Dankzij de ASMedia 2464-controller heeft de Adata SE920 maar één controller nodig om het maximale uit een USB- of Thunderbolt-poort te halen. Daarmee is de drive echt universeel inzetbaar en ben je verzekerd van de hoogst ondersteunde snelheid. Die snelheid ligt bovendien lekker hoog, want met overdrachtsnelheden die de 3000MB/s-barrière geregeld doorbreken, hoef je zelden op je data te wachten. Naast de door ons geteste 1TB-drive is er ook een 2TB-uitvoering uitgebracht, maar daarvan is de beschikbaarheid niet optimaal.
We kochten de Jeyi-drive via AliExpress zodat we een van de eerste drives met een ASM2464-controller in huis konden halen. In deze zelfbouwdrive moet je nog een eigen NVMe-drive inbouwen, waardoor de prijs grotendeels bepaald wordt door de ssd die je erin stopt.Voor onze tests kozen we voor overkill om risico op bottlenecks te elimineren, maar in de praktijk kun je er ook iets goedkopers dan een Samsung 990 Pro insteken. De behuizing kostte ons ongeveer 80 euro; met een 1TB-drive erin kom je uit op een totaalprijs van ongeveer 150 euro en met 2TB op ongeveer 200 euro. Daarmee heb je wel een van de snelste externe drives in huis die bovendien met Thunderbolt en USB 4 overweg kan.
De rook rondom de samensmelting van USB en Thunderbolt in de nieuwe USB4-standaard begint een beetje op te trekken, en er zijn inmiddels producten op de markt die met de interface zijn uitgerust. We tellen redelijk wat moederborden met Thunderbolt 4, maar laptops hebben de standaard volledig omarmd en een derde van de modellen wordt met de poort geleverd. Logisch dus dat er ook apparatuur met de standaard te koop is, en weinig apparaten profiteren zo van snellere interfaces als externe ssd's.
De ASMedia ASM2464-controller
Voor we naar de testresultaten kijken, zoomen we even in op de verwarrende geschiedenis die USB en Thunderbolt uiteindelijk samengebracht heeft. Nou ja, samen, het blijft een soort open relatie met een hoop onduidelijkheid en lastig te achterhalen verbanden. Daar moet met de twee drives waar het in deze round-up om draait, verandering in komen: dankzij een nieuwe chip van controllerfabrikant ASMedia moet alles met alles samenwerken, en dat ook nog eens op een beetje vlotte snelheden doen. Daartoe haalden we twee USB4-drives in huis: de Adata SE920, die ondersteuning voor USB4 met snelheden tot 40Gbit/s heeft, en een zelfbouwdrive, de Jeyi USB4 40Gbps M.2 NVMe-behuizing. Beide drives maken gebruik van een USB4-controller van ASMedia: de ASM2464. Die chip kan overweg met zowel Thunderbolt als USB4 en zou eindelijk bijna altijd de volle snelheid mogelijk moeten maken. We testen beide drives aan de hand van ons protocol voor externe ssd's.
De Adata-drive is er vooralsnog enkel in een 1TB-uitvoering, maar een grotere 2TB-versie is op komst en staat al in de Pricewatch. Daarvan is de prijs nog niet bekend, maar de 1TB-versie kost ongeveer 150 euro, een pittige prijs voor die capaciteit. De zelfbouwdrive is ook niet goedkoop: de behuizing met printplaat en controller kost al 80 euro. Om de ssd geen bottleneck te laten zijn, hebben we daar een Samsung 990 Pro-drive van 2TB ingestopt. Dat zou je bij elkaar ongeveer 240 euro kosten, wat per GB iets goedkoper is dan de Adata. Als je er echter een 1TB-drive instopt, zoals de 990 Pro 1TB, kost dat 110 euro plus 80 euro, waardoor zelfbouw dus duurder is dan de kant-en-klare drive van Adata. Je kunt natuurlijk nog wel een wat goedkopere drive kiezen, want een beetje overkill is het wel.
