Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 23 reacties

KPN wil lokalisatie van apparaten met lora-zenders via driehoeksmeting na de zomer mogelijk maken. Het bedrijf heeft met zijn lora-netwerk inmiddels dekking in grote delen van het land waaronder de Randstad. In juni moet landelijke dekking een feit zijn.

KPN noemt lokalisatie via een driehoeksmeting een van de belangrijke toepassingen van lora via zijn netwerk. Dit moet mogelijk zijn vanaf het derde kwartaal van dit jaar en wordt momenteel getest in het Franse Marseille, zegt Jacob Groote van KPN. Met lora kan de positie van sensorapparaten zo tot op tien tot dertig meter nauwkeurig worden bepaald.

Jasper Snijder, directeur New Business bij KPN, maakte donderdag bekend dat het lora-netwerk van het bedrijf dekking heeft in het grootste deel van Noord- en Zuid-Holland en in delen van Utrecht, Noord-Brabant, delen van Groningen, het noordelijk deel van Zeeland en de regio Eindhoven. In juni moet het hele land bedekt zijn. Er zouden al een miljoen apparaten werken of gewerkt hebben op het netwerk. Gebruikers kunnen kiezen of KPN alleen het doorgeefluik van ruwe data is of dat de data al voorbewerkt wordt op servers van het bedrijf.

KPN noemde als voorbeeld het bijhouden van de gezondheid van koeien door apparaatjes met allerlei sensors in de koe te stoppen. Die data kan vervolgens gekoppeld worden aan bijvoorbeeld weergegevens met melkproductie, om zo verbanden te ontdekken. Maar ook experimenten met dijkbewaking, het aansturen van straatverlichting, het bijhouden van gegevens van draaisnelheid van een windturbine, het lokaliseren van een fiets, of bijhouden hoe vol afvalbakken zijn. Dit laatste wil Schiphol bijvoorbeeld doen, evenals het bijhouden van de accustatus van mobiele start- en landingsbaanverlichting.

lora afvalsensorLinksonder: afvalsensor met lora-zender, inclusief batterij. Groene sensors: bestaande m2m-sensors die via gprs data verzenden zoals toegepast in afvalbakken in Schiedam van Mic-o-Data

KPN gaat geld vragen voor toegang tot het netwerk. Op dit moment moeten gebruikers uitgaan van een bedrag tussen de 4 en 12 euro per jaar per apparaat, afhankelijk van hoe vaak een up- of downlink nodig is. Voor de duurste versie komt het dan neer op enkele honderden berichten per dag tot enkele per jaar voor de goedkoopste.

Volgens KPN is het doel dat lora ook onderdeel wordt van de 5g-standaard, die in 2020 gereed moet zijn. In Nederland zet Vodafone in op Narrowband IoT in samenwerking met Ericsson. KPN denkt dat lora nu het meest praktische protocol is omdat Narrowband IoT pas nu in hardware geïntegreerd wordt en het hele ecosysteem nog gemaakt moet worden. Volgens KPN zal dat pas vermoedelijk rond 2017 een feit zijn. Een ander bekend lpwan-protocol Sigfox is volgens KPN niet flexibel genoeg en ondersteunt ook geen tweewegcommunicatie.

Meer informatie over lora staat in een achtergrondartikel dat Tweakers onlangs publiceerde: Low-powernetwerken in wording - lora: het ultieme tweakersnetwerk?

babblerVoorbeeldsysteem van Babbler.io: een sensor die meet of een container open geweest is tijdens transport. Tot nu toe alleen uitgerust met bluetooth, nu ook met lora.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (23)

Ik was vandaag bij het evenement waar dit artikel uit voortkomt. Uiterst inspirerend!

LoRA biedt heel veel mogelijkheden voor IoT toepassingen waarbij sensors geen vaste aansluiting op het elektriciteitsnet nodig hebben en je wilt dat een sensor jarenlang (tot wel 15 jaar) kan communiceren met jouw applicatie/platform/infrastructuur.

Het gaat niet alleen om koeien of vuilnisbakken maar ook om sensoren die flow, temperatuur en samenstelling van (afval)water kunnen doorgeven of sensoren die het mogelijk maken om dynamisch verkeersmanagement te sturen op basis van omgevingsfactoren of informatie uit connected cars. En zo kan iedereen nog wel een dozijn toepassingen bedenken.

LoRA maakt (voorlopig) overigens gebruik van de 868 MHz band en die is vrij beschikbaar. Ook onze domotica zit op die band. Benieuwd hoe dat gaat in de toekomst :)
Ik heb zelf het vermoeden dat die band minstens even overvol wordt als 2,4ghz, zeker aangezien het op afstand uitlezen van dit soort data vanaf meer dan een kilometer gebeurt. En er dus redelijk veel apparaten over jouw zender en ontvanger zitten. (niet alleen de buren maar een hele wijk/ een heel dorp)

[Reactie gewijzigd door Kevin1Smid op 7 april 2016 19:24]

