In 2025 leek het beter te gaan met de game-industrie: 'Nog geen gezond klimaat'

rfgnrjfkr

Dat de game-industrie het de laatste jaren zwaar heeft, staat buiten kijf. Vanaf 2022 bevinden we ons in de grootste ontslaggolf in de geschiedenis van de game-industrie, wat niet alleen gevolgen heeft voor de werknemers zelf, maar ook het einde betekende voor tal van games en gehele studio's.

Ook in 2025 werden er relatief veel mensen ontslagen en studio's gesloten, maar wel valt het op dat er een aanzienlijke daling te zien is ten opzichte van de drie jaar hiervoor. Volgens schattingen van Riot Games-ontwikkelaar Farhan Noor vielen er in 2021 nog 'maar' 567 ontslagen, wat in 2022 groeide naar 8549, in 2023 naar 10.466, in 2024 naar 14.639 en in 2025 weer daalde naar ongeveer 5300. Kunnen we stellen dat de game-industrie na een paar zware jaren weer aan het opkrabbelen is?

Winstoptimalisatie en corona

Om te beginnen is het belangrijk om te weten waar deze grootschalige ontslagrondes vandaan komen. De precieze oorzaken zijn moeilijk eenduidig vast te stellen, maar één aspect lijkt in ieder geval een belangrijke rol te spelen: winstoptimalisatie. Beursgenoteerde bedrijven willen ieder kwartaal goede cijfers tonen, dus op korte termijn kunnen ze de aandeelhouders en investeerders tevredenstellen door in het personeelsbestand te snoeien. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor Krafton, laat een werknemer van de PUBG-uitgever weten aan Tweakers. "Krafton noteerde in het derde kwartaal van 2025 een recordomzet. Tegelijkertijd zijn er in dat kwartaal de meeste werknemers ontslagen, dus je wordt bedankt."

PUBG Mobile blijft een kassucces voor Krafton

Ons zijn dit jaar ontvallen ...

In 2025 zijn er een paar grote studio's gesloten, maar wel beduidend minder dan in de paar jaar daarvoor. De grootste sluiting was wellicht The Initiative, een relatief nieuwe studio van Microsoft die al zeven jaar werkte aan een reboot van Perfect Dark. Na al die jaren was er naar verluidt echter nog weinig vooruitgang geboekt. Verder heeft Warner Bros. drie van zijn gamestudio's gesloten: Monolith, bekend van de Middle-Earth-games, MultiVersus-ontwikkelaar Player First Games en WB Games San Diego, een bedrijf dat free-to-playgames voor smartphones ontwikkelde.

Streven naar goede kwartaalcijfers is weliswaar van alle tijden, maar wordt de afgelopen jaren mogelijk verergerd door de langere ontwikkeltijden van games. "De realiteit van gamedevelopment is dat het erg lang duurt", zegt Jan Willem Nijman van indiestudio Vlambeer tegen Tweakers. "Het is niet iets waar je steady ieder jaar evenveel geld mee verdient." Als gamebedrijven ook goede cijfers willen presenteren in een rustiger jaar, waarin ze geen grote klappers uitbrengen, biedt het uitdunnen van het personeelsbestand daarvoor uitkomst.

Ook de coronaperiode speelt hierbij mogelijk nog een rol. Volgens Nijman komt dat voornamelijk doordat bedrijven in deze periode werden gestimuleerd om veel geld uit te geven door de lage rentepercentages bij banken. "Daardoor werd er veel geïnvesteerd in games en zijn er heel veel bedrijven opgekocht door giganten als Microsoft en Embracer", zegt hij. "En als een bedrijf wordt gekocht voor een gigantisch hoog bedrag, moet er winst gemaakt worden, anders is het een slechte koop. De makkelijkste manier om dat te doen is door veel mensen te ontslaan."

Kortetermijndenken

Afgezien van het snel winst maken valt een deel van de ontslagen vermoedelijk ook te wijten aan de AI-hype. Vooral grote bedrijven proberen werknemers te vervangen door kunstmatige intelligentie of nemen hierdoor minder nieuwe mensen aan. "Krafton heeft onlangs ook aangekondigd een 'AI-first-bedrijf' te zijn", stelt de ontwikkelaar, die niet met naam genoemd wil worden. "Wat ik zie en hoor is dat bedrijven daar snel weer op terugkomen, omdat ze erachter komen dat AI toch minder goed werkt dan gedacht."

Dat beaamt Nijman. "Sommige bedrijven willen geen juniors meer aannemen vanwege AI, maar ik zie dat echt niet werken. Games zijn een creatief medium en als deze niet gemaakt worden door mensen die hun passie erin steken, ga je nooit even goed werk krijgen." Hij zet generatieve AI in hetzelfde rijtje als kortstondige hypes als web3 en nft's. "Na AI komt er vast wel weer iets nieuws, quantumgames of zo."

Nft's waren een kortstondige hype in de game-industrie: geldt dat ook voor generatieve AI?

Het klakkeloos inspringen op AI is tekenend voor het gebrek aan langetermijnvisie bij (voornamelijk grote) gamebedrijven, vindt Nijman. "Er wordt bij wijze van spreken alleen gekeken naar de belastingaangifte, niet naar hoe goed studio's zijn en wat ze doen." Dat levert echter op de lange termijn problemen op. "De games worden dan minder goed of het duurt nog langer voordat ze af zijn, want plotseling zijn alle ervaren mensen weg."

Je zou je alleen ook kunnen afvragen of de grote teams van AAA-studio's, met honderden mensen die jarenlang aan een enkele game werken, wel houdbaar zijn. Is het niet onvermijdelijk dat er op een gegeven moment ontslagen zullen vallen? Nijman is het eens met dat sentiment, maar stelt tegelijkertijd dat dit nu eenmaal de realiteit is van veel grote gamebedrijven tegenwoordig. "Het probleem is dat deze studio's steeds weer grotere, betere en mooiere games moeten ontwikkelen omdat gamers anders een ander spel spelen. Dat is eigenlijk een soort wapenwedloop waarin deze studio's vastzitten."

Volgens de indieontwikkelaar worden studio's daardoor alsmaar groter, maar is het niet realistisch om voor eeuwig te blijven groeien. "Je zou willen dat een gevolg daarvan niet is dat mensen zomaar lukraak op straat gezet worden." Nijman heeft liever dat dit probleem wordt opgelost doordat het gamegedrag van consumenten verandert. "Ik hoop dat er uiteindelijk een situatie ontstaat waarin mensen meer hun eigen niche hebben en er diversere games gespeeld worden, in plaats van dat iedereen steeds dezelfde spellen speelt."

Ontslagen onder indies

Hoewel de ontslagrondes vooral lijken te spelen bij grote gamestudio's, hebben indies er ook last van, stelt Nijman. Dat komt volgens hem omdat game-uitgevers jaren geleden juist veel geld beschikbaar hadden voor indietitels. "Ze zeiden toen dat ze een indiegame alleen wilden uitgeven als het budget zou stijgen. Veel indiestudio's zijn daardoor snel gaan groeien en namen veel mensen aan. Nu is er onder uitgevers alleen geen geld meer beschikbaar, waardoor indiestudio's weer moeten besparen en al die mensen dus weer moeten ontslaan."

Volgens hem staat de markt voor indies er momenteel slecht voor. "Alles wordt duurder, terwijl de prijzen voor indiegames niet zijn meegestegen. Het wordt dus steeds moeilijker om te leven van indiegames. Ik denk dat ik veel geluk heb gehad dat ik vijftien jaar geleden ben begonnen met Vlambeer. Als ik nu op dezelfde manier zou zijn begonnen, zou ik het waarschijnlijk niet hebben gered."

Geschrapte games

Veel studio's die het wél hebben overleefd, hebben dit jaar alsnog flinke klappen te verduren gekregen doordat games waaraan ze soms al jaren werkten zijn geschrapt (met grote ontslagrondes tot gevolg). Het gaat dan bijvoorbeeld om Everwild, een game van Rare die zich al jaren in development hell bevond omdat er al die tijd geen duidelijke visie voor de richting was. Ook Bethesda-moederbedrijf Zenimax kreeg te maken met een ontslagronde, waardoor een nog onaangekondigde mmo sneuvelde.

Bij Sony was het ook raak. Dochterbedrijven Bend Studio en Bluepoint hebben allebei een liveservicegame geschrapt waaraan al jaren gewerkt werd. Die van Bluepoint was naar verluidt onderdeel van de God of War-franchise. Andere geannuleerde titels zijn onder meer een Titanfall-, een Black Panther- en een Wonder Woman-game.

In Europa

De grootschalige ontslagrondes komen vooral voor in de Verenigde Staten. Daar is de game-industrie niet alleen groter dan in Europa, maar is het er simpelweg ook makkelijker om mensen de laan uit te sturen. In Europa kan dat niet zomaar, maar wordt er alsnog naar andere manieren gezocht om het personeelsbestand in rap tempo uit te dunnen.

Krafton probeert bijvoorbeeld van zijn werknemers af te komen door mensen 'om te kopen' om zelf ontslag te nemen. Dat gebeurt volgens de ontwikkelaar ook bij andere grote gamestudio's in Europa. In het Krafton-kantoor in Amsterdam worden veel contracten daarnaast niet verlengd en wordt er voorlopig niemand aangenomen om het personeelsbestand te verkleinen, zegt de medewerker. "Krafton is ook daarin niet de enige. Helemaal als starter in de industrie is het nu echt flink janken."

Deze ontslagcultuur heeft volgens hem zijn weerslag op het moreel. "Er heerst veel onzekerheid, want er wordt totaal niet duidelijk gemaakt hoe je ervoor staat", zegt hij. "We hebben ook collega's uit het buitenland, ook uit Rusland en Oekraïne, die hier zijn met een werkvisum. Zij hebben al helemaal een probleem als ze eruit gegooid worden, want nieuw werk is ook gewoon heel moeilijk te vinden."

Dit screenshot is naar verluidt afkomstig van de geschrapte liveservicegame van God of War.

Rooskleuriger in België

Overigens is het opvallend dat de situatie in België rooskleuriger is dan in de meeste andere (Europese) landen. Hoewel er in 2024 wereldwijd een recordaantal ontslagen viel, groeide de Vlaamse game-industrie in dat jaar zowel in omzet, aantal bedrijven als personeel.

Volgens Natascha Rommens van Flega, de Vlaamse federatie die gamebedrijven en -ontwikkelaars vertegenwoordigt, valt dat deels te verklaren door de beleidsondersteuning in de regio. Zo keert de Vlaamse overheid financiële steun uit aan gamebedrijven via het Vlaams Audiovisueel Fonds. Ook heeft Vlaanderen nog een eigen incubator, de Flanders Game Hub, terwijl het Nederlandse equivalent, de Dutch Games Garden, eerder dit jaar zijn deuren sloot door een gebrek aan subsidie.

In Nederland is er juist relatief weinig oog vanuit de overheid voor de industrie. "De laatste twintig jaar is alles een beetje overgelaten aan marktwerking", stelt Nijman. Volgens de Dutch Games Monitor is de werkgelegenheid de laatste jaren gedaald in Nederland. Overigens zijn er zowel in Nederland als België nog geen cijfers over 2025 beschikbaar.

Toch vindt Rommens dat er een lichtpuntje te vinden is in het feit dat Nederlandse gamebedrijven meer aan hun lot worden overgelaten. "Wij zijn een beetje jaloers op hun ondernemingszin", zegt ze. "Omdat Nederlandse studio's minder beleidsinstrumenten hebben, zijn ze creatiever in het monetariseren van hun games en het uitwerken van hun bedrijfsmodellen. Daar kunnen wij nog aan werken."

De relatief positieve cijfers kunnen overigens ook deels toegeschreven worden aan het feit dat de Vlaamse game-industrie nog vrij klein is. Er is maar één gamebedrijf met minstens vijftig werknemers, Larian Studios, dus grootschalige ontslagrondes kunnen ook amper plaatsvinden. Tegelijkertijd zorgt het gebrek aan grote studio's er ook voor dat er minder mensen aangenomen kunnen worden. Rommens: "Je hebt overal ontslagrondes, dus de juniors komen rechtstreeks in concurrentie met seniors die eveneens een baan zoeken. Er zijn niet genoeg gamebedrijven in Vlaanderen om ze allemaal aan te nemen."

'Grootschalige recessie'

Hoewel de wereldwijde ontslagcijfers aantonen dat het aantal ontslagen daalt en er in 2025 ook minder studio's zijn gesloten dan de afgelopen jaren, is Nijman maar weinig positief over de toekomst van de game-industrie. "Het is echt nog geen gezond klimaat", vindt de Vlambeer-eigenaar. Hij verwacht dat de AI-bubbel binnenkort knapt en dat dat een grootschalige recessie zal veroorzaken. "Wij zullen daarvan de gevolgen zien, omdat investeerders dan weer geen geld beschikbaar hebben."

De Krafton-ontwikkelaar is optimistischer over de toekomst. "Het gaat een beetje met pieken en dalen, maar juist doordat de industrie nog zo jong is en in een paar decennia explosief is gegroeid, valt dat ook wel te verwachten, vind ik." Hij denkt dat vooral kleinere games de komende jaren populairder worden. "Het succes van games als Expedition 33, Baldur's Gate 3 en ARC Raiders toont aan dat spelers niet altijd behoefte hebben aan grote open werelden met veel detail. Ik denk dat steeds meer spelers kwaliteit boven kwantiteit waarderen."

Ook Nijman stelt dat het niet alleen maar kommer en kwel is. "Gamebedrijven, en zeker indies, zijn vindingrijk. De meesten doen het ook vanuit passie en niet om er rijk van te worden, dus mensen blijven hoe dan ook wel games maken." Wel kan hij zich naar eigen zeggen voorstellen dat er in het huidige klimaat veel talent blijvend verloren gaat en dat we daarvan nog lang de nasleep gaan zien. "Als jij gameprogrammeur bent en gaat werken in de IT, gaat je salaris omhoog en je stress omlaag. Alleen is je werk een stuk saaier."

Het succes van games als Expedition 33 toont aan dat spelers kleinere games net zozeer waarderen als AAA-blockbusters.

_{Redactie: Kevin Krikhaar • Eindredactie: Marger Verschuur}

Reacties (182)

[Finraziel]

Nijman is het eens met dat sentiment, maar stelt tegelijkertijd dat dit nu eenmaal de realiteit is van veel grote gamebedrijven tegenwoordig. "Het probleem is dat deze studio's steeds weer grotere, betere en mooiere games moeten ontwikkelen omdat gamers anders een ander spel spelen. Dat is eigenlijk een soort wapenwedloop waarin deze studio's vastzitten."

Volgens de indieontwikkelaar worden studio's daardoor alsmaar groter, maar is het niet realistisch om voor eeuwig te blijven groeien. "Je zou willen dat een gevolg daarvan niet is dat mensen zomaar lukraak op straat gezet worden." Nijman heeft liever dat dit probleem wordt opgelost doordat het gamegedrag van consumenten verandert. "Ik hoop dat er uiteindelijk een situatie ontstaat waarin mensen meer hun eigen niche hebben en er diversere games gespeeld worden, in plaats van dat iedereen steeds dezelfde spellen speelt."

Ik vind dit echt veel te makkelijk hoor, hij legt de schuld dus eigenlijk bij de gamers. Volgens mij laten games als Expedition 33 en Arc Raiders die verderop ook genoemd worden juist zien dat dit onzin is. Volgens mij is het de industrie zelf die zo verzot is op steeds maar weer grotere en duurdere producties en niet zozeer de gamers.

Ook dat het zo zwaar is voor indies... Volgens mij zit een groot deel van het 'probleem' ook gewoon in dat er enorme concurrentie is. Er zijn zo ontzettend veel games, niemand kan ook maar enigszins in de buurt komen van ze allemaal spelen. Dan is het logisch dat velen het niet halen.

[lenwar]

Ja, ik vind dit ook een beetje een gekke situatie. De klant heeft in de basis altijd gelijk. Als je spel niet gekocht wordt, ligt dat niet aan de klant, maar aan je spel (op dat moment.)

“Wij hebben geen slecht product gemaakt, jullie waarderen het verkeerd!”

Mensen kopen niet een spel omdat het van een bepaalde studio is, of omdat het een spel is. Mensen kopen een spel omdat ze verwachten dat zij dat spel op dat moment leuk genoeg vinden om het gevraagde bedrag te betalen.

Er is ook niet ‘één gamer’. De een wil grafisch geweld en open werelden. De ander wil vooral sfeer en verhaal. Weer een ander wil actie-arcade, of juist puzzelspellen. Allemaal ander genres, interesses, enz.

Het alsmaar groter/mooier/extremer maken, en dat als ‘doel’ hebben laat wat mij betreft ook een gebrek aan inspiratie zien. Spellen zijn een vorm van kunst. Op het moment er geen echte inspiratie en liefde in is gestopt, maar alleen harde pegels, opgelegde moraal en politiek, dan voelt de speler dat, en is de kans groot dat de speler daar voelt, en dat de ‘vibe’ niet goed is.

(Uiteraard is voor al het bovenstaande nooit een 100% score linksom of rechtsom.)

[Reactie gewijzigd door lenwar op 28 december 2025 08:08]

[Bulls]

Het ligt ook vooral aan de inhoud en of dat aanspreekt. Veel games proberen tegenwoordig zogenaamd een les bij te brengen, en daar zitten gamers niet op te wachten. Ook proberen studios een zo groot mogelijke doelgroep aan te spreken en daarmee stoten ze juist de oorspronkelijke fanbase af. Verder heb je nog de dertien in het dozijn (live service) games die waarschijnlijk zijn gestart met ontwikkeling wanneer dat hot was. Men kan maar zoveel games spelen en ze mogen niet verwachten dat iedereen ze maar koopt, dan moet je wel echt iets unieks tonen. Dit kun je evengoed zeggen over de film industrie. Lijkt wel of alles tegenwoordig te groot budget heeft en een te brede doelgroep waardoor het niemand echt meer aanspreekt. En met die combinatie kun je alleen maar floppen.

Maar dit betekent niet het einde, de vraag is er, en er komt altijd wel aanbod die dat kan vullen. Dat er daarmee studios en franchises verdwijnen is helaas. Ik heb vooral het idee dat veel studio’s enkel teren op de naam van een game of film franchise maar daarbij totaal niet eer doen aan die naam.

[Robbierut4]

Veel games proberen tegenwoordig zogenaamd een les bij te brengen, en daar zitten gamers niet op te wachten.

Heb je hier voorbeelden van? Ik snap namelijk oprecht niet wat je bedoeld. Al moet ik toegeven dat ik ook niet de nieuwste AAA games speel.

