NS stapt voor niet-kritische ict over van KPN naar Amerikaans bedrijf - update

De NS gaat een deel van de ict uitbesteden aan een Amerikaanse partij. Het gaat om niet-kritische hosting, technisch applicatiebeheer en ketenmonitoring. Experts zeggen tegen NRC dat zij het besluit onverstandig vinden vanwege de afhankelijkheid van de VS.

DXC Technology gaat de hosting, het technische applicatiebeheer en de continue realtimebewaking van computersystemen overnemen van NS, schrijft NRC. Het gaat onder meer over de ict-systemen voor financiële planning en treinonderhoud. De NS benadrukt dat het om 'niet missiekritische' systemen gaat die geen personeels- of reizigersgegevens verwerken. Die belangrijke systemen zijn nog wel bij een Nederlandse partij ondergebracht.

Tot voor kort werden de ict-systemen die DXC gaat beheren, door KPN uitgevoerd. De nieuwe overeenkomst gaat minimaal zes jaar duren 'en mogelijk twaalf jaar', en heeft een waarde van maximaal 400 miljoen euro. NRC schrijft op basis van vertrouwelijke aanbestedingsinformatie dat DXC Technology de goedkoopste offerte deed, maar op het gebied van kwaliteit niet het hoogst scoorde. DXC Technology is onder meer door HP opgericht en DXC-dochterbedrijf Enterprise Services Nederland gaat de aanbesteding uitvoeren.

'Zo bouwen we nooit eigen digitale infrastructuur'

Experts hekelen tegenover NRC de keuze voor een Amerikaanse partij. Lokke Moerel, hoogleraar global ict-recht aan de Universiteit Tilburg, zegt dat de NS 'miskent' dat de hostingdiensten voor Nederland 'zelf kritische infrastructuur vormen'. Ze merkt op dat de NS een grote inkoopkracht heeft en daardoor juist Nederlandse en Europese aanbieders moet stimuleren. "Als iedereen zo handelt als de NS, bouwen we nooit een eigen digitale infrastructuur."

De NS zegt tegen NRC dat er geen nationale richtlijnen zijn om Amerikaanse partijen te weren. Elisabetta Manunza, hoogleraar Europees en internationaal aanbestedingsrecht aan de Universiteit Utrecht, vraagt zich af of de NS zich niet had kunnen beroepen op Europese wetgeving als de Cloud Sovereignty Framework.

NS worstelt

Ze merkt ook op dat vanaf 1 juni 2026 de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten gaan gelden voor private staatsdeelnemingen zoals de NS. Onder die ABRO is de rijksoverheid verplicht om strenge eisen te stellen op het vlak van digitale autonomie voor aanbestedingen met risico's voor de nationale veiligheid. Manunza denkt dat de NS zich op die ABRO had kunnen beroepen en vraagt zich af of de NS niet een paar maanden had kunnen wachten met het IT-contract.

De NS heeft hier voor zover bekend niet op gereageerd. Het spoorbedrijf zegt wel zich ervan bewust te zijn dat de aanbesteding is gegund aan een dochterbedrijf van een Amerikaans bedrijf. "Dit is een vraagstuk waar NS, net als zoveel andere (semi-)overheidsorganisaties en -diensten, mee worstelt."

Update, 10.07 uur – NS-IT-directeur Hessel Dikkers zegt dat als de systemen die DXC gaat beheren uitvallen, 'treinen niet direct tot stilstand komen'. Dikkers zegt verder dat de NS gebonden is aan aanbestedingsrecht en niet de mogelijkheid heeft om Amerikaanse partijen 'vanwege het feit dat ze Amerikaans zijn te weigeren of te benadelen'.

Voor vitale infrastructuur is hiervoor geen uitzondering mogelijk, zegt Dikkers, ook niet onder de ABRO. "NS valt niet onder deze wet. Of dat in de toekomst verandert, weten wij niet. Overigens biedt de ABRO geen directe grond om een Amerikaanse partij uit te sluiten." Dikkers zegt verder dat richtlijnen vanuit de Nederlandse overheid 'ontbreken om Nederlandse bedrijven te helpen met de strategische autonomie van IT'.

"Het zou helpen als die richtlijnen er komen. Maar er is meer nodig: het huidige aanbod zorgt voor grote afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven. Het is daarom onrealistisch om te verwachten dat die afhankelijkheid op korte termijn wordt opgelost en die transitie zal voor grote organisaties als NS complex en kostbaar zijn." Het contract met DXC loopt voor zes jaar en kan daarna met zes jaar worden verlengd.

Reacties (130)

[Sissors]

Experts

hoogleraar global ict-recht

hoogleraar Europees en internationaal aanbestedingsrecht

Oké, maar die zijn experts in hun eigen veld, maar dit zijn puur juridische experts zo te lezen (los ervan dat "Global ict-recht" nou echt een lekkere naam is, ga of voor Nederland, of voor engels zou ik zeggen). Wat vinden de experts ervan die de kosten / baten trade off voor een instantie als de NS moeten maken ervan? Want gaan deze juridische experts de extra kosten betalen van een alternatieve aanbieder? Gaan die uitleggen dat de ticketprijzen omhoog moeten?

En begrijp me niet verkeerd, er is natuurlijk een heel goed argument te maken dat dit door een Europese partij gedaan zou moeten worden. Maar tegelijk is het vanuit oogpunt van de NS ook heel goed te begrijpen dat het erg lastig te verkopen is aan reizigers om de ticket prijzen te verhogen terwijl er een alternatief was waarbij dat niet hoefde. En of juridisch hoogleraren dan de beste zijn om hier commentaar op te leveren betwijfel ik.

[azortje]

Oké, maar die zijn experts in hun eigen veld, maar dit zijn puur juridische experts zo te lezen (los ervan dat "Global ict-recht" nou echt een lekkere naam is, ga of voor Nederland, of voor engels zou ik zeggen). Wat vinden de experts ervan die de kosten / baten trade off voor een instantie als de NS moeten maken ervan? Want gaan deze juridische experts de extra kosten betalen van een alternatieve aanbieder? Gaan die uitleggen dat de ticketprijzen omhoog moeten?

