Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 44 reacties

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA lanceerde zondagochtend de Automated Transfer Vehicle 'Jules Verne'. Het is het grootste en meest gecompliceerde ruimtevaartuig dat Europa tot dusver de ruimte in heeft geschoten.

lancering ATV 'Jules Verne'De ATV werd even na vijf uur Nederlandse tijd vanaf het Frans-Guiaanse Kourou gelanceerd, en liftte mee bovenop een Ariane 5-raket, die speciaal werd aangepast om de lading van 20 ton - tweemaal zoveel als deze raketten normaliter met zich meetorsen - aan te kunnen. Op 3 april vindt een rendez-vous plaats met het internationale ruimtestation ISS, die volledig geautomatiseerd dient te gebeuren.

Het is de eerste keer dat een ruimtevracht automatisch bij een bemand ruimtestation wordt afgeleverd. Vanwege de strenge veiligheidsvoorschriften is de ingezette software dan ook een stuk ingewikkelder dan de gebruikelijke programmatuur bij Ariane 5-missies, zo schrijft de ESA in zijn persbericht. Wanneer de ATV in de buurt van het ruimtestation is, volstaat het voor de crew op de grond om het vrachtschip een simpele instructie te geven om te 'docken'. De bemanning van het station hoeft alleen toe te kijken, maar kan in geval van nood het aankoppelen wel afbreken.

De rendez-vous vindt plaats met behulp van gps-technologie in combinatie met optische sensoren. Naast het bevoorraden van het ruimtestation zal de ATV de ISS tevens op gezette tijden een duwtje omhoog geven zodat het station langer in een baan om de aarde kan blijven.

De ruimtestationbemanning kan overigens zonder ruimtepak de ATV binnenwandelen. Volgens Nasa-baas Mike Griffin is het voor de ESA dan ook slechts een betrekkelijk kleine stap om het ruimtevrachtschip in een passagiersvaartuig te veranderen. Een mechanisme om veilig terug te keren en bemanningsaccomodatie volstaan om Europese bemande ruimtevluchten mogelijk te maken, aldus Griffin tegenover BBC News.

ruimtevaartorganisatie ESA Europa betaalt, in plaats van met geld, met de ATV-missies voor deelname aan het ISS-project. Het belang van de Europese ruimtevaartorganisatie zal toenemen wanneer de Amerikaanse Space Shuttle in 2010 met pensioen gaat. De ESA voorziet dat de geautomatiseerde systemen aan boord van de ATV in meer ruimtevaartuigen zullen worden ingezet. Zo verwacht de organisatie dat opvolgers van de ATV missies naar Mars uit zullen kunnen voeren om gesteente van de planeet op te halen.

Nederland droeg aan de ontwikkeling van de ATV bij met de levering van de door het bedrijf Dutch Space ontwikkelde zonnepanelen, zo schrijft de Financiële Telegraaf. Ook de simulatiesoftware om de automatische dockingprogrammatuur te testen werd in Nederland ontwikkeld. Deze programmatuur zelf komt gedeeltelijk uit België, zo weet De Morgen te melden, en wel van het bedrijven Spacebel en Rhea Systems.

Lees meer over

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (44)

is er eigenlijk al een opvolger van de spaceshuttle. hij gaat met pensioen en dan?

ontopic. mooie opsteker voor europa. dit is een groot stuk en zal de rest van het programma zeker helpen.
maar wat is het doel van dit speciefieke stuk eigenlijk?
helpen met het automatisch aandocken van andere stuken of wat?

edit spelling

[Reactie gewijzigd door freaq op 9 maart 2008 17:51]

Als reactie op je eerste vraag:
Vanaf 2014 gaat 'Orion' vliegen. Lockheed Martin en een combinatie van Boeing/Northrop Grumman zijn volgens mij nog in de race om het vliegtuig te gaan bouwen. gaat het vaartuig bouwen.

Het ontwerp hiervan lijkt op de Apollo, maar dan groter en een stuk moderner en heeft ruimte voor 6 astronauten.

Ik weet het niet zeker, maar ik dacht dat ze vooral vanwege veiligheidsredenen weer terug gaan naar het 'basic' ontwerp van een een raket in plaats van een shuttle.