We vergelijken deze twee USB4-drives niet alleen met elkaar, maar ook met andere snelle externe drives. Enkele daarvan ken je wellicht van onze round-up USB 3.2 Gen 2x2-drives die we eind 2021 publiceerden. Destijds wachtten we nog op een geschikte poort en nu lijkt dat een doodlopende weg. Waarom dat zo is, bekijken we op de volgende pagina's, waar we de externe ssd's nader bekijken, in de standaarden rond de USB-C-connector duiken en natuurlijk de drives aan de spreekwoordelijke tand voelen.
USB en Thunderbolt
Want hoe zat dat ook alweer? Zowel USB als Thunderbolt bestaan al jaren, hoewel USB veel ouder is dan de ongeveer vijftien jaar oude Thunderbolt-standaard. Thunderbolt was altijd erg duur: Intel maakte de controllers en vroeg voor zijn chips zo veel geld, dat eigenlijk alleen Apple het in zijn Macs en Macbooks wilde stoppen. Thunderbolt 1 haalde destijds al 10Gbit/s, maar kon dat wel bidirectioneel: twee kanten op dus. Thunderbolt 2 deed ook 20Gbit/s, maar kon dat door twee kanalen te combineren unidrectioneel: 20Gbit/s één kant op dus. Met Thunderbolt 3 groeiden Thunderbolt en USB een beetje naar elkaar toe: ze gingen samen de USB-C-connector delen, waar Thunderbolt voorheen een mini-DisplayPort-stekker gebruikte. Ook kon je over een Thunderbolt-kabel een USB-signaal sturen, tot snelheden van 10Gbit/s, terwijl een Thunderbolt-verbinding maximaal 40Gbit/s haalt.
In de tussentijd maakte USB 3.x zijn nogal verwarrende groei mee. Dat begon natuurlijk met USB 3.0, dat 5Gbit/s-snelheden ondersteunde. Met de opvolger USB 3.1 werd USB 3.0 hernoemd naar USB 3.1 Gen 1, terwijl de maximale USB 3.1-snelheid van 10Gbit/s als USB 3.1 Gen 2 bekendstond. Zoals dat gaat, werd USB 3.1 weer opgevolgd door USB 3.2, waarmee de verwarring compleet gemaakt werd. De oude USB 3.0-snelheid van 5Gbit/s, tussentijds al hernoemd naar USB 3.1 Gen 1, werd nu USB 3.2 Gen 1x1, en de USB 3.1 Gen 2-snelheid van 10Gbit/s werd USB 3.2 Gen 2. Maar ook de nieuwe, verdubbelde snelheid van USB 3.2 werd voortaan USB 3.2 Gen 2 genoemd, maar dan x2, om aan te geven dat het om 20Gbit/s ging. Om de boel nog extra te verwarren, gebruikt de originele USB 3.0, nu dus USB 3.2 Gen 1 geworden, een andere encoding dan de andere USB-subversies, maar ze kunnen allemaal wel de USB-C-stekker gebruiken.
Snelheid
Standaard (marketingnaam)
5Gbit/s
USB 3.2 Gen 1x1 ((SuperSpeed) USB 5Gbps)
10Gbit/s
USB 3.2 Gen 2x1 ((SuperSpeed) USB 10Gbps)
20Gbit/s
USB 3.2 Gen 2x2 ((SuperSpeed) USB 20Gbps) USB4 Gen 2x2 (USB 20Gbps) Thunderbolt 2
40Gbit/s
USB4 Gen 3x2 (USB 40Gbps) Thunderbolt 3 Thunderbolt 4
80Gbit/s
USB4 V2 (USB 80Gbps)
Standaard
Snelheid
USB 2.0 (USB 2.0 High-Speed)
0,480Gbit/s
USB 3.2 Gen 1x1
(SuperSpeed USB 5Gbps)
5Gbit/s
USB 3.2 Gen 2x1 ((SuperSpeed) USB 10Gbps)
10Gbit/s
USB 3.2 Gen 2x2 ((SuperSpeed) USB 20Gbps)
20Gbit/s
USB4 Gen 2x2 (USB 20Gbps)
20Gbit/s
USB4 Gen 3x2 (USB 40Gbps)
40Gbit/s
USB4 V2 (USB 80Gbps)
80Gbit/s
Thunderbolt 2
20Gbit/s
Thunderbolt 3
40Gbit/s
Thunderbolt 4
40Gbit/s