Wat een gemakzuchtig stuk van de NRC. Beroep je op een paar experts en je kunt alles wel "cachet" geven.

Elisabetta Manunza, hoogleraar Europees en internationaal aanbestedingsrecht .... vraagt zich af of de NS zich niet had kunnen beroepen op Europese wetgeving als de Cloud Sovereignty Framework.

Dus ze is hoogleraar internationaal aanbestedingsrecht, "vraagt zich af" of de NS zich had kunnen beroepen. Maar heeft zelf eigenlijk ook geen idee? Ondertussen NS wel afgeschilderd als nalatig/gemakzuchtig.

Had NS niet een paar maanden kunnen wachten met het afsluiten van het IT-contract?”, vraagt Manunza.

Weer een "vraag" die iets suggereert maar de context volledig achterwege laat. Deze aanbesteding loopt al vanaf 2024. De suggestie dat men nu even snel heeft besloten een contract aan een partij te moeten geven is belachelijk. Bij de start van het traject was de ARBO bij mijn weten nog niets eens een ding/gegeven. NRC laat ook de context achterwegen dat er een lange periode is waarin organisaties de ARBO gaan teopassen. Bijvoorbeeld dat het minsiterie van economische zaken de ABRO bijvoorbeeld pas in Q2 2027 op haar inkoopopdrachten toepast.

„Ook de duur van het contract verbaast mij.” Twaalf jaar vindt ze erg lang in tijden van geopolitieke onzekerheden.

Ook hier weer: het contract is voor 6 jaar. Het kan verlengd worden tot max 12 jaar, dat is echt heel wat anders.

Dan laat ik de opmerkingen van de andere " experts" nog buiten beschouwing.

Overal worden er door NRC/ de experts heel veel verdenkingen geplaatst en makkelijke takes gegeven, maar is er nul diepgravend onderzoek of context wat de impact van die gemakkelijke takes zou zijn.

[Reactie gewijzigd door azortje op 10 februari 2026 10:13]

[n4m3l355]

Ik vind het dreigen met duurdere ticket prijzen altijd zo makkelijk, iedere keer maar weer, de service gaat omlaag of de kosten gaan omhoog en dan na een half jaartje gaan ze zowieso omhoog want inflatie.

Ik heb geen ervaring in het runnen van het openbaar vervoer, maar voor mijn gevoel gaat het al mis in het beginsel dat de verwachting is dat de NS winst moet draaien. Het is een publieke service waarbij een beetje verlies helemaal niet een smerig woord zou moeten zijn. Verder vraag ik me ook ten zeerste af NS wel effecient werkt, de kosten van treinkaartjes (niet alleen in Nederland) zijn buitensporig duur terwijl de NS minimaal investeerd in meer stations, rails, treinstellen.

Dat vervolgens de NS, deels staat, dit doet is natuurlijk helemaal een flop. Daar kun je wel allerlei specialisten voor op aanspreken maar het is toch eigenlijk raar dat het zover moet komen, dat niemand binnen de NS zich achter de oren krabt of we heden ten dagen dit wel willen.

Dat "financieel en planning" niet kritiek zal dan wel best, maar tegelijkertijd moet je dit wederom niet in de handen van de VS laten vallen. Het is geen geheim dat de VS niet vies is om eigen bedrijven te helpen met aanbestedingen in de EU en dit soort informatie helpt daar zeker mee.

[Sissors]

Dat zijn geen dreigementen maar feiten. Als de kosten van de NS omhoog gaan, moeten dus de inkomsten omhoog ter compensatie. Dus of hogere ticket prijzen, of geld van de belasting naar de NS. Los ervan dat dat laatste niet bepaald populair is in de politiek, betekend het ook gewoon de belastingen omhoog moeten ter compensatie, of dat ergens anders minder aan moet worden besteedt.

En natuurlijk op het totale budget van de overheid is dit een kleine post, het is niet dat je inkomstenbelasting met 5% omhoog moet ter compensatie. Maar het moet wel linksom of rechtsom betaald worden.

Verder vraag ik me ook ten zeerste af NS wel effecient werkt, de kosten van treinkaartjes (niet alleen in Nederland) zijn buitensporig duur terwijl de NS minimaal investeerd in meer stations, rails, treinstellen.

Als we het hebben over iets wat wel heel makkelijk is, dan is het dit wel. Even los ervan dat NS uiteraard niet in rails gaat investeren, dat is het werk van ProRail. Maar als zowel de NS als in buurlanden treinkaartjes buitensporig duur zijn, zijn ze dan buitensporig duur, of onderschat je nu gewoon enorm hoeveel het kost om treinen te laten rijden?

[PolarBear]

maar voor mijn gevoel gaat het al mis in het beginsel dat de verwachting is dat de NS winst moet draaien.

De NS moet helemaal geen winst draaien. Probleem is dat NS alleen maar verlies maakt, en als je de horeca op stations er uit snijdt een hoop verlies maakt.

Verder vraag ik me ook ten zeerste af NS wel effecient werkt, de kosten van treinkaartjes (niet alleen in Nederland) zijn buitensporig duur terwijl de NS minimaal investeerd in meer stations, rails, treinstellen.

2024, op een omzet van 3,7 miljard is er bijna 490 miljoen geïnvesteerd 13% van de omzet. Noem het maar niets.

[GeoBeo]

^{In andere woorden: Belgs media bedrijf (eigenaar Tweakers.net) herplaatst leeg bericht van ander Belgs media bedrijf (eigenaar NRC) dat nergens over gaat.}

[cyclone]

Ben ik dan de enige die denkt "Goh de tijden van lekker zelf je Infra hosten in je eigen serverruimtes was zo gek nog niet"

Leuk hoor al die Cloud / hosting oplossingen en goede voornemens het binnen de EU te houden maar zonder juiste wet en regelgeving gaat dat niet meer gebeuren. Ja dan kiest de NS voor de goedkoopste want anders valt half Nederland weer over ze heen dat de trein zo duur is.