[Thidox]

Er zijn echt wel legio voorbeelden te vinden van die "lessen", en ook als je die "lessen" geen enkel probleem vind zul je die wel kunnen zien. Dus zonder kleur te bekennen of ik het er mee eens ben of niet, hier enkele voorbeelden van de afgelopen jaren.

Denk bijvoorbeeld aan de vrouwelijke soldaten in Battlefield V. Waarmee Dice wou aangeven dat ook vrouwen prima in games passen. Bron

Of denk aan de The Last Of Us 2, waar een karakter ineens niet meer voldeed aan het stereotype dat veel gamers voor dat karakter voor ogen hadden. Bron

Of denk aan de pushups uit Dragon Age Veilguard, voor het misschien niet het juiste labeltje gebruiken voor iemand (Hier is de "les" mogelijk zelfs als sterkste te zien, want er wordt zelfs een straf aan gekoppeld). Bron

En uiteraard, voor een vrij groot deel van deze "lessen" moet je redelijke diep zoeken... Maar ontkennen dat ze bestaan is, ook als je het ermee eens bent, dus niet echt mogelijk.

Ps. Voor de zekerheid (Omdat ik weet dat dit een gevoelig onderwerp kan zijn) nogmaals: Mijn bedoeling met deze post is expliciet niet om iemand te beledigen of anderzijds aan te vallen. Enkel om aan te tonen dat er wel degelijk dingen in hedendaagse games zitten die wel degelijk als "les" opgevat kunnen worden, of ze dat nou zijn of niet. En het ervan benoemen zou in mijn optiek ook prima moeten kunnen als je het deels of volledig met dit soort content eens bent.

[bzzzt]

De gevallen die je brengt zijn misschien ook wel gevolg van de hele woke/anti-woke discussie waar mensen op scherp staan om elkaar de les te lezen. Ergens is het ook een les dat overal een geheime agenda achter zoeken niet heel productief is.

Uiteindelijk staat bijna al het door mensen gemaakte entertainment bol van de lessen. Niemand zit er mee dat de oude Grieken waarschuwen voor de boosheid van de goden (duidelijk een pro-god agenda). Of dat er in de middeleeuwen slechte dingen gebeuren met mensen die tegen de koning zijn (vaak werk gesponsord door de koning). Ook het presenteren van uitsluitend traditionele familiesituaties en gender rollen is in die zin een les, maar niet een die leidt naar een uitkomst die voor iedereen beter is.

[ByteArray]

Uiteindelijk draait het inderdaad om de juiste balans.

Spellen moeten, tenzij duidelijk een fatasiespel, ook een beetje historisch accuraat zijn.

Diversiteit is natuurlijk ook prima, maar alles met mate. Te veel en het voelt als onaangenaam moraliseren.

Ik ben zelf homo, maar wij zijn maar een kleine minderheid van 2-3% (wat exclusieve homoseksualiteit betreft), dat zou ook een redelijk percentage zijn voor het aantal karakters in een creatief werk. Ik vind het hartstikke leuk als dat erin zit, maar er hoeft geen nadruk op te liggen als dat niet het onderwerp van het spel is.

Alles met mate.

Probleem met veel geeky mensen is dat ze vaak zwart-wit denken. Of heel links-progressief of heel rechts-conservatief. Dit zie je vooral onder internetverslaafden. Jammer.

[bzzzt]

Spellen moeten, tenzij duidelijk een fatasiespel, ook een beetje historisch accuraat zijn.

Hoe meer je van geschiedenis weet hoe meer je je er van bewust bent dat 99% van de geschiedenis in entertainment compleet fantasie is. Uiteindelijk is regel 1 dat spellen leuk moeten zijn, de rest is bijzaak.

Diversiteit is natuurlijk ook prima, maar alles met mate. Te veel en het voelt als onaangenaam moraliseren.

Iedereen heeft daar een andere tolerantie voor. Ik vind ook niet alles geweldig gebracht, maar relativeer het tot het entertainment wat het is en kan het ook prima negeren zo lang de overige inhoud de moeite waard is.

Probleem met veel geeky mensen is dat ze vaak zwart-wit denken. Of heel links-progressief of heel rechts-conservatief. Dit zie je vooral onder internetverslaafden. Jammer.

Volgens mij is het niet specifiek geeky, maar meer de social media cultuur die erg polariseert.

[Zoop]

Probleem is dan wel vaak dat als je een gay main character ofzo hebt, je gelijk heel die woke-antiwoke discussie uitlokt. Voors en tegens, waarom maakt het wat uit wat iemans sexualiteit is? Ander punt, waarom wordt het dan expliciet getoond? Ik hoef niet te weten dat hij gay is. Maar als de held uit het verhaal de damsel in distress op dr bek pakt, dan wordt er niet geklaagd, maar moet je dat eens proberen met twee mannen, hoo boy. Het is allemaal zo krom, hypocriet, bigotted, een hoop "ik ben niet tegen gay, ik heb gay vrienden, maar ... (insert shitty betoog)".

Toen hierboven over "lessen" gesproken werd, had ik eigenlijk niet dit in gedachte. Maar eerder het morele vingertje. Ik hou er wel van als spellen je daar los in laten, zoals in rpg's waar het een legit campaign keuze is om een evil shit te spelen. Zijn vooral open world games die zich daar voor lenen (evenals sexuele openheid, laat het aan de speler over daar keuzes in te maken, dan wordt het ook niet opgedwongen).

Het zijn meer de lineare games, evenals films, die dat naar mijn gevoel meer doen. Het walchelijk zoetsappige ondertoontje voor een happy end. Maar imo, ligt ook grotendeels aan het soort game dat je kiest te spelen. Er is zo veel, dat ik niet geloof dat zo'n "les" heel erg boeit.

[Linke-soep]

Dank je wel voor dit comment. Helaas ben ik omdat ik hetero ben niet de persoon die zoiets mag zeggen (maar ik doe het toch). Maar inderdaad, leuk als iets er in zit maar zoiets als bij Dragon Age Veilguard... Dat gaat te ver. Bij the last of us vind ik het het in ieder geval iets toevoegen aan het verhaal.

[Reactie gewijzigd door Linke-soep op 28 december 2025 23:47]

[Thidox]

Laat ik voorop stellen: De voorbeelden zijn een beetje op basis van cherrypicking gekozen, juist omdat deze ook zo'n enorme discussie opleverden en daarmee waarschijnlijk iets makkelijker in het beeld springen van iedereen. Want zoals je zelf al aangeeft, zijn er legio andere lessen in spellen te vinden. Waarvan sommige goed zijn, andere misschien iets minder, en weer andere mogelijk ronduit schadelijk. Dit alles uiteraard vanuit ons westers perspectief, want in bijvoorbeeld Azië kunnen ze er weer totaal anders over denken.

Dit was ook de reden waarom ik lessen continue tussen aanhalingstekens heb geplaatst. Want ik ben zeker niet tegen een aantal van dit soort dingen, vooral ook als het prima past in het verhaal.

En om ook de nog veel meer basis "les" in veel spellen uit te lichten: In veel (verhalende) games zit er ook een "les" in, om oog voor elkaar te blijven houden. Maar ook dingen als hand/oog coördinatie of creativiteit/oplossingsgericht denken kun je prima als "les" zien die in spellen verwerkt zit.

[bzzzt]

Wat er mis gaat is de laser focus op 'ongewenste agenda's' die sommige mensen er in lezen, of dat nou intentioneel was of niet. Dat wordt bijzonder aangedikt door social media "outrage cultuur". Woede verkoopt dus media wordt zo aangekleed dat de kijkers zich vooral boos maken.

[Kerngezond]

Als je denkt dat games met een diversere cast/personages een les willen uitdragen dan heb je naar mijn idee juist niet begrepen waar het bij diversiteit om draait, of misschien als je gelijk hebt dan hebben de gamemakers het niet begrepen. Het zal mogelijk per game verschillen, maar in de basis is het idee nou juist niet dat je een divers pallet aan personages hebt om te laten zien dat het zo hoort, maar omdat je een publiek hebt wat nou eenmaal divers is. Er worden niet meer vrouwen in games gestopt omdat dit in de visie van de makers zo hoort te zijn, maar omdat er nog eenmaal steeds meer vrouwen zijn die gamen en die willen zich graag herkennen in de personages. Althans, als het goed is.

Ik heb dezelfde discussie ook een beetje bij LEGO gevolgd (mijn grote hobby). Daar zitten tegenwoordig veel meer vrouwelijke karakters in de LEGO-poppetjes omdat er nog eenmaal ook een heleboel meisjes zijn die met LEGO spelen. Zoals een meisje ooit vroeger verwoordde: “de jongens hebben allemaal spannende beroepen en gaan op avontuur terwijl de meisjes alleen maar mogen shoppen”. Diversiteit draait niet zozeer om het promoten van een modern wereldbeeld maar om het laten zien van rolmodellen zodat mensen een stukje herkenning hebben.

Misschien is dit ook waar een stukje irritatie vandaan komt bij de traditionele mannelijke gamer. Want als er vrouwen in een game gestopt worden puur om een bepaald wereldbeeld te promoten wat weinig met de werkelijkheid te maken heeft dan snap ik dat daar weerstand tegen ontstaat. Ik denk dat er een nuanceverschil zit tussen het laten zien van een bepaald wereldbeeld wat al bestaat of het opdringen van een wereldbeeld wat in de ogen van veel mensen nog niet bestaat.

[Jurrie79]

Het probleem is niet of er mannelijke of vrouwelijke hoofdpersonages in games zitten.

Mannen hebben ook nooit moeite gehad met vrouwelijke personages, denk bijvoorbeeld als beroemd voorbeeld aan Lara Croft.

Waar zowel de meeste mannen als vrouwen in een zekere mate op afknappen, is wat we heden ten dage te vaak terugzien bij grote AAA games: bewust onaantrekkelijk gemaakte vrouwelijke personages.

Het is zo ontzettend simpel: wil een game (met realistische 3d graphics) de meeste kans van slagen hebben, dan moet deze op zijn minst aantrekkelijke hoofdpersonages hebben, of deze nu man of vrouw zijn.

Er is een hele kleine minderheid die vanwege een bepaald zelfbeeld aanstoot neemt aan aantrekkelijke vrouwen in games, maar binnen veel van de grote westerse game studio's hebben deze personen blijkbaar te veel invloed. Waardoor games mislukken of minder goed presteren, en hierdoor in feite miljoenen aan ontwikkelingskosten worden verspilt. Enkel door de bizarre keuze om een game personage bewust onaantrekkelijk te maken, alsof dat inclusief of moreel zou zijn of iets degelijks.

Neem als voorbeeld de aankomende Intergalactic van Naughty Dog, deze game gaat ook minder goed presteren, alleen om de bizarre keuze van het hoofdpersonage: een onaantrekkelijke kale zwarte vrouw. Wie moet dat aanspreken, behalve een ontzettend kleine minderheid?

Je kleding ga je ook niet verkopen, door onaantrekkelijke mensen uit te kiezen die je kleding moeten tonen. Lelijkheid of onaantrekkelijkheid is nooit een selling point geweest en zal dat ook nooit worden, het is totale waanzin wat we heden ten dage zien bij grote westerse AAA game studio's.

[Reactie gewijzigd door Jurrie79 op 29 december 2025 13:26]

[Zonder]

Ik snap dit standpunt nooit zo. Aantrekkelijkheid, schoonheid en esthetiek zijn compleet subjectief imho. Ik vind veel van de personages die genoemd worden als voorbeeld 9 van de 10 keer gewoon knap en die 1 van de 10 keer is vaak een 6/10.

Ook het hoofdpersonage van The Heretic Prophet vind ik een mooie vrouw. Ik zie ook niet per-sè hoe haar (gebrek aan ) kapsel of donkere huidskleur daar afbreuk aan doen.

[Bulls]

Je ziet het tegenwoordig vaak dat de developers een bepaald standpunt gebaseerd op hedendaagse principes willen overbrengen. Bijvoorbeeld in Dragonage the Veilguard, Assassins Creed Shadows. Dit zie je ook in veel Netflix series en Disney. En daar zit niemand op te wachten, en dat resulteert in slechte verkoopcijfers en kijkcijfers.

[bzzzt]

Zit daar echt niemand op te wachten? De aandeelhouders wel...

https://www.bnr.nl/nieuws/economie/10578848/netflix-boekt-meer-winst-en-omzetgroei-dat-is-ongeevenaard

[Azenomei]

Komt de winst en omzetgroei door goede zelfgemaakte content of door slim ingekochte nostalgie, het slopen van account delen en de eeuwig durende prijs stijgingen?

[bzzzt]

All of the above? Maar hoe dan ook belet het klanten niet om alsnog lid te worden/blijven dus dat 'niemand' op bepaalde content zit te wachten lijkt me pertinent niet waar.

[Secsytime]

Dus je stelt nu dat er een causaal verband is tussen de totale winst van een streamingplatform en de messaging in bepaalde producties?


Mijns inziens kun je dit niet op zon hoog niveau concluderen. Er zijn genoeg voorbeelden te noemen waarbij het duidelijk is dat men er niet op te wachten zit, neem The Witcher maar als voorbeeld.

[bzzzt]

Dus je stelt nu dat er een causaal verband is tussen de totale winst van een streamingplatform en de messaging in bepaalde producties?

Als ik de quote dat 'niemand er op zit te wachten' serieus neem zou ik verwachten dat mensen massaal naar andere streaming platformen zouden overstappen.

Mijns inziens kun je dit niet op zon hoog niveau concluderen. Er zijn genoeg voorbeelden te noemen waarbij het duidelijk is dat men er niet op te wachten zit, neem The Witcher maar als voorbeeld.

The Witcher is een populaire Netflix serie, dus voorbeeld waarvan?

[centr1no]

Als ik de quote dat 'niemand er op zit te wachten' serieus neem zou ik verwachten dat mensen massaal naar andere streaming platformen zouden overstappen.

Zo simpel kun je dat niet stellen. Sowieso staat in het artikel dat je hierboven zelf linkt waar die omzetstijging vandaan komt (advertentie inkomsten) en dat het ledenaantal globaal al jaren stagneert. Dat betekend dus dat mensen opzeggen, nieuwe leden een goedkoper abonnement met reclame kiezen en misschien zelfs bestaande leden kiezen voor een goedkoper abonnement. Afgezien daarvan is 1 serie die niet bevalt niet bepaald een goede reden om een abonnement volledig op te zeggen, laat staan naar een andere streamingdienst over te stappen. Bovendien is het verdienmodel van alle streamingdiensten gebaseerd op het principe dat mensen niet makkelijk abonnementen opzeggen zolang ze denken er nog 'genoeg' gebruik van te maken, waar Netflix behoorlijk misbruik van maakt.

Het is leuk dat de aandeelhouders daar blij mee zijn, maar de vraag is wanneer de grens bereikt is. De voordelen van streamen, waar Netflix groot mee is geworden, lijken allemaal te verdwijnen. De leden/kijkers lijken in dat hele verhaal op de allerlaatste plaats te komen en alles draait om geld.

The Witcher is een populaire Netflix serie, dus voorbeeld waarvan?

Die populariteit is anders over de seizoenen behoorlijk teruggelopen. Als het een reguliere tv-serie was geweest die het had moeten hebben van advertentie-inkomsten was ie na het 2e seizoen al gecanceld geweest. En dat zit 'm niet eens zozeer in 'messaging' maar in het algemeen in slecht schrijverschap en incapabele showrunners. Hele franchises zijn om zeep geholpen door figuren die dachten het beter te kunnen dan de originele boeken of meer bezig waren met 'moderniseren' dan zich te bekommeren om een goed verhaal en geloofwaardige karakters. En dat zie je terug bij Netflix, Disney, Amazon, enz. maar ook bij games.

[Azenomei]

The Witcher is een populaire Netflix serie, dus voorbeeld waarvan?

Waarop is dat gebaseerd? Want kijk/streaming cijfers zijn ze niet open over.

[Jaapoes]

Wellicht onder een steen geleefd maar er speelde best wel het e.e.a. rondom The Witcher. En dat zie je dus duidelijk terug in de kijkcijfers:
https://www.ign.com/articles/the-witcher-season-4-suffers-dramatic-drop-in-viewership-compared-to-previous-seasons

[bzzzt]

Dat heeft alles te maken met het vervangen van de hoofdacteur en niets met eventuele 'lessen' die in de serie verstopt zouden zijn waarop gehint wordt.

[supersnathan94]

Liam Hemsworth is een capabele acteur.

Maar Henry Cavill is gewoon een f*cking nerd eerste klas. Iemand die Geralt ademt. Die drop in viewership komt eigenlijk alleen daardoor. Voor de meeste fans was het klaar bij seizoen 3.

[Bjorn89]

Lijkt ook te gebeuren in elke serie waar ElPedro apascal speelt. Eerste seizoen goed, daarna bergafwaarts en wordt er steeds meer van de source material afgeweken. Dat is ook 1 v.d redenen dat hij weg is gegaan en ik gekapt ben met kijken. Geralt's verhaal is nog lang niet klaar, maar we gaan liever voor de PowerPuffGirls formatie. 🤣

[Sinester]

Als ik de quote dat 'niemand er op zit te wachten' serieus neem zou ik verwachten dat mensen massaal naar andere streaming platformen zouden overstappen.

Waarom? dit is niet de enige content op Netflix, je zou moeten kijken naar de populariteit van bepaalde series, niet van bepaalde diensten

The Witcher is een populaire Netflix serie, dus voorbeeld waarvan?

"Was" een populaire serie, maar daar pak je nou juist een goed voorbeeld hoe deze serie eerst zwaar positief ontvangen werdt en door "aanpassingen" dat nu zwaar afgezwakt is

[Hakker]

Oh ja Disneyplus is anders miljoenen klanten kwijt door oa Jimmy Kimmel boycott en password sharing stop, maar ook voornamelijk door slechte films. Ga maar eens zoeken naar films die een positief resultaat hebben geboekt en dan moet je best goed zoeken. Zo ongeveer elke grote titel is de grond in geboord door het publiek.

[bzzzt]

Er zullen vast een paar mensen boos Disney plus opgezegd hebben, maar de cijfers laten over dit jaar een lichte stijging zien dus die hele Kimmel toestand (waar ze overigens vrij vlot op teruggekomen zijn) heeft effectief nauwelijks impact gehad. Ook kan je een paar slechte releases niet gelijk linken aan tegenvallende abonnementen: er staat een enorme backlog aan content die wel gewild is...