Dat is dezelfde USB-C-stekker als de Thunderbolt-stekker en Thunderbolt en USB zijn inmiddels, met versie 4 van beide standaarden, bijna uitwisselbaar. Tenminste, een Thunderbolt-aansluiting kan USB4 ondersteunen, maar een USB4-interface hoeft dan weer geen Thunderbolt te doen. Er is wel een alternate mode, zoals we die ook kennen om bijvoorbeeld DisplayPort over een USB-verbinding te tunnelen, maar die Thunderbolt Alt-mode ondersteunt alleen verplicht Thunderbolt 3. Bovendien is die Thunderbolt-compatibiliteit alleen verplicht voor USB4-hubs, en niet voor hosts of sinks (lees: computers en apparaten die je daarop aansluit). USB4 ondersteunt ook oudere protocollen als USB 3.2 Gen 2x2, ook bekend als SuperSpeed USB 20Gbps. Dat is echter alleen verplicht voor USB 3.2 Gen 2x1. In de praktijk betekent dit dat een USB4-poort geen 20Gbit/s ondersteunt als je er een USB 3.2 Gen 2x2-drive aanhangt, maar direct terugvalt naar 10Gbit/s.
Laptops en moederborden
En met dat laatste zijn we aangekomen bij weer een knelpunt van USB-versies. Wie een tijd geleden dacht spekkoper te zijn door een snelle 20Gbit/s externe ssd te kopen met een USB 3.2 Gen 2x2-aansluiting, ofwel SuperSpeed USB 20Gbps, komt er in de praktijk achter dat die snelheid zelden gehaald wordt. Aan de ene kant omdat er niet veel fabrikanten waren die Gen 2x2-poorten in hun hardware bouwden, en aan de andere kant omdat moderne apparaten met USB4 die snelle drive naar 10Gbit/s laten terugzakken, omdat 20Gbit/s niet verplicht ondersteund hoeft te worden. Volgens de Pricewatch zou een vijfde van de moederborden uitgerust zijn met 20Gbit/s USB-C-poorten, maar laptops lijken die standaard helemaal over te slaan.
En dan hebben we het nog niet eens gehad over het drama van kabels en logo's: een kabel die wordt meegeleverd met een apparaat, zal naar alle waarschijnlijkheid de maximale snelheid van dat apparaat ondersteunen, maar van losse kabels die je hebt liggen of koopt, moet je proefondervindelijk ontdekken wat ze doen. De logo's die dat netjes moeten aangeven zijn er wel, maar het gebruik ervan is optioneel en certificering om die logo's te gebruiken, kost geld. Het gevolg is dat je alleen door diep in specsheets te duiken van de hardware die je hebt of wilt kopen, en meegeleverde kabels te gebruiken of kabels zorgvuldig uit te zoeken, met enige zekerheid kunt inschatten welke snelheden je kunt verwachten.
De Adata SE920 en de Jeyi-zelfbouwdrive
De twee drives hebben hun controller gemeen: dat is in beide gevallen de ASM2464-controller, een USB4- annex Thunderbolt-naar-NVMe-bridge. Eerder was het mogelijk om beide standaarden te ondersteunen in één apparaat, maar daar waren dan een aparte USB- en Thunderbolt-controller voor nodig. Dat was het geval bij de door ons geteste Orico USB4.0- en de Sandisk PRO-G4-drives. De resultaten daarvan vind je in de benchmarks op de volgende pagina's terug.
De ASMedia-controller moet het mogelijk maken een externe ssd, het primaire gebruiksscenario van de chip, te laten samenwerken met Thunderbolt 3- en 4-apparaten en met USB 3- en 4-hosts. Bovendien kan de ASM2464 overweg met Gen4-ssd's, dankzij een PCIe Gen4-interface. De vorige generatie USB-naar-PCIe-bridges als de ASM2364 had alleen ondersteuning voor PCIe Gen3-ssd's, en miste natuurlijk de USB4- en Thunderbolt-ondersteuning.