Echter zou het leven zoveel simpel zijn als we gewoon duidelijke overheids eisen / wetten zouden hebben dat je als NL dienstverlener van kritieke infrastructuur gewoon je digitale spullenboel in huis host (aka on premises) of in een Nederlands / Eu located data center.

Zo moeilijk is het niet lijkt me.

[Klauwhamer]

Het ís ook niet moeilijk. KPN verzorgde een jaar of vijf geleden precies de diensten die de NS nu naar Amerikanen overhevelt. Nou valt er op KPN en overheidscontracten genoeg af te dingen maar het punt is: we kúnnen het prima zelf doen. Alleen gaan gesjeesde consultants dan bonussen mislopen en zij zijn degene die de penvoerders weten te versieren.

[PWS-Megane]

En KPN besteedt alles uit aan een Indiase firma die vanuit India het core netwerk beheerd. Alsof dat zo veilig is..

[Klauwhamer]

Dat is niet de ervaring die ik heb met KPN en de overheidsaanbestedingen die ik daar gehost heb zien worden.

[Black Phoenix]

Er was een tijd dat zowel NS als KPN (toen nog PTT) overheidsdiensten waren. Stel je voor dat dat nog steeds zo zou zijn geweest. Dan was er geen sprake van consultants, bonussen en overhevelen naar Amerikaanse bedrijven om een paar rotcenten. Dan hadden 'we' alles nog in eigen beheer gehad en was de trein misschien nog wel een betaalbaar alternatief voor de auto geweest.

[Luctia]

Volgens mij neemt de overheid ook genoeg consultants in de arm, hoor. En een bedrijf wil winst maximaliseren, zeker, maar bij de overheid wordt er soms zomaar bezuinigd op een bepaalde tak en dan is het soms ook het kleinere kwaad kiezen.

[DD-IRM]

Helaas.... als de Belastingdienst al overgaat naar MS365 is dat ook geen garantie meer...

[Mooraalkikker]

Waarom EU located data centers wel toestaan? Je kritische infrastructuur moet gewoon in Nederland zitten.

Uiteindelijk is de EU ook maar een clubje landen bij elkaar die op dit moment nog bevriend met elkaar zijn, maar wie zegt dat deze club dat in de nabije toekomst nog is?


We moeten ons niet blindstaren op het idee dat de EU nooit kapot kan en alles veilig is binnen de EU. Ik vind dat zelf nogal een naïeve gedachtegang van hetzelde niveau dat Amerika onze bondgenoot zou blijven tot einde der tijden.

[84hannes]

Uiteindelijk is de EU ook maar een clubje landen bij elkaar die op dit moment nog bevriend met elkaar zijn, maar wie zegt dat deze club dat in de nabije toekomst nog is?


We moeten ons niet blindstaren op het idee dat de EU nooit kapot kan en alles veilig is binnen de EU

Het Koninkrijk der Nederlanden is ook maar een zootje gewesten en overzeese gebieden bij elkaar, die door omstandigheden nu al bijzonder lang stabiel zijn, maar historisch gezien wel eens van samenstelling veranderde. Wie kan zich niet herinneren hoe Limburg er rond 1840 opeens (?) (weer) bij ging horen?

Ik overdrijf natuurlijk, maar je moet ergens een grens trekken. Ook na de Brexit kun je met het VK nog zaken doen, maar het is iets lastiger geworden. Ik denk dat het vooral belangrijk is dat je migreren makkelijk maakt.

[Keypunchie]

Het gaat niet om "waar de datacenters staan", het gaat om digitale autonomie.

Het probeem is dat de VS in woord (Groenland) en daad (tarieven) bewezen hebben dat ze bereid zijn om Europa pijn te doen om ons te dwingen tegen ons eigen nationale belang te laten handelen, puur en alleen voor (vermeend) Amerikaans belang.

Dat is ouderwetse machtsgeo-politiek. Wat dan onverstandig is, is om je tegenstander (want zo positioneert dat land zich) vervolgens *meer* drukmiddelen te geven om je een kant op te dwingen.

Dingen die drukmiddel zijn, moet je in eigen beheer houden, dit om het scenario "Leuke spoorwegen, vervelend als er iets mee zou gebeuren" te voorkomen.

Hoe meer je naar eigen controle kunt schuiven, hoe minder het ook nodig zal zijn om zaken als de "handelsbazooka" te gaan dreigen. Dat is escalatie. Zelf je eigen beheer en fundamentele tech op orde hebben, is de-escalatie.

[YGDRASSIL]

Hoe kom je erbij dat het niet in een NL of EU datacenter gehost gaat worden? Dat doen die amerikanen vaak wel (is ook goedkoper dan in een US datacenter overigens). Het gaat erom dat het uitvoerende bedrijf amerikaans is en dus dat dan Trump wettelijk (in hun ogen) bij die data kan en dat kan misbruiken. De NS dekt zich al in door te zeggen dat het om 'niet kritieke processen/data' gaat. Totdat die wegvallen, kijken hoe lang ze dan doordraaien.

[Llopigat]

Cloud is ook zoveel duurder en omslachtiger als het gewoon gaat om een box die 24/7 moet draaien.

Kijk, als je een startup bent met een appje waarvan je wil dat het vandaag tot morgen 10.000x kan scalen als het viraal gaat, ja dan zit je met cloud geweldig. Je kosten zijn puur op basis van gebruik en schalen mee met je klantenbestand (meer gebruikers, meer inkomsten, meer cloudbronnen)

Heb je een hele traditionele omgeving waarbij elke server maanden van tevoren gepland wordt, dan betaal je bij cloudboeren gewoon veel meer dan als je het zelf doet. Zelfs als je alle kosten van beheer en datacenterinrichting meerekent.