[supersnathan94]

Maar zijn die cijfers eerlijk? kun je dit daadwerkelijk op die manier vergelijken? Ik weet wel zeker van niet namelijk. Netflix heeft alleen al een enorm profijt van een zwakke dollar. in vergelijking met de Euro is deze 10% minder waard geworden. Als je operationele marge 7% is kun je dus dan net zo goed (scheef) stellen dat ze extra winst boeken doordat de dollar gewoon 10% minder waard is geworden.

En dat zien we dan ook in de shareholder rapportage:

Our business continues to perform well. In Q2, we grew revenue 16% and our operating margin of 34% expanded seven points year over year. Both revenue and operating income were slightly above our guidance due primarily to F/X, net of hedging, and the timing of expenses.

[Bjorn89]

YouTube: WOMEN Ruined Video Games

AsmonGold legt het duidelijk uit.

Waarom mensem waarom vragen, snap ik echt niet?
We roepen al sinds 2008-2010 hetzelfde!
Zoveel voorbeelden niet alleen vanuit gaming

Blizzard met hun mobiele game, ea met battlefront 2, exclusieve games op EPIC, maar niet op steam, recentelijk de grote steam opruiming waarbij veel 18+ games weg zijn, ontwikkeling van zaken zoals OF, BLM, het constant pushen van DEI, ESG score, het wegvallen van

Echter, ipv luisteren naar gamers worden we als hatelijk en/of vrouwenhaters weggezet. of we hebben overal een verzonnen fobie voor, zodat je mond dood gemaakt wordt. Maar onze mning wordt weggezet? Er wordt ons verteld wat we leuk moeten vinden....zoniet dan zijn we slecht(1984, Ministry oc thought....)
Sinds de concepten van DEI en ESG is het erger geworden, vooral omdat er monetaire gevolgen aanzitten. Ik heb niks tegen het eerlijker verdelen van alles en kansen creeeren maar 1 kleine groep moet niet ineens belangrijker gemaakt worden neergezet worden als de grote groep? Als dat hdt geval is wil ik ook belangrijk gemaakt worden.... waar is mijn ADHD representatie.... oeh jullie haten ADHDrs kmdat er geen ADHD personage inzit, waarvan de enige kwaliteit is dat hij ADHD heeft(zo worden LBGTQ+ karakters 88/10 geschreven namekijk....0,0 diepgang. Echter, als het kkarakter goed geschreven is en toevallig gay, oid is is het veel anders, hst is niet de persoonlijkheid maar onderdeel van)

En dan zeggen dat de grote groep slecht is voor hun wensen... niet alleen dat ook gewoon schelden en mensen kleineren... we zijn allemaal bigots, en ik weet niet wat omdat we eigen wensen hebben maar die mogen we niet hebben omdat we man of wit zijn.

Ik maak genoeg gay of bi karakters, ook al ben ik dat zelf niet. Maar als ik er niet omheen kom en het me op elk moment doot de neus geboord wordt, dan heb ik er een aversie voor. Ik ren ook niet rond om mensen te converteren van hun geaardheid? Waarom moet dat anderom wèl. Niet te spreken over de grote mentale problemen onder de LBTQ+ groep (o.a suicide).

Maar je wordt al snel voor alles en nog wat uitgemaakt als wiite man. (Kijk naar Spiderman game, waarbij Miles z.g.n.d fundementeel beter is als de "witte spiderman"). Dit soort dingen zijn moreel verwerpelijk.

Ik heb geen zin om een heel betoog neer te zetten, bijna alle punten zijn al aangehaald door anderen.

Alomal ik ben blij na 15-16 jaar geleden te hebben dat er eindelijk gevolgen zijn voor wanbeleid. Ik hoop dat bedrijven omvallen en de IPs tsrecht komen bij studios die wat om de game geven.

[Reactie gewijzigd door Bjorn89 op 29 december 2025 06:46]

[Zonder]

Beetje een pijnlijk betoog dit.

Waarom zou het een probleem zijn als je moet spelen met een personage van een andere etniciteit, cultuur, geslacht, gender of geaardheid? Moeten queer mensen ook maar geen games meer spelen en series meer kijken waarin "verplicht" een cis-het personage de hoofdrol heeft? Want die zijn er ook genoeg hoor, en daar is ook niks mis mee.

Niet alle games hoeven je die opties te geven toch? Als je een verhaal wilt vertellen over racisme is dat toch prima? Als je zonder verdere reden een zwart personage of vrouw een hoofdrol wil geven is dat toch prima? En zelfs al word het gedaan voor extra representatie, zolang het maar ter goeder trouw gebeurt en geen "tokenism" is, niks mis mee toch? En als het je wel enorm stoort dan koop je die games toch niet? Niemand verplicht je dit toch te kopen?

Daarnaast, zonder context impliceren dat LGBTQ+ zijn lijd tot zelfmoord is een pittig controversiële opmerking. De wetenschappelijke consensus is daar volgens mij toch echt dat dit gebeurd omdat veel mensen niet normaal tegen ze menen te hoeven doen en niet "omdat ze LGBTQ+ zijn". Maar goed.

[jackyallstar]

Ik weet niet waarom je naar de min gemodereerd bent, denk omdat je het woordje Asmongold hebt laten vallen en men denkt dat alleen hatelijke menigte-kinderen naar hem luisteren? Want als ik je stelling lees zeg je niks raars of onwerkelijks, of ik moet iets gemist hebben?

[Robbierut4]

Alomal ik ben blij na 15-16 jaar geleden te hebben dat er eindelijk gevolgen zijn voor wanbeleid.

Gaat verder alles goed? Je lijdt al 16 jaar omdat er wat spellen zijn die een vrouw of een niet hetero character hebben toegevoegd?

[bzzzt]

Je hebt duidelijk niet de video gekeken, en mijn post gelezen.

Als je opruiende video's als 'bewijs' van jouw gelijk gaat promoten vraag ik me serieus af of je denkt dat de wereld beter af is met nog meer boze witte mannen er in.

[Bjorn89]

Boos? Opruiend? Waar dan?
Ik benoem gewoon zaken die plaats hebben gevonden de afgelopen jaren, waar ik een kritische noot bij plaats.
Maar schijnbaar is kritiek meteen" boos" zijn of "haten".
Ga je er nog inhoudelijk op in of maak je het makkelijk om een discussie op deze manier te voeren. Geef me tegenbronnen en laat zien dat dit niet heeft plaatsgevonden. Zoniet dat mag, maar dan stap ik uit de conversatie. Het ging om redenen waarom het zo slecht gaat. Als men niet ziet dat DEI, Woke, EBG scores, micro management, games voor iedereen, maar niet voor een specifieke doelgroep, gamers die voor alles en nog wat uitgemaakt als ze hun frustraties en onmin uitten worden zonder serieus te luisteren(waar jij nu precies aan meedoet),met geweldige termen als incells, misygonisten, gamercells, etc. Gamergate niet meegekregen? Reviewers die worden omgekocht voor een goed cijfer, of nog erger! Games die gereviewed werden terwijl de reviewer en review(ster) een intieme relatie hadden. Constant gelieg door verschillende bedrijven. Bedrijven als Sweet Baby Inc. Waarbij er lijsten worden opgesteld om alles wat dat bedrijf met hun "inclusiviteit" touch aanraakt ver vandaan te blijven?

Oh en ik weet niet of je er bewusst van ben, maar schijnbaar denkt men ook dat je racistisch en neerbuigend mag doen tegen de "witte" huidskleur. Want Witteman=slecht. En dat is pas 1 van de problemen als ik deze invalhoek gebruik.

Nog wat voorbeelden die ik voorbij heb zien komen

1. Days Gone -> kritiek omdat volgens de "zwarte" community de Zombies allemaal "zwart" zijj en daarom racistisch zou zijn.
2. De ophef over Hogwarts Legacy, omdat er de vraag gesteld wordt of Trans-Vrouwen echte vrouwen zijn.....waardoor geen enkele Twitch streamer o.i.d de game durfde te streamen.
3. WU-Kong... racistisch omdat je een Aap speelt.
4. Dragon Age: Veilguard waarbij je meermaals moet aanhoren over de struggle van "Gender Dysformie", dat is iets wat je bij therapie bespreekt, en gaat over z'n waarom wordt er gedaan alsof het 80% v.d bevolking is...het is een statistisch minescule groep. Vandaar dat ik mijn ADHD aanhaalde... wij zijn ook ern kleine groep...krijgen we nu ook speciale status? Wat over diabetes, kanker, etc etc etc. Gaan we voor elke groep een karakter maken waarbij de enige karakter trek de ADHD, Kanker, oid het persinage kenmerkt? En dan bedoel ik ook als enige karakter trek zonder meer diepgang
5. In mindere mate(suspense of disbelief), volken en groepen plaatsen in historie waar ze nooit never zijn geweest. Historie herschrijven, waardoor men het plot mist, met echte historie. Cleopatra was niet Zwart b.v
6. Spidernan game, waarbij er regenboog vlaggen waren ingebouwd,iemand vond dat niet zo leuk en maakte een mod om ze te wisselen met de Amerikaanse vlag. Maar dat mocht niet want dat is Transfobie(Andersom is geen probleem trouwens). De mod werd gebanned want het xou haat zijn...
7. Mary Sue syndroom (Laatste StarWars films, She-Hulk, BatWoman) en dan kunnen ze schijnbaar ineens alles zonder goede karakter kntwikkeling, opbouw en achtergrond. Er wordt letterlijk gezegd dat ze beter zijn dan hun mannelijk equivalent? En dan niet tongue in cheek maar minachtig en neerbuigend.
8. Zoveel mogelijk DEI hires(en ja dit is erger in usa dan hier), waardoor i.p.v de meest bekwame mensen er op quotas geket wordt die bonussen en extra cash met zich meebrengen voor deze bedrijven(makkelijker leningen etc). Waardoor ik nu al vaak heb gelezen hoe de mannen hun baan verkiezen, of niet aangenomen worden en vooralals je wit bent of een witte naam hebt. M.a.w de teams representeren niet de bevolkongsgroep
9. Interne HR hell, waarbij mannen voor het minste of geringste heen moeten gaan?
10. Remakes/Hd versies waarbij er gecensureerd wordtbop content....want SJW

En zo zijn er tallose voorbeelden en meerdere invals hoeken, economisch, op management niveau, overpromise overdeliver, opgepoetste games(kuch kuch Ubisoft), EA en andere bedrijven die je als kind behandelen of denkt dat je een IQ van een schoenzool hebt, met een kort termijn geheugen die zomaar vergeet hoe je ze behandeld.

Juist ik ben een hater omdat ik deze dingen onthoudt en hoe we als gamers behandeld zijn. Nu komt al dat politieke geneuzel er ook nog eens bij. Zaken en resources die allemaal meespelen met het huidige klimaat. En ik heb niks tegen diversiteit in games of films, maar het zijn statistisch geen grote groepen(anders hoefde ze ook niet samengevoegd te worden). Het is okè om op de "witte" man te shitten momenteel, je kan me boos noemen of je kan eens kritisch kijken hoe dit heel subtiel al vanaf de 70er jaren plaatsvind. Mischien vind jij het normaal dat je schijnbaar niet racistisch kan zijn tegen "blankheid". Ik keur zelf alle vormen van racisme af. Sterker nog mijn vriendin zelf komt uit Ghana( die zich ook stoort aan de Zwarte Amerikanen, trouwens maar dat is een ander verhaal)

Ik heb geen haat, alleen een hoop frustratie, onbegrip en ik onthoudt wtf er allemaal gebeurd is.

[Reactie gewijzigd door Bjorn89 op 30 december 2025 10:47]

[bzzzt]

Ik heb geen haat, alleen een hoop frustratie, onbegrip en ik onthoudt wtf er allemaal gebeurd is.

Vind je gamen nog leuk dan? Want als ik jouw frustratie zou hebben zou ik een andere hobby zoeken...

[Bjorn89]

Ja,hoor. Genoeg indie games en hier en daar een pareltje. Ik betoogde alleen de velen redenen waarom "big money" games zo bergafwaarts zijn gegaan. Het is toch raar dat een publisher zegt dit MOET je leuk vinden? En dan klagen op de consument als niemand de game wilt spelen, voor verschillende redenen. Daar raak ik best wel gefrustreerd van want het is de omgekeerde wereld. Alsof je naar een restaurant gaat en je wat voorgeschoteld krijgt wat totaal niet lekker is en het verkeerde gerecht is, daarna zeggen dat het jouw schuld is en dat je het maar lekker moet vinden 🤣.

[Reactie gewijzigd door Bjorn89 op 4 januari 2026 12:11]

[bzzzt]

Ik heb werkelijk nog nooit het gevoel gehad dat ik beschuldigd werd van iets niet leuk vinden terwijl ik dat wel zou moeten. Dus geen idee uit welke richting je dat gevoel krijgt. En zelfs al gebruiken clueless figuren dat soort excuses om eigen falen te maskeren: 'so what'?. Gewoon negeren en doorgaan met je leven.

Ik zou het niet zo persoonlijk nemen in ieder geval.

[Reactie gewijzigd door bzzzt op 3 januari 2026 15:27]

[Sissors]

Mensen kopen niet een spel omdat het van een bepaalde studio is, of omdat het een spel is. Mensen kopen een spel omdat ze verwachten dat zij dat spel op dat moment leuk genoeg vinden om het gevraagde bedrag te betalen.

En zeker voor de indies door dom geluk of een spel publiciteit krijgt. De grote jongens betalen daarvoor, de indies kunnen natuurlijk wel wat adverteren, maar één vlogger of streamer die het laat zien kan een gigantisch verschil maken. Er zullen dit jaar bijna 20k spellen op Steam zijn gereleased (https://steamdb.info/stats/releases/), daar zitten vast pareltjes tussen die simpelweg geen hond speelt, want tja, hoe vindt je die pareltjes tussen alle random troep? Je ziet ook in de grafieken dat de primaire stijging komt uit de games met slechts een handjevol reviews.

Zo had ik ook ooit wat doorgestuurd gekregen van hoe het in Duitsland met subsidie ging. Daar gaat ook flink wat subsidie naar game bedrijven. En gezien de culturele en maatschappelijke impact van games snap ik dat prima. Maar de vraag is wel hoe het gebruik wordt. Want meer dan €100M gaat daar heen per jaar, maar een heel groot gedeelte daarvan resulteert in een paar mensen die met off the shelf assets wat in elkaar plakken, op Steam gooien, en de subsidie incasseren. Waarbij geen hond het ooit speelt.

[centr1no]

Mensen kopen niet een spel omdat het van een bepaalde studio is

Euh nee? Rockstar? En hoewel de reputatie van veel studio's over de jaren misschien niet meer is wat het ooit was is een studionaam gekoppeld aan een franchisenaam nog steeds voor velen een reden om het blind te pre-orderen. Het is vrij menselijk om een bepaalde waarde te koppelen aan een naam. Dat is het principe waarom studio's (ook in de filmindustrie) arrogant zijn geworden, denken dat alles dat ze uitpoepen toch wel geconsumeerd wordt en bij kritiek menen te moeten verkondigen dat het publiek fout zit. Alles wat die Nijman zegt, geeft aan dat studio's helemaal niet weten en dus ook niet bezig zijn met wat de consument in werkelijkheid doet en/of wil. Studio's worden geleid door financieel ingestelde mensen die domweg naar een blad met percentages kijken terwijl een Larian, Sandfall en anderen keihard duidelijk maken dat ze games maken die ze zelf zouden willen spelen.

Er is ook niet ‘één gamer’. De een wil grafisch geweld en open werelden. De ander wil vooral sfeer en verhaal. Weer een ander wil actie-arcade, of juist puzzelspellen.

Eén gamer heeft misschien wel een voorkeur voor een genre of type maar dat betekent niet dat er geen interesse is voor goede games die daar niet (volledig) aan voldoen. En 'gamers' spelen in het algemeen sowieso niet maar één game voor meerdere maanden, laat staan jaren tot er een nieuwe van is. Waar die Nijman vermoedelijk op doelt (omdat dat het enige is dat ik kan verzinnen) is het deel van de markt dat online shooters of mmorpg's o.i.d. speelt en lijkt er dan vanuit te gaan dat die mensen helemaal niets anders spelen.

Waar het op neerkomt is het simpele gegeven dat studio's alleen maar zoveel mensen konden ontslaan omdat ze er zoveel rond hadden lopen. Er zijn nieuwe vestigingen geopend die met honderden mensen om de 2 jaar delen in een franchise uit moesten poepen. Iedere indie- of kleine studio met een succesje moest groeien, kreeg financiering omdat alles waar potentieel geld mee te verdienen was moest worden uitgeknepen. En ondertussen werden 'gamers' opgescheept met generieke of simpelweg slechte ideeën, games die maar half af waren door studiobemoeienissen en werden uitgemaakt voor vanalles en nog meer als ze kritiek hadden op het gegeven dat hele franchises kapot gemaakt werden. En uiteindelijk krijgen gamers de schuld van het feit dat studio's honderden miljoenen pompen in projecten waar niemand op zit te wachten. In tegenstelling tot wat Nijman beweert zijn er genoeg investeerders die geld beschikbaar hebben; ze willen echter niet investeren in projecten die niets opleveren. En als ze al investeren eisen ze forse herstructureringen, waarbij massale ontslagrondes niet zeldzaam zijn.

Het probleem zit 'm in het feit dat studio's primair met geld bezig zijn in plaats van met hun product.

[Bjorn89]

Bij mij niet, er zou een SP uitbreiding komen. Ze hebben zich er niet aan gehouden. Dus ik wacht GTA 6 wel af, als het teveel online focussed is sla ik die titel ook over.

[Mathijs Kok]

Mensen kopen niet een spel omdat het van een bepaalde studio is,

Toch staat Tweakers vol met commentaar van mensen die iets niet kopen omdat het van studio X is. Dus omgekeerd werkt het wel? Dat zou tegen alle wetmatigheid van marketing gaan.

[iew]

En dat games steeds duurder worden helpt natuurlijk ook niet mee, sommigen vragen nu al € 80 voor een standaard versie..., er is ook best wel veel tijd besteed aan remasters en remakes de laatste jaren,en wanneer dat dan niet goed gebeurt en veel fouten bevat kost dat ook weer geld denk ik zo.

[jimh307]

Mee eens.

Zelf wil ik best 60-100€ betalen voor een game, maar als je dan ontdekt dat je een new game+ wilt gaan doen heb je wel heel veel uur plezier van je game en dan is de prijs per uur echt niet hoog. Het maken van een game kost veel geld en het valt niet mee om het iedereen naar de zin te maken. Vele denken daar te eenvoudig over.

Een miskoop doen is nu minder dan vroeger want nu kun je vele recensies lezen op het www eer je overgaat tot de aankoop.

