'Samsung verhoogt DDR5- en HBM-prijzen 30 procent na korte dip en verdubbeling'

Samsung zou de prijzen voor zijn geheugenchips dit kwartaal met 30 procent verhogen. Dit komt bovenop een prijsverdubbeling in het eerste kwartaal ten opzichte van vorig jaar. De nieuwe stijging volgt op een recente dip in DDR5-prijzen en in aandelenkoersen van chipfabrikanten.

De recente daling in DDR5-prijzen lijkt veroorzaakt door speculatie naar aanleiding van een nieuwe, geheugenbesparende AI-technologie van Google. Dit TurboQuant comprimeert gegevens zodat het trainen en draaien van AI-modellen kan met relatief minder geheugen. De geheugenhonger van de lopende AI-hype veroorzaakt schaarste aan geheugenchips en hogere prijzen.

De potentiële toepassingsmogelijkheden van TurboQuant zorgen weliswaar voor beursspeculatie en een DDR5-prijsdip, maar lijken grote geheugenfabrikanten als Samsung niet van hun stuk te brengen, schrijft Wccftech. De elektronicafabrikant zou zijn geheugenproducten nu voor 30 procent hogere prijzen leveren, melden bronnen aan de Zuid-Koreaanse nieuwssite ETNews. Dat percentage is een gemiddelde dat geldt voor reguliere DDR5-chips die dienstdoen in laptops, pc's en servers, plus voor geavanceerde HBM-chips die dienstdoen in AI-hardware.

'Vraag blijft hoog'

De prijsstijging van 30 procent voor het net begonnen tweede kwartaal is ten opzichte van de al gestegen prijzen in het eerste kwartaal. Samsung verwacht dat de vraag naar geheugenchips hoog blijft, vanwege de enorme investeringen in datacenters voor AI-toepassingen. De Zuid-Koreaanse fabrikant verhoogde zijn geheugenprijzen in het eerste kwartaal van dit jaar al met 100 procent ten opzichte van de prijzen in het eerste kwartaal van vorig jaar.

Geheugenmodules. Bron: Samsung

Reacties (181)

[Scripted]

Tja er komt een moment dat de afname van nieuwe pc's of vervanging impact gaat hebben op het gebruik van Ai en de acceptatie daarvan.

[Olympus user]

Voor mij is dat moment paar maanden geleden al bereikt.
Prive (game niet) heb ik een zelfbouw met een I5 4570 met 16 Gb en was begin van het jaar van plan flink te upgraden. Maar hij werkt nog goed en een upgrade kost mij veel te veel. Wacht wel af tot de AI bubbel klapt.
Maar dat betekend ook dat mijn paar stuivers niet naar hardware fabikanten gaan

[Reactie gewijzigd door Olympus user op 6 april 2026 10:47]

[Ocin32]

Ja hier het zelfde… ik laat het (helaas) even allemaal aan mij voorbij gaan nu. Wil heel graag upgraden en had daar wel een aardig bedrag voor bedacht, maar dat valt nu 1000 euro hoger uit en daar pas ik voor.

het gevolg is wel dat ik nu al een tijdje geforce now aan het gebruiken ben… met plezier ook moet ik zeggen. 200 euro per jaar voor een “top gaming computer” is geen heel gek bedrag, maar helaas is dit wel precies wat grote bedrijven het liefste willen…

[pierredorado]

Ik zou nooit en te nimmer Geforce Now afnemen en klagen over de huidige componenten prijzen op hetzelfde moment. Zie je niet hoe je pontificaal tegen jezelf indruist?

Ik heb zelf het geluk rond 2023/2024 mijn grote upgrades gemaakt te hebben, maar zou op het moment net zo makkelijk terug naar mijn Xbox 360 gaan of met mindere graphics genoegen nemen in plaats van het business model te financieren die mede verantwoordelijk is voor de huidige prijzen gekte. Niet verwacht van een Tweaker!

[Ocin32]

Zeker waar, het voelt ook enorm dubbel moet ik toegeven, nog meer nu dat we het er zo over hebben, ik heb daar nog niet zo bij stilgestaan, maar jullie hebben volkomen gelijk.

ik speel erg casual, die paar uurtjes per week kan ik ook invullen met ps5 of steamdeck… laat ik de overweging dan ook maar maken om te stoppen met geforce now, het staat me toch wel heel erg tegen bij nader inzien.

[magician2000]

Zo zie je ook maar hoe alles met elkaar verwoven is tegenwoordig. Fabrikanten hopen ook dat mensen het niet zien, want, 'gemakt dient de mens' en hun afdeling(en) psychologen speelt daarop in.


Mooi ook dat je andere opties hebt zodat het puur een 'extraatje' is en geen noodzaak. Hopelijk dat meer mensen zo gaan denken zodat we met ons allen dit soort gedrag van fabrikanten in kunnen perken.

[DominoNL]

Ja, je hebt natuurlijk harstikke gelijk, maar ik ga mezelf niet in de weg zitten om "wereldverbeteraar" te zijn. Net als met het gebruik van benzine, vlees eten, rommel op aliexpres, fast fashion en noem het allemaal maar op. Ik weet dondersgoed dat het objectief slecht is, maar als ik honderden, zo niet duizenden euro's moet gaan spenderen om vervolgens nog nieteens 0,000000001% verschil te maken.. no thanks, dat moet dan ergens breder opgepakt worden en ik voel mij daar als enkele consument zeker niet verantwoordelijk en/of toe geroepen. :)

[Reactie gewijzigd door DominoNL op 7 april 2026 10:07]

[CycloneCleaver]

Precies dit. Ik heb zelfs mijn Xbox Series X laatst even moeten opruimen in verband met een kinderkamer. Ik mis hem niet eens. Voor de paar uur die ik heb per week, als ik die al heb, pak ik heel makkelijk de Nintendo Switch 2 en daar amuseer ik me prima mee. Ik heb nog een hele stapel spellen voor zowel de Switch 1 en 2 liggen die ik nog wil spelen.

voor wat internet zaken en software heb ik nog oude computers liggen van het werk met een I5 van 5e en 6e generatie, dus dat zing ik ook wel uit, eventueel met Linux erop als Windows niet meer kan / mee gaat werken.

ik heb gelukkig best wat te besteden en een PC van 5 K was een paar jaar geleden niks vreemds voor mij. Maar zoals het nu gaat is de lol er inderdaad vanaf. Misschien is het ook mijn leeftijd en mijn leefstijl die veranderd is, maar ik zing deze gekte de komende 5 jaar ook nog wel zo uit als het nodig is. Dan inderdaad maar naar pareltjes van vroeger die ik gemist heb.

Mijn Gameboy en N64 staan ook alweer klaar!

[MrFax]

Geforce Now is toch juist een product waarbij RAM-geheugen min mogelijk verloren gaat?

Voorbeeld: Bij een consumenten PC met 32GB geheugen wordt 99% van de tijd 50% niet gebruikt.

Bij Geforce Now kan het geheugengebruik veel beter worden ingedeeld en zal het gebruik van RAM-geheugen veel beter zijn ingedeeld.

Met als resultaat dat je dus juist minder RAM hoeft te produceren.

Als laatste heeft Geforce Now echt helemaal niks met de AI-bubbel te maken. Als je het heel ver zou zoeken dan zou DLSS wel onderdeel kunnen zijn van die bubbel, maar dat is GDDR-geheugen en geen RAM-geheugen. GDDR is als je naar videokaartprijzen kijkt niet heel erg veel gestegen in prijs. Het probleem zit hem echt in DDR5.

[Reactie gewijzigd door MrFax op 8 april 2026 12:40]

[JizLt82]

Dit is ergens wel ironisch natuurlijk, met geforce now houdt je de hardware honger van de datacenters in stand

[himlims_]

Is misschien wel - maar onderaan de streep heeft niet iedereen eenzelfde budget of mogelijkheden. Afhankelijk van positie en “doel/wens”, kan de nvidia/geforce streaming dienst juist DE beste keuze zijn. Niet iedereen kan moreel tegenwicht leveren vanuit financieel perspectief.

Een upgrade of vervang van hardeware wat de meeste taken nog prima kan uitvoeren, is ecologisch dan ook weer onlogisch. Niet alles is zo zwart wit.

//edit; lokaal stream (in house) vind ik nog op randje liggen van wat acceptabel is qua game kwaliteit en beleving. Een online fps kan dan nog net… (soort van) maar een (offline) single player game is meer dan prima te spelen vanuit locale streaming; die “dikke” game pc, het beeld doorsturen naar een minder krachtig device. Vanuit de cloud vind ik beide varianten geen doen.

[Reactie gewijzigd door himlims_ op 6 april 2026 19:52]

[rachez]

Beetje kort door de bocht: wat denk je dat die prijzen gaan doen als we allemaal op geforce now zitten? Kijk naar netflix of spotify en je weet waar dat toe leidt. In het begin fantastisch aanbod voor lage prijzen en dan begint het knijpen.. Dan is het ook niet meer goedkoop voor Ocin32.

[jaaoie17]

De prijzen daar zullen ook wel over de kop gaan.