[djwice]

Hmm "financiële planning en treinonderhoud" is naar mijn idee ook gewoon 'missiekritisch' te classificeren. Kortstondige verstoring van deze systemen is geen probleem, klopt, maar zodra materieel uit gaat vallen, en dat is dagelijks, worden deze systemen steeds 'missiekritischer' en gaan native impact hebben op de operatie.
Wat als deze systemen bewust verkeerde informatie gaan verstrekken? Bijvoorbeeld dat onderdelen bij leveranciers uit land X voordeliger zijn of sneller te leveren of betere kwaliteit - als dat niet zo is? En wat als de systemen straks transacties met andere landen dan land X saboteren (wat later een 'bug' blijkt in het systeem)? Bijvoorbeeld het tonen dat de order of betaling gedaan is, die in werkelijkheid niet is uitgevoerd. En dit weken lang.

Zeker ook omdat we eigenlijk nu in de innovatie fase van preventief onderhoud en automatisering van onderhoudsinspectie zitten met steeds meer AI en robots - al dan niet vliegend of mens begeleid - lijkt me dit juist iets waar je de ontwikkeling in Europa wil hebben.

Ook omdat wij het meest drukke spoor van de wereld hebben, zullen niet-Nederlandse partijen / partij die niet al tientallen jaren in deze sector in Nederland opereerd veel minder begrijpen van de context en dus de systemen en de operatie er simpelweg veel minder passend op hebben ingericht.

Zie alleen al de verschillen met Deutsche Bahn en de NS in "treinonderhoud" en de gevolgen er van. Maar goed, achteraf kijkt men de koe in de kont. Of kan onze politiek dit nog tegenhouden? En is daarvoor voldoende alternatief?


Opvallend; het IT-bedrijf zelf zeg juist "We Run Today's Critical Systems" - dus de classificatie van de NS komt niet overeen met die van de leverancier. De eerste mismatch is er al voordat de overdacht in gang is gezet. En gegeven dat ze niet de beste kwaliteit gaan leveren (woorden van de NS) én dat dit vooraf bekend is, komen op mij over als rode vlaggen. Voldoende om de deal te ontbinden.

[Reactie gewijzigd door djwice op 10 februari 2026 09:29]

[Barsonax]

Tja geld lijkt toch nog zwaarder te tellen.

[FreezeXJ]

Dat moet het ook, en dat is precies het probleem, de NS is verplicht om dit soort grote uitgaven aan te besteden, en daarbij netjes voor de laagste prijs te gaan die aan alle voorwaarden voldoet.
Vandaar dat zij (en anderen) rekenen op wetgeving, zodat ze gewoon keihard 'nee' mogen zeggen. Nu kunnen ze hooguit hun eisen wat masseren om bepaalde partijen uit te sluiten, maar da's ook stout.
Zo lang onze politiek vooral veel praat, en weinig zinnige regelgeving neerlegt, gebeurt er helemaal niks. Eigen initiatief wordt er door de bestaande regels hard uitgeslagen, en officieel is Trump (en de hele USA) nog steeds ons vriendje.

[TheekAzzaBreek]

Dat moet het ook, en dat is precies het probleem, de NS is verplicht om dit soort grote uitgaven aan te besteden, en daarbij netjes voor de laagste prijs te gaan die aan alle voorwaarden voldoet.

Dat is een wijd verbreid misverstand.

De aanbestedingsregels zeggen dat je vooraf de criteria bekend moet maken waarop je gaat kiezen, maar niet welke criteria dat zijn. Prijs hoeft van die regels niet de doorslaggevende factor te zijn.

Dat de prijs voor de NS wel doorslaggevend is, is overigens best een begrijpelijke keuze. Het is een verlieslatend bedrijf dat steeds bij de overheid moet aankloppen om de eindjes aan elkaar te knopen en daar lang niet altijd krijgt wat het nodig heeft.

[sOid]

Precies. Dit is helaas hoe aanbestedingen werken. Het is wel mogelijk om in kader van ‘nationale veiligheid’ partijen uit te sluiten, maar dat wordt in NL weinig gedaan. Frankrijk doet dit wel veel.


Het is mij overigens ook nog niet duidelijk of organisaties hier zelf voor mogen kiezen om zich hierop te beroepen. Onze (uitvoerende overheid) inkoopafdeling is dit aan het uitzoeken. Mocht iemand hier iets meer over weten, dan hoor ik dat graag.

[MSalters]

Een aanbesteding moet objectief zijn. "Laagste prijs" is dat zeker. "Gecertificeerd personeel" is dat ook. Maar hoe maak je "nationale veiligheid" objectief?

[Wouterie]

Door middel van wetgeving. Een bedrijf moet zich bij een aanbesteding altijd houden aan de wetgeving. Als we nou eens een keer definiëren wat we vinden vallen onder 'nationale veiligheid' of 'vitale infrastructuur' en dat veiligstellen in de wet, dan hebben we niet elke keer dit soort gezeur.


Niets mis (nou ja) met het idee achter Europese aanbestedingen, maar het schiet het doel voorbij. Maar ja, wij in liberaal Nederland vinden dat de markt zichzelf maar moet regelen... Daarom zijn onze prijzen ook relatief laag t.o.v. de rest van Europa Ergens is het misgegaan met die geniale ideeën.

[ComputerGekkie]

“Voldoet aan wet een regelgeving xyz” waarbij de overheid zegt in regelgeving xyz dat dit soort infra op een plek moet staan die zij oké vinden (en door een partij die zij oké vinden) in relatie met onafhankelijkheidsdoelen.

[MSalters]

Je hebt een beetje hetzelfde probleem als @Wouterie . Wetgeving is niet nodig. Als het objectief te maken is, kon NS het gewoon in de aanbesteding zetten. Kan het niet objectief, dan kun je het ook niet in een wet gieten. En ik vermoed dat het inderdaad subjectief is. Zie ook de onderbuik reacties hier.

Kijk, de VS is nog redelijk duidelijk, maar je zult een objectief criterium nodig hebben om iets te zeggen over bedrijven uit Hongarije. Orban is dubieus, maar is dat nog net acceptabel? Hoe maak je dat objectief?

[1nsane]

Dat ligt genuanceerder. Ik heb ervaring met het draaien van aanbestedingen in de (semi)publieke sector.
Ja, de kosten zijn een behoorlijk component van alle scoringscriteria die de uiteindelijke gunning bepalen. Het is echter ook maar net welke percentages je aan welke componenten toekent voor de scoring, daar zou de NS, zeker voor Europese aanbestedingen, best beleid voor kunnen hebben maar dat weet ik niet.