[Wolfos]

Maar Expedition 33 en Arc Raiders zijn ook geen kleine games. Het feit dat deze miljoenenproducties, gemaakt door tientallen of zelfs honderden ontwikkelaars, door sommigen als indie games gezien worden zegt al genoeg.
Ook een game als Silksong is al een grote productie vergeleken met de indie games van 10 jaar geleden.

Je zegt het zelf al, er is teveel concurrentie. De koper word daardoor kieskeuriger, waardoor meer arbeid nodig is om te verkopen. Indie games zitten dus net zo goed vast in die wapenwedloop - je moet de beste in je segment zijn.

[iwaarden]

De definitie “indie” klopt niet meer bij waar het voor gebruikt word.

Indie game -
Games typically created by individuals or smaller development teams without the financial support of a large publisher

Vroeger was het nagenoeg onmogelijk om je game in de winkel te krijgen zonder uitgever, de uitgever was degene die de game op den schijfje zette, in een doosje deed en naar de winkel verscheepte en daar wat marketing (of een heleboel) aan toevoegde.

De uitgever had de macht in de winkels. Maar die markt bestaat nagenoeg niet meer, daarmee is de rol van de uitgever veranderd en is de markt openener geworden voor investeerders, de infrastructuur voor het releasen van games is tegenwoordig namelijk internet, niet meer fabrieken, logistiek en marketing.

Independant games waren vroeger per definitie klein, want niet interessant voor een uitgever en klein genoeg om door die ene individu of dat kleine development team op eigen houtje gereleased te worden.

Doordat het speelveld met het wegvallen van de retail markt helemaal vlak is getrokken en de drempel met Steam, game launchers en early access heel laag is geworden om je game te releasen. Hebben kleine developers ineens dezelfde tools als grote publishers. Het enige wat ze normaliter ontbreekt is budget voor marketing.

Hierdoor is het voor indies mogelijk om investeerders anders dan publishers aan te trekken en daarmee de mogelijkheden van een grote publisher te krijgen terwijl ze nog wel onder de oude definitie van indie game vallen.

Naar mijn mening is de markt van indie, AA en AAA verschoven en bestaat de indie game bijna niet meer. Het lijkt mij logisch om op een andere manier te gaan verwijzen naar de games en daar de budgetten en teams bij in te betrekken misschien zoiets:

Indie team - ~1-10 person team and/or privately financed
Small development team - ~11-50 person team and/or investor financed
Medium development team - ~51-100 person team and/or investor financed
Large development teams - ~100 person + team and/or investor financed
Publisher development team - any size teams and published

Bij een game awards gaat een game met miljoenen budget door 100 man er dan niet vandoor met de indie award, waar die indie developer in zijn eentje met een fractie van het budget uit eigen portemonnee en met een fractie van de verkopen geen schijn van kans maakt.

[centr1no]

'Typically' ja. Maar tijden zijn veranderd. Indie staat voor independent en die onafhankelijkheid betekend impliciet creatieve vrijheid en innovativiteit. Dat dat tot voor kort bijna uitsluitend kleine teams met weinig budget waren maar investeerders nu ook brood zien in die onafhankelijke studio's en projecten doet weinig af aan dat niet te onderschatten aspect ervan.

Dat de indie-game bijna niet meer zou bestaan is onzin. Er zijn er meer dan ooit omdat ze veel meer mogelijkheden hebben. Het is net zo ridicuul als het claimen dat iets niet als 'Indie' in aanmerking komt als er ook maar in de miniemste vorm AI is gebruikt. Onafhankelijk is onafhankelijk.

Dat 'Indie' als categorie bij een game awards dan misschien niet meer voldoet, in de zin dat de kleinere teams met minder budget geen kans zouden maken, ligt aan de organisatie van de awards die dan een categorie zouden moeten maken op basis van grootte of budget. Maar dat betekent naar mijn idee niet dat 'Indie' als categorie moet verdwijnen of de definitie van 'Indie' moet worden aangepast.

Als er op dit moment iets nodig is, met de huidige stand van de gaming industrie, is het wel zoiets als Sandfall, of zoals vorig jaar Larian, die laten zien dat nieuwe ideeën en creatieve vrijheid betere games opleveren dan de honderden miljoenen kostende franchise uitmelkerij die de AAA-studio's produceren.

[Reactie gewijzigd door centr1no op 29 december 2025 08:27]

[iwaarden]

Dat is inderdaad precies wat ik aanhaal.

Jarenlang heeft in de games media "indie" gestaan voor kleine games met weinig budget. Daardoor is een beeld gevormd wat tegenwoordig niet meer past bij de definitie.

Dat AI punt wat je aanhaalt klopt helemaal, er zijn zoveel verschillende vormen en het ligt volledig aan de manier waarop het gebruikt word. AI is gewoon de nieuwste "tool", sommige kunnen daar goed mee werken en sommige niet. Het gebruik zelf ervan mag niet veroordeelt worden. Slecht gebruik (slechte kwaliteit eindresultaat) daarentegen.

[cold_as_ijs]

Ik snap het wel. Kijk eens naar dr gemiddelde comment hier op tweakers als er een game wordt uitgebracht die 10-20 uur duurt om uit te spelen maar waar wel 70-80 euro voor wordt gevraagd, dan zie je de ene na de andere comment dat het teveel geld is voor de game of dat ze de game wel kopen in als hij in de aanbieding is. Dus er is wel degelijk een verwachting onder de consument over de spel duur en prijs.

Maar het is inderdaad te simpel om dit in de schoenen te schuiven van de consument. Ubisoft bijvoorbeeld heeft er al jaren er een handje van om games na 3-4 maanden voor minder dan de helft van de prijs aan te bieden. Daarbovenop kloppen ze de gameplay al jaren steeds verder op met filler content. Dus ze zijn oa de aanjager geweest van de consumenten verwachtingen wat betreft prijs en spel duur.

[Finraziel]

Maar speelduur is toch niet een op een gekoppeld aan budget...

Ik denk dat er ook een groot gat zit tussen de twee kanten waar vaak naar gewezen wordt. Je hebt de AAA kant met budgetten die steeds groter worden en de Indies... Maar waar is AA? Ja er zijn er wel een paar maar ze krijgen relatief weinig aandacht. En ook de AAA zelf... Ik vind persoonlijk Starfield best leuk en ga niet mee in de haat jegens die game, maar hij haalt het absoluut niet bij Fallout 4. Niet dat Fallout 4 nou een klein budget had, maar dat groeien van het budget (in geld en tijd) voor Starfield was wat mij betreft volstrekt onnodig. Een game als Fallout 4 zou volgens mij tegenwoordig als AA gemaakt moeten kunnen worden maar dat gebeurt niet tot weinig lijkt het. Ik heb het idee dat dat vooral komt doordat de industrie zelf de eisen steeds hoger legt.

[Bjorn89]

Dat niet alleen, elke Ubisoft game was hetzelfde alleen een reskin. Al hun open werelden waren van hetzelfde meta model.

Ga naar punt X, open gebied , verzamel alles als Pokemon kaarten, volgende gebied. En dat verzamelen was 9 v.d 10 keer niet in een leuke missie vorm. Maar ren rond en verzamel.

Tweede voorbeeld, The Division trailers lieten toentertijd een totaal andere game zien dan bij launch. Ik vond de game leuk, tot de campagne was afgelopen en je de heletijd moest grinden tegen bullet sponges(gaap).

En niet alleen Ubisoft maakt een aanval op je intelligentie, EA(Star Wars Battlefront, verneuken van Fifa, dragon age en 10tallen franchises(waarom krijgen we geen RTSen meer, en als je niks met een fucking IP doet.... verkoop het dan Command and Conquer) kijk naar de populariteit van Age of Empires?.

Ander voorbeeld is dat games die leuk(er) zijn minder marketing krijgen. Ik kan me nog goed herrineren bij TifanFall geweldige game, maar er werd toen amper voor gemarket i.t.t andere games van EA.

De enige game die ik momenteel veel speel is RimWorld, v.n.l door de modding support. Ik kan het spel zodanig aanpassen dat het 1 game is die in 100en varianten gespeeld kan worden. En dat is 1 fucking gast met hulp hier en daar. Manor Lords hetzelfde, Banished hetzelfde, rise of ruins etc etc

Allemaal single devs, die betere games maken dan 100+ man teams.

[jackyallstar]

Ik denk dat je gelijk hebt, dit klimaat is een self inflicted wound die simpelweg het donkere handelen van bedrijven in een disfunctionele kapitalistische economie laat zien.

Dat games maken ineens miljoenen moest kosten, en dat er eerst 500 medewerkers nodig waren en daarna ineens niet meer, allemaal selffullfilling prophecies waar niemand om vroeg en die het iteratieve uitgavenpatroon van de big A's totaal niet rechtvaardigden. Niemand vraagt om fifa-cod versie 55, exact hetzelfde maar nu met lekkere economische besparingen op vfx & lighting artists, dus Ray-tracing required plus nieuwe betaalpremiums want "nieuwe" game = nieuwe unicornpakjes welk alleen verkrijgbaar is via seizoensabbonomentpremiumkindergokgeldaftroggelmethode nummertje zoveel.

De klant dan de schuld geven voor het niet kunnen kopen of spelen van de games omdat dat de hardware boeren hun klanten uit deze hobby prijzen en grofweg links laten liggen voor korttijdige winstmaximaliasatie op een bubbel-economie genaamd AGI-Scam, de AAA iteraties met elke week nieuwe FOMO cosmetics niet meer werken noch leuk zijn, en het vereisen van onwerkelijke nietbestaande hardware voor halfbakken crashende producties die ook nog eens verhoogd zijn in prijs onder de drogreden dat ze het zelf onnodig duur hebben gemaakt... men kan niet verder van de werkelijkheid af staan noch minder zelfreflectie tonen dan dit

[Reactie gewijzigd door jackyallstar op 28 december 2025 11:19]

[iwaarden]

Volgens mij is een groot deel van het probleem meer een probleem van tijd. Er is een enorme concurrentie op gebied van besteedbare tijd, streaming heeft zich daar ook in gemengd.

Je kunt je tijd maar 1x uitgeven.

Als ze dan games maken waarin het doel is dat je zoveel mogelijk tijd en geld stopt dan maken ze ze het voor mensen die dat doen extreem lastig om een ander spel te spelen. Want je wil je uitgegeven geld niet weggooien en je wilt ook niet qua progressie achterraken.

Van dit soort games kun je er maar 1 tegelijk spelen. En daar ontstaat het grote risico voor een studio. Je game moet aanslaan en als jou game aanslaat dan kun je miljarden verdienen, als jou game niet aanslaat kun je alles verliezen.
Alles kan kloppen en goed zijn aan jou game en nog kun je falen door de timing of externe factoren. Er is teveel concurrentie op de markt en er is maar ruimte voor een paar spelers, deze ruimte is ondertussen continu bezet en en om je plek te bemachtigen moet je dus spelers weghalen bij andere games. De een zijn success betekend waarschijnlijk de ondergang van een ander. Dus je moet na release ook nog relevant blijven, je moet blijven investeren en ontwikkelen. Er zijn skins, lootboxes, perks, FOMO mechanics, etc. om mensen maar vast te houden en geld te laten uitgeven.

Battlefield 6 ging heel goed en toen kwam Arc Raiders waar heel veel mensen naartoe zijn overgestapt. BF6 is de beste in lange tijd en doet veel goed, maar weinig nieuws. Arc Raiders is iets verfrissends en daarmee toch interessanter.

Persoonlijk geef ik weinig om deze games, ik kan mij niet meer vol overgave in een game gooien en al mijn vrije tijd daar aan spenderen. Soms game ik elke avond, soms game ik weken niet. Voor mij is het dus niet interessant om een MP game te spelen die dat vereist omdat ik anders achterloop.

Daarom speel ik juist SP games, op mijn eigen tempo, die geen extra aankopen vereisen. Mijn smaak is breed dus gelukkig is er genoeg aanbod en is mijn backlog ook aardig. Zo ben ik nu pas bezig met God of War Ragnarok.

Maar deze games zijn af, een afgesloten ervaring met een begin en eind, ze hebben geld verdiend toen ik hem heb gekocht en aan mijn backlog heb toegevoegd. Ik hoef er geen tijd en geld in te blijven pompen, in plaats daarvan kan ik andere games aan mijn backlog toevoegen en kunnen andere studio’s geld aan mij verdienen.

En daar ben ik niet de enige in, en zolang de grote studio’s alleen nog maar gaan voor de gans met het gouden ei, heb ik ook geen medelijden als het niet lukt. Dat is het risico wat ze aangaan.

En ja dat vind ik jammer, want die studio’s hebben ook IP’s in huis die ik een warm hart toe draag die daardoor niet meer gemaakt worden.

[Reactie gewijzigd door iwaarden op 28 december 2025 12:37]

[Finraziel]

Ja ik zit grotendeels in diezelfde mindset. Ik ben nu net begonnen aan Hogwarts Legacy en ook pas net God of War (nog niet eens Ragnarok dus) en Ratchet & Clank in de sale meegenomen. Alleen voor mij speelt dan nog mee dat ik niet altijd de energie heb om weer een nieuwe game te 'leren' en toch vaak naar iets bekends terug grijp tussendoor. Zo speel ik bv ook veel Diablo 4, maar dat is meer een soort pallet cleanser voor mij, geen kwestie van fomo. Ook Bethesda games zijn echt van die games die ik af en toe weer start als ik verlang naar iets vertrouwds. Ik hoef ook echt niet bang te zijn dat ik te weinig te gamen zou hebben, mijn probleem is juist dat ik echt niet toekom aan alles wat ik eigenlijk graag zou spelen.

[Dauthi]

De gamestudios zijn Too Big to Succeed. Alles is design by committee geworden, iedere afdeling moet zijn zegje doen over het game design, en dit al jaren. Of het nu om Total War games gaat of om Assassin's Creed, de neergaande spiral is pijnlijk duidelijk voor iedereen die er buiten staat.

Het gezegde luidt niet voor niets "Te veel koks bederven de brei".

De beste games komen van kleine studio's. Populaire games zijn "indie", ongecompliceerde kleine spellen, die niet veel kosten om te maken danwel om aan te schaffen, zoals Schedule 1.

[Amdk6II]

En dat gamers minder games kopen + legio andere redenen waarom menig AAA developer hun game niet aan de straatstenen kwijt kan. Ik heb er geen onderzoek naar gedaan; maar ik zie wel degelijk patronen:

• Spellen worden gehyped en te rooskleurig ge pre- en gereviewed.
• Spellen komen vol met bugs uit.
• Er staat vrij vlot een aantal DLC klaar, in plaats dit direct in het spel mee te hebben.
• Spellen bevatten immersion breaking (woke) ideologie.
• "Luie" remakes voor full price.
• Reboots die de verkeerde zaken veranderen of aanpakken.
• Het zoveelste "veilige" deel in de franchise.
• Matige storytelling.
• Slecht QC bij gebruik AI.
• Lelijker maken van game characters (zeker de vrouwen)
• Spellen kosten dan 70 of 80 euro.

Paar voorbeelden; Outer World 2; verkocht niet. Microsoft besloot snel prijs te verlagen.
Dragon Age the Veilguard. Taash die graag "them" genoemd wil worden en dit onder de aandacht in de groep. Nu is zij natuurlijk geen mens, maar dit soort zaken zijn een modern verschijnsel die mij uit een fantasy verhaal trekken. Het is logischer dat je het zou tegen komen in een Cyberpunk oid. Ook in een spel als Dispatch is diversity subtiel en goed toegepast, zonder het verhaal of immersie aan te tasten.

Ik denk dat veel AAA games slecht verkopen, omdat er simpelweg veel concurrent is van indiestudio's en "AA" developers die beter scoren op meerdere (niet eens noodzakelijk alle) punten. Als er zat uitstekende spellen uit komen tussen de 20 en 50 euro, dan moet je echt wel iets speciaals neerzetten als je een game voor 70 of 80 euro wilt verkopen en dat doen de meeste AAA studio's simpelweg niet.

Daarom stemmen gamers met hun portemonnee en spellen zoals Silksong, Arc raiders, Claire Obscure33, Stellar blade en ontzettend veel andere games verkopen ontzettend goed. Ik gun niemand het verlies van hun baan, maar er is een broodnodige opschoning gaande in gameland, waarbij de grote studio's omvallen waar ik geen traan om zal laten. Dit zijn vaak studio's die echt pareltjes hebben afgeleverd, maar inmiddels nog maar een schim zijn van wat ze waren (oude goede devers allang vertrokken, nieuwe studio opgericht, etc). Als die studio's niet eerst even goed in de spiegel kijken, inplaats van naar de gamer te wijzen bestaan ze straks niet meer .

[Finraziel]

Wat bedoel je met outer worlds 2? De drop van 80 naar 70? Dat gebeurde ruim voor de launch dus heeft niks met de game op zich te maken, dus lijkt me niet zo'n sterk voorbeeld.

Het hele woke gebeuren boeit me over het algemeen niet. Sterker nog meestal valt het me niet echt op. Alleen nu in hogwarts legacy daar ligt het er wel heel erg dik op met een ontzettend multicultureel 1890 Schotland, inclusief in de eerste uren van het spel al een transgender en een vrouw die aan haar 'wife' refereert. Misschien was de wizarding community ontzettend vooruitstrevend al in die tijd? Maar goed, ik vermaak me verder nog uitstekend met de game, het valt alleen wel op.

[Amdk6II]

Hmm, wellicht geen goed voorbeeld dan. Echter, als Microsoft het zou kunnen zouden ze de prijs graag omhoog gooien. Mogelijk hebben ze naar het aantal pre-orders gekeken?

Ik ben niet perse tegen diversity, als ik dat zou zijn zou ik nooit een Star Trek fan geweest zijn .
En natuurlijk is het persoonlijk, niet iedereen stoort zich evenveel aan bepaalde zaken. Als de gameplay en het verhaal goed is maakt dat al het een en ander goed.

[Bor]

Daarom stemmen gamers met hun portemonnee en spellen zoals Silksong, Arc raiders, Claire Obscure33, Stellar blade en ontzettend veel andere games verkopen ontzettend goed.

Dat klopt maar ze tikken niet tot lang niet de getallen aan die de grotere AAA francises laten zien.

Als voorbeeld:

On December 15, Team Cherry revealed in a blog post that Hollow Knight: Silksong has sold over 7 million copies.

EA Sports FC 26 By October 2025, FC 26 sold more than 12 million copies

Bijna het dubbele dus met een behoorlijk hoger prijskaartje. Die lage prijs van Silksong doet daar zeker iets met het aantal verkopen.

