Gemeente Amsterdam wil afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven verminderen

De gemeente Amsterdam wil minder afhankelijk zijn van Amerikaanse techbedrijven. In haar digitaliseringsstrategie laat de gemeente weten dat zij de komende jaren steeds meer Amerikaanse diensten wil vervangen door Europese alternatieven.

Amsterdam wil dit jaar onder meer een pilot gaan draaien met Nextcloud, waarbij een groep van honderd medewerkers de Duitse opensourcesoftware gaat gebruiken als alternatief voor Microsoft Office. Dat schrijft de gemeente in haar Meerjarenstrategie Digitale Autonomie. Op basis van deze pilot wordt onder meer bepaald in hoeverre het haalbaar is om over te stappen en of Nextcloud een volledige vervanging kan zijn voor Office of slechts gedeeltelijk.

Daarnaast wil de gemeente onderzoeken of ze een deel van haar cloudopslag bij een Europese leverancier kan inkopen. Momenteel heeft Amsterdam een contract met Microsoft voor het afnemen van 226TB aan opslagcapaciteit op SharePoint, maar dat is niet voldoende. De inkoop van extra opslagcapaciteit verloopt nu ook via Microsoft, maar de gemeente wil dat in het vervolg mogelijk bij een Europees bedrijf inkopen.

Op de langere termijn, namelijk binnen vijf jaar, wil de gemeente dat minstens 30 procent van de gebruikte cloudopslagdiensten en applicaties ondergebracht zijn bij Nederlandse of Europese leveranciers. Ook moeten alle bedrijfskritische processen dan draaien op platforms van dergelijke bedrijven. Binnen tien jaar wil Amsterdam geen gevoelige gegevens van inwoners meer onderbrengen op cloudplatforms van Amerikaanse partijen. Momenteel gebruikt de gemeente nog volop Microsoft Azure, maar Amsterdam wil uiteindelijk grotendeels verhuizen naar alternatieven als een 'Rijkscloud', waaraan de Nederlandse overheid nu werkt.

Nextcloud
Nextcloud

Door Kevin Krikhaar

Redacteur

03-02-2026 • 18:11

58

Reacties (58)

Sorteer op:

Weergave:

Ik kan je vertellen (de gemeente is een klant, en wij leveren open source) dat hier ook echt iets mee wordt gedaan :) .
Ik denk dat (al is het maar een experiment) helemaal zo slecht nog niet is. Wel hilarisch dat Amsterdam, toen ik er vorig jaar nog werkte midden in de transitie naar teams/SharePoint zaten om daarna de eigen servers te kunnen afschalen.
Zoiets wordt niet in een maand besloten, dat zal wel een jarenplan zijn geweest.. zoals wel vaker met it projecten en overheid. Ook dit plan is niet dit jaar uitgevoerd, maar gok dat het ook zo jaren duurt.
Inderdaad, mij is imiddels wel bekend dat plannen maken gelijk kan staan aan "we zijn ermee bezig", zodat dat vaak een soort dooddoener is op een vraag ernaar... om het dan een jaartje of wat misschien in te voeren. :) Vrij standaard in management/directie lagen.

[Reactie gewijzigd door punishedbrains op 3 februari 2026 18:31]

Wel hilarisch dat Amsterdam, toen ik er vorig jaar nog werkte midden in de transitie naar teams/SharePoint zaten om daarna de eigen servers te kunnen afschalen.
Mooi dat je dit even aanstipt. _/-\o_

Politici en consistentie, dat gaat niet vaak samen in dit soort situaties.
Ja, zeker een gemeente als Amsterdam. Die moet pionieren op dit vlak. Dat weegt op tegen alle risico's die een gemeente heeft, want als ze iets kunnen is het IT as a service al lekker op de rit krijgen, dan moet alles custom inkopen en knopen vast goed komen.

Natuurlijk niet, of leg de rekening en risico bij de aanbieder, maar geen aanbieder die dat wil doen. Guess why? Omdat het economisch een ramp gaat zijn.

/remind me in 2 years about this project and grab a drink ;)
Toch lijkt dit al langer voorbereid te zijn en komt dit niet helemaal uit de lucht vallen, ze hebben immers ook bijgedragen aan het "Mijn bureau" (OpenBSW) initiatief samen met MInisterie van BZK, Digilab, Rijksoverheid en VNG-Realisatie.

Zie, onder andere: https://minbzk.github.io/mijn-bureau/
Mijn Bureau is een suite met samenwerksoftware voor de overheid, publieke sector en bedrijven.