In een PvE voor de uitvraag, heb je doorgaans een waslijst aan functionele, architectuur, security en dienstverleningseisen. Die kunnen vervolgens ook weer per component zwaarder of minder zwaar wegen. Bepaalde zaken, kunnen daarin weer een harde eis zijn.

In aanbestedingenland, is het ook niet geheel ongebruikelijk dat, op basis van vooraf gestelde harde eisen, deze alsnog heroverwogen worden i.v.m. risico op een "no-bid".

In dit geval is de moedermaatschappij uit de VS, maar die zullen een lokale entiteit hebben die aan zaken voldoen zoals de archiefwet en ISO 27001, anders is dit sowieso een probleem, dat er dan een Amerikaanse moedermaatschappij achter zit, als publieke instanties dat écht niet willen, zal je in de aanbesteding een harde eis op moeten nemen dat de leverancier en haar subsidiairies géén locaties in de VS mogen hebben ofwel dat het hoofdkantoor daar niet zetelt maar in hoeverre dát mag vanuit Brussel, weet ik niet.

Overigens zijn dit soort aanbestedingen allemaal te vinden en volgen op Tenderned.

Voor de geïnteresseerden, ik heb hem al even gevonden (Is wél geïmporteerd vanuit Mercell dus ik heb nog geen concrete aanbestedingsdocumenten kunnen vinden die je bij veel andere aanbestedingen wel zo kunt downloaden zoals PvE's, mocht ik die nog vinden, voeg ik dat nog toe), overigens staat de contactpersoon van de NS voor de aanbesteding gewoon in de link van Mercell, die zou gebeld kunnen worden door de redactie. Een WOO verzoek, kan volgens mij bij de NS weer niet.

https://www.tenderned.nl/aankondigingen/overzicht/408819

https://s2c.mercell.com/today/61262?type=description

Dit gezegd hebbende, voor meer bedrijf kritische zut, gebruiken veel publieke dienstverleners ook gewoon made in USA.

[Reactie gewijzigd door 1nsane op 10 februari 2026 09:14]

[Martijn.C.V]

Zal een druppel op een gloeiende plaat zijn, maar ik ga 'Addy' is eens een mailtje sturen. Zal geen drol uitmaken, maar het is het enige dat ik kan verzinnen dat ik kan doen Beter dan helemaal niets doen.

edit:
Vriendelijke mail gestuurd. Heb nul verwachting, maar wie weet?

[Reactie gewijzigd door Martijn.C.V op 10 februari 2026 10:18]

[1nsane]

Mja, ik ben geen fan van direct namen delen maar, uiteindelijk staan die persoonsgegevens wél gewoon online, met een reden. Dus mocht de redactie 'Gerry' willen mailen of bellen, dan kan dat gewoon

[Sleurhutje]

In de aanbesteding hadden ze natuurlijk een aantal eisen kunnen stellen zoals hosting binnen de EU. En de keuze om de aanbesteding als EMVI te doen is een kostenafweging, maar geen verplichting.

[GHorsie]

Wie zegt dat de hosting nu niet binnen de EU plaats vindt? Microsoft doet ook hosting binnen de EU maar is wel een Amerikaans bedrijf.

Als er geen wetgeving is waardoor je bedrijven/landen kunt uitsluiten krijg je altijd problemen. Vaak willen bedrijven helemaal niet aanbesteden maar is dat verplicht waardoor je eigenlijk niet krijgt wat je wilde hebben (en soms is dat ook wel weer goed overigens...)

[TwaalfdeMan]

Een Amerikaans bedrijf dat in de EU data verzamelt van ‘ons’, moet die data aan de Amerikaanse autoriteiten overhandigen als zij daarom vragen. Ook al opereert het bedrijf binnen de EU, het valt nog steeds onder Amerikaanse wet- en regelgeving.

[MSalters]

Klopt, maar de Nederlandse dochter valt dan weer onder Nederlands recht. We weten nog niet hoe dat in de praktijk gaat uitpakken, voor zover we weten is dat nog niet gebeurd.

(Onder FISA mogen Amerikanen zelfs niet delen dat ze een verzoek hebben gekregen, maar alweer: Nederlanders vallen daar niet onder)

[ronaldvr]

Sinds Schrems I & II weet je dat je daar niet op kan en mag vertrouwen

https://jolt.law.harvard.edu/digest/schrems-saga-weighing-collective-security-against-individual-privacy

https://www.nldigital.nl/nieuws/de-schrems-ii-zaak-wat-is-er-gebeurd/

(En Schrems III zit nog in de pijplijn)

Nog afgezien van

Since the Snowden disclosures we know that the US engages in mass surveillance of EU users by scooping up personal data from US Big Tech. The "Privacy and Civil Liberties Oversight Board" (PCLOB) is the key US oversight authority for these laws. US media now reports, that Democratic members of the PCLOB got removed and their email accounts shut down. This brings the number of appointed Members below the threshold to have the PCLOB operate. The fact that the US President simply removed people from an (allegedly) independent authority, question the independence of all other executive redress bodies in the US.

https://noyb.eu/en/us-cloud-soon-illegal-trump-punches-first-hole-eu-us-data-deal

[MSalters]

Niet relevant. Schrems zaken gaan allemaal over consumenten contracten. NS deed een aanbesteding. Het essentiële verschil is dat de NS daarbij eisen kan stellen, waar een consument dat niet kan. Die krijgen een "graag of niet" aanbod.

[ronaldvr]

Oh? Schrems procedeerde over *Facebook* en hoe die met de data omgaat. Dus het is hoe een consument een slachtoffer is van wat een *bedrijf* doet. En dat is dus precies waar dit ook over zou kunnen gaan, namelijk dat de NS illegaal bezig is omdat mijn data zomaar door de overheid van de VS gevorderd kan worden *zonder enige vorm van proces*

[tweazer]

Klopt, maar de Nederlandse dochter valt dan weer onder Nederlands recht. We weten nog niet hoe dat in de praktijk gaat uitpakken, voor zover we weten is dat nog niet gebeurd.