[Enjoyer]

Je laat je dus eigenlijk vangen voor wat ze je willen forceren.
En als meer mensen dat doen zoals u, dan zullen bedrijven als Nvidia zien dat hun tactiek werkt, en dan zullen de hardware prijzen nooit meer omlaag gaan. En dan zal Nvidia - zoals ze zelf ook al hebben aangegeven, te willen doen - stoppen met hardware ontwikkeling voor consumenten en gaming.

En zo wordt Subscription Based Computing, langzaam of sneller een feit.

[Reactie gewijzigd door Enjoyer op 6 april 2026 14:58]

[Beakzz]

Gezien NVIDIA de grootste partij is die AI pushed zal dat voor mij nooit meer een optie zijn. Tenminste of ze moeten verbeteringen aanbrengen in hun gedrag naar de consumenten die hun groot hebben gemaakt.

En het is ook wel heel voorspelbaar wat die maandelijkse prijzen gaan doen als er genoeg mensen het streamen gewend zijn en zelf up to date hardware kopen voor veel gamers geen optie meer is.

Ondertussen game ik lekker hypocriet verder op mijn NVIDIA GPU

[et36s]

Over een paar jaar is dit 450,- per jaar dat kan ik je nu al voorspellen. Vanaf dat moment is de lol er ook snel vanaf. Kijk maar wat voor puinhoop de streaming diensten ervan hebben gemaakt. Het was een aantal jaren top voor een prima bedrag en een berg content tegenwoordig is alles versplintert, worden shows aan de lopende band verwijderd, zijn de prijzen enorm gestegen en tot overmaat van ramp wordt er ook weer reclame toegevoegd. Treurige bende. Ik verwacht weer een een Piratebay opleving

[jhhest]

Viel mij op dat de beeldkwaliteit ook enorm achteruit is gegaan. Misschien maar weer gaan piraten.

[D_Jeff]

Je kan ook even in V&A van Tweakers kijken, waardoor je voor max 500 euro al een grote stap kan maken.

Aan de andere kant was het ook wel een beetje dat RAM geheugen eigenlijk 'te goedkoop' geworden was, maar de huidige trend is, inderdaad, niet grappig meer. Voor fabrikanten is dit wel weer een fijne tijd: de verliezen kunnen weer goed gemaakt worden

[dasiro]

in V&A zie je dezelfde trend, want mensen zijn ook niet dom. Als de nieuwprijs verdubbelt, dan gaat de used prijs ook tientallen procenten stijgen tot boven het niveau van de oude nieuwprijs.

[Dom]

En terecht ook. Zeker wanneer je je oude hardware verkoopt omdat je zelf aan het vernieuwen bent. Je nieuwe snufjes zijn natuurlijk ook een stuk duurder dan wat 'normaal' was.

[dasiro]

Hij gaf V&A op als alternatief om te wachten omdat hardware nu overpriced is, terwijl er daar nu gewoon overpriced gebruikte hardware staat.

Als je je 1TB wou verkopen om een 2TB te kopen, dan is de meerprijs die je voor je 1TB krijgt bijlange na niet voldoende om de meerprijs van een nieuwe 2TB te financieren en kan je voor de oude prijs van 2TB een tijd terug nu zelfs geen 1TB meer nieuw kopen, dus waarom zou je dan iemand anders zijn 1TB kopen als je er zelf al een hebt.

[Advanced03]

V&A is net zo erg als nieuw

[Robbaman]

Maar dat betekend ook dat mijn paar stuivers niet naar hardware fabikanten gaan

Ik zie niet helemaal waarom ze hier een probleem mee zouden hebben. Het betekent immers vooral dat ze jouw stuivers hebben ingewisseld voor een ander z'n tientjes

[Olympus user]

Ik denk dat de bedrijven die geen geheugen maken dit wel gaan merken.
Veel moederbord en schijf fabrikanten zullen verminderde vraag gaan merken.

[walterg]

Storage gaat lekker mee met werkgeheugen als get gaat om schaarste en prijsstijgingen, maar de rest gaat het merken inderdaad

[[Roland]]

Maar dat betekend ook dat mijn paar stuivers niet naar hardware fabikanten gaan

En daar liggen ze dus niet wakker van, i.p.v. jouw stuivers verdienen ze bakken met geld op dit moment. De fabrikanten die geheugen, storage, gpu's maken profiteren hier gigantisch van en zullen geen haast hebben de consument tevreden te stellen. (ongerelateerd maar hetzelfde geldt voor olieboeren die hun olie nog wel af kunnen zetten. Die lopen binnen momenteel).

Wat voor de één (heel veel) een crisis is, is voor anderen (weinig) de jackpot. En die anderen (in dit geval Samsung) zal nooit haast hebben de crisis te beëindigen.

[Reactie gewijzigd door [Roland] op 6 april 2026 11:09]

[Advanced03]

Zelfde hier, gaming laptop die helaas langer door zal moeten vliegen

[RubenNL]

Zelfde hier. Ik heb een mooie computer die ik voornamelijk als server gebruik. Zit nu 64GB DDR4 in, wat ik voor een kleine 100 euro had kunnen krijgen. Ik was van plan om dat in het begin van dit jaar te verdubbelen met nog 2x64, maar dat kost me nu bijna 500 euro.

Voor dat bedrag heb ik die PC samengesteld 2-3 jaar terug. (incl. wat 2e hands, maar RAM was nieuw)

[Dom]

Gekkenwerk he. Ik heb destijds gekozen voor 32gb ddr5, want 'als je te kort komt kan je toch altijd wat bij prikken' die vlag gaat niet meer op.

[Neuron Collider]

Ik heb een i5-6600k, onlangs een oude ssd gekregen van 120 gig. Linux mint geinstalleerd. Firefox if veel responsiever dan mijn firefox op windows 10. Het voelt aan als een nieuwe pc! Bij het opstarten kies je welke os je wilt(windows 10 of linux mint). Het is pakweg een uurtje werk en het is niet heel moeilijk. gewoon googlen

[Reactie gewijzigd door Neuron Collider op 6 april 2026 17:12]

[Olympus user]

Ik draai al een hele poos Linux Mint. Toe vorig jaar ook het bericht kwam dat mijn processor niet geschikt is voor W11 meteen W10 eraf gegooid en nu alleen Mint. Systeem draait als een tierelier en ik mis niets.

[Santee]

De hele pc markt lijkt momenteel half dood. Er zijn qua cpu’s best wat leuke producten alleen dan moet je ddr5 kopen… en qua gpu heeft nvidia volgens mij de 5070ti productie verlaagd en is een 9070XT de enige normale optie. Laatst 1 in de aanbieding voor onder de €600. Verder weinig nieuws in hardwareland.

[PredCaliber2]

Newsflash: die klappende bubbel komt niet

[FreezeXJ]

Komt vanzelf, maar altijd op een andere tijd dan je verwacht...

Was destijds ook met bitcoin-mining op je GPU, dat ging maar en ging maar, tot opeens de boel klapte en de AMD 7970 (toen de topkaart) voor nog geen 200 euro van eigenaar wisselde. Daarna hebben we nog een keer zo'n burst en boom gehad, zelfde effect. Alleen moet je er niet te hard op wachten, want a watched pot never boils...

[n4m3l355]

Het enge hieraan is dat men gewone gebruikers in de cloud jaagt met deze absurde prijzen wat vervolgens alleen maar meer vraag zal veroorzaken.

Ik snap dat enige tijd overheen gaat om nieuwe lijnen op te zetten maar ergens vraag ik me toch af of deze tekorten moedwillig zijn. Samsung, Hynex enz verdienen nu een godsvermogen aan chipjes die voorheen een fractie waard waren. Ze hebben er dan ook alle baat bij om gezamelijk zo langzaam mogelijk nieuwe lijnen op te zetten.

[runeazn]

Nee ze zetten zo spoedig mogelijk nieuwe lijnen op. Een chip fab is duur, heel veel miljarden. Dus wanneer er cashflow is investeer je die meteen en daarmee daarmee hoop je een groter punt van de taart mee te pakken. Als je dat niet doet, doet je concurrent dat en heb jij dus een kleinere taart punt. Je cashflow zakt (relatief) en je concurrent kan nog meer fabs bouwen.

[Powerblast]

Dat doen ze voorlopig in ieder geval nog niet. En ik snap dat ook wel. AI is zo wispelturig en onzeker naar wat de vraag in de toekomst zal zijn (klapt het of klapt het juist niet) dat ze zich hier waarschijnlijk nog niet in willen verslikken. OpenAI moet maar één nieuwtje uitbrengen dat er wat vertraging op x of y zit en de beurs klapt 10%. Zegt genoeg hoe stabiel het is.

Dus ze kijken gewoon de kat uit de boom en profiteren volop van de hoge prijzen waardoor ze ook gewoon met dezelfde productie capaciteit veel meer verdienen. Er is bijna geen concurrentie op geheugen chips (ik noem 3 fabrikanten geen normale concurrentie situatie in ieder geval), dus daar speelt het concurrentie probleem ook niet echt.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 6 april 2026 12:34]

[runeazn]

Oh ja is dat zo? Ik ben benieuwd, heb jij interne bronnen die hoef je dan natuurlijk niet te delen. Ik weet dat ze vooral aan het strugglen zijn in hun device structuur.