Adata SE920
De Adata SE920-drive is er, zoals we al even aangaven, in 1TB- en 2TB-uitvoeringen. Om onbekende redenen is de 2TB-drive niet meer te koop en kun je enkel de 1TB-uitvoering bestellen; er is echter ook geen grote voorraad of keuze aan leveranciers beschikbaar. De 1TB-drive kost momenteel 170 euro en de 2TB-uitvoering was een tijd te koop voor 280 euro. De drive is gemaakt van metaal, zodat de behuizing als heatsink dienst kan doen. Dat is echter niet de enige manier waarop de SE920 warmte kan afvoeren. De drive is namelijk een soort Transformer: je kunt hem een stukje uit elkaar trekken, waarna een ingebouwde fan inschakelt. Zo kan de drive van passieve koeling overschakelen op actieve koeling. Dat 'uit elkaar trekken' gaat overigens een stuk makkelijker dan je zou denken: als de drive rechtop staat, kun je op de bovenkant drukken, waarna hij openschuift. Denk aan het klikken van een balpen en je komt een heel eind. Dat klikmechanisme geeft de ssd overigens geen stevige indruk: het rammelt nogal.
De SE920 wordt geleverd in een kartonnen doosje met daarin de belangrijkste accessoire: de USB4-kabel. De drive zelf is ongeveer 16mm dik, 64mm breed en afhankelijk van de staat van de koeling 105 of 122mm lang. Omdat de behuizing van metaal is om als heatsink te dienen, is het gewicht met 182 gram behoorlijk. De meegeleverde USB-kabel is uiteraard een C-C-kabel en is ongeveer 30 centimeter lang en voorzien van een gevlochten mantel. Adata geeft vijf jaar garantie op zijn drive.
Zoals gezegd maakt de ASM2464-controller de communicatie tussen de Gen4-ssd en de USB-C-connector mogelijk. Afhankelijk van de poort waarin je de kabel prikt, kun je de maximale snelheid van 40Gbps halen. Gek genoeg geeft de verkoper aan dat die snelheden in de praktijk op maximaal 3200MB/s komen, terwijl Adata 3800MB/s vermeldt. De enclosure kost ongeveer 88 euro, en dan moet je nog een ssd erin prikken. De prijs en capaciteit daarvan kun je zo gek maken als je wilt: wij stopten er een Samsung 990 Pro 2TB in van 175 euro, voor een totaalprijs van ruim 260 euro. Je kunt natuurlijk een veel minder snelle drive kiezen voor minder geld, aangezien je USB- of TB-interface al snel de beperkende factor voor de snelheid wordt.
De drive is iets kleiner dan de SE920: de lengte is 100mm, de breedte is met 48mm iets smaller en de hoogte is met 13mm iets dunner. Als je de versie met bevestigingsoog koopt, is de drive 105mm lang, nog steeds 48mm breed en iets dikker: 18mm. Als je de vier schroefjes van de drive losschroeft, kun je een standaard 80mm lange M.2-ssd inbouwen. Om warmte effectief naar de aluminium behuizing te leiden, zijn tien pads meegeleverd, zodat de passieve koeling zijn werk kan doen. Ook worden stickers meegeleverd waarmee je de drive kunt labelen, en een kleine schroevendraaier en lanyard zitten ook in de doos. De meegeleverde USB-C-C-kabel is ongeveer 50 centimeter lang.
Testmethode en testveld
We hebben onze standaardtestsuite voor externe ssd's gedraaid, maar met een belangrijk verschil. Normaal gesproken laten we write-caching uitgeschakeld, maar voor deze test hebben we dat ingeschakeld om de maximale snelheid te halen. Dat betekent wel dat je de drives niet eenvoudig uit je pc mag trekken; je moet dan netjes de optie 'Hardware veilig verwijderen' gebruiken onder Windows.