Dat is ook maar de vraag, fiscaal en voor de dienstverlening ja, maar voor de techniek kunnen de handelingen en de diensten echt buiten de nederlandse wet vallen. Sterker nog ik vermoed dat het handjeswerk als de wiedeweerga aan India uitbesteden. Daar wordt veel samengewerkt met het oostblok ...

Ik noem het uitverkoop en uitholling van bv nederland en de nederlandse maatschappij. En dat door een bedrijf dat 100% in staatseigendom is en dus van jou en mij ....

[The Zep Man]

In de aanbesteding hadden ze natuurlijk een aantal eisen kunnen stellen zoals hosting binnen de EU.

Hosting binnen de EU is niet de enige eis die nodig is. Het bedrijf moet ook niet in handen zijn van een Amerikaans (moeder)bedrijf en niet in handen komen van zo'n bedrijf zolang een dienst wordt aangeboden.

[Skit3000]

Gelukkig zijn de twee grootste besturingssystemen voor servers (Windows en Linux) niet allebei ondergebracht in Amerikaanse bedrijven/foundations. Oh, toch wel.

Uiteindelijk maakt het dus niet uit wie of wat je servers host; als de VS wilt hebben ze alle middelen om toegang te krijgen.

[Pjotr Pinda]

Wat betreft Linux, heeft SUSE nu flink wind in de rug.
Red Hat klanten stappen over of overwegen het.

[xxs]

Gewaagde stap, SUSE werkt configuratie technisch toch wel anders dan RH. Al je RH gecertificeerd personeel zal een SUSE certificering moeten krijgen.


Het is allemaal wel te doen maar het kost wel geld.

Maar wat is je bron hiervoor?

[demianmonteverd]

Je bedoeld de linux foundation? Of dat dhr. Thorvalds in de VS woont?

V.w.b. besturingssystemen, android, osx en ios kun je qua bereik mss nog noemen (ook allen VS).

[Wouterie]

Sinds meneer Linus een flink aantal Russische maintainers verwijderd heeft puur omdat ze Russisch zijn, ben ik er niet meer van overtuigd dat Linux niet onderhevig is aan politieke invloeden. Het is gewoon een Amerikaans feestje.

[demianmonteverd]

Linus komt uit Finland, ze zijn daar niet zo gerust op de 'buren' i.v.m. wat die aan het doen zijn bij hun andere buren natuurlijk.

Of bedoel je dat de GPL politiek een statement is, daar kan ik zeker in mee. Zelfs de beslissingen zijn publiek. Regelmatig zijn er discussies te lezen, onlangs nog een over Rust interfaces in de kernel.

[swhnld]

Dat ze bij een Nederlandse dochter van een Amerikaanse onderneming het contract sluiten zegt al iets.

Probleem is ook dat de Kamer eisen stelt aan de prijs van de treinkaartjes. Wat ze ook kiezen moet wel betaald worden.

[i-chat]

de NS verplicht om een publieke aanbesteding te doen ...

• sinds wanneer zijn private bedrijven daartoe verplicht?
• was het hele idee van de privatisering van de NS niet juist om hier geen 'last meer van te hebben'

zou de NS idd een publieke organisatie zijn dan hadden we hier nog iets tegen kunnen doend.

[Reactie gewijzigd door i-chat op 10 februari 2026 08:38]

[1nsane]

De NS is als (sem)-publieke instelling gewoon aanbestedingsplichtig.

[TheekAzzaBreek]

was het hele idee van de privatisering van de NS niet juist om hier geen 'last meer van te hebben'

Nope.
De verzelfstandiging van de NS (eigenlijk: afbouw van subsidies) begon na 1993. Aanbestedingsregels werden in 2013 van kracht.

[Wouterie]

Welkom in Nederland waar privatisering op z'n best halfslachtig wordt uitgevoerd waardoor het voor alle betrokkenen beroerd uitpakt.

[Han_Solo]

De NS zou zich erop kunnen beroepen op kritieke infrastructuur, of dat een deel van de infra door Defensie gebruikt moet kunnen worden, of kan de kwaliteitseisen belangrijker maken, of de in het artikel genoemde Europese wetgeving als de Cloud Sovereignty Framework. Ik denk alleen dat de aanbesteding dan had geleid tot een duurdere oplossing. Verder weten we niet wat de eisen waren, dus misschien is het een Nederlands "consortium", waarbij alle data in de EU staat, waarbij HP het zo heeft ingericht dat het onder EU wetgeving valt. Idem voor Digi-ID, waarbij het alleen om een potentieel Amerikaans stukje middleware gaat.
Zonder de inhoud te kennen is het moeilijk oordelen, maar de krantenkoppen zijn makkelijk.

[foppe-jan]

nee joh wat doe je nou moeilijk, de financiële data zijn niet missiekritiek, is gewoon een leukigheid voor de burger dat ze dat überhaupt bijhouden.

[MSalters]

Defensie gebruikt de infrastructuur van ProRail. Niet van de NS.

[Rhinosaur]

Daarom vind ik het absurd dat er 19 mld naar Defensie gaat.

[Paddy99]

Sorry, hoe heeft dit te maken met de reactie van @FreezeXJ ?

[TheVivaldi]

Is dat wel zo? Je mag toch ook onderhands gunnen en daardoor partijen buitensluiten? Dat is ook waarom de concessiegebieden van Rotterdam en Den Haag niet openbaar zijn aanbesteed, maar onderhands aan de RET en HTM zijn gegund.

[Ed Vertijsment]

en daarbij netjes voor de laagste prijs te gaan die aan alle voorwaarden voldoet.

Dat hoeft niet per se

[Annihilism]

Dit soort nieuwsberichten zeggen mij eigenlijk gewoon dat zodra Trump van het wereldtoneel verdwenen is veel bedrijven en ook overheden massaal naar Amerika teruggaan. 0 ruggengraat tonen en winst boven alles. Dan kan vervolgens als er weer een doorgeslagen republikein aan de macht is iedereen weer "suprised pikachu face" gaan doen als het weer mis gaat.