Ik heb een random AAA game gepakt die in ongeveer hetzelfde release slot zat.

[Bor]

Volgens mij laten games als Expedition 33 en Arc Raiders die verderop ook genoemd worden juist zien dat dit onzin is.

Expedition 33 wordt er vaak bij gehaald als voorbeeld maar dat kan je eigenlijk geen indie game meer noemen. Expedition 33 wordt als AA game gezien.

While developed by a relatively small team (Sandfall Interactive) and thus technically independent, the game features high-budget production values, Hollywood voice talent, and significant funding, leading many to classify it as AA or even AAA

Hoewel een erg goed en mooi spel is Expedition 33 niet echt het beste voorbeeld van je stelling.

[R4gnax]

Indie = independent developer

Dat is letterlijk wat het betekent, en staat los van het budget wat de studio ter beschikking heeft.
Jammer genoeg is die betekenis over de loop der jaren verwaterd en verloren gegaan. Om 'indie' te mogen zijn moet je tegenwoordig vooral kleinschalig en goedkoop ogen, lijkt het. Een geval van no true Scotsman.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 28 december 2025 13:03]

[phray]

Snap niet waarom dat jammer is. Wat is het punt van het hele genre anders? Om aan te duiden wat voor bedrijfsvorm de developer is? Als je games van bedrijf zoals Valve als indie gaat zien dan zegt indie eigenlijk helemaal niks meer over de game.

Hele punt van bijvoorbeeld een indie award is ook om kleine developers in spotlight te zetten. Niet miljarden bedrijven.

[R4gnax]

Het ging erom dat de ontwikkelaar niet afhankelijk was van een externe uitgever die de maat aangaf, maar dat de ontwikkelaar vrij was om zelf keuzes in het creatieve proces te maken, naar eigen dunken. Het hele idee van indies was dat het in tegenstelling tot het gevestigde AAA landschap dat grootschalig dezelfde 'bewezen' ideeën recyclet, zou komen met innovatieve nieuwe spelmechanismen en verhalen en karakters die buiten de gevestigde orde zouden treden.

Gaming zou weer 'tanden' krijgen en zowel de gamer uitdagen, als de - laten we zeggen - kunstvorm weer wat vitaliteit geven. Dat was de belofte van de indie.
En dat had nul-komma-niets te maken met budget.

[Sinester]

Om 'indie' te mogen zijn moet je tegenwoordig vooral kleinschalig en goedkoop ogen

Ik zal het wel al die tijd fout hebben gehad, maar voor mij is een Indie een game gemaakt door een kleine studio of zelf een groep mensen die geen financiering of iets dergelijks hebben en vooral het spel maken omdat het een soort hobby project is.

Het hoeft niet perse goedkoop te ogen, maar vind kleinschalig wel een van de dingen die je een Indie maakt.
Als je een team van 100+ mensen heb ben je voor mij geen Indie meer

[Finraziel]

Het ging toch niet specifiek over Indies? Het is wel een voorbeeld van een spel met een kleiner budget. Ja groot voor een indie maar het gaat niet mee in die waan dat alles honderd miljoen plus moet kosten. Dat was mijn punt.

Jij illustreert volgens mij ook weer goed wat ik hier probeer te zeggen, dat mensen vaak heel erg binair kijken naar of grote big budget AAA of indie, maar het zijn juist vaak ook die games die er tussenin vallen die erg interessant zijn.

[Siaon]

Er gaat echt enorm veel geld naar games toe, ik kan me eigenlijk niet voorstellen dat hier enig aandeel bij 'gamers' ligt.

Als ik goed naar mijn eigen koopgedrag bij spellen kijk heb ik wel meegedaan met meer selectief zijn, zo heb ik voor het eerst niet de nieuwe Civilization gekocht, omdat het niet meer het spel is wat ik leuk vind.
Ook heb ik expres een aantal spellen laten liggen wegens woke/dei achtige taferelen die de immersie compleet kapot maakten.

Misschien is er dan toch wat gaande, tegelijkertijd zijn dit ook de keuzes van developers zelf.

Ik had overigens prima meegedaan met een soort crowdfund voor een nieuwe Civilization die heel anders was, maar nu is het gewoon door mijn strot geduwd en ook nog eens extreem duur.

Als consument heb ik ook het idee dat de winstmaximalisatie te groot wordt met al die ingame shops etc.

[Reactie gewijzigd door Siaon op 28 december 2025 13:56]

[dmantione]

Er is mijn inziens ook sprake van een soort afkeer van de moderne spelindustrie. Dat uit zich op een aantal manieren:

• Linux wordt steeds populairder als spelplatform vanwege afkeer van Windows 11. Nieuwe distributies zoals Bazzite schieten als paddestoelen uit de grond en via de Steam-forums steken spelfanaten elkaar aan.
• Toename van homebrew- en amateurontwikkelaars. Op Itch.io doet men goede zaken, de prijs is lager, het is minder professioneel, maar de creativiteit is groter.
• Retrocomputers kennen een ongekende populariteit. Waar het een paar jaar geleden een echte niche was, is het ondertussen zo groot en groeiende dat ik mij ernstig afvraag of Tweakers nieuwe retrospellen moet gaan recenseren. Op dit moment staat Youtube in het teken van de C64 Ultimate. Uitgevers als Psytronik en Protovision komen om in het werk. Niet alleen de C64 staat vol in de belangstelling, ook bijvoorbeeld de Sega Drive, of Playstation 2 worden allemaal weer aangesloten en voorzien in een beleving die de huidige spelindustrie niet levert.

[Bor]

Linux wordt steeds populairder als spelplatform vanwege afkeer van Windows 11.

Ik denk dat je je hier verkijkt. Onder Tweakers neemt het misschien toe en zaken als de Steamdeck maar het marktaandeel Linux blijft nog steeds stabiel laag. Het is voor heel veel mensen, en zeker gamers, gewoon geen ding hoe jammer dat ook is.

Toename van homebrew- en amateurontwikkelaars.

Dat kan een reden zijn maar ik verwacht eigenlijk dat dit amper marktaandeel van de grotere studio's en IPs afsnoept. Een platform als itch.io is relatief onbekend onder de doorsnede gamer en kent een eigen doelgroep en afzetmarkt; die waar mensen op zoek willen naar kleinere, soms minder gepolijste, games en onbekende titels niet uit de weg gaan.

Retrocomputers kennen een ongekende populariteit. Waar het een paar jaar geleden een echte niche was, is het ondertussen zo groot en groeiende dat ik mij ernstig afvraag of Tweakers nieuwe retrospellen moet gaan recenseren.

Is dat niet nog steeds een niche? Vooral interessant voor oudere spelers (die vaak toch al minder spelen), voor kortere tijd (in de nostalgische herinnering is een retro spel bijna altijd mooier dan in het echt). Hoeveel "doorsnede consumenten" ken je met een retro systeem dat actief wordt gebruikt? Ik exact 0. De mensen met retro systemen zijn de liefhebbers van specifiek dat soort systemen en games.

Op dit moment staat Youtube in het teken van de C64 Ultimate.

Dat hangt dan totaal af van jouw Youtube bubbel ben ik bang. Ja, het is een interessant apparaat maar voor de massa echt niet interessant. Ook dit is voor de echte liefhebber van retro die daar behoorlijk wat geld tegenaan wil gooien en hardware wil.

Niet alleen de C64 staat vol in de belangstelling, ook bijvoorbeeld de Sega Drive, of Playstation 2 worden allemaal weer aangesloten en voorzien in een beleving die de huidige spelindustrie niet levert.

Is dat zo? Ik zie en hoor het echt niet, ook niet wanneer ik er actief naar op zoek ga. Wederom; alleen in bubbels waar gelijkgestemden bij elkaar komen kom ik dit tegen (bv op Reddit) maar ook maar mondjesmaat.

Kortom; ik herken dit niet.

[dmantione]

Ik denk dat je je hier verkijkt. Onder Tweakers neemt het misschien toe en zaken als de Steamdeck maar het marktaandeel Linux blijft nog steeds stabiel laag. Het is voor heel veel mensen, en zeker gamers, gewoon geen ding hoe jammer dat ook is.

Het marktaandeel van Linux is niet stabiel, zeker niet op spelgebied en het is niet alleen de Steamdeck.

Dat kan een reden zijn maar ik verwacht eigenlijk dat dit amper marktaandeel van de grotere studio's en IPs afsnoept. Een platform als itch.io is relatief onbekend onder de doorsnede gamer en kent een eigen doelgroep en afzetmarkt; die waar mensen op zoek willen naar kleinere, soms minder gepolijste, games en onbekende titels niet uit de weg gaan.

Gezien het onderwerp van dit artikel lijkt het me een feit dat het marktaandeel van de grote studio's onder druk staat. In hoeverre Itch.io een bedreiging is voor de grote studio's, geen zicht op, maar dat het erg goed met het platform gaat, is zeker.

Is dat niet nog steeds een niche? Vooral interessant voor oudere spelers (die vaak toch al minder spelen), voor kortere tijd (in de nostalgische herinnering is een retro spel bijna altijd mooier dan in het echt). Hoeveel "doorsnede consumenten" ken je met een retro systeem dat actief wordt gebruikt? Ik exact 0. De mensen met retro systemen zijn de liefhebbers van specifiek dat soort systemen en games.

Op het moment dat grote platformen als IGN en Tom's Hardware Guide uitgebreid recenseren, denk ik dat je kunt stellen dat de niche voorbij is. De verkoopcijfers zijn ook te hoog. Op forums als Forum64 en Lemon64 zijn schattingen gemaakt, en alhoewel het ook met beide forums erg goed gaat, overstijgen de verkopen de schattingen van de omvang van het koperspubliek binnen de gemeenschap veruit. Conclusie: Het wordt mainstream verkocht.

En dat is de Commodore 64-wereld waar ik in zit. Het is nu juist niet alleen de C64 is populair is.

[Reactie gewijzigd door dmantione op 28 december 2025 10:51]

[Bor]

Het marktaandeel van Linux is niet stabiel, zeker niet op spelgebied en het is niet alleen de Steamdeck.

Nou.. een klein voorbeeld: https://gs.statcounter.co...-share/desktop/worldwide/

Linux: 3.05% en een flatline tot zelfs een dalende trend.

Andere bronnen tonen een gelijk beeld; een vrijwel stabiele lijn ver beneden het Windows platform.

Conclusie: Het wordt mainstream verkocht.

Die conclusie kan je echt niet trekken op basis van alleen een paar schattingen en informatie in niche hoekjes op bv Tom's hardware (waar het specifiek onder retro valt, een categorie specifiek voor geïnteresseerden in ... retro) of relatieve niche sites als Forum64 en Lemon64 waar je sowieso alleen geïnteresseerden in Commodore 64 devices en software kan vinden.

Dat is op geen manier representatief voor de gemiddelde gamer maar juist specifiek gericht op de retro gamer die vaak vanuit nostalgische reden interesse heeft. Zeker vergeleken bij de afzetmarkt voor console en PC games heeft die markt een zeer kleine omvang.

Redeneer je hier niet te veel vanuit je eigen interesse in dit soort platformen?

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 10:59]

[dmantione]

Nou.. een klein voorbeeld: https://gs.statcounter.co...-share/desktop/worldwide/

Om te beginnen is Statcounter geen gaming, maar zoom eens uit. Geen groei?

Dan kijk eens naar Noord-Amerika. Deze maand het hoogste marktaandeel ooit.

Statcounter interpreteren is vanwege de grote ruis die erin zin lastig. Je zou de gegevens van Wikipedia er naast kunnen leggen. Deze maand het hoogste marktaandeel ooit.

Redeneer je hier niet te veel vanuit je eigen interesse in dit soort platformen?

Natuurlijk kijk ik vanuit mijn eigen wereld zoals iedereen dat doet, ik denk ook dat jij vanuit jouw luchtbel aan het redeneren bent.

[Bor]

maar zoom eens uit. Geen groei?

Als je naar de laatste jaren kijkt, is er inderdaad amper groei en een zeer karig marktaandeel, hoe jammer ik dat als Linux gebruiker ook vind.

Deze maand het hoogste marktaandeel ooit.

Net 5 procent, marginaal dus. Met nog een dip naar 3,42 procent in oktober. Zo zie je maar; het stelt (jammer genoeg) niet veel voor nog.

Je zou de gegevens van Wikipedia er naast kunnen leggen

Ook daar zie je een grillig schommelend beeld en bijna een flatline. Het klimt maar heel erg weinig over het laatste jaar.

De cijfers die ik kan vinden tonen helaas geen (sterke) groei aan maar laten een kabbelend geheel zien. We horen al jaren "dit wordt het jaar van Linux op de desktop" en "Dit wordt het jaar dat gaming op Linux echt doorbreekt". De praktijk laat nog steeds anders zien. Hopelijk komt het nog en zien we meer diversiteit op de desktop en gaming markt.

Natuurlijk kijk ik vanuit mijn eigen wereld zoals iedereen dat doet, ik denk ook dat jij vanuit jouw luchtbel aan het redeneren bent.

Zeker. Het verschil dat ik zie is dat jij vanuit niche platformen redeneert en ik er wat meer algemeen naar kijk. Retro gaming is maar een héél klein deel van de game markt.

Natuurlijk doet een product als de C64 Ultimate het goed op een platform specifiek gericht op deze niche markt. Kijk je breder dan stelt het amper wat voor en kent de doorsnede gamer dit echt niet. Daar komt nog bij dat de doelgroep met name bestaat uit mensen die de C64 tijd actief hebben meegemaakt. Die groep neemt eerder af dan toe door o.a. vergrijzing.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 11:16]

[Finraziel]

Ehm, als ik naar zijn grafiek van de Amerikaanse cijfers kijk, csv even gedownload... 2021 1,9%, 2022 2,2%, 2023 2,3%, 2024 3,6%, 2025 4,3%

De worldwide die jij linkte, alleen wat grotere range gepakt komt op: 2021 2,2%, 2022 2,6%, 2023 3,0%, 2024 4,1%, 2025 3,7%

Ok, die wereldwijd is tot nu toe iets lager dit jaar, maar zoals je zelf zegt is het grillig. Probleem is ook, het is maar net wat ze voor steekproef nemen. Maar rond de 4% was een paar jaar geleden nog ondenkbaar. De trend is onweerlegbaar omhoog. Is 2026 het jaar dat Linux echt doorbreekt? Dat durf ik ook nog niet te zeggen... Ik denk nog niet echt... Maar we komen wel steeds dichterbij de kritieke massa. Als dat percentage omhoog blijft gaan dan komen we steeds dichterbij dat punt waarbij het ineens heel hard om kan slaan. Hoe meer mensen Linux gebruiken hoe interessanter het is voor bedrijven om het te ondersteunen, hoe makkelijker het weer is voor nog meer mensen om Linux te gaan gebruiken en hoe meer apparaten we ook gaan zien met Linux voorgeïnstalleerd. En als Microsoft door blijft gaan met mensen ai door de strot te proberen te duwen... En op gaming vlak als ze niet flink meer stappen maken dan wat ze tot nu toe met de fullscreen gaming experience hebben getoond (want het is een verbetering, maar nog steeds lachwekkend slecht in vergelijking met steam os... Ik heb zelf Bazzite op mijn XAX gezet)... Dan gaat dat omslagpunt op een gegeven moment komen.

[Bor]

De trend is onweerlegbaar omhoog.

De worldwide cijfers die je aanhaalt tonen maar 1 ding; dat er geen duidelijke (stijgende) trend is maar een grillig verloop. 2025 ligt zelfs lager dan 2024.

Maar we komen wel steeds dichterbij de kritieke massa.

Ehh, 3.7% (aandeel 2025 waarbij het gaming gedeelte zelfs nog een subset is) is verre van een kritieke massa. Het is een marginaal aandeel, meer niet.

Ik ben ook voorstander van meer keuze op OS gebied maar de conclusies die jij trekt lijken niet gestoeld op basis van de cijfers.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 20:11]

[Finraziel]

Sorry maar wat? Het slaat nergens op wat je zegt... 2,2 - 2,6 - 3,0 - 4,1 dit vind jij geen duidelijk stijgende lijn? En ja die laatste is 3,7 maar dat is nog steeds significant hoger dan 2023. Als we 2024 juist even als uitschieter omhoog aan zouden nemen en negeren dan is het bijna exact 0,4% per jaar er bij. Gaat dat hard op het geheel gezien? Nee, maar het is er wel. En een verdubbeling in marktaandeel in een jaar of 5 is absoluut significant.

Dat het gaming gedeelte een subset is slaat ook nergens op want we hebben het over percentages, geen absolute aantallen. Dus ja niet alle 3,7% zijn gamers, maar dat geldt net zo hard voor de overige 96,3%.

Waar dat omslagpunt ligt is lastig te zeggen. Ik zeg ook al dat ik niet denk dat we er al zijn. Maar dat het groeit snap ik echt niet van hoe je dat kunt ontkennen... Ik denk dat we mekaar ergens helemaal verkeerd moeten begrijpen of zo.

[Bor]

2,2 - 2,6 - 3,0 - 4,1 dit vind jij geen duidelijk stijgende lijn?

Het is een stijgende lijn zolang je het meest significante jaar, namelijk 2025, niet meetelt. Je plaatst het in je eigen voorbeeld eigenlijk ook al opzettelijk buiten beeld omdat het niet in het plaatje en in het gewenste beeld past.

Dit terwijl 2025 volgens velen juist het jaar van de verandering is. Een enorme toename en positieve verschuiving die we her en de lezen maar die we dus in de cijfers niet terugzien, in tegendeel; we zien een daling. Een negatieve trend ten opzichte van het jaar ervoor in een toch al erg kleine marge.

Dat vind ook ik als Linux user jammer maar we moeten ook eerlijk zijn; er is nog een hele lange weg te gaan en zo rooskleurig als sommige reacties het hier proberen voor te spiegelen is het echt nog niet.

Dat het gaming gedeelte een subset is slaat ook nergens op want we hebben het over percentages, geen absolute aantallen.

Dat slaat dusverre ergens op dat andere platformen min of meer de facto standaarden zijn om op te gamen en dat dat juist bij Linux nog steeds een achilleshiel is. Ik vind het zeker relevant. Niet voor niets hoor je het gamen nog steeds zeer vaak als argument om niet over te stappen op Linux.