De Mijn Bureau suite wordt ontwikkeld in samenwerking tussen verschillende partijen in Nederland onder regie van het Open source project van het Rijksbrede programma Beter Samen Werken: OpenBSW. De focus van dat project is op betere samenwerksoftware voor de Rijksoverheid. Dat waarmaken kunnen en willen we echter niet alleen. Daarom zoeken we actief de samenwerking met andere overheden, organisaties, bedrijven en ontwikkelaars.

Samen met Frankrijk en Duitsland onderhouden we een Europese suite van samenwerksoftware. Mijn Bureau is de Nederlandse implementatie daarvan.

We gebruiken bewust componenten die we met veel verschillende partijen delen. Zo spreiden we de risico’s en delen we de investeringen.
Wat een achterhoedegevecht. Ze hebben er nooit over nagedacht maar nu alleen omdat Trump er zit is alles wat Amerikaans is voor deze mensen in hun deugbubbel ineens de grote vijand.
Trump is de versneller. Allesbehalve een achterhoede gevecht, dit is de nieuwe realiteit.
Open source is de oplossing die niet werkt.
Trump is een onberekenbare, egoïst. Onbetrouwbaar.
Wellicht een goed idee als je wat vaker het nieuws volgt uit betrouwbare bronnen, dan begrijp je misschien waarom veel mensen, bedrijven en overheidsinstanties zo min mogelijk afhankelijkheden willen van Amerikaanse diensten.
Heeft niets met vijand te maken. Trump en zijn beleid heeft (waarschijnlijk onbedoeld) een pijnlijke realiteit blootgelegd. We zijn met z'n allen veel te afhankelijk van Amerikaanse tech. En stiekem wist iedereen dat wel, maar tot nu toe had iedereen zoiets van 'ach joh, wat kan er nou gebeuren'. Nou, dit dus.

Je krijgt een figuur als Trump aan de macht die elk groot tech bedrijf in z'n zak heeft en dan is je digitale infrastructuur ineens onderdeel van een politiek spelletje, en dat moet je niet willen als overheid (klein of groot). Iets met een put en dempen enzo.
Het is een zeer impopulaire mening hier, maar ik ben het ermee eens. Iedereen roept maar dat we zsm naar Europese alternatieven moeten.

Men vergeet even voor het gemak dat er al bijna 18 jaar aan ontwikkeling en vele miljarden investering in deze grap zit. Maar we gaan met zn allen eventjes aan de Europese alternatieven.

Even een hyperscaler cloud bouwen en concurreren met de Amerikanen op hardware inkoop, mensen omscholen, even wat data en applicaties migreren, zo gepiept met de competente mensen van de graai multinationals zoals Capgemini toch?

Dit is nou echte paniekzaaierij. Het is echt gekkenwerk.
Gast een gemeente heeft geen hyperscaler cloud nodig :') Als een gemeente 1 vol rack aan apparatuur nodig heeft is het veel. Paar servers, opslag, backupje, misschien verdeeld over 2 locaties als je het goed wil doen. Zeg dat het 2 racks zijn in 2 verschillende datacentra in Amsterdam. Je doet nu net alsof de gemeente Amsterdam een eigen fucking DC en petabytes aan opslag verdeeld over de hele wereld nodig heeft.

Wat pas gekkenwerk is is om de hele digitale infra van een gemeente in de cloud van Amazon te gooien met allerlei ingewikkelde constructies, terwijl ze echt niet meer nodig hebben dan een paar servertjes en applicaties.

En zelfs als je ECHT hyperscale shit nodig hebt dan zijn daar prima Europese alternatieven voor te vinden.
Wel de diensten van een hyperscaler. Een beetje compute en data opslag is zo geregeld. Het gaat om de dienstverlening eromheen.

Men spreekt hier steeds alleen maar over data opslag. Dat is 2% van het probleem.
Enige echt boeiend is volgens mij Active Directory en Office 365 spul, azure deployments kan je mits goed uitgevoerd makkelijk overzetten naar een andere cloud (of een vm/vps want gemeente).

Nee, een gemeente heeft big tech niet nodig.
Ik denk dat jij vooral overschat wat een beetje gemeente aan dienstverlening nodig heeft. De applicaties die gemeentes draaien zijn allemaal al Europees en custom, ze hebben alleen een plek nodig om te draaien. Dat kan overal zijn. Overzetten van een AWS naar een OVH doet een beetje goede IT partij met 2 vingers in z'n neus.
Nee, dat gebeurd niet zsm en "eventjes". Maar je moet wel een begin maken anders wordt je nooit zelfstandig en kom je ook nooit los van de complete afhankelijkheid van big tech uit de VS.