[Powerblast]

Ik heb geen interne bronnen . Dat is puur mijn mening omtrent wat je zei, ze zetten zo spoedig nieuwe lijnen op.

Ik zie ondertussen al pakweg een jaar gedoe omtrent geheugen tekorten en nog steeds geen nieuwe lijnen of nieuwe spelers die zich gezien de prijzen gaan mengen in de lucratieve business die het geworden is. Meen dat Micron een nieuwe fab had aangekondigd maar dat die pas operationeel ging zijn tegen eind 2028.

Dus (en dat is mijn mening) denk ik dat ze gewoon de kat uit de boom kijken. Winst gaat toch omhoog, ook zonder de nieuwe fabs. Het komt ze op korte termijn zelfs beter uit. En in de long run is het nog onzeker of ze die fabs wel nodig gaan hebben.

Is dit issue ook niet vooral veroorzaakt doordat OpenAI 60% van de productie capaciteit van de komende jaren had opgekocht? Dus als die wegvalt, hebben we globaal gezien ineens 60% meer capaciteit vrij. Kan natuurlijk door één van de andere spelers dan opgekocht worden, maar ik zie zeker als OpenAI klapt, niet direct één van de overige hetzelfde extreem grote risico gaan lopen.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 6 april 2026 12:57]

[MSalters]

Dat er nog maar 3 concurrenten over zijn is een gevolg van historisch lage prijzen. De enige manier om nog een droge boterham te verdienen was schaal.

In dat opzicht is dit een begrijpelijke correctie. Vervelend maar niet onredelijk.

[Cidious]

Ik bekijk het anders. De grote jongens willen niets liever dan dat wij als gewone gebruikers thuis geen snelle hardware kunnen bedienen zodat we alles uit hun cloud moeten doen om voldoende compute te kunnen gebruiken..

Een simpele tablet kan de compute uit de cloud gebruiken tegen lucratieve prijzen uiteraard..

Ik probeer al jaren alles lokaal te doen met mijn thuis server netwerk, maar inderdaad het wordt steeds duurder nu om nog bij te blijven. Volgens mij is dat precies wat de grote AI jongens willen.

[Allard]

Je kan het ook anders zien: doordat het erg duur is om zelf een nieuwe computer te kopen/bouwen wordt het aantrekkelijker om via een lichte PC performance in de cloud te huren.

Daarmee houdt je wel de situatie in stand natuurlijk. Nadeel is dat in overheden dan gemakkelijker kunnen meekijken met wat je aan het doen bent.

[DLSS]

Ik betwijfel of dat een grote impact zal hebben, helaas. Ik hoop vooral dat de bubbel een keer barst of leegloopt…

[Bodyshock]

Heb gelukkig net op tijd de knoop doorgehakt met de bouw van m'n PC in 2024. Zat toen te twijfelen vanwege de hoge prijs van GPU's (1250 voor een 4080s betaald). Maar heb dat jaar nog voor normale prijzen RAM/SSD mogen aanschaffen en zit hier met en 64gb DDR5 CL30 (€235.90 toen, gaat nu voor 800-1k) / 9950x3d / Samsung SSD 990 PRO, 4TB setup.

Wie op dit moment een PC wil bouwen/updaten kan echt beter zo lang mogelijk uitstellen tot de AI bubbel verder barst en de prijzen naar een wat realistischer niveau dalen. Maar wanneer het zo ver is zul je inderdaad zien dat er een golf van vraag komt vanuit mensen die hun updates/builds hebben uitgesteld, wat dan weer de prijs zal opdrijven.

[Barsonax]

Die hele AI industrie draait helemaal door. Het is onmogelijk om nog redelijk wat geheugen te kopen als particulier. Het is echt wachten tot die bubbel knapt en hoe langer hoe groter de gevolgen.

[kodak]

Dat geheugen duurder is geworden maakt het niet spontaan onbetaalbaar. Ik ben het er mee eens dat het heel duur is. Maar dit zijn prijzen die met wat sparen te betalen zijn. Net als andere dure producten zoals auto's, zonnepanelen, flagship smartphones enz. Het er niet voor over hebben is heel wat anders.

[simplicidad]

De instapprijs voor laptops binnen onze opleiding is gestegen van €1000 naar €1700. De impact voor sommige gezinnen zijn enorm.

[kodak]

Als een aanschaf veel geld kost heeft dat meestal gevolgen. Ik ontkennen op geen enkele manier dat de stijging gevolgen heeft voor beslissingen. Maar dat maakt niet dat ddr5 geheugen of producten waar dat in zit voor particulieren dus maar onbetrouwbaar is. Wel dat niet iedereen het er niet zomaar voor over heeft. Zoals je zelf stelt: de prijsstijging heeft voor sommige gezinnen enorme impact. Dat is niet spontaan de particulieren in het algemeen of zelfs dat samsung de prijzen onbetaalbaar maakt.

[AndrewF]

Welke opleiding?

Kan het met een Apple Neo? Of een 2e hands laptop van ~3 jaar geleden? Afhankelijk van de eisen, zijn beide best capabel, zeker qua cpu kracht.

[simplicidad]

Productdesign: Siemens NX, nTopology, Blender/Keyshot… En in wezen is de basisversie soms al kantje boord.

Aan refurbished heb ik ook al zitten denken om die informatie mee te geven - dat doe ik trouwens ook - maar in Vlaanderen zitten we vast aan contracten die er niet om staan te springen als we daar officieel veel aandacht aan besteden.

Een MacBook is zeker geen oplossing; het is al een halve nachtmerrie om Siemens NX via Parallels op een MacBook Pro te draaien. We laten dit semester zelf geen Macs meer toe om die reden.

[Reactie gewijzigd door simplicidad op 7 april 2026 07:35]

[wiseger]

Een studie wordt over het algemeen gevolgd door studenten van 18 jaar en ouder. De overheid heeft uitstekende voorzieningen voor die groep opgetuigd waardoor zij zeer eenvoudig geld kunnen lenen bij het DUO tegen een zeer schappelijke rente.

[C64Boy]

En zo weten ze dan in elk geval dat hiermee hun kans op een eigen huis nog kleiner wordt: studieschulden tellen mee. En als ze denken iets met sparen of beleggen te kunnen bereiken lopen ze in de nieuwe box 3 fuik.

[Broud]

Hoeveel laptops denk je dat een student nodig heeft? Studieschulden zijn zeker een probleem, maar die 700 euro extra gaat geen grote impact hebben op het kunnen kopen van een huis.

[Mit-46]

Niet alleen de laptop is duurder geworden natuurlijk. Lekker simpel zo.

[supersnathan94]

maar die 700 euro extra gaat geen grote impact hebben op het kunnen kopen van een huis.

haha. Ik moest mijn telefoon in 1 keer afbetalen (nog 600 euro) omdat het gewoon simpelweg behoorlijke impact kan hebben. Elke €1 aan maandlast verlaagt je hypotheekcapaciteit met €200 tot €300

heb je dus daadwerkelijk een lening afgesloten waarbij je die 700 nog open hebt staan dan is een dergelijk bedrag rustig ergens 5-10 duizend euro minder leencapaciteit. Dat kan zeker wel gevolgen hebben ja.

Het ding is dat je ook wel zaken bij elkaar op moet tellen.

[Earth_Apple]

Uitstekende geld voorzieningen voor studenten? Leef je onder een steen? Ik zie alleen maar mensen die voor een 40e geen huis kunnen kopen.

[Reactie gewijzigd door Earth_Apple op 6 april 2026 20:45]

[KoffieAnanas]

Dat heeft vrij weinig met leningen van studenten te maken. Dit heeft andere oorzaken.

[Earth_Apple]

Sure, maar het heeft zeker heel veel impact op studenten, waardoor het lenen van geld nu veel meer druk geeft dan 10-15 jaar geleden. Dus studenten moeten zeker wel uitkijken met hoeveel geld ze lenen, en willen dus niet te veel geld uitgeven aan te dure laptops, aangezien dat later weer veel impact kan hebben op hun leven.

[wiseger]

Nederland is één van de goedkoopste landen om te studeren. Niet voor niets komt men van de hele wereld naar Nederland om te studeren, 131.000 maar liefst verleden jaar. Een college geld van iets meer dan 2500 euro per jaar is toch wel erg goedkoop te noemen. Verder heb je gratis OV door de weeks.

Heb zelf gestudeerd en had een redelijke studieschuld na afloop maar dat was eerlijk gezegd geen enkel probleem. Twee jaar na mijn afstuderen begonnen met aflossen en 15 jaar later was het klaar.

In mijn tijd was het wel anders natuurlijk, er was toen nog geen woningnood. De open EU grenzen bestonden nog niet. Maar toch kocht je destijds pas na je dertigste je eerste huis. De startsalarissen waren vroeger niet zo geweldig. De eerste tien jaar op je werk maak je toch wel het snelst promotie en schiet je inkomen omhoog.