De Jeyi ThunderRate en Adata SE920 hebben de ASM2464-controller aan boord. De Orico MTQ-40G (in de grafieken de Orico USB4.0 2TB) en de Sandisk PRO-G40 hebben beide twee controllers aan boord: de Intel JHL7440-controller is actief voor Thunderbolt-connectiviteit, en bij de Sandisk-drive verzorgt een ASMedia ASM2362 de USB-verbindingen, terwijl bij de Orico-drive een JMicron JMS583 dit verzorgt. De overige drives hebben een ASM2364-controller (WD P40, P50, Samsung T9) of een Silicon Motion SM2320(XT)-controller (Kingston XS2000 en Crucial X10 Pro) aan boord om de communicatie tussen ssd en USB te faciliteren.
Daarmee hebben externe ssd's met de ASM2364 aan boord een traditionelere opbouw met nand dat door een ssd-controller wordt aangestuurd en de ASM2364 die als 'bridgechip' naar USB dienst doet. De Silicon Motion-controller daarentegen is een 'singlechip'-controller, die de ssd-controller en bridgechip combineert. Daarmee is de SM2320 een echt singlechipproduct, met een vierkanaals flashcontroller en USB 3.2 Gen2x2-interface naar buiten. De ASM2364 moet met een PCIe Gen 3x4-controller worden gecombineerd.
ATTO
Wat de leessnelheid betreft vormen de Orico-drive en Sandisk G40 geduchte concurrenten voor de Jeyi- en Adata-drives, maar die laatste twee zijn met schrijven duidelijk sneller dan hun concurrenten. De overige drives kunnen de 2000MB/s-barrière niet doorbreken.
In ATTO konden de G40 en Orico-drive met lezen nog aardig bijblijven, maar in CDM lukt ze dat niet. De twee ASM2364-drives nemen een duidelijke voorsprong. Tenminste, tot we de queuedepth verhogen: dan zijn de vier drives op hun snelst en is niet alleen de 2GB-grens geslecht, maar ook die van 3GB/s. Bij het schrijven zien we een vergelijkbaar beeld, al wordt de 3GB/s-grens dan niet gebroken.
Bij de random lees- en schrijfoperaties springen alleen de singlethreaded leesprestaties met een queuedepth van 1 eruit: de overige resultaten liggen dicht bij elkaar, waarbij met name de WD Black-drives goed presteren.
Sequential 1MB - Q1T1 - Read
1MB - Q8T1 - Read
1MB - Q1T1 - Write
1MB - Q8T1 - Write
Sequential 1MB - Q1T1 - Read
Hdd/ssd behuizing
Gemiddelde doorvoersnelheid in MB/s (hoger is beter)
Met schrijfsnelheden die oplopen tot 2GB/s zijn de ThunderRate en SE920 samen met de Orico-drive met dubbele controller de snelste drives in deze test.
1000x 5MB-bestand lezen
10GB-bestand lezen
50GB-bestand lezen
1000x 5MB-bestand schrijven
10GB-bestand schrijven
50GB-bestand schrijven
1000x 5MB-bestand lezen
Externe ssd
Gemiddelde doorvoersnelheid in MB/s (hoger is beter)
In de PCMark Data Drive-test zijn de bandbreedtes voor lezen en schrijven door kleine bestandjes niet zo imposant als in de overige tests, maar dat staat de twee drives niet in de weg met afstand de snelsten te zijn. De zelfbouwoptie is daarbij nog iets sneller dan de kant-en-klare drive.
Met alle data in één index is het duidelijk zichtbaar hoe alleen de Sandisk G40- en Orico-drive in de buurt komen van de twee USB4-drives. Dit trio is veel sneller dan alle drives die we tot dusver hebben getest, inclusief de inmiddels bijna achterhaalde USB 3.2 Gen2x2-drives, die wat specificaties betreft op een doodlopende weg zitten.
De twee geteste drives met de ASM2464-controller aan boord zijn echte alleskunners, die bovendien duidelijk sneller zijn dan alle externe ssd's die we tot dusver hebben getest. Dat klinkt leuk, maar dat konden we ook zeggen voor de USB 3.2 Gen2x2-drives die we in 2021 reviewden. Omdat die van een standaard gebruikmaken die niet breed is opgepakt door fabrikanten van moederborden, haalde je in de praktijk geen 20Gbit/s, maar een schamele 10Gbit/s. Dat zou drives met de alleskunner van ASMedia niet mogen gebeuren.
Omdat in de controller een Thunderbolt-controller en USB4-controller geïntegreerd zijn, zou je vrijwel altijd een behoorlijke snelheid moeten halen, tenzij je echt trage USB-poorten hebt. De 20Gbit/s haal je met Thunderbolt- en USB4-poorten met gemak, en zelfs flink hogere snelheden zijn mogelijk met de juiste poort. Voor desktopgebruikers blijft dat helaas nog wel even zoeken: snelle poorten met USB-C-stekker zijn er wel, maar vaak zijn ze beperkt tot 10Gbit/s. Gelukkig haal je die snelheid ook en zak je niet terug naar die eerdergenoemde 5Gbit/s. Op laptops is het een ander verhaal: het grootste deel van de laptops die momenteel verkocht wordt, heeft een poort die op zijn minst 10Gbit/s doet. Thunderbolt 4 zit inmiddels op een derde van de laptops, en USB4 nog op iets minder dan vijf procent.
Daarmee zijn dergelijke snelle drives vooral geschikt om de opslag van de laptop uit te breiden of data van je laptop snel naar een ander apparaat te verplaatsen. Of wat dacht je van de opslagcapaciteit van je MacBook uitbreiden, zonder de Apple-prijs te betalen? Apple-laptops en Macs hebben immers TB4 aan boord. En omdat dankzij een gecombineerde controllerchip de kosten voor fabrikanten lager zijn dan bij een losse USB- of Thunderbolt-controller, verwachten we steeds meer laptops die een of beide standaarden ondersteunen.
Op de vraag of je een kant-en-klaar product als de AData SE920 moet kiezen, of een zelfbouwproject als de Jeyi-drive, is het lastig antwoord geven. Die laatste is over de hele linie iets sneller dan de Adata-drive, behalve bij random operaties. Dat kan natuurlijk liggen aan de Samsung 990 Pro die we inbouwden: die is iets minder sterk in dat opzicht. Zelfbouw loont wat kosten betreft in ieder geval bij een 2TB-capaciteit, maar voor 1TB zou je goedkoper uit zijn met de Adata-drive. En met zelfbouw kun je zelfs een 4TB-drive bouwen: dat haal je met een kant-en-klare drive vooralsnog niet en 4TB-ssd's zijn nog best betaalbaar.
De drives zouden eigenlijk afzonderlijk geen Innovation-award moeten verdienen, want dan kunnen we wel bezig blijven als de ASM2464 gemeengoed wordt. Maar die ASMedia ASM2464-controller zou dat wel verdienen: net zoals de SM2320 die de nandcontroller en bridgechip verenigde dat verdiende, verdient ook de samensmelting van een USB- en Thunderbolt-controller een Innovation Award. Dus als je op zoek bent naar een externe ssd, zou je er wat ons betreft verstandig aan doen er een uit te zoeken die deze echt universele controller aan boord heeft.
:strip_exif()/i/2006207680.png?f=thumblarge)
:strip_exif()/i/2006421444.webp?f=thumblarge)
:strip_exif()/i/2006522374.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006522378.jpeg?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2006521778.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006521780.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006521786.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006521782.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006522380.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006522382.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006522384.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006522370.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006522372.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2006207680.png?f=thumbmedium)
:strip_exif()/i/2006421444.webp?f=thumbmedium)
:strip_icc():strip_exif()/i/2006683578.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_icc():strip_exif()/i/2006053796.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_icc():strip_exif()/i/2005807248.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_icc():strip_exif()/i/2005521336.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_icc():strip_exif()/i/2005263812.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_icc():strip_exif()/i/2005208424.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_icc():strip_exif()/i/2004961050.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_icc():strip_exif()/i/2004908546.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_icc():strip_exif()/i/2004782048.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_exif()/i/2006702804.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2004611192.jpeg?f=fpa)
/i/2004634614.png?f=fpa)
/i/2006207934.webp?f=fpa)
/i/2004919628.png?f=fpa)