Gelukkig zijn er ook genoeg positieve berichten te laatste tijd maar dit soort berichten vind ik altijd flink zuur. Lastig om er zonder cynisme naar te kijken.

[Marrtijn]

Dit soort nieuwsberichten zeggen mij eigenlijk gewoon dat zodra Trump van het wereldtoneel verdwenen is veel bedrijven en ook overheden massaal naar Amerika teruggaan.

Heb daar ook nooit een seconde over getwijfeld, niet voor niets zijn we gewoon blijven we Microsoft datacenters optuigen. Dit is nu gewoon even duur deugen voor de buhne omdat Trump impopulair is maar de minuut dat Donald het Witte Huis verlaat gaan we met hangende pootjes terug.

[iAR]

Ja, dat is zo en zal altijd zo blijven. Ik kan me alle goede voornemens tijdens corona nog wel herinneren. Die zijn er niet meer.

Tegen de tijd dat we hier in Europa wat hebben opgebouwd, gaat iedereen terug naar het goedkope Amerika.

[demianmonteverd]

De cloud is meestal niet zo goedkoop, al ligt het er natuurlijk aan wat je precies doet. Outbound verkeer is meestal schreeuwend duur. Er is zelfs afgesproken dat je gratis je data mag weghalen als je opzegt. Zo'n regel is er niet gekomen omdat het goedkoop is om je data weg te halen.

Ongenuanceerd en onvolledig:
Mensen gaan naar de cloud omdat developers snel zelf iets kunnen opzetten. Het gaat om snelheid. Of dat bij elk bedrijf de belangrijkste factor is is aan het bedrijf zelf, voor scale-ups en startups waarschijnlijk een uitstekende beslissing.

[Alekz87]

Ook “niet-kritische” ICT is onderdeel van een groter geheel en kan snel wél kritisch worden.

Digitale autonomie vraagt om investeren in Europese alternatieven, niet om gemak op korte termijn.

De vraag is of kostenbesparing hier niet zwaarder weegt dan strategische weerbaarheid.

[PageFault]

Ik vind zelf technisch applicatiebeheer en ketenmonitoring toch wel onder de noemer "kritisch" vallen. Ik heb werkelijk geen idee wie hier bepaald heeft dat dat niet kritisch zou zijn. Een hele domme stap.

[CH4OS]

Keten monitoring van niet kritische onderdelen, bijvoorbeeld van het private intranet.

[rko4u]

Het is inderdaad de vraag waar de grens kritisch en niet kritisch loopt. Uiteindelijk blijkt het toch altijd kritischer dan ze denken. Maar ja, de directeur krijgt zijn bonus voor deze deal.

[The Zep Man]

Het is inderdaad de vraag waar de grens kritisch en niet kritisch loopt. Uiteindelijk blijkt het toch altijd kritischer dan ze denken.

Een goed voorbeeld: salarisadministratie (uitbetalingen). In veel bedrijven onderdeel van het standaard kantoorgedeelte, en daarmee niet kritisch. Echter, krijg een langdurig probleem met beschikbaarheid vlak voor het kritische moment voor (opdracht tot) uitbetaling en zie de paniek.

[tweazer]

Adressenbestaden en financiele staten zijn best wel 'gevoelig' .... Koppel dat met bankgegevens, digid en voila takeover community ...

[markvankampen]

Hoe weet je dat van die bonus?

[Extraxyz]

Zwakzinnig populistisch gezwets

[EnergieNeutraal]

NS maakt verlies en krijgt onvoldoende geld van de overheid. Dan wordt het noodzakelijk om voor de goedkoopste aanbieder te kiezen.

[t_o_c]

Wat ook godsonmogelijk is met de prijzen die ze vragen voor kaartjes. Waar gaat dat geld heen? De laatste keer dat ik in Nederland was durfden ze bij de Gele Rups 8 euro te vragen voor een kaartje van Leiden naar Schiphol.

[Yzord]

Ik krijg altijd jeuk als ik zoiets lees dat ze verlies maken en dan denk ik, waarmee lijden ze verlies? Tis alleen maar een geel gevaarte welke over twee rails rolt van A naar B. Het is geen wegwerpproduct, er is klandizie genoeg en ik zie ook niet echt een r&d afdeling achter zitten die het product innoveert ofzo. Eigenlijk is het maar een recht toe recht aan product. Sterker nog, de rails waar ze over heen gaan is niet eens van hunzelf. Dus ik vraag mij elke keer af, hoezo hebben ze elk jaar verlies? Waaraan? Nieuwe ‘banden’. nieuwe treinstellen? Ik snap het niet

[Extraxyz]

Los van dat de mensen die voor NS werken, dat niet uit liefdadigheid doen, stuurt Prorail ook jaarlijks een rekening van honderden miljoenen euro om überhaupt op het spoor te mogen rijden. Per as, per kilometer, en dan nog een extra toeslag voor elke stop die gemaakt wordt, ongeacht hoeveel mensen er in de trein zitten.

Overigens worden de financiën van NS gewoon netjes gepresenteerd in het jaarverslag, wat aanzienlijk minder moeite kost om op te zoeken dan zgn. verontwaardigd te lopen doen dat je er niks van begrijpt.

[Reactie gewijzigd door Extraxyz op 10 februari 2026 09:09]

[demianmonteverd]

Financiele resultaten uit het jaarverslag 2024 van de NS

Als er 21000 mensen werken bij de NS, dan is het gemiddelde salaris iets meer dan 80k per jaar. De externe inhuur kost in 2024 487 miljoen, maar we weten niet hoeveel dat er zijn. Dat is goed betaald en heeft wellicht te maken met de CAO voorwaarden voor wat betreft nachtdiensten en dergelijke? Als ik kijk naar wat er bij de CAO lonen staat kom ik een stuk lager uit als ik hun vacatures bewonder.