Een studieschuld heeft invloed op de maximale hypotheek die je kan krijgen. Maar je lost best wel snel af, na zes jaar aflossen is er al veertig procent vanaf en dan ben je normaliter net dertig. Dan is de impact van je resterende studieschuld ook wel beperkt.

Het zal wel een generatie dingetje zijn denk ik. In mijn tijd werd studeren net voor iedereen mogelijk, de generatie voor mij waren er best veel mensen die studeren überhaupt niet konden betalen. De nieuwe generatie lijkt me wat ongeduldiger, studeren en dan hop meteen een huis kopen. Het zal even wennen zijn voor ze dat dat er niet inzit en ze eerst zullen moeten sparen en carrière maken.

[uiltje]

Weet je zeker dat je dat wel echt nodig hebt voor de opleiding? Ik zie vaak eisen waarbij ik me echt afvraag waar die dan in godsnaam vandaan komen. Als het zo compute-heavy is: misschien een idee om het te virtualiseren en in de cloud te draaien ofzo? Een citrix omgeving misschien?

[Cilph]

Ik had destijds voor een Uni Engineering opleiding wel degelijk een laptop nodig en dat kostte in 2005-2010 al zon 1500 euro. Weliswaar met renteloze lening. Hadden dat apparaat echt nodig ook.

[simplicidad]

Siemens NX, Blender/Keyshot, nTopology,…

En eerlijk gezegd de basis model is al niet optimaal voor die zaken.

[uiltje]

Ik geloof je hoor. Maar zolang bestaan die beesten van laptops ook weer niet. Ik snap dat de opleiding natuurlijk ook met de tijd mee moet gaan. Maar ik verbaas me ook dat die HW / SW niet in de cloud of in een server hok kan draaien.

Dit soort taken is zeer CPU/GPU heavy en dan lijkt me een laptop sowieso niet brilliant. MIsschien dat het qua convenience en software kosten wel zo logisch is; als je allemaal tegelijk de compute nodig hebt en toch al een laptop moet aanschaffen. Er zal vast naar gekeken zijn...

[logix147]

Er staat nergens dat je een nieuwe laptop moet kopen. 1 generatie ouder scheelt je al snel paar honderd euro en je prestaties zijn voor school begrippen praktisch gelijk.

Alleen de l33t cool factor is natuurlijk niet passend… kinderen zie ik lopen met een iphone 17 pro max… van 13… Wij hadden het vroeger ook breed thuis, maar ik moest gewoon werken voor m’n schakel brommer en Ericsson klaptelefoon.

[Manderlay1]

Valt mee, 700/3 a 4j? Daarbij na de studies kan de laptop ook nog jaren gebruikt worden. 700€ is niet het einde van de wereld.

[rejer]

Die prijsstijging maakt het voor veel mensen gewoon niet meer haalbaar. ‘Even sparen’ is niet voor iedereen realistisch, en dit is geen luxe aankoop maar iets wat je vaak nodig hebt. Het probleem is dus niet willen, maar dat de prijs simpelweg te hoog ligt voor wat je krijgt.

[Cheezborger]

Wanneer is iets een luxe aankoop en wanneer een basisvoorziening? Voor een paar honderd euro kun je al nieuw een eenvoudige laptop kopen waarmee je prima basistaken uitvoert. En anders vind je er genoeg op Nederlandse marktplaatsen. Volgens mij valt het allemaal wel mee.

[Unstable Element]

Als je zoon een ict opleiding gaat volgen waar de eis minimaal 32Gig geheugen en aangeraden 64Gig is.

[MattiVM]

Mag ik vragen wat voor ICT opleiding? Ik heb nog nooit een ICT opleiding gezien met eisen voor RAM. Tenzij het hier misschien over een videobewerkingsopleiding gaat.

[GertMenkel]

Een snelle Google brengt me hier: https://mborijnland.nl/wp-content/uploads/Laptopfolder-Studeren-met-laptop-2025-2026_v2.pdf

Daar wordt 32GiB voor diverse opleidingen als minimum opgegeven. Ik gok voor virtuele machines vooral, aangezien de softwarrontwikkelaarsopleiding minder RAM nodig heeft dan de ondersteuning-ICT'ers volgens dit document.

Lijkt me dikke lariekoek dat dat daadwerkelijk nodig is, maar goed, je moet wat als ouder. Vergeleken met de kosten van een volledige opleiding is een euro of 900 investeren in een laptop die tien jaar meegaat ook weer niet heel extreem, als je kijkt naar het gereedschap en de spullen die je voor andere opleidingen moet kopen kom je ook wel op zo'n bedrag.

[WeiserMaster]

Voor MBO ICT (media) beheer heb ik gewoon vereisten aan hardware gehad. Met o.a. minimum en geadviseerd werkgeheugen. Dit was destijds (meen ik) 8 en 16 GB RAM in 2012. Voor virtualisatie van een simpele bedrijfsomgeving.

Redudante Active Directory, pfsense router, een aantal werkstations en verschillende servers.

Of dit nu nog steeds zo is, dat weet ik niet. Maar die 32GB en 64GB lijken mij pak m beet 15 jaar verder niet heel gek.

[lenwar]

Er is sinds 2012 natuurlijk wel een en ander veranderd. Ik mag hopen van de opleidingen hierin zijn meegegaan.

Voor die virtualisatie kunnen ze prima een private cloud of emulatiesoftware gebruiken toch?

[Powerblast]

Bij mijn IT opleiding op hogeschool hier in België zoveel jaar geleden was dit anders wel het geval. Je kreeg een lijstje waaraan een laptop moest voldoen. Geen merk, dat mocht je zelf bepalen. Maar wel de hardware (CPU, RAM, GPU, enzovoort).

[necessaryevil]

je moet de pakketten waarmee gewerkt wordt kunnen draaien. Ik zit te denen aan grote ide's en zo.

[GertMenkel]

Hoewel ik met plezier 32GiB geheugen in mijn laptop draai, moet ik zeggen dat 32GiB wel heel erg overkill is. Misschien dat een opleiding wil dat je een heel netwerk aan virtual machines draait ofzo, maar zelfs dan kun je er toch al een stuk of tien draaien met "slechts" 16GiB aan geheugen.

Klinkt mij als een goede reden om een laptop met 16GiB te kopen en geld opzij te leggen voor een upgrade naar 64 zodra een vak dat nodig heeft.

Opleidingen willen wel vaker hele hoge specificaties opgegeven voor dingen die je misschien één of twee voor een week nodig hebt.

[Reactie gewijzigd door GertMenkel op 6 april 2026 15:27]

[Klauwhamer]

32GB in een laptop is écht niet exorbitant. Mijn DE/workstation met Windows 11 heeft in rust 'al' ~8GB tot zich genomen, en dat is een installatie waar primair games op geïnstalleerd zijn en het OS een behandeling heeft gehad met Win11Debloat en W10Privacy. Mijn werklaptop heeft 16GB ram en daar zit ik geregeld aan de max met slechts een WSL/2 met 2GB RAM allocation. Een ontwikkelaar met mogelijk verschillende IDEs, browsertabs, lokale databases, en instances zal geen enkele moeite hebben om 32GB RAM te vullen, dus ik begrijp niet zo goed waar jij je op baseert.

[GertMenkel]

Ik draai zelf ook met 32GiB maar kom doorgaans niet snel boven de 40-60% gebruik, zelfs met een IDE open. Maar goed, ik draai geen Windows, dat zal misschien helpen?

Dat het OS meer RAM eet in rust is op zich logisch, zolang het niks doet kan dat RAM mooi als cache fungeren. Pas als het systeem onder druk komt te staan weet je hoeveel RAM het systeem echt vreet. Mijn ervaring met Windows is dat het OS toch best goed kan krimpen als er ruimte nodig is.

4GiB IntelliJ (een stuk minder met iets lichter als VS Code), 2GiB postgres, 2GiB backend, nog een keer 4GiB aan browsertabs, en je OS heeft nog 6GiB voor cache en vanalles met 16GiB aan RAM. Alleen bij extreme pieken kom ik boven de 24GiB, bijvoorbeeld als ik chatapps of Steam open heb terwijl ik werk, want die vreten om de een of andere reden tegenwoordig ook een gigabyte of meer op de achtergrond. Maar goed, al die verspilde RAM is ongebruikt, dus wordt weggeswapt zodra er ergens een tekort is. Met meerdere gigabytes in de swap merk ik doorgaans maar weinig performanceproblemen.

Meer is altijd fijn, maar 32GiB als minimum voor een opleiding? Ik vind het maar onnodig hoog. 16 als minimum met 24 aangeraden klinkt mij een stuk logischer. 24 tegenover 32 scheelt je al snel 100-200 euro die je beter in boeken kunt besteden.