Diverse erg populaire games draaien er al niet op vanwege bijvoorbeeld de anti cheat. Dat vind ik negatief maar zo lang je dat niet hebt geregeld blijven de spelers van die spellen op het platform waar ze zitten.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 23:15]

[Finraziel]

Ik weet niet precies hoe die site aan hun cijfers komt, maar ik ga er vanuit dat het een soort van steekproef is waarbij je dus altijd wat variatie kunt hebben in de gevonden subset. Zo zie je als je per maand kijkt bijvoorbeeld ook dat ze in juni van dit jaar nog 4,09% rapporteren en in oktober 2,95%... Moeten we dan concluderen dat ruim een kwart van de Linux gebruikers in juni 4 maanden later op een ander os zitten? Nee natuurlijk niet. En daarmee kun je dus ook niet zoveel gewicht hangen aan dat 2025 wat lager uitviel als jij doet want het kan prima dat toevallig de gekozen subsets in 2024 net wat gunstig uitvallen voor Linux en in 2025 wat ongunstig. Je moet juist over meerdere jaren kijken en de data uitplotten om te zien of er een stijgende lijn in zit en die is er gewoon wel.

Of 2025 specifiek zo'n bijzonder groei jaar geweest is dat weet ik niet en heb ik ook niks over gezegd.

Toevoeging: ik heb even quick and dirty in Excel mobile een graph gemaakt van de data en dan zie je heel duidelijk die stijgende lijn... Alleen in de laatste maanden van 2025 is het om een of andere reden ineens veel lager. Waar dat door komt is de vraag, het lijkt me sterk dat het echt het gebruik van Linux is wat ineens zo hard omlaag klapt.

https://tweakers.net/foto...HCqtjMyXEToeCvBmT2CYc.jpg

[Reactie gewijzigd door Finraziel op 28 december 2025 23:28]

[dmantione]

Bagataliseren ben je goed in.

Daar komt nog bij dat de doelgroep met name bestaat uit mensen die de C64 tijd actief hebben meegemaakt. Die groep neemt eerder af dan toe door o.a. vergrijzing.

Fout. Als jij denkt dat alleen ouderen aan retrogaming doen, dan heb je niet in de gaten wat er gaande is.

[Bor]

Bagataliseren ben je goed in.

Dit begrijp ik niet helemaal. Ik pak de bronnen erbij die je zelf aanhaalt. Ik zie de argumenten die je aanhaalt niet of maar in (zeer) beperkte mate terug. Ook andere bronnen die ik er zelf bij zoek laten een ander beeld zien dan jij schetst. Ofwel je kijkt naar andere data en ik zit fout ofwel ik ben niet aan het bagatelliseren maar trek jij andere conclusies dan ik en weet ik niet waarop.

Fout. Als jij denkt dat alleen ouderen aan retrogaming doen, dan heb je niet in de gaten wat er gaande is.

Ik hoor / lees het graag. Ik heb diverse bronnen doorgenomen maar zie geen cijfers die aantonen dat retro gaming echt aan een opmars bezig is, zeker niet onder de doorsnede consumenten. Als ik wat zie zijn het korte piekjes die daarna weer afzwakken. Als jij cijfers kan tonen anders dan uit een niche groep; ik zie het graag tegemoet. Dat geeft namelijk een interessant en ander beeld op de gaming industrie.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 11:40]

[dmantione]

Dit begrijp ik niet helemaal. Ik pak de bronnen erbij die je zelf aanhaalt. Ik zie de argumenten die je aanhaalt niet of maar in (zeer) beperkte mate terug. Ook andere bronnen die ik er zelf bij zoek laten een ander beeld zien dan jij schetst. Ofwel je kijkt naar andere data en ik zit fout ofwel ik ben niet aan het bagatelliseren maar trek jij andere conclusies dan ik en weet ik niet waarop. Ik vind je opmerking nogal een zwaktebod.

Ik vind niet dat jouw reacties van flatline overeen komen met wat getoond wordt. Als iets een factor 3 groeit, dan is dat geen flatline. En dan kan je bagatelliseren dat het nog maar 3% of maar 5% is, maar dan heb je geen oog voor ontwikkelingen die gaande zijn.

Je hebt mensen die zeggen dat een schip zinkt als er water naar binnen stroomt en anderen die die conclusie pas trekken op het moment van kapseizen.

Ik hoor / lees het graag. Ik heb diverse bronnen doorgenomen maar zie geen cijfers die aantonen dat retro gaming echt aan een opmars bezig is, zeker niet onder de doorsnede consumenten. Als ik wat zie zijn het korte piekjes die daarna weer afzwakken. Als jij cijfers kan tonen anders dan uit een niche groep; ik zie het graag tegemoet. Dat geeft namelijk een interessant en ander beeld op de gaming industrie.

Cijfers is een moeilijke zaak, omdat retrogaming niet georganiseerd is, er zijn geen equivalenten van Statcounter, Steam Hardware Survey en dergelijke voor retrocomputing, als iemand een C64 aansluit wordt dat door niets en niemand geregistreerd.

Je bent dus afhankelijk van indirect bewijs. Je zou bijvoorbeeld kunnen zeggen dat een algemeen Youtube-kanaal als Hardware Unboxed 1,15 miljoen abonnees heeft, terwijl de 8-bit Guy er 1,45 miljoen heeft. En dan is het niet zozeer dat The 8-Bit Guy in dit geval toevallig wint, maar belangrijker is de orde van grootte, dat retro kennelijk niet zo klein is t.o.v. algemene hardware.

[Bor]

Ik vind niet dat jouw reacties van flatline overeen komen met wat getoond wordt. Als iets een factor 3 groeit, dan is dat geen flatline. En dan kan je bagatelliseren dat het nog maar 3% of maar 5% is, maar dan heb je geen oog voor ontwikkelingen die gaande zijn.

Waar je aan voorbij lijkt te gaan is dat de grafiek nogal schommelt, dermate dat je in in behoorlijke marges praat op een klein marktaandeel als dit. Per maand is het anders en niet altijd hoger dan de vorige maand of maanden. Kijk bijvoorbeeld eens naar het volgende;

Oktober 2025: 2,95%
Oktober 2024: 4.3%
Oktober 2023: 2,92%

Er is geen tot amper groei (maar eigenlijk een daling) wanneer je deze willekeurig gekozen maanden bekijkt over 3 jaar tijd. Deze cijfers onderbouwen jouw stelling niet.

En dan hebben we het over het desktop marktaandeel in het algemeen en nog niet eens specifiek gaming wat hiervan een subset is.

De wikipedia cijfers laten een erg kleine groei zien die mogelijk ook kan worden verklaard door andere identificatiemethoden en het punt dat bv veel tablets zich ook als "linux" identificeren wat het beeld vertekend.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 23:17]

[dmantione]

Laten we Statcounter dan maar terzijde leggen en terug naar de bron gaan: De spellenmarkt. De allereerste link die ik je gaf, de analyse van Techaltar, goed genuanceerd verhaal naar mijn mening. Ontken je de daarin genoemde cijfers? En dan specifiek die op 2:39 en 3:29?

Dat is geen trend volgens jou?

[Zoop]

Heb je een betere bron dan een youtube film? Ik wou het wel kijken, maar mocht alweer 2 unskippable ads gaan kijken voordat het begint, dus laat maar. De informatie die de youtuber aanhaalt, is neem ik aan ook ergens ander te krijgen? Daar toevallig een bron?

Heb hem dus niet gezien, maar ik vind wat een enkele youtuber zegt ook niet bepaald wat toevoegen (zal vast een bekende zijn, ik ken hem niet).

Zeker als het om cijfers gaat, zie ik heel erg graag wat anders dan een youtube filmpje.

[dmantione]

Ja, want hij geeft zelf zijn eigen bronnen, maar dan bezorg je me wel werk, want geen links, ik moet ze zelf terug zien te vinden. Maar goed, daar zijn we:

https://www.gamingonlinux.com/steam-tracker/
https://x.com/bazzite_gg/status/2002364655298138235 (als Twitter ook een probleem is hier).

(Youtube-reclame daar zijn oplossingen voor en als je on-line leven je als Tweakers lief is, zou ik er eens naar kijken. )

[Zoop]

Dus dan hebben we het over een trend van zo'n 2% groei over 7 jaar? En dat maakt geen onderscheid met gaming devices die linux gebruiken? Dus op PC is nog eens minder dan dat? De enige die je beetje fatsoenlijke aandeel ziet pakken is Ubuntu, dus daarmee concluderen dat het pc is, en die zie je van die 2% nu 10% meer pakken?

5% marktaandeel op steam, over 7 jaar (en dat terwijl Steam zelf Linux devices pushed).

Sorry, ik zie de trend niet waar je het over hebt. Zeker aangezien je eerdere betoog laat blijken dat deze trend recent zou zijn, maar je laat mondjesmaat stijging zien over een lange periode.

Je bazzite voorbeeld is dan nog de sterkste. Maar dat zegt niet zo veel over totaal marktaandeel, of marktweide trends.

Als dat al waar er over gepraat wordt in het youtube filmpje, dan ben ik blij dat ik mij tijd er niet aan verspilt heb, desondanks bedankt voor het melde van de bronnen. Uiteraard zijn er oplossingen voor reclame op youtube, maar ik zie het niet echt als een bron als er iemand anders over bronnen zit te praten, evenals een twitter/x post overigens. Want die screenshot van bazzite is leuk, maar zegt zonder context helemaal niks. Kom dan met de link waar die grafiek vandaan komt, dan kunnen we zelf ook beter oordelen of het niet uit context getrokken is. Dus mijn advies naar jou is, als je mensen wilt overtuigen van feiten, komt dan niet met filmpjes met iemands _mening_ over die feiten. Link gewoon de feiten.

[dmantione]

Dus dan hebben we het over een trend van zo'n 2% groei over 7 jaar? En dat maakt geen onderscheid met gaming devices die linux gebruiken? Dus op PC is nog eens minder dan dat? De enige die je beetje fatsoenlijke aandeel ziet pakken is Ubuntu, dus daarmee concluderen dat het pc is, en die zie je van die 2% nu 10% meer pakken?

Dan is het jammer dat je de video niet kijkt, want daar is vanzelfsprekend meer te zien dan deze grafiek alleen. De genuanceerde conclusie van de video is: Marktaandeel is klein, maar er is wel iets aan de hand. Dat wordt onderbouwd met onder meer deze grafieken, waar op gewezen wordt is de factor 3,2 in 3 jaar en dat de Steam Deck daar maar een kwart van is, dus er serieuze groei is juist op PC's.

[IskaRiot]

my advice: check your confirmation bias.
Ik ben op de steam stats gaan kijken, in mei 2025 had linux een marktaandeel van 2,69%
In mei 2024 was diet 2,23, en in mei 2023 was dit 1,47.

Steam zelf schrijft deze stijging vooral toe aan de verkoop van steamdeck sales, dat zijn 5miljoen extra linux gebruikers op steam. Het is dus niet zo dat pc gamers bewust massaal naar linux overstappen op steam, maar eerder dat er een extra device in huis kwam dat toevallig op linux draait.

Dus ja, het aantal linux devices op steam is bijna 100% gestegen op 2 jaar, maar vertraagde weer het jaar erop naar een stijging van 20%. Resulterend in een marktaandeel van 2,7%. Niets zegt dat deze 2.7% uitsluitend op linux speelt.

En dan hebben we het enkel over steam gebruikers gehad. Console gebruikers tellen al helemaal niet mee?

Statistisch gezien kan je hier 2 geldige conculsies uit trekken die ik tegen elkaar zie gebruikt worden hier:
- Het aantal linux gebruikers steeg even zeer snel op steam, en het absolute aantal is verdubbeld op enkele jaren.
- Statistisch gezien is het marktaandeel van linux nog steeds te verwaarlozen op steam.

Laat me dit staven met persoonlijke anekdote:
Ik was een windows phone gebruiker, dit OS had september 2013 meer dan 8% van het marktaandeel gehaald, komende van een kleine 5% een jaar ervoor, toeters en bellen oa in the independent. Als ik de percentuele stijging bekijk zou windows phone vandaag de dag toch een echte globale speler geworden zijn? Maar in 2013 had ik nog geen statistische achtergrond en dacht ik echt dat dit het onmogelijk was dat dit momentum nog brak.

Windows phone had dus bijna 3x meer marktaandeel dan linux op steam vandaag de dag, en dat was nog niet genoeg voor developers om het op te pikken... Het spijt me, maar desondanks de stijging is linux gaming statistisch gezien nog steeds een niche, maar een niche die groeit.

[Zoop]

Linux heeft dan wel als voordeel dat het niet alleen die markt hoeft te bedienen en dat het een permanente aanwezigheid heeft in andere delen van de it markt, met name servers uiteraard. Dus het blijft in ieder geval actief door ontwikkelt, en nieuwe forks en ideen blijven proberen. In tegen stelling tot iets als Windows Phone dat toch meer vendor-lockin probeerde, waardoor ze een kip-ei probleem kregen (geen gebruikers zonder apps, geen apps zonder gebruikers), ze hadden de boot gewoon gemist, microsoft heeft te lang op hun gat gezeten en de piepkleine smartphone markt die voorheen bestond die ze volledig domineerde met windows mobile, volledig kwijtgeraakt toen het uit uit z'n voegen groeide met de komst van iphone en android.

En android utieraard ook een reden dat linux here to stay is. Ik denk dat dit de primaire reden is dat het over de jaren mondjesmaat stijgt, en ook wel zal blijven stijgen. Als iemand iets nieuws probeert op OS-gebied, is het 9 van de 10 keer een linux fork. En af en toe is het wat groter dat aanslaat (zoals steamos dankzij steamdeck). En dat is wat we hier in deze cijfers zien. Geen massale adaptatie ofzo, gewoon linux dat aanwezig is, en altijd wel zal blijven.

[IskaRiot]

Tuurlijk, ik schreef dit als OS agnost.Ik gebruik windows, macOS en linux prive, professioneel werk ik vaak met linux serverarchitectuur, maar niet altijd. Het klopt dat in webserverland linux enorm dominant is. Maar dat is simpelweg omdat het gratis is en er geen licenties moeten betaald worden, zodra je in meer corporate omgevingen terecht komt is dit deel van de technische analyse en geen automatische keuze.

Maar deze hele discussie ging over linux en gaming, en de hoeveelheid drog-argumenten in deze thread is gewoon om van te huilen. En verder worden er een hoop assumpties gemaakt die niet gestaafd zijn:

- dit is geen zero sum: ik kan morgen een steamdeck kopen, maar dat betekent niet dat ik mijn windows buiten smijt. Ik kan in meerdere OS segmenten geteld worden als gebruiker.
- de mensen kiezen bewust voor linux: dit zou wel eens een gevalletje kunnen zijn van mensen kiezen voor valve ipv asus of MSI of... Dit zou wel eens meer rond steam integratie dan OS kunnen draaien.
- windows gebruikers dumpen massaal het OS voor linux: Wie zegt dat die mensen niet al linux liefhebbers waren en enkel op windows zaten omwille van comptabiliteit?
- een yt video van een influencer als bewijs? Het enigste dat dit bewijst is dat iemand anders dezelfde mening heeft. Bekijk de cijfers zelf, en ga niet naar een interpretatie ervan luisteren. Die mens heeft geen kaas gegeten van statistiek.

En voor degene die allergisch zijn aan het woord statistiek: Voer dan ook geen discussie over percentages van gebruik, want dan is je discussie ten gronde een statistische discussie over interpretatie van de cijfers.

[Zoop]

Ik wil best geloven dat er wat aan de hand is, ik zie tenslotte zelf ook wel wat meer linux onder consumenten dan voorheen, dus anekdotisch kan ik het wel bevestigen.

Maar jij claimed dit:

Waar het een paar jaar geleden een echte niche was, is het ondertussen zo groot en groeiende dat ik mij ernstig afvraag of Tweakers nieuwe retrospellen moet gaan recenseren.

Dat is dan toch veel ste optimistisch? Het is nog steeds een echte niche. Eentje die een beetje gegroeid is, sure, ill give you that, maar een niche nonetheless. (Begrijp me niet verkeerd, ik zou dolgraag retrogames recenseert zien op Tweakers, maar snap ook goed dat ze geen aandacht kunnen geven aan elke zucht en scheet).

En ik denk dat de meeste reacties die je vangt daar wel over gaan. Ja er veranderd wat, maar om nou te zeggen dat het nu ineens razend populair is? Dan zit je toch iets te veel in een bubbel te kijken ben ik bang. Zeker als je zegt dat YouTube is in de ban van, je snapt dat dat jouw algoritme is die jou meer van dat spul laat zien he? Wederom een reden dat YouTube er een waardeloze bron voor is.

[Reactie gewijzigd door Zoop op 28 december 2025 14:36]

[dmantione]

Maar jij claimed dit:

[...]

Dat is dan toch veel ste optimistisch? Het is nog steeds een echte niche. Eentje die een beetje gegroeid is, sure, ill give you that, maar een niche nonetheless.

Dat citaat gaat niet over Linux-gaming, maar over retrogaming, dat is een ander bolletje van mijn openingspost: De basisobservatie is dat er een bepaalde afkeer aan het ontstaan is van "mainstreamgaming" en Linuxgaming en retrogaming zijn twee verschillende uitingen daarvan.

Het lastige met retro is, zoals eerder genoemd, is dat cijfers schaars zijn, omdat niemand weet hoeveel C64's, Mega Drives en PS2's dagelijks gebruikt worden, die dingen gaan immers niet on-line en hebben geen verkoopcijfers. Dat retrogaming spectaculair groeit kunnen we aan indirect bewijs zien, zoals de populariteit van forums, Youtube-kanalen, de introductie van retrohardware en de verkoopcijfers daarvan.

Is het te optimistisch? Nou kijk, een site als Retroready.nl is nu misschien nog geen bedreiging voor Tweakers, maar er zijn dus al Nederlandstalige sites die nieuwe retrohardware en -spellen met keurig geschreven recensies recenseren en daar voldoende publiek voor vinden. In dat op zicht moet je de vraag zien of Tweakers retrospellen moet gaan recenseren.

[Bor]

Wereldwijd is er geen factor 3,2 in 3 jaar te zien. Dat de steam deck veel goeds voor gaming op Linux doet ben ik met je eens maar als dat zelfs een kwart is van het geheel ligt het aandeel op de desktop dus nog een kwart lager. Ik zou dan niet de conclusie trekken dat er "een serieuze groei is juist op PC's). In mijn ogen onderbouwen de cijfers dit helemaal niet. Het is maar wat je in de cijfers wilt zien denk ik?

[dmantione]

De video meet van het moment van de introductie van de Steam Deck tot oktober 2025 en berekent dat dat neerkomt op een factor 3,2 is in ongeveer 3 jaar. Dat is op basis van Steam-cijfers en niet op basis van (mondiale) Statcounter, video gaat immers over wat er gebeurt in de spellenmarkt,

Vervolgvraag die gesteld wordt is of die factor 3,2 grotendeels veroorzaakt wordt door Steam Decks. Antwoord is nee, want Steam Deck is maar een kwart van de Linuxgebruikers, er wordt ook fors meer gespeeld op Linux-PC's.