[Reactie gewijzigd door XyritZz op 9 maart 2008 17:59]

Ik weet het niet zeker, maar ik dacht dat ze vooral vanwege veiligheidsredenen weer terug gaan naar het 'basic' ontwerp van een een raket in plaats van een shuttle.
De Space Shuttle is verouderd en ondertussen onbetrouwbaar. Er moet dus een opvolger komen, en aangezien het klassieke systeem van wegwerp raketten goedkoper is, opteert men hiervoor.

De Space Shuttle was ontworpen om goedkope vluchten mogelijk te maken, en maandelijks te kunnen lanceren. In de praktijk valt het allemaal duurder uit (onderhoud e.d.), en kunnen er met moeite twee per jaar gelanceerd worden.
Dat klopt niet wat je zegt, want NASA perst er dit jaar alleen al 6 stuks (planned) uit.

Atlantis is net terug en Endeavour staat alweer op launchpad 39B voor lift-off dinsdagochtend om half 8.

Als de vluchten gaan zoals geplanned zal de Shuttle t/m 2010 vliegen, en vervolgens opgevolgd worden door Orion, reeds eerder besproken. De Shuttle zal de bouw van het ISS afmaken, omdat er geen schip is dat de de verschillende trusses en modules kan brengen.
Dat klopt niet wat je zegt, want NASA perst er dit jaar alleen al 6 stuks (planned) uit.
Ik heb me verkeerd uitgedrukt. Een toestel kan slechts tweemaal per jaar gebruikt worden. Discovery en Endeavour gaan dit jaar slechts tweemaal omhoog. Het feit dat ze meerdere shuttles hebben maakt meerdere vluchten mogelijk, maar maakt tevens het hele project veel duurder.

Oorspronkelijke gedachte was om een of twee toestellen te hebben die maandelijks gelanceerd konden worden.
De space shuttle is verkeerd om gebouwd. IPV bottom up is het top down gebouwd.

Eerst een motor in elkaar getekend en gepland ten toen direct gebouwd en geheel getest. (dus kunnen ze ook alleen een hele motor test $$$$)

Als ze het andersom hadden getest/gebouwd. Eerst alle losse onderdelen testen en dan de 'werkende' onderdelen gebruiken had de space shuttle een stuk beter in elkaar gezeten. (dus kunnen ze nu ook losse onderdelen testen -> centjes)
De Space Shuttle is altijd al onbetrouwbaar geweest, al vanaf dag 1, verhaaltje de goedkoopste mag het boeuwen etc etc. Dat het pas jaren later in dienst verkeerd ging had meer te maken met het budget wat omlaag werd geschroeft en de vernieuwing aan de vaartuigen achterwegen liet.

Het is jammer in het hele verhaal dat de wereld is zoals het is, had het een Global project geweest dan hadden we grote stappen vooruit kunnen gaan en waren we verder geweest dan we nu waren.

Zoveel honderden miljarden gaan teloor aan van alles, behalve aan het goede. Daarom hebben we ook nog steeds oorlogen, hongersnood, ziekte's etc etc. Als we krachten bundelen kunnen we veel meer maar iedere natie heeft helaas zijn eigen agenda, vooral dominatie is een veelvuldig voorkomend woord.

Dus gaan we terug de tijd in met basic shuttle's en dat zal ons in ontwikkeling tegen houden. Als de G8 zou inzien dat saamhorigheid meer zou bieden voor ons allemaal dan zag de wereld er heel anders uit. Maarjah, het is mens eigen en zeker in deze tijd, ieder voor zich en god voor ons allen. Jammer dat het gelopen is zoals het gelopen is en we blijven dooremmeren met werledeconomie, waar je global gezien weinig vooruitgang mee boekt. En die missie's naar Mars mogen ze ook wel eens op de planken leggen, waste of money om een paar rotsblokken op te halen. De enige vooruitgang in al die jaren was de Huble telescoop die ons meer heeft laten inzien.

Maar goed, wel jammer dat de shuttle's verdwijnen, ik denk dat een groetere versie ons verder had gebracht, letterlijk en figuurlijk ;)
De ATV brengt voorraden (zoals water en voedsel maar ook nieuwe experimenten) naar het ISS. Deze zal dan gedurende een half jaar gekoppeld blijven aan het ISS. De astronauten stockeren hun afval in de ATV en na een half jaar word de ATV ontkoppeld en onder scherpe hoek naar de aarde gestuurd waardoor deze opbrand in de atmosfeer.