[Reactie gewijzigd door GertMenkel op 6 april 2026 20:12]

[OruBLMsFrl]

Jouw voorbeeld telt al op tot 12GB en het OS zelf heeft ook nodig. Plus dit is verbruik vandaag, zo'n opleiding moet tot 4 jaar vooruit kijken. En vaak ook virtualiseren met extra overhead. Juist met wat jij schrijft snap ik 32GB wel, 24GB kan technisch misschien maar in losse verkoop waar scholen op afstemmen nauwelijks verkrijgbaar.

4GiB IntelliJ (een stuk minder met iets lichter als VS Code), 2GiB postgres, 2GiB backend, nog een keer 4GiB aan browsertabs, en je OS heeft nog 6GiB voor cache en vanalles met 16GiB aan RAM. Alleen bij extreme pieken kom ik boven de 24GiB, bijvoorbeeld als ik chatapps of Steam open heb terwijl ik werk, want die vreten om de een of andere reden tegenwoordig ook een gigabyte of meer op de achtergrond. Maar goed, al die verspilde RAM is ongebruikt, dus wordt weggeswapt zodra er ergens een tekort is. Met meerdere gigabytes in de swap merk ik doorgaans maar weinig performanceproblemen.

Is trouwens ook prima te kopen lijkt me, pak ik niet eens de goedkoopste bij bol, 750 euro voor een hp elitebook 32GB. Tuurlijk een generatie ouder, maar die kan prima nog 4 jaar studie mee toch...

https://www.bol.com/nl/nl/p/hp-elitebook-655-g10-laptop-amd-ryzen-5-7530u-39-6-cm-full-hd-32-gb-ddr4-sdram-1-tb-ssd-wi-fi-6e-windows-11-pro-zilver/9300000258443121/?referrer=socialshare_pdp_iphoneapp

[Reactie gewijzigd door OruBLMsFrl op 6 april 2026 22:39]

[lameeuw]

20 of in dit geval 24 GB is DENK ik vooral gebaseerd op laptops met een deel gesoldeerd geheugen en 1 vrij slot. Lenovo is daar bijvoorbeeld heel goed in, 4 of 8 GB gesoldeerd geheugen met 1 slot vrij, kijk je dan naar een (inmiddels minder) goedkope optie dan was 1 x 16 GB erbij prikken een koopje. Tegenwoordig is dat wel iets anders natuurlijk.

Iets meer terug naar de discussie, mijn jongste dochter deed een VMBO groen opleiding, daar werd al 16 GB aangeraden bij Windows 10.... geen idee waar dat voor nodig was, ze heeft het prima afgemaakt met een oudere HP laptop met 8 GB DDR3 geheugen met een Windows 10 installatie, core i3 uit de 6000 serie. Opleidingen willen graag overdrijven, heb ik met mijn andere kinderen ook gezien.

[OruBLMsFrl]

Ja dat kan natuurlijk als je zelf handig bent, maar daarom mijn opmerking dat je zoiets niet tot nauwelijks in de retail verkoop tegenkomt met 1x8 + 1x16 er al in. Dan heb je als school een aanbeveling staan van iets dat je niet zo kan kopen, en ontstaan er allemaal van die ongewenste discussies vermoed ik, je hoort wel eens van die anekdotes dat je denkt:
- van 24GB drijft de prijs op want school moet mij niet verplichten meer te kopen dan ik nodig heb dus ik wil maar 16GB kopen want dat is het enige dat ik in de winkel kon vinden, of
- nu moet ik 32GB kopen puur omdat ik zelf niet handig ben, dat moet school dan maar regelen voor me.

Verder ook volledig eens hoor dat specs vaak opgeklopt worden. Touchscreen moest hier van de spec sheet, enorm filter op wat je nog kon vinden. Is tot op heden nog niet gebruikt voor de opleiding. De schoollaptop had 8GB RAM, zelf eentje met 16GB gekocht, zoiets met 8GB verwordt naar mijn smaak dan weer veel te snel tot e-waste, let wel: in een tijd gekocht dat geheugen niet de hoofdprijs kostte.

[wiseger]

Een nieuwe laptop met 64Gb geheugen kost bij bol.com momenteel 1250 euro. Schrijf je dat af over vier jaar studie, dan kom je op een kostenpost van 315 euro per jaar.

[kodak]

Je negeert de argumenten die ik gaf om simpel maar te stellen dat het niet haalbaar is. Het feit dat jij het geen luxeproduct meent te vinden omdat de prijs je niet bevalt voor wat je krijgt is daarbij precies waar ik op wijs: mensen vinden het de prijs niet waard om voor te sparen. Daarbij, het feit dat er in de samenleving altijd mensen zijn die niet zomaar kunnen sparen (bijvoorbeeld door weinig inkomen en/of grote schulden moeten aflossen) kan altijd gegeven worden. Dat maakt niet dat het voor veel particulieren dus onhaalbaar is, of nodig.

[FPSUsername]

Even de titel lezen, ging je salaris maar zo snel omhoog. En netzoals brandstof prijzen, doen we niet mee aan de prijs dalingen.

[kodak]

Het feit dat salaris niet met 30% of 50% stijgt wil niet zeggen dat ddr5-geheugen dus maar voor particulieren onbetaalbaar is. Omdat het niets zegt over het vermogen van particulieren of hun wil om andere uitgaven (die niet zomaar al het vermogen weg nemen) voorrang te geven. Werkelijk niet kunnrn betalen of het er niet voor over hebben zijn niet zomaar hetzelfde. Als de stelling was dat veel particulieren het er niet voor over hebben om dit soort bedragen te betalen (of er dus voor te sparen) dan ben ik het er mee eens. En dat is deels waarom de consumentenprijzen van ddr5-geheugen ook stijgen naar bedragen die veel consumenten nog wel kunnen betalen maar niet perse willen.

[Robin4]

Nou dan duurt het even wat langer dat je het geheugen wel zou kunnen kopen.

Dus in plaats dat je het in een maand het zou kunnen kopen. Kost het je nou feitelijk meer maanden.

Alleen hoeveel haast heb je?

Of ik dat ik deze prijzen normaal vind? Nee dat niet. Maar je ziet dat alles duurder word. Dat veranderd de zaak niet.

[xaradine]

Waarom zouden wij 3tot5 keer meer betalen? Zelfs met sparen ga ik dit nooit!!! Doen.

Geheugen en opslag kosten nu teveel.

Het zelfde gebeurde ook met de video kaarten tot 4000 of meer.

Er blijven mensen deze absurde bedragen spenderen

[kodak]

Je toont daarmee precies aan dat het eerder een kwestie is van niet willen betalen dan als particulieren niet kunnen betalen.

[servies]

Ik heb begin vorig jaar m'n nieuwe (proxmox) server gebouwd met 128GB geheugen. Voor het geheugen heb ik toen in totaal +/- 700 euro betaald. Nu ben ik voor dezelfde geheugenconfiguratie 5200 euro kwijt... Dus ja, "onbetaalbaar"...

[Powerblast]

Zit in dezelfde situatie. Had een mini pc samengesteld om als servertje te dienen, 64gb ram aan een schijntje gekocht. Nu zit dat spul over de 400 euro voor enkel het geheugen geloof ik. Als dat toen ook zo had geweest, was ik er zelfs niet aan begonnen.

Afgelopen december NAS in elkaar gezet. Schijfje van 2TB SSD kostte toen 160 euro, nu 460 euro... Leuk is het niet meer.

[servies]

Die komen er ook nog eens bij. 1 van m'n virtuele machines is een Truenas met 6 Seagate 6TB disks. Ik ben blij dat ik 2 maanden geleden nog een spare heb gekocht. Die was toen al 40% duurder dan de eerste 6. maar nu is de prijs ongeveer 180% van de prijs van de eerste 6...

[uiltje]

Mee eens hoor dat het nu idioot duur is, maar da's wel een specifieke situatie. Geheugen was voor de prijsstijging voor bijvoorbeeld gaming PC's nou niet het meest dure gedeelte van de config, zeker niet als je value-RAM gebruikte (wat maar een paar procent uitmaakt).

Het is nu wel een perfect storm, met relatief dure mobo's zeer dure GPU's en nu is geheugen en SSD ook nog eens echt duur geworden. De CPU is vreemd genoeg nu het goedkope onderdeel aan het worden als je niet top-of-the-line nodig hebt (of gewoon wil kopen natuurlijk).

[Advanced03]

Een prijsstijging van 500% is niet onbetaalbaar?

[Manderlay1]

Neen, dat wil niet perse zeggen dat een prijsstijging van 500% iets onbetaalbaar maakt.

[Advanced03]

Dit is wat de kids tegenwoordig "woede aas" noemen.

[Manderlay1]

Woede aas?

[Powerblast]

Onbetaalbaar is een relatief woord natuurlijk, want voor jou of voor mij betaalbaar is is dat voor iemand anders weer net niet of juist peanuts . Het is echter wel zo dat dit stilaan in alle consumenten elektronica begint door te druppelen. Alle winst die je zo gezegd met AI hebt op vlak van tijd (wat ook al in twijfel wordt getrokken bij recente onderzoeken) verlies je doordat je hardware pakken duurder moet inkopen.