Steam Deck zal geen kwart zijn van de Statcounter-cijfers: Alhoewel je met de Deck kunt browsen, is het niet bepaald een ideaal apparaat daarvoor, dus is het niet plausibel dat het apparaat veel verkeer veroorzaakt bij Statcounter.

[Bor]

Een Steamdeck zal voor de meeste mensen "een apparaat erbij" zijn en niet hun daily driver waardoor je misschien de conclusie kan trekken dat het aantal echte (daily) Linux users nog lager ligt dan de aantallen op Steam doen vermoeden.

[dmantione]

Voor het aantal Linux-desktop gebruikers zal dat kloppen: Steam Hardware Survey werkt een popup die maandelijks bij een steekproef van de gebruikers verschijnt. De configuratie van de machine waarop de popup verschijnt is tellend voor de cijfers. Als mensen dus 50% op hun Deck spelen en 50% op hun Windows-desktop dan is de kans 50% dat ze bij Windows danwel Linux geteld worden.

Voor wat ik stelde maakt het weinig uit: Mensen die afgekeerd raken het mainstream met de vele verdienmodellen en andere kwalen die erbij zitten en een Deck kopen past evenzeer in het plaatje als gamingdesktops die in vrij grote aantallen gemigreerd worden.

[Bor]

Mensen die afgekeerd raken het mainstream met de vele verdienmodellen en andere kwalen die erbij zitten en een Deck kopen past evenzeer in het plaatje als gamingdesktops die in vrij grote aantallen gemigreerd worden.

Deze snap ik niet helemaal. Je lijkt het afgekeerd raken als reden aan te voeren voor het kopen van een Steamdeck. Begrijp ik dat goed? Ik zie die relatie totaal niet. Mensen spelen op hun Steamdeck ook gewoon de mainstream spellen waar dat kan.

evenzeer in het plaatje als gamingdesktops die in vrij grote aantallen gemigreerd worden.

Dan ben ik benieuwd waar je die vrij grote aantallen vandaan haalt. De cijfers die we hier onder dit nieuwsitem zien onderbouwen dit niet tenzij je ze creatief uitlegt, bepaalde meetpunten negeert of weglaat etc. Ik zie het niet gebeuren om mij heen en kan geen objectieve bron vinden die dit onderschrijft.

[Reactie gewijzigd door Bor op 29 december 2025 12:21]

[dmantione]

Even los van alle cijfers. Als jij naar de huidige digitale wereld kijkt, zijn mensen blij met alle abonnementsmodellen, Windows-accounts, gebrek aan privacy, spellen van €80 per stuk, gebrek aan eigendom, alles moet on-line, in-game aankopen, 30 DLC's die je moet bijkopen e.d.?

Ondergaan mensen dat als makke schapen, of is daar verzet tegen? Ik zie mensen daar in ieder geval afkeer van krijgen en hun digitale keuzes daarop aanpassen.

Je lijkt het afgekeerd raken als reden aan te voeren voor het kopen van een Steamdeck. Begrijp ik dat goed? Ik zie die relatie totaal niet. Mensen spelen op hun Steamdeck ook gewoon de mainstream spellen waar dat kan.

Er worden mainstream-spellen op Steam gespeeld. Het zijn de AAA-titels die de hoogste systeemeisen hebben en daarom het minst logisch zijn om op een Deck te spelen. Het zijn de AAA-titels die het vaakst zaken als anticheat toepassen en incompatibel zijn.

Als je vooral geïnteresseerd bent om AAA-titels te spelen, ondanks dat er weinig meer is dat niet werkt... denk ik niet dat je heel erg in Linux geïnteresseerd zal zijn, want bovengenoemde zaken deren je niet en dat ene spel dat anticheat gebruikt wil je wel kunnen spelen.

Er zijn evenwel tienduizenden titels op Steam die niet AAA zijn en niet gedomineerde worden door allerlei hoepels waar je doorheen moet springen. Het zijn die Steam-gebruikers die de beste kandidaat zijn voor Decks of desktop-Linux-gaming.

Dan ben ik benieuwd waar je die vrij grote aantallen vandaan haalt. De cijfers die we hier onder dit nieuwsitem zien onderbouwen dit niet tenzij je ze creatief uitlegt, bepaalde meetpunten negeert of weglaat etc. Ik zie het niet gebeuren om mij heen en kan geen objectieve bron vinden die dit onderschrijft.

Nou weet je wat, maak je eigen berekening: Kijk naar de toename in de Steam Hardware Survey, bijvoorbeeld afgelopen jaar, kijk naar het totaal aantal gebruikers op Steam en reken uit hoeveel migraties dat zijn.

[Bor]

Linux overall in de eerste bron geeft een schamele 3.5 procent aandeel. Je ziet hetzelfde als bij Statcounter en wikipedia. Het speelt amper een rol. De groei lijkt groot maar dat komt met name omdat elke kleine increase op dit spoort lage cijfers al een grote relatieve stijging of daling is.

Het aantal bazzite users interessant maar zegt zonder langere termijn trend en meer achtergrond info weinig helaas. Waar kijken we daar precies naar en hoe is dit gemeten? Een sterke piek zegt weinig over lange termijn gebruik. Dat kan bv door media aandacht worden veroorzaakt. Het is de vraag of mensen het uiteindelijk bliben gebruiken of het, net als ikzelf, een keer of paar keer installeren om het te bekijken en weer terug te gaan naar een andere systeem.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 14:24]

[Llopigat]

Fout. Als jij denkt dat alleen ouderen aan retrogaming doen, dan heb je niet in de gaten wat er gaande is.

Dat is waar, de populariteit verbaast me enorm. Ik zag van de week bij FNAC nog echte cartridges (met maar 1 game!) voor de Atari 2600 en 7800 liggen. En niet goedkoop ook, 27 euro.. Poef. Gouden handel voor een paar kilobyte aan ROM.

https://www.fnac.es/Cartucho-Atari-2600-Avalanche-Videojuego-Objeto-derivado/a12107216

De consoles, ook in een + versie met USB en HDMI natuurlijk. 160 euro, kaching: https://www.fnac.es/Consola-Atari-2600-Pac-Man-Edition-Videoconsola-Consola/a12193666

Het verbaast me echt hoe booming dat is. Ik vond zelf in hun tijd die consoles al niet indrukwekkend (zeker de 2600 niet). Ik had zelf een Atari home computer die wat capabeler was. Maar kennelijk is er wel een significante markt voor, anders zouden deze niet op de plank in zo'n mainstream winkel liggen. Plankruimte in zo'n winkel (en hier gaat het om een hele kast vol) is gewoon duur.

Maar de echte retro enthousiast koopt gewoon een Anbernic handheld voor 70 euro en heeft dan gewoon alle games die ooit gemaakt zijn.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 28 december 2025 14:55]

[Bor]

Dat is waar, de populariteit verbaast me enorm. Ik zag van de week bij FNAC nog echte cartridges (met maar 1 game!) voor de Atari 2600 en 7800 liggen. En niet goedkoop ook, 27 euro.. Poef. Gouden handel voor een paar kilobyte aan ROM

Dat soort aanbod is niet nieuw maar van alle tijde. Vrijwel elke game shop heeft dit soort aanbod (op de grotere ketens na maar ook daar zie je het af en toe). Dit aanbod is er altijd al geweest. Het gaat met name naar verzamelaars weet ik uit ervaring. Het is niet dat dergelijk aanbod als warme broodjes over de toonbank gaat. De cartridges etc verkopen nog enigszins goed wanneer het bekende en schaarsere titels zijn maar de markt voor PS2 . PS3 (etc) aanbod is vrijwel dood.

Die"plus versie" Atari console is ook echt een een niche product voor een (zeer) selecte doelgroep. Dat bepaalt ook mede de prijs en de beschikbaarheid. Ze zijn er vaak maar kort, al dan niet gebaseerd op kunstmatige schaarste. Dit zijn geen producten voor de massa of doorsnede consument / gamer maar niche producten getarget op nostalgie.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 15:44]

[Sissors]

• Toename van homebrew- en amateurontwikkelaars. Op Itch.io doet men goede zaken, de prijs is lager, het is minder professioneel, maar de creativiteit is groter

Die toename geloof ik wel, dat zie je ook op Steam. Maar de goede zaken, is dat echt zo? Kijk je op Steam (https://steamdb.info/stats/releases/), dat tov 10 jaar geleden, zijn er 70% meer spellen met 500+ reviews (oftewel een beetje serieus te nemen qua user base). Er zijn 2x zoveel spellen met 100+ reviews. Er zijn 13.5x zoveel spellen met minder dan honderd reviews! Oftewel ja, er is een grote toename van aantal spellen die gemaakt wordt, maar hoeveel daarvan worden daadwerkelijk gespeeld? Je ziet natuurlijk degene die goede zaken doen op de frontpage staan. Maar er zijn ook hele sloten spellen die geen hond koopt.

[Bor]

Er lijkt met name een toename te zijn aan spellen die niet veel worden gespeeld. Dat zie ik ook op consoles terug. Er is meer shovelware dan eerder lijkt het. Spellen die voorbij komen op diverse platforms waaronder Steam hebben soms amper serieuze spelersaantallen.

[Merik]

Dat tweede is wel waar, vaak zijn dat soort spellen ook een stuk origineler als de zoveelste Assassins Creed of arena shooter. Spellen als Slay the Spire, Risk of Rain 2, Noita, Stardew Valley etc. Ook spellen waar je veel plezier aan hebt.

Qua Linux populariteit zal dat nog tegenvallen misschien... hoewel ik wel geregeld posts van mensen die Windows beu zijn en Linux willen proberen, maar dat is ook meer anekdotisch.

[PjotterP]

ik denk eerlijk gezegd dat je inschatting heel erg op effecten in de marge zit relatief aan de gehele gaming markt. Daarmee bedoel ik dus niet te zeggen dat wat je zegt onzin is, maar dit is niet waar de grote verschuivingen zitten.

[iew]

En dan zijn er ook nog de hobbyisten die zelf een Steam console in elkaar knutselen voor minder geld en zelf de case ontwerpen en printen of laten printen. Ik heb al wat leuke zelfbouw consoles gezien op YouTube.

[Goed gedaan]

Lol NFT's, die was ik alweer vergeten. Ik heb hier meerdere malen in de comments gezegd hoe nutteloos dat is, en dat het compleet zal floppen. Dat Charlie bit my finger of een pixel art kopen weggegooid geld is. Altijd een hoop reacties gekregen van: dit is de toekomst, dit is straks overal. Nou niet dus.

Qua games: wat ik ook denk dat niet helpt: (ik vind het een stom woord maar ik gebruik het toch maar) 'woke' verhaallijnen. En ik wil geen discussie of het nu goed of niet goed is dat er een transseksueel in een game zit, dat vind ik onbelangrijk. Wat ik bedoel is: er zijn nu eenmaal heel veel mensen die er een hekel aan hebben. En die kopen je game vervolgens niet. Dus mis je omzet. Zie het zo: als je nu een game gaat maken die nazi of israel of gaza propaganda is, dan zijn er ook heel veel mensen die op voorhand je game niet gaan kopen omdat ze het er niet mee eens zijn. Dus je kan het beter maar een beetje links laten liggen, niemand tegen de schenen stoten. Gewoon een character creation screen doen en seksuele voorkeuren niet zo benoemen. Of zoals wat GTA nu gaat doen: een man en een vrouw in de hoofdrol. Uiteindelijk moet er geld verdiend worden, zeker met een dure triple A game, dan moet je gewoon zo breed mogelijk aanspreekbaar zijn, en dus zo min mogelijk controversieel.

[jeroenathome]

Lol NFT's, die was ik alweer vergeten. Ik heb hier meerdere malen in de comments gezegd hoe nutteloos dat is, en dat het compleet zal floppen. Dat Charlie bit my finger of een pixel art kopen weggegooid geld is. Altijd een hoop reacties gekregen van: dit is de toekomst, dit is straks overal. Nou niet dus.

Dat werd ook gezegd over bitcoins, maar dat is nog steeds in gebruik. Clouddiensten schoten ook als paddestoelen uit de grond. Vele diensten hebben het niet overleeft of zijn minder succesvol dan gedacht. AI is nog volop in ontwikkeling en wat nu misschien nog niet goed werkt kan volgend jaar de gamechanger zijn.

Zulke projecten zullen er altijd zijn en bedrijven willen niet het risico lopen om de boot te missen. Kijk maar naar Sony. Hun smartphones verkopen minimaal en vele bedrijven zouden allang zijn gestopt. Sony heeft jaren terug aangegeven dat de divisie van smartphonrs blijft bestaan, mocht er ooit een baanbrekende ontwikkeling komen dan kunnen zij daar direct op inspringen.

De waarde van NFT's heb ik nooit begrepen. Het heeft wel een basis gelegd voor de digitale nalatenschap en wie de rechten krijgt na overlijden/faillissement.

[Arthur Tromp]

Worden bitcoins dan nog gebruikt waarvoor ze ooit bedoeld waren, namelijk als betaalmiddel? Want volgens mij worden ze enkel nog gebruikt om mee te speculeren.

[Robbierut4]

Zeker. Je kunt ermee betalen om ransomware van je computer af te krijgen. Of om drugs te kopen. Of om geld over te maken naar andere criminelen.

Soort van betaalmiddel.

[jeroenathome]

Er zijn webshops waar je met bitcoins kan betalen. Door regelgeving is het niet populair om de mogelijkheid aan te bieden.

[bwerg]

Die regelgeving is nou precies een voorbeeld van een praktisch probleem wat iedereen met wat realiteitszin van tevoren al aan zag komen.

Ik zie zeker grote mogelijkheden voor AI, breder dan bij crypto-valuta, maar er zitten zoveel haken en ogen aan. Ook nu zijn er tal van fanatici die die problemen niet willen zien, of die doen alsof daar wel even een makkelijke oplossing voor komt. Terwijl veel problemen geen kleine details zijn, maar problemen op fundamenteel niveau. Zoals dat neurale netwerken een grote black box zijn die dus nooit waterdicht "af te richten" zijn om ongewenste uitkomsten te voorkomen. Leuk voor een fuzzy domein-specifieke chatbot (waar je al tegen aansprakelijkheidsproblemen aanloopt) maar voor professionele en juridisch bindende teksten gewoon problematisch.

Over NFT's en generieke blockchain (dus buiten de specifieke toepassingen waar het waarde toevoegt) hoef ik helemaal niet te beginnen, daarvan zag iedereen met een grammetje verstand al direct dat het puur en alleen hypes waren.

[Reactie gewijzigd door bwerg op 28 december 2025 08:56]

[IngamerX]

Ligt aan de context.

AI is er en het werkt, het ligt eraan wat je onder AI verstaat en wat de toepassing is.

Kan AI een junior vervangen die analyses maakt of stukken code moet uitwerken? Nee, dit vereist ook interactie met gebruikers (mensen) en semantiek.

Zorgt AI voor een hogere productiviteit? Ja ik denk het wel.

Het kan content genereren, stukken code klaar zetten en teksten goed samenvatten, met een druk op de knop goed verten. Het is er en gaat niet weg, en voegt nu al waarde toe. Minder zoeken op het net naar methodieken, codes en berekeningen. Scheelt een hoop tijd. En ja kritisch blijven is hier kern.

[Mathijs Kok]

Er zijn webshops waar je met bitcoins kan betalen. Door regelgeving is het niet populair om de mogelijkheid aan te bieden.

Welke wetgeving heb je het over? Ik ken namelijk amper wetgeving over coins. Het probleem is dat niemand met coins wil betalen en niemand betaling in coins wil ontvangen (behalve criminelen). Laten we dat hele idee dat coins een vervanging van geld zijn nu eens achterlaten. Op dit moment is het gewoon 90% speculatie.

[jeroenathome]

De regelgeving die Europees is vastgelegd in de MiCA. Deze is eind 2024 ingegaan.
Ik ben het wel eens dat je weinig met Crypto munten kan behalve speculeren.

[pim]

Bitcoin is bedoelt als digitaal goud. Daarom heet het "minen".

[Evanesco]

Qua games: wat ik ook denk dat niet helpt: (ik vind het een stom woord maar ik gebruik het toch maar) 'woke' verhaallijnen.

Denk dat je vanuit een zakelijk perspectief gelijk hebt. Ik heb er iig als cis hetero niets mee om in bijvoorbeeld de laatste Dragon Age die hele worsteling rondom gender/ geaardheid van een van de characters te doorlopen. Zou ik een spel er niet om kopen? Nee, tenzij het misschien echt volledig draait om een gender crisis of iets van die strekking. Maar ja, er zijn er zeker mensen die een spel erom laten liggen, en ik denk zelfs dat die groep groter is dan de groep die ze juist aan proberen te spreken.

[computerdiertje]

Ik denk dat de hoeveelheid mensen die vóór het kopen van een spel controleren of het wOkE is, een stuk kleiner is dan je denkt ik denk ook dat een van de voornaamste doelgroepen die wOkE spellen willen aanspreken (vrouwen) veel groter is dan die groep bekrompen mensen. Voor elke persoon die iets niet koopt omdat er vrouwen in zitten, zijn er tien anderen.

[Sissors]

Die NFTs / Web3 zijn imo een heel slecht voorbeeld in dit artikel. Want ze zijn nooit een ding geweest in gaming. Ja ik weet dat Ubisoft er een enkel spel weleens wat mee heeft laten doen. Maar dat was echt de uitzondering. Gamers haatte NFTs. Oké dat zegt niet alles want ze haten ook microtransacties en die zijn natuurlijk wel een ding. Maar eigenlijk geen enkel ook maar klein beetje serieus te nemen spel heeft ooit NFTs of "Web3" gehad. Het waren dingen puur gepushed door de crypto bros als de toekomst van gaming, maar buiten die groep om had niemand er wat mee.

[computerdiertje]

Ik denk dat conservatieve gamers die nu al jaren doem en verderf roepen vanwege wOkE hun borst nat moeten maken. Er is namelijk een hele grote groep mensen die een steeds groter aandeel wordt onder gamers: vrouwen. Ervoor zorgen dat meer games ook op hun voorkeurswensen aansluiten zal een vrij makkelijke manier zijn om de winstmarges van veel spellen te vergroten. Dat gaat dus sowieso ook gebeuren, want desondanks alle complottheorieën over 'agenda's' (wat in het Nederlands overigens meer slaat op 'diary'...) die bedrijven zouden nastreven, gaat het hen in de werkelijkheid 99% van de tijd alleen maar om meer winst.