De ATV word verder ook gebruikt om het ISS op hoogte te houden. Door de wrijving met de dampkring en de aantrekkingskracht van de aarde daalt het ISS. De ATV duwt het station op regelmatige intervallen terug omhoog.

De ESA onderzoekt verder ook nieuwe versies van de ATV zoals eentje met een tweede koppelingspoort aan de achterkant. Hierdoor zou het mogelijk moeten worden om een tweede ruimtetuig (zoals een russische vrachtcapsule) aan te koppelen terwijl de ATV gedurende 6 maanden aan het ISS hangt.
De ATV word verder ook gebruikt om het ISS op hoogte te houden. Door de wrijving met de dampkring en de aantrekkingskracht van de aarde daalt het ISS. De ATV duwt het station op regelmatige intervallen terug omhoog.
Het is zo dat bij de eerste montagefase, het ISS niet 'hoog' genoeg geplaatst werd.

Vanaf 36.000Km hoogte komt men in een zone, bekend als het 'Lagrange-punt', waar de aantrekkingskracht van de dichtstbijzijde hemellichamen (Aarde, Maan, Zon) bijna gelijk is, waardoor een voorwerp in die zone blijft hangen ofte geo-stationair wordt.

Omdat het ISS wat te laag werd opgebouwd, heeft men uit veiligheidsoverweging besloten het ISS een duwtje te geven om het in een stabielere baan te brengen.

[Reactie gewijzigd door JimmyJump op 10 maart 2008 11:52]

Klok... klepel...

Het ISS hoort op een hoogte te vliegen van 350 tot 460km. en op die hoogtes heb je inderdaad nog wat last van wrijving en moet je hem dus af en toe een zetje geven.

Op ongeveer 36.000km heb je hier geen last meer van. Dit is trouwens een GSO, dwz dat je altijd op hetzelfde punt boven de evenaar blijft hangen. Ook op 24.000km kun je gewoon je rondjes draaien alleen hang je dan niet op een vast punt.

Langrange punten zijn weer wat anders, dat zijn punten waar de aantrekkingskracht van bijv de aarde en de maan gelijk zijn. Hier kun je dus met minimale energie stationair blijven. Rond de aarde zijn er 5. SOHO bevindt zich bijvoorbeeld op L1.

Het ISS is dus helemaal niet op de verkeerde plaats gebouwd. Als iets op grotere hoogtes wilt brengen, kost dat bakken met energie (zie Saturn maanraketten). En voor wat men met het ISS wil is zo rond de 400km goed genoeg. Zo af en toe een duwtje van bevoorradingsschepen is dan ook geen probleem (ok, afgezien wat zonnepanelen die steeds in en uit moeten vouwen)
Inderdaad, klok...klepel...

Ik heb voor het eerst gehoord van een 'Lagrange-punt' in 1984, dankzij de opvolger van "2001, A Space Odyssey", getiteld "2010"... Toen info opgezocht en onthouden dat de Italiaans/Franse wiskundige Joseph-Louis Lagrange (Giuseppe Luigi Lagrangia) de ontdekker was van bepaalde punten waar de aantrekkingskracht van planeten/planetoïden op een in de ruimte zwevend object gelijk zijn, wat het object op z'n plaats doet blijven.

Verder heb ik in 1995 met Dirk Frimout gepraat op het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie in Brussel, en die wist me te vertellen dat het ISS na voltooiïng tot op een afstand van ongeveer 37.000km zou worden gebracht om geo-stantionair te blijven.

Nu wordt het ISS op 360/450km gehouden om de aanbreng van bouwmaterialen te vergemakkelijken.

Het ISS is wél te laag gebouwd, want het 'opkrikken' was eigelijk voorzien voor binnen 2 tot 3 jaar, maar moest worden vervroegd net vanwege de miscalculatie bij de start van de bouw.

Ik geef toe dat mijn vorige repliek wat verwarrend kon overkomen wegens te kort gehouden.
Nou vooruit, nog een keer dan.

Het ISS is nooit bedoeld om naar GSO (die 37000km) te gaan. Wel zijn er wilde fantasieën om na het geplande leven van ISS (2016, al naar gelang welke begroting je gelooft), het ISS naar GSO te brengen of zelfs in een baan om de maan.