De hele overheid is daar nu zo corrupt als het maar kan als je het nieuws een beetje volgt en de "Magnificent 7" blijken allemaal de ruggengraat van een gummy beer te hebben want ze overspoelen Trump met giften (of steekpenningen, net hoe je het wilt noemen) en steken hem voor alles een veer in zijn kont.

Daar wil je als Europa helemaal niet afhankelijk van zijn.

[Reactie gewijzigd door kazuka op 3 februari 2026 18:54]

Precies, het zijn vreemde katten sprongen. Ik begrijp ook niet wat voor problemen Amsterdam met Trump zou moeten hebben. Ze kunnen zich beter zorgen naken over echte dictaturen zoals China. Daar zijn we ook totaal afhankelijk van.
Paniekzaaierij? Dit is een probleem dat zich over het laatste decennium heeft aangekaart, dit is iets wat al lang broed, en waar al lang over nagedacht wordt. Hoe kun je als iemand die voor het beste van Nederland is (ben jij dat?) zeggen dat we maar compleet afhankelijk moeten blijven van een staat aan de andere kant van de wereld. Daarnaast, je benoemt de 20 jaar aan ontwikkeling van Microsoft etc, maar denk je dat de opensource wereld in die tijd heeft stilgestaan? Op tal van services van Microsoft, zoals bijvoorbeeld Office, zijn nu al prima alternatieven beschikbaar die allemaal gratis en opensource zijn, ik gebruik zelf bijvoorbeeld Libreoffice al een tijd en ben er zeer tevreden over, deze wordt in landen als Spanje en Frankrijk op veel plekken zoals scholen en gemeentes al ruim ingezet.

Ik vind het eerder getuigen van iemand die compleet onder een steen leeft dat je hier de ernst niet van in ziet.

En Microsoft en Amazon etc zijn overigens geen 'graai multinationals'? Je hebt een aparte mindset.
Het hoeft ook niet hetzelfde te kosten. Als we in een handelsoorlog raken met Amerika gaan de prijzen voor hun diensten ook omhoog. En dat is onvermijdelijk. Vroeg of laat komt Trump wel tegen een echte rode lijn aan (zoals Groenland al bijna was).

Bovendien kunnen we ook wel zonder sommige functionaliteiten. Een heleboel van die dingen als in Azure AD Purview etc zijn vooral BOFH beperkingen die je niet echt nodig hebt. Kan je wel een tijdje zonder (en ja ik werk zelf in security maar veel van die dingen zijn echt moeilijk doen om het moeilijk doen).

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 3 februari 2026 19:38]

Heeft niets met deugen te maken, maar met een idioot die op elk moment de stekker er voor ons uit kan trekken.
Binnen X aantal jaar hebben we misschien problemen met andere Europese landen ... en is de VS weer onze grote vriend.
Goede zaak. Nextcloud is een prima alternatief voor veel cloud diensten zolang je het onderhoud onder brengt bij een partij die er verstand van heeft. Ik denk dat menig IT partij er goed aan zou doen om Nextcloud in hun aanbod op te nemen, want die vraag zal nog veel groter worden de komende jaren. In Duitsland is het al booming.
Exact, biedt ook weer kansen aan lokale/regionale of landelijke partijen om ondersteuning te bieden in Nectcloud. Goed om te lezen dat het al booming is de thuismarkt.
Nee dat is het niet. Want hoe ga ik mn authenticatie/autorisatie doen? Met welk Europees alternatief kan dat? En hoe ga ik mijn hele geïntegreerde IT daar naartoe migreren?

[Reactie gewijzigd door Carnifexje op 3 februari 2026 18:30]

Authenticatie/autorisatie is nogal een breed begrip, wat bedoel je precies? Nextcloud heeft echt zal authenticatie mogelijkheden, en ook zat mogelijkheden voor custom plugins en dergelijke.

Verder lijkt me dat vooral een probleem dat gespecialiseerde IT bedrijven mogen uitzoeken, no?
Wat is het alternatief ? Stil blijven zitten?

Of creëer je met het weggaan van US service een nieuw EU gat , waar regionale/landelijke partijen in kunnen springen om dit soort problemen op te lossen.

ik ben voor dat laatste
Ik zit zelf naar Ksuite uit Zwitserland te kijken als alternatief. Is iemand daarmee bekend?
Ik heb er even naar gekeken maar ondanks dat er een 'free' optie zou zijn, krijg ik elke keer bij het aanzetten van de suite een betaalscherm voor mijn neus.

Nou heb ik geen problemen om er voor te betalen, maar ik wilde het eerst proberen. En als ze beloven dat het gratis is terwijl dat niet is, geeft me dat ook niet bepaald een goede indruk.

Ik ben benieuwd of het jou wel lukt. Misschien dat ze mijn account als bedrijf bestempelen ofzo, ondanks dat ik een oude gmail box had gebruikt om me aan te melden. Op zich klinkt het wel interessant.