[iew]

Gewoon een character creation screen doen en seksuele voorkeuren niet zo benoemen.

Dat hebben ze in Cyberpunk 2077 erg goed gedaan in de character creator zonder het er echt over te hebben, erg uitgebreid was deze character creator niet maar dat mocht de pret niet drukken.

De game heeft een behoorlijke fanbase opgebouwd.

[ErikT738]

Het hele idee achter veel AAA games die honderden miljoenen kosten om te maken is gewoon niet gezond. Er hoeft maar één game te floppen of de studio is failliet. Ik zie liever meer indie en AA.

[Wolfos]

Maar dat geld net zo goed in die segmenten. Bijna alles duurt tegenwoordig 5+ jaar om te maken. Als de game flopt heb je voorlopig dus geen inkomsten en of je nou 5, 50, of 500 salarissen betaald- dat lukt niet.

Vroeger viel dat nog te overbruggen met bijvoorbeeld film-games, waar de filmstudio voor betaalde. Maar dat soort deals heb je niet echt meer.

[P. vd Loo]

Wet van vraag en aanbod. Blijkbaar willen gamers toch vooral de AA-titels spelen.

Daarnaast betwist ik dat een studio failliet gaat van 1 misser. Daar zijn er meerdere voor nodig om dat te laten gebeuren.

[StGermain]

Vergeet niet hoe lang je over een spel doet, ik ben al twee jaar bezig in AC Valhalla, wel waar voor mijn geld maar zolang het niet uit is koop ik de volgende niet of het moet echt een koopje zijn. Door wekelijks de gratis spellen overal te claimen heb ik zowiezo al een gigantische backlog. Vroeger kon je op enkele uren een spel uitspelen en het daarna verkopen of omruilen, maar ja DRM…

[P. vd Loo]

Ook dat inderdaad. Dat je met Valhalla zo lang bezig bent geweest snap ik. Wat een joekel van een spel was me dat. Nu zie ik dat de DLC in de aanbieding is. Moet ik me toch beheersen om niet opnieuw het spel te gaan spelen .

[Mathijs Kok]

Ik zie liever meer indie en AA.

Indie klinkt allemaal zo mooi en er zijn zeker fraaie staaltjes te bekijken. Maar Steam heeft twee jaar geleden gezegt dat minder dan 1% van de Indie games profijt maken. Het is gewoon een lange lijst met mislukkingen en een paar successen. Ik heb in 12 Indie games geinvesteerd omdat ik het belangrijk blijven vinden. Maar tot nu toe alleen maar alle investeringen verloren.

[Bor]

Er hoeft maar één game te floppen of de studio is failliet. Ik zie liever meer indie en AA.

Een slecht lopende indie of AA game en het is ook vaak met die studio gedaan hoor. Daar spelen dezelfde risico's op een andere schaal. Er is bijvoorbeeld (veel) minder kapitaal om een slechte verkoop op te vangen.

[SG]

Game financiering werkt zo. Je investeert in 10 producties waarvan deel flopt deel dat net kosten dekt. Deel met beetje profits en dan deel met meer profit en waar ze werkelijk op uit zijn die ene hit. Dat kan alleen als publisher groot genoeg bent. Dus 5 a 15 producties in de run kan hebben. De successen dekken de flops. Kleinere 1 tot 3 is de kans groter dat gemiddelde faal is en vooral die alleen 1 productie van AA net aankunnen is kans groot dat publisher failliet gaat als er productie problemen zijn of game faalt. En dus hou je de grote over. Kleinere publisher verdwijnen dan ook sneller dan dat ze opkomen. Omdat risico van 1 of 2 producties zeer groot is.

Ik denk niet dat het goed gaat als de ontslagen en sluiten minder wordt. Er os te weinig over en minder dan skeleton crew valt er weinig te sluiten en te ontslaan. Wat eerder is de capaciteit om tri-leA producties te doen is weg. Blijft AA over . Ook ivm MS gamepass. Met abbo dek je geen 12 triple A producties. Dus voor game abbo heb veel AA of kleiner nodig. Sony beweert en geloof dat ook dat gamepass geen triple A producties dekt. Naast dat game prijzen niet strikt inflatie volgen van de laatste 40 jaar. De afzet markt is wel groter dan pre intel tijdperk van consoles en 8086 tot 80386 markt. Waar nu gamen geen nerd thing is. Maar geaccepteerd en massa tijdverdrijf ook door consoles. En home computers gangbaar is.

Je kan blijven krimpen totdat je niks overhoud. Maar goed uitgewerkte AA titel kan TripleA ook overklassen.

Zo heb je hybride form van artist die from scratch asset ontwikkeld dan heb 100 man nodig of 10 man die met procedureel / AI tooling voorzet krijgt en vanwaaruit het verfijnt. Er is ook zo iets als productie efficiëntie . Naast kwantiteit vs kwaliteit van assets.

Elite oer game voor BBC platform, was met 500000 sales groot succes in die tijd , maar niet zo lang geleden nu 2 mil sales van crysis is een faal. Zijn fictieve nummers. Gaat om idee.

Rond 1980 Fl 150,-voor Atari 2600. Wat zou dat nu kosten €400,- ?

[maxkranendijk]

Ik snap ook niet waarom game developers niet met originele titels durven te komen. Ze kopieren allerlei concepten zoals warzone en overwatch maar dan vaak met een slechtere gameplay. Daarnaast stoppen ze het vol met kinderskins en allerlei grinding verplichtingen. Tenslotte pakken ze telkens futuristische thema’s met allerlei nep wapens en speciale krachten. Volgens mij zijn er hele leeftijdsgroepen (met geld) zoals 30-50 jarige die nu niet goed bediend worden.

waar blijven de nieuwe kingpin, max payne, soldier of fortune, commando’s of red alert spellen? Zijn nog zoveel thema’s om te gebruiken zoals vikingen, egyptenaren, ijstijd, 1800, 1900, 1980 etc.

[Bor]

Ik snap ook niet waarom game developers niet met originele titels durven te komen.

Ik snap dat heel goed. Een originele titel uitbrengen is niet alleen moeilijk, vrijwel alles is al een keer gedaan, maar levert ook een groter risico op een fiasco. Onbekend maakt al snel onbemind. Dat risico wil men vermijden.

waar blijven de nieuwe kingpin, max payne, soldier of fortune, commando’s of red alert spellen?

Wat je nu roept staat natuurlijk haaks op jouw roep om originele titels. Waar die titels gebleven zijn? Daar is men mee gestopt vanwege een afnemende vraag, tegenvallende verkopen etc.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 10:22]

[Linksquest]

Iets waar ik me, met alles wat er in de wereld gaande is, toch wel zorgen om maak, is of gamen straks nog wel betaalbaar blijft. Momenteel heb ik nog de luxe dat ik een PlayStation 5, Xbox Series X, Steam Deck en Switch 1 bezit (de Switch 2 koop ik tussen februari en mei 2026). Maar ook ik zie dat de prijzen flink aan het stijgen zijn en ik merk dat ik nu al keuzes moet maken in wat ik straks nog wel of niet meer aanschaf.

Een van de pijnpunten is de prijsverhoging van hardware. Voor zover ik me kan herinneren, zijn consoles zelden tot nooit tussentijds duurder geworden; deze generatie lijkt dat echter de standaard te zijn. Zowel Xbox als PlayStation hebben al twee prijsverhogingen gehad. Als ik dit tien jaar geleden had voorspeld, zou ik voor gek verklaard zijn.

Dat de prijzen van diensten en games op een gegeven moment omhoog zouden gaan, begrijp ik heel goed. Maar als ik naar de laatste verhoging van Game Pass kijk ,die in één keer 50% was, dan vraag ik me af waarom dat zo extreem moet. Ook bij Nintendo zie ik een verschuiving: waar games voorheen een gemiddelde adviesprijs van € 65 hadden, zijn er nu al titels van € 90. Waarom zo extreem, en niet elk jaar een kleine stap? Ik snap dat het bedrijven zijn die winst willen maken en dat aandeelhouders in hun nek hijgen, maar deze veranderingen hebben me wel aan het denken gezet.

Daarnaast zien we de laatste jaren veel remasters en remakes. De afgelopen twee tot drie jaar zijn we er zelfs mee overspoeld. Er zitten zeker games tussen die een remaster verdienen, maar er zijn ook genoeg titels die pas op de vorige generatie uitkwamen, nu een kleine upgrade krijgen en vervolgens weer voor de volle mep worden verkocht. Gelukkig zijn er titels die je voor een zacht prijsje of zelfs gratis kunt upgraden, maar helaas moet je andere games gewoon opnieuw kopen.

Zelf heb ik vorige maand mijn Xbox Game Pass Ultimate-abonnement stopgezet. Het loopt nog wel tot mei 2028, maar daarna verleng ik het niet meer. De prijs is te hoog voor wat ik ermee doe, zeker omdat ik nog genoeg games heb liggen. Ook heb ik besloten om straks geen nieuwe Xbox meer te kopen en het vooral bij PlayStation te houden. Misschien dat leeftijd meespeelt, aangezien ik de laatste tijd minder speel, maar de kosten spelen zeker een rol.

Hoe dan ook, dit is een mooi en uitgebreid artikel waarin ik me zeker kan vinden, maar ik wilde toch graag even mijn persoonlijke mening delen.

[henswi89]

Gamers hebben het financieel al jaren veels te goed. Ga de gaming hobby maar eens vergelijken met andere leuke dingen om te doen. en maak dan eens een uur/kosten verhouding. De hobbie gaming is nog steeds zeer goedkoop. Ik bewaar altijd de bonnetjes van mijn games bij aankoop. En bij sommige games van 20 jaar terug waar je toen 60 euro voor betaalde. Wat betaal je nu voor een game? Ja, als AAA bagger koopt betaal je de hoofdprijs. 70 of zelfs 80 euro. Maar indie games zijn vaak veel goedkoper en ook gewoon je geld meer waard dan die "AAA" games. Dus kwa prijzen is het de laatste jaren er echt niet slechter op geworden.

Alleen als jij begint over gamepass.... tja. Elke euro wat je daar in stopt spoel je gelijk door de WC. Je betaald voor een Sub, en betaal je niet meer dan ben je al je games kwijt, en je bent je geld kwijt. Als je een slechte investering wilt doen moet je vooral dat doen. En dan kan ik beginnen over games "digitaal" kopen waar je geen eigendom over je game hebt, maar dat is een andere discussie weer. en nog een stapje verder.

Mensen willen altijd voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. een nieuwe AAA game het liefste helemaal gratis willen spelen, want ja... wij zijn arm natuurlijk en wij hebben gewoon het recht om dat spel te spelen. NEE! misschien eens leren om wat beter met je geld om te gaan, het effectiever te gebruiken en in te zetten. Dus geen geld aan onzin dingen uitgeven, maar aan dingen waar je echt wat aan hebt en ook voor altijd bij je blijft. Maja, als je elk weekend gaat stappen (ik noem maar even iets) en 50 tot 100 euro er doorheen knalt, tja.... dan kan ik wel begrijpen waarom je geen geld hebt voor games. Of je bent een crazy cat lady met 3 lopende haarballen die je armvreten (wat overigens nog eens slecht is voor je hardware) snap ik waarom je geen geld hebt alles lijkt duur te zijn. Wat ik daarmee wil zeggen is dat de meeste jankers naar zichzelf moeten kijken, omdat ze 9 van de 10 keer zelf ook het probleem zijn. Maar dat willen mensen helemaal niet, want dat is "lastig".

Gamen zal gewoon betaalbaar blijven, maar hoe jij met je geld omgaat is wat het verschil gaat maken.

[The Zep Man]

Nijman is het eens met dat sentiment, maar stelt tegelijkertijd dat dit nu eenmaal de realiteit is van veel grote gamebedrijven tegenwoordig. "Het probleem is dat deze studio's steeds weer grotere, betere en mooiere games moeten ontwikkelen omdat gamers anders een ander spel spelen. Dat is eigenlijk een soort wapenwedloop waarin deze studio's vastzitten."

Als dat zou gelden voor de gehele industrie, dan zouden indiespellen nooit gekocht worden. Immers kunnen die niet opboksen tegen AAA(A) qua grootte en grafisch geweld. Het tegenovergestelde is juist zichtbaar. Zie bijvoorbeeld Silksong, die zorgde voor veel storingen in distributienetwerken toen het uitkwam. Nu is Silksong een extreem voorbeeld, maar er zijn zat andere indiespellen die het goed doen. Je hoeft niet de grootste studio te zijn of het grootste spel te ontwikkelen.

Kijk ook naar hardwareontwikkeling voor PC. Tot zoveel jaar geleden waren de GTX 9/10-series de populairste videokaarten, ook al waren die series toen al verouderd. We zitten nu in een vergelijkbaar dal qua hardware-aankopen. Men gaat niet snel upgraden. Combineer dat met een gebrek aan optimalisatie door de grote studio's waardoor je spellen als Borderlands 4 en Outer Worlds 2 krijgt. Ook dat geeft meer ruimte voor concurrentie.

Het aantal spelers en de hoeveelheid capaciteit die die spelers hebben om spellen te kopen en te spelen is beperkt. Er komen niet veel nieuwe spelers bij. Wat maakt jouw spel bijzonder genoeg om te kopen en te spelen?

Een voordeel die indiestudio's hebben is dat ze zich niet hoeven te concentreren op winstmaximalisatie of oneindige groei. Maak daar gebruik van. Er zijn zat niches waar voldoende geld beschikbaar is voor een nieuw spel., waar grote studio's ver weg van blijven. Anno 2026 is het veel makkelijker om spelers te polsen en om in kleine stappen te werken (early access, streamers, ...).

Het probleem van dat spelers zich beperken tot een enkel spel ligt denk ik met name in de AAA(A)-sfeer, als we spreken over spelersaantallen. Zo heb je spelers die niets anders doen dan Call of Duty of FIFA. Die spelers ga je niet bereiken als studio die deze spellen niet uitgeeft, of je nu groot of klein bent. Die behoren niet tot je doelgroep.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 28 december 2025 08:41]

[Bor]

Als dat zou gelden voor de gehele industrie, dan zouden indiespellen nooit gekocht worden. Immers kunnen die niet opboksen tegen AAA(A) qua grootte en grafisch geweld. Het tegenovergestelde is juist zichtbaar. Zie bijvoorbeeld Silksong, die zorgde voor veel storingen in distributienetwerken toen het uitkwam. Nu is Silksong een extreem voorbeeld, maar er zijn zat andere indiespellen die het goed doen. Je hoeft niet de grootste studio te zijn of het grootste spel te ontwikkelen.

Ik heb er zo maar even een paar lijstjes bij gepakt. Een voorbeeld:

The Gaming Industry in 2025 by the Numbers — An Overview from GamesIndustry

De lijsten worden gedomineerd door AAA games. Je komt geen tot vrijwel geen indie game tegen. In de "best selling" lijsten zie ik er zelfs 0.

[dmantione]

Het is vrij onwaarschijnlijk dat indie-titels ooit in dat soort lijsten zullen opduiken:

• Het is niet gezegd dat een Indietitel überhaupt geteld wordt, omdat het verkoopkanaal anders kan zijn.
• Spelcomputers hebben grote afzet en een kleine hoeveelheid spellen. Dat een spel als Mario Kart Deluxe hoog scoort is onvermijdelijk, het publiek dat een Switch heeft kan het niet missen. De vijver van indietitels is groter en het koperspubliek verdeelt zich ook over een groter aantal titels.

Je kunt uit zo'n lijst dan ook weinig conclusies trekken over de populariteit van AAA versus indie. Er moet wel héél wat gebeuren willen die lijsten wat anders gaan tonen.

[Bor]

Het is niet gezegd dat een Indietitel überhaupt geteld wordt, omdat het verkoopkanaal anders kan zijn.

Dat kan natuurlijk. Deze lijst is gebaseerd op zowel fysieke als digitale verkopen. Als het verkoopkanaal anders is bij een AAA game valt deze mogelijk ook buiten de boot. Platformen als Steam etc wordt gewoon meegenomen voor zover ik kan zien.

Punt is dat de gaming markt wordt gedomineerd door AAA games als Battlefield, Call of Duty, Roblox etc. Indie games zijn leuk, interessant en ik hoop er nog veel meer van de zien maar in de markt ook grotendeels een niche wanneer je kijkt naar verkoopaantallen, omzet, exposure etc. Een game als Silksong en de exposure die dit krijgt kan nog niet in de schaduw staan bij het nieuws rond GTA6 als voorbeeld.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 december 2025 12:54]

[litebyte]

Kijk naar de verkopen wereldwijd van de afgelopen 5 jaar en je ziet dat 'bigger and more expensive' niet altijd telt in de game industry

https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-best-selling-video-games-since-2020/

[Bor]

Aan de andere kant. In dat overzicht zie ik alleen spellen die door redelijk grote studio's met veel budget zijn uitgebracht vrij hoog scoren. Kleinere indie achtige games zijn er niet te vinden en kaskrakers die weliswaar ouder zijn maar nog steeds veel geld binnen halen als Roblox, Fortnite etc zien we ook niet terug.

[litebyte]

Zeker, dat klopt. Maar als je kijkt naar de titels in de top 3 van de afgelopen 5 jaar, dan hebben ze geen budget van honderden miljoenen nodig om bovenin te komen in de zogenaamde triple AAA titels....kijkend naar winstoptimalisatie. Betekent dat kleinere studio's/ontwikkelaars kans kunnen maken om een kassucces te worden.

[Bor]

Wat hier niet in wordt meegenomen zijn de inkomsten die diverse AAA games uit microtransacties, DLC etc halen. Sommige games zetten meer om in transacties dan verkopen.

[redslow]

Hoe is het eigenlijk percentueel gezien met de game studio”s? Als je daar kijkt naar het percentage van studio’s die er en die er verdwijnen? Of is dat bijvoorbeeld redelijk stabiel/gelijk in vergelijking met de jaren “90 of de 00”s en de 10”s? Of is dat juist een Trend te zien?

Stel je hebt 100 studio’s in 2010 en daarvan gaan er 10 failliet en in 2024 pak je ook 100 en daarvan gaan er 11 failliet dan is dat redelijk Normaal En in de trend die binnen de game wereld Past.

[jpsch]

Dus video kaarten zijn niet te betalen, net als geheugen. Studio’s ontslaan mensen. AAA games zijn duurder geworden en verkopen minder. Consoles zijn duurder dan de introductie prijs. Gamers kopen de goedkopere games en minder in aantal. De industrie gaat echt nog niet omhoog.