Maar echt praktisch is dit niet. Een simpel zeer optimistisch rekensommetje leert dat je ruim 2.5x de massa van het ISS nodig hebt aan brandstof om deze van LEO naar GSO te brengen. Dat is voor een compleet ISS dus 1.180.000kg brandstof. Stel nu dat de Space Shuttle zijn volledige nuttige lading in brandstof naar boven kan brengen, dan hebben we maar 50 Shuttle vluchten nodig en dan kan het ISS al naar GSO... dream on.
Ja, er komen twee nieuwe draagraketten. Een voor vracht, en een welke tot zes mensen omhoog kan brengen. Deze raketten zullen tevens opnieuw mensen op de maan zetten.

Plaatjes:
http://www.spacepage.be/i...ojecten/NASA/image003.jpg
http://www.spacepage.be/i...ojecten/NASA/image013.jpg

De Space Shuttle is nooit geweest wat het zou moeten zijn. Onderhoud bleek veel duurder uit te vallen, zelf Apollo missies waren goedkoper.

Op http://www.spacepage.be/content/view/1520/39/ staat veel informatie.

[Reactie gewijzigd door XWB op 9 maart 2008 18:11]

Apollo missies waren ook wel erg 'crude' als je nagaat dat een casio rekenmachine méér rekenkracht heeft/had dan een willekeurig apollo gevaarte (geen grap)
Ik denk niet dat je apollo missies kunt vergelijken met de space shuttle aangezien ze toch voor 2 verschillende doelen zijn ontwikkeld.... ik zie een space shuttle niet landen op de maan en weer terugkomen, moet er eerst even een vliegveldje aangelegd worden. Natuurlijk is de space shuttle duurder in onderhoud, vergelijk het maar met het porseleinen servies dat jaaaaren meegaat ten opzichte van een euroshopper plastic wegwerp 'servies'..... Natuurlijk zijn Space Shuttles duurder dan apollo missies :D duh...
Apollo missies waren ook wel erg 'crude' als je nagaat dat een casio rekenmachine méér rekenkracht heeft/had dan een willekeurig apollo gevaarte (geen grap)
Toen de Apollo raketten ontwikkeld werden (jaren '50/'60), waren computers met de rekenkracht van een "casio rekenmachine" dan ook high end vergeleken met de huidige situatie of zelfs de situatie van de jaren '70 (toen de Space Shuttle werd ontwikkeld). Dus je moet geen appels met peren vergelijken.
Die dingen werken toch op waterstof ?

Deze dacht ik:

http://www.flickr.com/photos/afdn/2299634006/

[Reactie gewijzigd door RutgerM op 9 maart 2008 19:13]

Nee, er is nog geen opvolger. Er ligt wel het e.e.a. op de tekentafel, maar er is nog niets anders. Personen zullen voorlopig met de Russische Sojoez naar ISS gaan. Qua afbouwen van het station is het een race tegen de klok, omdat dat eigenlijk alleen goed met de Shuttle kan.
Dit filmpje zal veel vragen beantwoorden lijkt me.

http://a1862.g.akamai.net.../ATV_RDV_POD_11-02-08.mp4


En dit stuk geeft wat hinten voor de toekomstmogelijkheden.
http://www.esa.int/esaMI/ATV/SEMNFZOR4CF_0.html
Volgens mij liggen er wel degelijk plannen op de tekentafel om een nieuw soort shuttle te maken. Een daarvan bijvoorbeeld : http://www.popularmechani...ce/air_space/1534782.html
Hier een animatie van de module en hoe het allemaal in zn werk gaat

http://www.esa.int/images...6DF_index_1.html#subhead1
Mooie presentatie (alleen draait de aarde wel heel erg hard rond, zeg...)
Die hulpraketten worden nog wel opgehaald, maar wat gebeurt er met de hoofdraket en die "ATV-houder" die in de ruimte worden afgestoten? Beetje zonde van dat materiaal.