Wel moet ik zeggen dat de bedrijfsleiding nogal anti-anonimiteit is: Wikipedia: Infomaniak , dat baarde me ook zorgen.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 3 februari 2026 19:09]

Ik vind dit een enorm goed initiatief , waarbij een hele grote gemeente het voortouw neemt.

Laat de pilot maar uitwijzen of nextcloud een waardig alternatief is. Ik hoop zelf van wel en dat daarna ook andere gemeenten gaan volgen.

En ja, er zullen allemaal wel bezwaren opgeworpen worden, (gebruikersadoptie, hogere migratie kosten,

het belangrijkste is dat men gewoon begint hiermee en in de pilot tot doel heeft om te toetsen of dit werkt..
Goed dat ze gaan experimenteren ermee maar weet iemand hoe ze binnen de gemeente met deze oplossing data security willen gaan waarborgen voor de dingen die ze doen met de nextcloud suite?

In Microsoft 365 is Purview de way to go, wil je van Microsoft af zal je ook daarvoor een europees alternatief moeten zoeken (als dat er al echt is vanuit europa)

[Reactie gewijzigd door HKLM_ op 3 februari 2026 18:23]

9/10 die M365 heeft, heeft geen purview.
Dat is niet helemaal waar, het heeft een enorme vlucht genomen zeker met de intrede in AI en een hoop gemeenten maken gebruik van Purview om oa aan archivering etc te doen en een hoop zijn er momenteel mee bezig.

Ik weet niet of de gemeente amsterdam het gebruikt maar op hun schaal verwacht ik het eigenlijk wel een beetje #aanname

[Reactie gewijzigd door HKLM_ op 3 februari 2026 18:40]

Purview is nogal opgeklopt. De meeste beperkingen zijn veel te ruw en geven veel false positives. Waardoor je SOC overstroomd wordt met cases, gebruikers geblokkeerd worden in dingen die ze moeten doen enz. En veel functies zoals het herkennen van datatypes bijv. sofinummers zijn ook in zat andere produkten voorzien. Het is enorm veel werk om alles in te richten zo dat het je organisatie niet overstroomt of enorm in de weg zit in het dagelijks werk, en ik geloof niet echt dat het al die moeite waard is.

Het enige dat ik er echt interessant aan vind is het zero-trust cloud gebeuren ("Customer Key" zoals Microsoft dat noemt) maar daar zitten ook heel veel haken en ogen aan waardoor we het zelf niet eens gebruiken. Idealerwijs zou je daar je M365 instantie mee kunnen laten hosten door microsoft terwil zij daar geen enkele toegang toe hebben omdat alleen jij de encryptiesleutel hebt.
5-10 jaar is toch veel te lang voor dit. 10 jaar geleden was Trump nog niet eens in zicht, en hoorde de UK nog bij de EU, dachten we niet na over een pandemie, en kostte een huis in Amsterdam de helft van nu.
226TB zal een aardige rekening zijn. Maar die rekening was vele malen goedkoper als ze het gewoon zelf gehost hadden met nog 1 of 2 duplicaten elders.

Op zich klinkt overstappen naar Nextcloud leuk, maar ik blijf het toch nog wel meer een pakket voor kleine projecten en teams vinden. Als je eenmaal groeit dan mis je toch wel features, snelheid en gebruiksgemak. En dat is ook een beetje het probleem momenteel. Men wil wel van de diensten af, maar er zijn niet echt grote alternatieven meer over. En dat zelf weer ontwikkelen kost veel tijd.
Als je Nextcloud op serieuze en adequaat afgemeten hardware draait vind ik het best een serieus te nemen pakket persoonlijk.
Op welke fronten mis je concreet dingen en snelheid?
Voor mij is het echt wel een gouden standaard als je dingen echt zelf wil doen en zo'n Google/MS-esque cloud omgeving nodig hebt.

[Reactie gewijzigd door Polderviking op 3 februari 2026 18:41]

Valt wel mee, je krijgt 1TB per medewerker in microsoft 365 en ze zullen wel meer dan 226 medewerkers hebben. Wij hebben op het werk veel meer en geen problemen mee. Tenzij ze iets in het contract bekonkeld hebben dat ze hier apart voor betalen?

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 3 februari 2026 19:18]

Goede start nu andere gemeentes nog, bedrijven voorbeeld nemen maar vooral de overheid. Hier moet overheid ook gewoon voortouw innemen

Als je kijkt naar MS hun diensten zijn ook wel erg duur en je zit er ook in bepaalde gevallen aan vast met verplichte "afname".

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn