopers besloten dat ze die negeren en gewoon kijken naar hoe een economie draait. En dat houdt vooral in hoe het macro-economisch gaat. Dat sommige mensen nog steeds de eindjes aan elkaar moeten knopen boeit ze niet. Lekker de mensen uitknijpen en recordwinsten draaien.

De onvrede en boosheid komt toch niet bij Shell terecht.

[Genosha]

België heeft een inderdaad een maximum prijs voor brandstof. En dat kan Nederland natuurlijk ook, maar zoals je zegt; tegen het zere been van "Royal Dutch" Shell. Het heeft echt helemaal niets te maken met voorraden en inkoop. Het is allemaal marktwerking blabla.

De door de overheid vastgestelde maximale prijs van euro 95 in België is zo'n 78 cent, terwijl dat in Nederland net geen hele euro is op zo'n 98 cent. Daarnaast wordt in België geen BTW berekend over de accijns en in Nederland wel, de bekende belasting op belasting. Wat resulteert dat je voor dezelfde liter Euro95 van BP in België 50 centen minder betaald dan in Nederland.

Nederland heeft natuurlijk er ook nog een handje van om de consument zoveel mogelijk te pesten, auto rijden zo onaantrekkelijk te maken en iedereen te laten opdraaien voor de kosten van The Green Deal.

[arbraxas]

Lekker cashen. Meer is het voor nu niet.
Goedkoop ingekocht en duur verkopen. En de verkoop zal ook instorten denk ik. Als dat al niet gebeurd is.
Want dat doorklikken van tweakers is leuk, maar zegt vooral iets over die ramptoeristen. Wat ik veel meer een indicator vind is dat V&A de RAM bijna uit de populaire groepen is gevallen. En ook op CPU gebied valt gewoon op dat AM4/AM5 het processor aanbod veranderd. Zeker op AM4 zie je de topmodellen weinig aangeboden worden. De upgrade van die systemen word uitgesteld heb ik het idee.

[S1NN3D]

Wie nog betaalbaar geheugen zoekt: kijk naar prebuild. Ik wilde als homeserver deze maand een barebone kopen en zelf vullen met 64GB maar niet te betalen. Heb als alternatief een tiny formfactor besteld bij Lenovo. De meerprijs van een upgrade van 8GB naar 64GB was slechts € 240. Een weggeefprijs in de huidige markt.

[The Zep Man]

Dan heb je goedkoop RAM voor je barebone, maar wat doe je met de rest van de prebuild?



Ook die prijzen gebaseerd op oude voorraad zullen spoedig gecorrigeerd worden.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 30 december 2025 07:55]

[S1NN3D]

Het barebone plan is uiteraard vervallen. De tiny staat al te draaien met z’n 64GB. :)

Die lage prijs zal door oude voorraad komen inderdaad en zeker naar boven bijgesteld worden op termijn.

[BarnET]

Beetje scalper gaat nu barebones opkopen.

[zz_rno]

Ik ben altijd wel fan van gratis versies maar misschien moeten ze alle AI achter een paywall zetten om het overmatig gebruik in te dammen.

[Pasteis]

Ik ben altijd wel fan van gratis versies maar misschien moeten ze alle AI achter een paywall zetten om het overmatig gebruik in te dammen.

Ze gaan er denk ik ook niet aan ontkomen, want hoe wil je het anders grootschalig gaan terugverdienen? Er wordt nu exorbitant veel geïnvesteerd, maar zonder een duidelijke ROI in beeld te hebben. En die grote techbedrijven hebben misschien wel de ruimte omdat te doen, maar de klanten moeten ook mee kunnen.

[kujinshi]

Cloudstorage was eerst ook gratis/goedkoop. Maar als bedrijf betaal je tegenwoordig de hoofdprijs voor dat. Zo zal het ook met AI computing gaan. Niks is inderdaad gratis en alles moet terugbetaald worden. Dan gaan mensen wel nadenken voordat AI ingezet wordt.

[SprockerJock]

OpenAI haalt miljarden binnen met abbo's, licenties, API's, enz. Er is wel degelijk een verdien model. Alleen niet zichtbaar voor Jan en Mieke.

Projectie is breakeven rond 2027 had ik onlangs gelezen. Als ze dat halen dan barst de bubbel niet. Wij gaan gewoon met zijn allen meer betalen. Voor alles.

[CrazyBernie]

Die berekening gaat wel uit van bizarre omzet stijgingen . Van 13 miljard naar 100 miljard en zelfs dan zijn ze nog niet cashflow positief en moet er dus iedere maand geld bij. Pas rond de 350 miljard zijn ze cashflow positief bij hun huidige gecommitteerde investeringen van meer dan 1400 miljard. Ik vind zelf persoonlijk interessant dat Microsoft na eerst als eerste te investeren in veel ai projecten zich nu al maanden koest houdt terwijl de concurrenten nog all in gaan.

[William_H]

Ja, het is het bekende verhaal. Eerst verslaafd maken aan het gebruik door het goedkoop / gratis weg te geven, en vervolgens de prijzen te verhogen. En dan gaan mensen / bedrijven wel betalen, want ze kunnen niet meer zonder. Het is het nieuwe cloud verhaal. Veel bedrijven kunnen niet meer zonder de cloud en betalen daar nu duur (leer-)geld voor.

[Pasteis]

Ja, het is het bekende verhaal. Eerst verslaafd maken aan het gebruik door het goedkoop / gratis weg te geven, en vervolgens de prijzen te verhogen. En dan gaan mensen / bedrijven wel betalen, want ze kunnen niet meer zonder. Het is het nieuwe cloud verhaal. Veel bedrijven kunnen niet meer zonder de cloud en betalen daar nu duur (leer-)geld voor.

Ik weet niet meer waar ik de term heb geleerd, maar ik de term "vendor lock" draag ik al heel lang bij mij. Niet te afhankelijk willen zijn van een enkele aanbieder, omdat de kans dat ze je klem zetten met prijsverhoging aanwezig is.

En toch zie ik nog steeds heel veel... "alles in AWS want dat werkt goed met elkaar". Gemak dient de mens, maar zeker bij bedrijven mogen er ook best deftige en kritische analyses zijn. Bedrijf waar ik nu werkt kan daar nog heel veel stappen in zetten.

[Westpjotr]

Ik dacht dat het nog meeviel, niet dus.... vorig jaar nieuwe pc in elkaar gezet met Kingston DDR5 Fury Beast 2x32GB 6000: Toen €199,- en nu € 749 ....

[kujinshi]

Het is ook kerst en het noordelijk halfrond zit thuis achter de computer (prijzen zijn dan hoog). Kijk in april nog eens, dan leven we in een andere PC markt als mensen weer naar buiten gaan en bijvoorbeeld auto's en huizen gaan kopen.

[Sluuut]

Hier 6000-30 Trident Z5 NEO RGB K2 2x32Gb voor 219.- en nu 999.-

[IrBaboon79]

Misschien dat er ook iets positiefs aan zit: mogelijk gaat men weer eens ouderwets efficient programmeren voor de consumenten machines... Laten we het hopen...

[CrazyBernie]

Helaas de ai bots zijn vooral goed in talen met veel voorbeelden JavaScript , typescript , python etc die meestal niet bekend staan om hun eigen efficiënte geheugen gebruik.

[BarnET]

Ach dat zijn de developers van Microsoft ook niet. Slechter dan teams kan het niet worden.