Consumenten zijn denk ik minder bezig met tijdswinst maar veel meer met wat de hardware kost, zeker als het over privé gaat. Wie heeft er privé een AI abonnementje omdat het tijdswinst oplevert? Buiten de developers die hobbymatig aan de slag gaan ken ik niemand.

Even sparen kan natuurlijk altijd maar elke euro kan je maar één keer uitgeven. In deze onzekere tijden kan dat het verschil maken tussen of je woning renoveren (ik zeg maar wat) én je pc upgraden of niet.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 6 april 2026 12:48]

[LittleTycoon]

Ga jij lekker sparen. Ik ga geen geld uitgeven, ik hergebruik mijn huidige geheugen in mijn nieuwe setup.

Ieder zijn ding.

[Smeagolsan]

Niet iedereen heeft de mogelijkheid om te sparen hé.. Ken gezinnen die hun auto nu hebben verkocht en al geeneens abbonomenten hadden op netflix of andere dingen en die hadden voorheen ook maar 50 euro per week aan boodschappen geld. Voor sommigen is het onbetaalbaar om uberhaupt eten te kunnen halen. En voedselbank is een lange wachtrij op hier in de regio. Die konden ze niet aanvragen daardoor.

[kodak]

Ik stel op geen enkele manier dat sparen altijd maar kan. De stelling die tot discussie is gemaakt is dat de prijzen voor ddr5 door Samsung zo hoog gemaakt zijn dat particulieren het niet meer kunnen betalen. En dat is zo ruim verwoord en slecht onderbouwd dat het niet zomaar op gaat tenzij we die stelling veranderen naar 'sommige particulieren' of een eenduidige ondergrens kunnen vinden.

[KoffieAnanas]

Die gevallen bestaan zonder meer, maar dit betreft een heel klein percentage van de bevolking. Wil niet zeggen dat hier niets aan gedaan moet worden, maar ik word zelf een beetje moe van dit soort voorbeelden die echt een uitzondering zijn op de regel.

En zolang Nederland rechts blijft stemmen, zal er vrij weinig aan de kloof tussen arm en rijk gedaan worden. We kiezen hier toch echt iedere keer zelf voor met ons allen, al zeker 30 jaar.

[Manderlay1]

Klopt, maar dan ddr5 geheugen ook geen prio zijn in z'n gezin. Misschien in uitzonderlijke gevallen wel maar waarschijnlijk niet.

[phantom09]

MIsschien een 2e handse laptop een idee? Ik heb de mijne voor 150 euries gekocht 3 jaar geleden met windows 11 en hij doet het prima.

[kodak]

Aangezien de prijzen van eerdere generaties geheugen een stuk goedkoper zijn is dat waarschijnlijk ook waar bedrijven als Samsung de consumenten naar toe willen laten bewegen. Niet vreemd ook, het nieuwste is niet zomaar de beste keuze. Zeker als je maar beperkt geld hebt en nieuwet vaak duurder is.

[Vlizzjeffrey]

Hij had het ook niet over onbetaalbaar maar over de mogelijkheid om nog redelijk wat geheugen te kunnen kopen, als in voor een redelijke prijs, wat op dit moment onmogelijk is.

[johnbetonschaar]

Wat dacht je van HDD’s. Als je nu een NAS wil aanschaffen met een HDD of 4 er in ben je zomaar 3000 kwijt 😫

[Geim]

Ik wilde mijn 2x8 TB opwaarderen naar 2x12 TB. Ik schrok even... Maar krijg voor mijn gebruikte HD's bijna net zoveel terug als wat ik er nieuw voor betaald heb. Ik wacht wel een paar jaar.

[Teun!]

Ik wilde mijn nas ook upgraden (nu 8x14TB), toch maar wat geripte content gedelete.

[Geim]

toch maar wat geripte content gedelete.

Ja, content blijft nog wel even op usenet staan

[Teun!]

Je bedoelt "mijn collectie BluRay zal de komende tijd nog wel even overleven", toch?

[Geim]

Nee, nee, ik gebruik usenet als mijn persoonlijke backup 😂

[hawke84]

Ik zit verdorie in exact dit scenario !
Wilde net een reeks Seagate Ironwolf HDDs kopen voor wat storage uitbreiding, zo'n 24TB.
Je zou denken, HDD t.o.v. SSD/RAM valt wel mee. Maar nee, wat een ongelovelijke prijzen.

Inmiddels een ander werkstation setup flink moeten neerschalen naar 16GB RAM ipv 64; met de hoop dat het tijdelijk was.

Het is denk ik weer even afwachten, het kan toch niet zo blijven.
Half jaar... ?

[GertMenkel]

Ik geloof dat Tweakers een half jaar geleden een artikel schreef over de tekorten, destijds vooral GPU's en RAM, en de verwachte tijdlijnen op basis van de industrie. De voorspelde trend leek naar wat ik me herinner te zijn "stijging tot minstens halverwege 2027, daling vanaf 2028".

Met bedrijven als WD en geheugenfabrikanten die hun volledige productielijnen tot minstens 2027 Al hebben uitverkocht, lijkt me dat een aardige voorspelling.

Helaas was die voorspelling gemaakt voor er werd gerommeld rond Iran. Hier is het zo erg nog niet qua brandstof (wat duurder, maar beschikbaar) maar in bepaalde Aziatische landen zitten huishoudens en bedrijven volledig zonder, hoeveel geld ze ook zouden kunnen bieden. De kans lijkt me groot dat dat tot onrust en verdere internationale problemen gaat leiden, dus ik ben niet bepaald optimisch over de invloeden hiervan op de compureronderdelenmarkt.

Ik zie berichten van mensen die denken dat het met een half jaar beter gaat een beetje als de berichten van mensen die dachten dat corona wel met een maandje zou overwaaien. Ik vrees dat het nog wel even zal duren tot betaalbare computeronderdelen voor consumenten terugkomen, áls ze ooit terugkomen.

[hawke84]

Dat is een erg negatief toekomstblik, maar het kan best dat je gelijk hebt.
Ik zat bijvoorbeeld ook de wachten op de Lenovo Go Z2 Extreme, ding is sinds eergister 1K duurder geworden.

Maar ook al is alles voor AI uitverkocht, op een gegeven moment moet het schip wel omdraaien. Men zegt dat dit met de leningen van OpenAI in december zal gebeuren, maar de markt kijkt altijd vooruit. Daarom verwacht (en... hoop) ik dat het over een half jaar zal beginnen met omdraaien.

Maar inderdaad, niemand kan het meer voorzien met alle andere zaken die erbij worden gegooit, zoals Iran.

[Powerblast]

OpenAI is zich als een visje op het droge aan het verweren om het tij te keren maar ik zie het persoonlijk ook niet goed komen. Dus ik hoop met je mee dat december het kantelmoment wordt. Dat kan nog steeds zijn dat het een blijvertje is en ze de extreme verwachtingen beginnen in te lossen. Maar ik heb er persoonlijk geen goeie hoop in.

Ik verwacht dat ook de energiecrisis waar we nu stilaan in beginnen te komen ook geen goed zal doen aan de ontwikkeling van AI. Want hoe duurder die energie om de modellen te trainen, hoe duurder de AI tooling => nog moeilijker om er winst op te maken. Ze hebben al hun eieren in één mandje gezet en dat kan ze wel eens heel zuur gaan opbreken.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 6 april 2026 16:42]

[Yamaki]

De WD productie van harddisks voor 2026 is volledig uitverkocht.

[hooibergje]

Geheugenkaartjes voor camera's zijn ook al verdubbeld in prijs.

Op zich kan AI wel mooie code voor me genereren, maar het is een achterlijke hoge prijs, letterlijk en figuurlijk.

[Mosterd]

De eerste grote klap moet nog komen, ik denk als OpenAI - de trendsetter - wat rekeningen moeilijk kan betalen rond december 2026, januari 2027.

[Powerblast]

Dat wordt volgens mij inderdaad ook het eerste slachtoffer. En als die boot gaat, gaat de rest mee, al dan niet volledig of gedeeltelijk.

Daarna kunnen we weer gewoon met de voetjes op de grond de realiteit bekijken en zien wat AI echt voorstelt. Ik vrees dat er veel lijken uit de kast gaan vallen en loze beloftes niet ingelost worden. Er zit sowieso teveel lucht op de investeringen en beloftes en te weinig realiteit/resultaten. Dat hebben we rond de jaren 2000 nog eens meegemaakt.

Het is jammer voor de technologie maar het is goed voor de realiteitszin en de long run denk ik dat het klapt. De lucht moet er uit en dan zal ineens ook de waanzin omtrent de hardware gaan liggen.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 6 april 2026 12:50]

[gebruikernaam__]

Ik denk dat het wel meevalt met hoe jammer het is voor de techniek. Meeste bedrijven hebben hun paadje of trucje wel gekozen en kunnen niet zomaar switchen zonder weer een heleboel geld uit te geven. Als nu dus de bubbel knapt en nieuwe bedrijven gaan opnieuw kijken naar de ontwikkeling van modellen dan zal er waarschijnlijk weer iets nieuws uit komen wat wel rendabel is voor prijzen die mensen willen betalen. Een soort van de natuurlijke gang van innovatie dus. Ik schaar hier GPT-NL ook wel een beetje onder maar dat telt niet helemaal door de semi overheid insteek van TNO.