Ik moest toch wel vaak denken aan een X-Wing bij die zonnepanelen van die ATV :P
Op basis van GPS? Werkt dit dan ook in de ruimte?
GPS-satellieten cirkelen op ongeveer 20.000 km hoogte rond de Aarde. Het ISS bevindt zich op slechts ruim 300 km hoogte. Dat is ruim binnen het denkbeeldige GPS-boloppervlak wat GPS voor het ISS net zo bruikbaar maakt als voor objecten op het Aardoppervlak. Een stuk buiten de atmosfeer is de ontvangst van GPS-signalen juist veel sterker. Dat plus het feit dat je er meer satellieten tegelijk kan ontvangen maakt GPS ter hoogte van het ISS zelfs extra nauwkeurig. En dan gebruiken ze natuurlijk ook nog de hogere precisie-modus van GPS die voor normale burgers niet bruikbaar is.
En de vervorming van de atmosfeer speelt op die hoogte niet (welke atmosfeer :)). Dat is 1 van de zaken die de grootste afwijking veroorzaakt bij de hoogste precisie apparatuur.
In theorie zou het moeten werken, als er maar geen objecten in de weg zitten en het signaal sterk genoeg blijft over die afstand. De werking van GPS, dus plaatsbepaling aan de hand van minstens 3 satellieten, zou gewoon moeten kunnen.
Voor een 100% nauwkeurige plaatsbepaling is een geijkte atoomklok nodig ja. Helemaal correct. In het GPS signaal zelf zit echter ook een tijdsignaal wat een redelijk nauwkeurige positiebepaling aan de hand van drie sats mogelijk maakt. Wel grappig is dat je bij 3 satellieten twee snijpunten hebt, een op aarde en een in de ruimte. Normaal wordt het ruimtesignaal eruit gefilterd; daar kun je immers niet zijn. In theorie zou de ontvanger aan boord van de raket zich dus zowel in de ruimte als op aarde kunnen bevinden aan de hand van het signaal.
Kort na het ontkoppelen van de raket zijn er wat problemen met de ATV ontdekt. Ze werken nog aan een oplossing. Een systeem om de ATV in de juiste baan te werken heeft een storing.
Mhm, ik heb op verschillende ruimtevaartsite's gekeken waaronder ESA maar nergens wat gelezen van problemen. :/
Interessant. Heb je een linkje naar een bron ajb? Of misschien een tv station/krant?
Er was alleen een storing met 1 van de 4 te gebruiken brandstofmix-eenheden.

Is helemaal geen probleem, maar ongewenst natuurlijk.
Behalve het immens verbruik aan brandstof, waar ik uiteraard nog wel ik kan komen (je moet het gevaarte per slot van rekening toch de ruimte inkrijgen) vind ik het uitermate kortzichtig en niet milieu bewust om de capsule na x aantal maanden gewoon te laten opbranden in de atmosfeer upon re-entry. Zie ik het nu zo verkeerd, maar dat is toch een enorm financieel en materieel kapitaal dat ze gewoon niet benutten?! Vier perfect werkende zonnepanelen, stuwmotoren, het metaal en materiaal op zich... toch een uitzonderlijke bron aan reserveonderdelen? Waarom laten ze dat daar gewoon niet definitief aan gekoppeld? Of waarom dirigeren ze het niet zachtjes weg naar de maan? Met de technologie die er strax zal aanwezig zijn (op de maan) kunnen ze toch "hersmelten" of wat dan ook om gebouwen, gebruikvoorwerpen, technische componenten van te maken/gebruiken! Maar nee, ze vernietigen het. En binnen hier en tien jaar moeten ze dan weer een pak raketten afschieten om toch nog nieuwe grondstoffen op de maan te bezorgen. Met de huidige (soms wat overdreven) milieupolitiek die er heerst, zou je toch veronderstellen dat dat een van de éérste dingen is waar ze aan denken, als ze zo'n missies voorbereiden? Doordacht gebruik en herbruik van a tot z.
Puur supplies voor het ISS op het moment. Het ding is ook niet reusable, en verbrandt gecontroleerd weer in de atmosfeer voor zover ik begrepen heb.
Saaie beelden zeg. Bij Nasa hebben ze tenminste nog altijd een onboard-cam wat altijd gave beelden oplevert.
Ben je mooi klaar mee als Jules Verne, wordt er een truck naar je vernoemd :P
Vet spul, zeker aangezien de module zich volledig automatisch gaat aanhechten aan het ruimtestation, de astronauten ter plekke moeten geen zak uitvoeren.
[...] de astronauten ter plekke moeten geen zak uitvoeren.
Tuurlijk wel: angstvallig toekijken en de vinger op de knop ABORT houden.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True