[bzzzt]

https://www.nsjaarverslag.nl

[roelst1]

We zijn in Nederland gewoon doorgeslagen met de "luxe" die we verwachten: overal mooie schermen met trein informatie, kunstige bronzen deurgrepen in de treinen, "lederen" stoelen, etc. Daarnaast hebben we in Nederland een hoop tuig die het normaal vindt om alles maar te slopen, dus moet het interieur van de treinen extreem hufterproof zijn. In Azië zijn de interieurs van treinen bijvoorbeeld een stukje fragieler (lees: goedkoper), maar daar hebben ze ook geen reizigers die het normaal vinden om een aansteker onder een tafeltje te houden of een mes in de bekleding te steken.


Dat soort zaken lijken allemaal een afrondfout te zijn op het totale budget, maar gezamenlijk zijn ze toch goed voor een aanzienlijk deel van de kostenposten. Daar komt bij dat de NS en Prorail uitzonderlijk logge en inefficiënte bedrijven zijn met onnodig veel management lagen en hele afdelingen die weinig bijdragen aan de omzet. Tel daar nog eens bij op dat ze ontzettend veel werken met dure consultants en externe partijen die woekerprijzen rekenen en je plaatje is compleet.

De NS en Prorail zouden er goed aan doen om de onnodige takken op te doeken en andere zaken juist zelf te gaan doen (denk aan schoonmaak van treinen, ICT diensten, hosting, etc.).

^{Bron: in een vorig leven heb ik voor zo'n consultancy bureau bij NS gewerkt.}

[Reactie gewijzigd door roelst1 op 10 februari 2026 09:33]

[Pret]

De overheid zou bedrijven waarin zij een belang heeft moeten verbieden om dergelijke keuzes te maken. Ten eerste: zorg ervoor dat je eigen mensen aan het werk blijven. Ten tweede: nu de relatie met de Verenigde Staten op een dieptepunt zit, is het van belang dat wij onafhankelijk van de VS kunnen opereren, zelfs wanneer het gaat om zogenoemde “niet‑kritische ICT”.

[Menkoro]

Sterker nog, de NS krijgt 13 miljoen subsidie per jaar. Niet heel veel op een omzet van 3,7 miljard, maar dat mag toch teruggestort worden als ze het liever aan Amerikaanse techbedrijven weggeven.

[XelaRetak]

Ze geven het niet liever weg, ze volgen de wetgeving van aanbesteding. Hier heeft NS eigenlijk maar beperkt macht, als de leverancier aan alle voorwaarden voldoet dan mag uitsluiten niet zomaar zonder passende wetgeving. En dat is nu net het missende deel.

[Tsenre]

Me eens, en daarbij,
Als zelfs DigiD (software) in Amerikaanse handen komt, hoe druk moeten we ons dan maken als dat ook met een deel van software van NS gebeurt.

[Pret]

En daar is ook veel kritiek op, zowel van experts als binnen de regering. Dat dit heeft kunnen gebeuren is gewoon belachelijk.

[RSH]

Waar NS wel “macht” en invloed op heeft, zijn de criteria in de aanbesteding en de zwaarte / factor die aan afzonderlijke criteria wordt gehangen. Als daar bewust mee omgegaan wordt, is die invloed van NS op het resultaat van de aanbesteding juist weer niet zo beperkt.


E: zie in het artikel zelf al de opmerking over score op financieel vs kwaliteit.

[Reactie gewijzigd door RSH op 10 februari 2026 08:40]

[DaRealRenzel]

Zolang de overheid het niet voor mekaar krijgt in eigen tuin te voldoen aan de eigen opgestelde standaardisaties en ' pas toe of leg uit' eisen, heeft een dergelijk verbod dus gewoon nul nut.

[Rasael]

Marktwerking. Tijd voor een tarief op Amerikaanse IT, of beleid met tanden.

[Reactie gewijzigd door Rasael op 10 februari 2026 08:17]

[Ablaze]

Op zich inderdaad wat krom, dat we Chinese auto's die overheidssubsidie hebben gehad van Xi tot wel 40% belasten, maar Amerikaanse techbedrijven die tientallen tot honderden miljarden dollars subsidie hebben gekregen niet.

[tweazer]

Tijd voor accijns en dubbele belasting voor IT buiten de EU ...

[justlikethat]

Niet kritisch wordt in de praktijk vaak heel snel wel kritisch, dat weten we allemaal.

Ik zou verwachten dat Europese organisaties er alle aan doen om "ons geld" te besteden binnen onze eigen grenzen. Voor 400 miljoen euro kun je heel veel mensen aan het werk zetten en hele mooie dingen doen. En het zou niemand verbazen als er ook nog een paar miljoen 'meerwerk' of 'onvoorziene kosten' worden gemaakt.

Er speelt naast de toenemende afhankelijkheid van een USA organisatie dus ook het verzwakken van de eigen economie. Dat lijkt niet zo gewenst...toch? Het lijkt mij dat dit alsnog moet worden gestopt.

[HollowGamer]

Bij de overheid is het ook normaal dat goedkoop vaak duurkoop wordt. Dus gok ook dat die 400 miljoen gaat groeien naar 500 miljoen, zoals je inderdaad aangeeft.

Het blijft gek dat er bestuurders zitten en CEOs/leads, die dus hierop volwaardig ja stemmen. Misschien leven die toch te veel in hun eigen wereld? Zij zien het meer als goedkoper, maar denken vaak totaal niet aan langer termijn.

Daarnaast vind ik 400 miljoen wel erg veel geld voor dit soort systemen, zeker als ze volgens de NS niet kritisch zijn. Dan kost dus de rest 2 miljard?

[Reactie gewijzigd door HollowGamer op 10 februari 2026 08:58]

[DaRealRenzel]

400 miljoen is voor de maximale contractperiode van 12 jaar. Dus het gaat hier om 33 miljoen per jaar. De systemen waar het hier om gaat draai je niet effetjes op een rackservertje. Je kan beter even de aanbesteding doornemen, zodat je ook weet waar je het over hebt.
Aangezien de winnende partij de goedkoopste offerte had, was bij KPN blijven dus nog duurder geweest.