[SuperDre]

Ga er maar van uit dat die bubble niet snel zal knappen, daarvoor gebruiken veel te veel mensen inmiddels al die AI. Enige wat zal helpen is als de productie zwaar verhoogd wordt.

[pierredorado]

Het pad is al gelegd en de eerste scheurtjes beginnen te vertonen, OpenAI heeft Sora offline gehaald voor het publiek nadat deze na de trial periode een tienvoud meer bleek te kosten dan dat het opleverde, gevolg hiervan is dat Disney hun 1 Miljard dollar deal heeft ontbonden.

[SuperDre]

Ja, dat hebben ze offline gehaald voor publiek, maar ga er maar van uit dat ze er nog zeker gewoon mee door gaan en verder ontwikkelen, en zelfs met specifieke klanten zullen delen.

[Barsonax]

Ik zie anders steeds meer tekenen dat zaken niet rendabel zijn. Bijv Antrophic die oa openclaw aan banden legt.

[SuperDre]

Omdat het aan banden is gelegd wil niet zeggen dat normaal gebruik niet rendabel is, alleen openclaw verbruikt gewoon heel veel meer resources, dus logisch dat het aan banden/duurder abo gelegd wordt.

[Barsonax]

Ze zijn nu nog vooral bezig marktaandeel te verkrijgen en draaien verlies op de abonnementen. Dit geld moet terug verdiend worden dus de prijzen gaan de komende flink omhoog. Dat kan ook door minder te geven, bijv rate limits.

Dat openclaw aan banden gelegd wordt is nog maar het begin van de enshitification.

[SuperDre]

Is het wel enshitification? Omdat iets beperkt wordt omdat door die externe service ineens heel veel meer resources verbruikt wordt dan voorzien, noem ik geen enshitification. OpenClaw kwam zo goed als uit het niets en werd in korte tijd zeer populair, maar verbruikt dus wel heel veel meer resources als 'normaal' gebruik van hun service.

[Barsonax]

Het is niet de eerste en ook niet de laatste beperking. Feit is gewoon dat ze winst moeten gaan maken en er is niet eindeloos geld om in het kaartenhuis te pompen.

[necessaryevil]

Een mogelijk probleem is juist het schaalvoordeel. Grote spelers kunnen goedkoop produceren, productie op kleine schaal is niet rendabel. Hierdoor blijven er slechts enkele producenten over en is er te weinig concurrentie.

Ook is geheugenproductie niet makkelijk op te schalen. Hierdoor worst schaarste niet zo makkelijk opgelost.

[StackMySwitchUp]

Ik doe niet meer mee, big tech heeft mijn hobbies vermoord. Alle lol wordt overal uit gezogen door dat idiote gedrag van die bedrijven

[DoomSayerSantos]

Heb zo'n beetje het zelfde gevoel.
Juist voor heel deze insanity, nog een 8TB nvme op de kop kunnen tikken voor 530 euro.
Nu is het om te huilen.

[Dekar]

Ja die prijzen zijn ook ruim x2 gegaan en daar is het einde ook nog niet in zicht. De prijzen van de nand flash chips is ook veel hoger dan de huidige prijzen nog reflecteren.

[MRoubos]

Het lullige is dat die tech bedrijven hier juist ter...ng veel geld aan verdienen.

[StackMySwitchUp]

Het is allemaal virtueel geld want ik kan je garanderen dat al die miljarden nog niet van handen zijn gewisseld

[Dekar]

Mwa, je kan op een tweedehands PCtje van een paar honderd euro enorm veel Indie games draaien. Op een PC met een 3200G van zo'n 150 euro kan je Hades, Celeste, Hollow Knight, Counter Strike, Slay the Spire, Factorio, Terraria, Minecraft, etc. soepel spelen.

Dus ik weet niet wat je huidige PC heeft. Dikke kans dat het bijna alles kan draaien. Gewoon paar jaartjes wachten tot alles weer tot aarde is gekeerd en dan upgraden.

[Chromebooks.nl]

Dat zijn 2D spellen en counter strike is al bijna 30 jaar oud? Klinkt heel erg duur als je ook voor een paar honderd euro een ps5 kunt aanschaffen die elk modern spel perfect kan spelen

[Powerblast]

Counterstrike 2 is denk ik een jaar of 3 oud sinds de nieuwe engine upgrade? Net het spel met de hoogste requirements dat klopt, maar verre van 30j oud. Of hij moet echt CS 1.6 bedoelen .

Ik merk ook dat je tegenwoordig naar mijn gevoel minder snel moet upgraden. PC van 5j oud kan nu nog perfect mee, dat was vroeger wel anders naar mijn mening. Triple A games zijn ook gewoon niet meer wat het geweest is, de ene flop na de andere.

[Dekar]

Je snapt mijn punt niet. Ik geef aan dat gamen niet duur hoeft te zijn. Vanaf een slordige 150 euro ben je al topgames aan het spelen. Een tweedehands PC met een Ryzen 5600 en een RTX 3060 ti kost je 600 euro en dan kan je alle nieuwste 3D games draaien op 1080p.

Een PS5 kan natuurlijk ook. Nadeel daarvan is dat PS+ ook nog eens geld kost, en je je spellen niet altijd mee kan nemen naar de volgende generaties console.

[StackMySwitchUp]

Mijn hobby is casemods, mini pc's, embedded systemen (arduino/raspberry pi/robotica) en servers bouwen. Alle onderdelen zijn inmiddels zo duur geworden dat ik nu maar probeer om spullen te hergebruiken (door builds te ontmantelen)

[Moortn]

Wat deed je dan dat nu niet meer kan? Vanwege verhuizing werk ik de laatste maanden op een laptop met een Intel 1135. Gamen en programmeren gaat gewoon prima, mits je niet BF6 met hoge instellingen wil doen. Timberborn is verslavend genoeg…

Helemaal niks meer kunnen lijkt me wat overdreven.

[StackMySwitchUp]

StackMySwitchUp in ''Samsung verhoogt DDR5- en HBM-prijzen 30 procent na korte dip en verdubbeling''

linkje om herhaling te voorkomen, dus het ligt niet aan wat ik wel en niet kan met de hardware, maar wat voor hardware er uberhaupt kan komen

[Ramoncito]

Och, geschiedenis herhaalt zich: Ik herinner me DiskDoubler nog. Met een simpel programmaatje had je opeens 400MB in plaats van een 200MB HDD.

[mr_evil08]

Wat daarintegen wel CPU kracht kost vanwege de sterke compressie.

[MSalters]

Klopt, maar zelfs in die tijd van single core CPUs was dat nog een overweging. Tegenwoordig hebben we vaak CPUs met genoeg cores. Welke applicatie trekt alle cores vol bij een I/O operatie?

[uiltje]

Verkeerde vraag. "Wat trekt je memory bus vol bij een I/O operatie?" Hier werkt caching niet of maar een beetje, want je moet data sequentieel door die bus heen halen.

[Reactie gewijzigd door uiltje op 6 april 2026 16:06]

[MSalters]

Caching werkt juist prima. Je kunt op beide nivo's cachen. Heb je weinig RAM dan cache je de gecomprimeerde data (scheelt I/O maar geen decompressie). Heb je veel RAM dan cache je de ongecomprimeerde data. Kun je file voor file bepalen.

[uiltje]

In bedoel de caching van de CPU niet van het filesysteem natuurlijk. Op het moment dat je de communicatie van de CPU vol pompt met file data kunnen je andere processen memory starved worden. Het aantal cores is niet het enige wat uitmaakt. Probleem van het cachen van filedata is dat het niet gaat passen in de (data) caches van de CPU.

Verder denk ik ook dat de echt grote files vooral uit al gecomprimeerde data van games en video's zal zijn. Die ga je niet heel veel kleiner maken; op dat moment voeg je dus alleen CPU instructies toe, zonder noemenswaardige compressie. Tegenwoordig worden software bibliotheken vaak niet meer gedeeld, maar zelfs dan verwacht ik dat programma's zelf niet het probleem gaan zijn.

[Reactie gewijzigd door uiltje op 7 april 2026 19:58]

[MSalters]

Daarom gebruik je een non-temporal read (buiten CPU cache om) om de compressed data op te halen.

[uiltje]

Hmm, ik was aan het kijken naar de throughput, maar ik geef toe dat de RAM zoveel sneller is dan zelfs de laatste SSD snelheden dat de busbreedte grotendeels ongewijzigd blijft. Blijft wel het punt staan dat de meeste grote data blocken al gecomprimeerd zijn. Zelfs .exe's zijn soms gecomprimeerd. Images, video's, versleutelde bestanden (niet goed te comprimeren) en veel speldata. Maar goed, ik heb de laatste tijd geen compressie op games gedaan, dus misschien?

[StackMySwitchUp]

Nu gaan we in plaats van RAMdrives maar DriveRAM doen? helaas waren we het virtual memory tijdperk net een beetje ontgroeid

[uiltje]

Virtueel memory wordt eigenlijk alleen nog gebruikt om continue statische RAM op te slaan. Zelfs dan koop ik liever een extra blokje RAM, voor het geval het blokje RAM bijvoorbeeld door een garbage collector wordt gehaald. Objecten die vrijgemaakt zijn op de heap kunnen lang hun plek in blijven nemen omdat hergebruik vaak lastig is door fragmentatie, en defrag is relatief duur. Hoewel dat allang geparallelliseerd is en de huidige processoren vast wel een core over hebben om wat te compacten, en veel kortdurende blokjes vaak in een andere heap terechtkomen. Zelf laat ik het wel aan dat extra core'tje over om te compacten voordat ik uit het geheugen loop.

[StackMySwitchUp]

Ik heb het eigenlijk nooit gemist toen ik het uitzette tot ik een keer een enorme heightmap dataset van het kadaster voor de lol in Blender ging bekijken, daarmee was ineens 64GB ram vol en kreeg ik een BSOD. Had dit zelf in al die jaren ICT eigenlijk niet eerder gezien omdat normaliter virtual memory standaard aan staat. Maar na het aanzetten kon ik de dataset wel bekijken. Heel soms is het dus wel handig. Uiteraard was mijn eerdere commentaar als grapje bedoeld

[uiltje]

Ja, toen je data nog niet standaard gecomprimeerd was. Die 50% kan je vandaag de dag echt vergeten.

[pino85]

Dat HBM duurder is dan gewone DDR5 snap ik op zich nog wel. Het is technisch gewoon een complexer product: gestapeld DRAM met TSV, veel hogere bandbreedte en meer druk op productie en packaging dan bij standaard DDR5. Maar dat maakt nog niet automatisch iedere nieuwe forse prijsverhoging redelijk.

Dit is namelijk al lang niet meer alleen vraag en aanbod. Je ziet ook gewoon dat fabrikanten hun capaciteit liever richting HBM voor AI schuiven, omdat daar het meeste aan te verdienen valt. Daardoor blijft de rest van de geheugenmarkt krapper dan nodig, en in een markt waar maar een paar grote spelers echt de dienst uitmaken zorgt dat bijna vanzelf voor hogere prijzen.

Dan krijg je weer hetzelfde als altijd: omhoog gaat snel, omlaag ineens een stuk minder. En dan voelt nog eens 30 procent bovenop een eerdere verdubbeling toch steeds minder als noodzaak en steeds meer als gewoon kijken wat de markt nog pikt. Dat AI de vraag opstuwt zal best, maar het begint inmiddels wel een erg makkelijk excuus te worden voor iedere volgende verhoging.

Als je die cirkel echt wilt doorbreken, zal er ook een keer iets aan de aanbodkant moeten veranderen. Dus niet alleen alles naar de hoogste marges blijven schuiven, maar ook breder investeren in productie en packaging, een deel van de reguliere DRAM-capaciteit overeind houden en meer werken met langlopende levering afspraken. Anders blijf je gewoon in hetzelfde patroon hangen: nieuwe AI-vraag, nieuwe krapte, nieuwe prijsverhoging. Daar zou ondertussen ook wel eens serieus over nagedacht moeten worden, in plaats van iedere stap omhoog weer als iets vanzelfsprekends neer te zetten.

[Blokker_1999]

Dit is namelijk al lang niet meer alleen vraag en aanbod. Je ziet ook gewoon dat fabrikanten hun capaciteit liever richting HBM voor AI schuiven, omdat daar het meeste aan te verdienen valt.

Dat is toch net wel vraag en aanbod? Als er een overaanbod van HBM zou zijn, dan zou daar de winst net inzakken en zou men weer meer van andere types geheugen maken. Het gaat hier ook niet om vraag en aanbod van een type geheugen, maar wel om productiecapaciteit. En als de vraag naar productiecapaciteit groter is dan het aanbod, dan zal er meer capaciteit gaan naar die delen die het meest winstgevend zijn.

En er wordt geinvesteerd in het aanbod, maar dat is een traject dat ergens tussen de 5 en de 10 jaar nodig heeft voordat zo een fabriek operationeel is. Het begint al met het zoeken van een locatie voor een fab. Niet alleen een goed investeringsklimaar, maar ook de benodigde energie alsook water vormen vaak een struikelblok. Als je dat eenmaal hebt kan je aan heel de vergunningsprocedure beginnen. Ondertussen bestel je ook al het machinepark, want daar zit ook een wachttijd van jaren op.

[pino85]

Daar ben ik het deels wel mee eens: op macroniveau is dit natuurlijk ook vraag en aanbod. Mijn punt is alleen dat dat hier iets te makkelijk als complete verklaring wordt gebruikt. Het aanbod is namelijk niet neutraal. Fabrikanten schuiven capaciteit bewust richting HBM voor AI, omdat daar de hoogste marges zitten, en juist daardoor blijft reguliere DRAM krapper dan nodig.

Dan is het dus niet alleen “de markt doet wat de markt doet”, maar ook gewoon een keuze hoe schaarse productiecapaciteit wordt verdeeld. En precies in zo’n markt, met weinig grote spelers en krappe capaciteit, worden prijsverhogingen heel snel doorgezet terwijl verlagingen veel trager volgen.

Daarnaast is “En er wordt geinvesteerd in het aanbod, maar dat is een traject dat ergens tussen de 5 en de 10 jaar nodig heeft voordat zo een fabriek operationeel is. ” mij ook wat te absoluut gebracht. Dat kan kloppen voor een volledig nieuwe fabriek vanaf nul op een nieuwe locatie, maar dat is niet de enige manier waarop extra aanbod ontstaat. In de praktijk komt relevante extra capaciteit ook uit uitbreidingen op bestaande sites, het ombouwen van bestaande cleanrooms, het vervroegd openen van nieuwe lijnen en extra advanced packaging-capaciteit. Juist bij HBM is dat laatste heel belangrijk, omdat de bottleneck niet alleen in de fab zelf zit.

Daarom vind ik “het is gewoon vraag en aanbod, en nieuwe capaciteit duurt 5 tot 10 jaar” te kort door de bocht. Het aanbod is namelijk niet alleen traag, maar ook bewust verdeeld. En precies daardoor blijft de rest van de geheugenmarkt krapper dan nodig. Juist daarom vind ik “vraag en aanbod” op zichzelf een te simpele rechtvaardiging voor iedere volgende prijsverhoging

[Reactie gewijzigd door pino85 op 6 april 2026 12:46]

[specs2021]

Er zijn 4-5 fabrikanten van geheugen zijn: Allereerst Hynix, Samsung en Micron, die concurreren niet met elkaar. Daarnaast heb je tegenwoordig CXMT en YMTC.

Zou jij chinees geheugen kopen? Anno nu bungelt het onderaan in de specificaties (als je kijkt naar de gemeten specs ipv de opgegeven specs). Daarbij heb je kans dat de Chinese leveranciers voorrang geven aan Chinese klanten, dus het is maar de vraag wat jij krijgt.

Als je genoegen neemt met een SBC met geheugen met lage specificaties, lijkt mij de kans steeds groter dat je Chinees geheugen krijgt (met name LPDDR5 ca. 5000MT/s en lager).

[unstableolav]

Alle bedrijven forceren AI om werk te besparen. Wanneer beseffen ze dat AI dat amper nog doet met deze prijzen?

[Smokehead]

Ik dacht juist dat die price dip kwam, doordat openAI toezeggingen had gedaan om 40% van de globale dram markt af te nemen, maar daar niet aan zal voldoen.. venwege de vele financiele problemen... neem bijv. Met sora. Tevens lijken die nieuwe datacenter ook niet echt van de grond te komen..

Het wordt tijd dat openAI weg gaat, want zover mijn optiek reikt, veroorzaken ze meer problemen dan ze oplossen

[Advanced03]

Bedankt nog Sam dat je mijn droom en duizenden anderen compleet hebt verpest met je AI slop!

[PB.]

Om chips te maken heb je helium nodig. Een groot deel van de wereldproductie komt uit Qatar, en chipproducenten houden meestal maar een beperkte voorraad aan. Aangezien de transport via de Straat van Hormuz loopt, zullen de huidige geopolitieke spanningen mogelijk ook de productie van nieuwe chips verstoren.

[jaspermeul]

Vast veel te laat voor een moderatie, maar hoe kan je dit nog doen als bedrijf..

Samsung verwacht een 800% stijging in de winst.Van kleine 4.2 miljard dollar in Q1 2025 naar 37 miljard dollar afgelopen kwartaal. Dan kan je toch niet meer je prijzen blijven verhogen. Dit heeft niks meer met kosten te maken maar met absoluut bizare winst pakken nu het kan..

Samsung flags eightfold jump in Q1 profit as AI chip demand drives up prices | Reuters

[Admiral Freebee]

Tegelijkertijd is Samsung geen liefdadigheidsinstelling en als het zijn productie kan verkopen aan een hogere prijs, waarom zou het dat dan niet doen?