Maar dat is met lora geen probleem aangezien er maar enkele pakketjes per minuut of zelfs per dag gaan in tegenstelling tot wifi waar er duizenden per seconden kunnen gaan.
Ja maar dan moet je er ook rekening mee houden dat je misschien 10 WiFi apparaten hebt in bereik, maar misschien wel 500 tot 1000 LoRa apparaten; lijkt me?
Een volle prullebak hoeft echt niet iedere minuut een signaal te geven. 4 keer per uur zal ws volstaan. Op het Gsmnet zijn ook zo'n 20 miljoen+ telefoons (+ nog wat andere apparaten) aangesloten die af en toe even checken. Zolang we niet allemaal tegelijk bellen of internetten gaat dat goed.
Ja, en die 10 wifi apparsten houden constant contact en vragen de hele tijd gegevens of houden verbindingen in stand. Een lora pparaat zal misschien 1kb-100kb per uur doorsturen. Hierdoor is de totale belasting een stuk lager.
Moet je straks eens zien wat er gebeurd als wij allemaal afhankelijk zijn van die zenders, verkeerslichten, auto's, domotica.

Wordt straks kinderlijk eenvoudig om de boel in de war te schoppen als we die band maar weten te storen. Och waarom die band storen je kan ook gewoon de hele range in de war schoppen.

En een RF signaal jammen is kinderlijk eenvoudig.
Ik vraag mij af hoe jij verwacht dat wij 'afhankelijk' worden van die zenders. LoRa is voor beheer en dataverzameling doeleinden interessant, maar kritische systemen worden, gezien eerder genoemde nadelen (open netwerk, stoorbaar etc.), natuurlijk nooit volledig afhankelijk hiervan.

Auto's met LoRa zal nooit zijn om ze aan te sturen. Wellicht om ze terug te vinden als ze gestolen zijn, of om dynamische verkeersregeling toe te passen. Zodra dit niet werkt omdat de auto niet uitzendt, of het verkeerslicht verstoord wordt, werken gewone verkeersregels nog prima.

Daarnaast is het geval dat netwerkverkeer van een LoRa device encrypted wordt verzonden (bron: https://www.lora-alliance.org/What-Is-LoRa/Technology). Je kunt het signaal dus plaatselijk verstoren, maar inhoudelijk beÔnvloeden is een stuk lastiger. Zo lastig wellicht dat je jezelf moet afvragen of het het wel waard is.
Als je het signaal verstoord kun je het encrypten met alle algoritmes wat je wil. Maar als ik je signaal verstoor zal het nooit en te nimmer aankomen. Het gaat mij niet om het hacken, wat gerust ook wel zou kunnen, want niets is onfeilbaar. Maar om het jammen van het signaal.

Zodoende dat als ik een jammer onder je auto plak met een neodynium magneet vind jij je auto dus gewoonweg nooit meer terug.

Ook is het gewoon bij mensen dat als iets er is waar je iets aan kan herleiden, dat er paniek ontstaat dat als het er niet meer is.... Chaos theorie.
Wat een eigenaardige voorbeelden geeft de KPN.

Het is voor een boer een boerenfluitje van een cent om de melkproductie per koe te monitoren en te koppelen aan van alles en nog wat; als je een sensor nodig hebt om de positie van een dijk te bepalen heb je wel wat anders om je druk over te maken want dan is die compleet weggespoeld; de straatverlichting wordt nu ook al 'aangestuurd', of zijn er nog dorpen waar de gaslantaarns met de hand worden aangestoken; het pas legen van een afvalbak als die vol is, is alleen nuttig in wijken waar ze zelden vol zijn, anders moet je de vuilniswagens toch op een vaste routeplanning zetten.
En jij praat alles weg met hele rare redeneringen.

LoRA is niets anders dan een zuinige en long range communicatie protocol. Iedereen (dus ook boeren, dijkbewaking, verlichtingbeheerders) die devices op afstand willen beheren, kunnen dit via LoRa doen. Het is een alternatief voor 4G of fixed verbindingen. Deze zijn in veel gevallen veels te krachtig of energieslurpend. Voor een simpele status als waterpeil doorgeven is LoRa genoeg.

Wat betreft je afvalbak voordeel: steden zijn al bezig met dynamische routes. Op dit moment gebeurt het nog met 4G simkaarten.
Inhoudelijk reactie: vaste routes zijn inefficiŽnt omdat bepaalde containers niet zo vaak worden gebruikt. Zo simpel is het. De ene wijk bestaat uit meer bewoners dan de ander.
Business case: 1x per 2 weken een container legen ipv 1x per week halve container legen is stukken beter. Als dit 25% van de containers in je stad zijn, dan bespaar je daarmee aanzienlijk veel kosten. Minder brandstofverbruik; en minder personeel nodig.

[Reactie gewijzigd door Relief2009 op 7 april 2016 17:56]

het pas legen van een afvalbak als die vol is, is alleen nuttig in wijken waar ze zelden vol zijn, anders moet je de vuilniswagens toch op een vaste routeplanning zetten.
Je kunt het ook andersom zien: een container kan ook geleegd worden voordat de vuilniswagen langs komt volgens de vaste routeplanning. Je ziet vaak genoeg vuil naast een container staan omdat die vol is. Als je middels dynamische routeplanning zwerfvuil kunt minimaliseren is dat al bijna een business case op zich.
LoRa signalen kun je makkelijk verstoren (en doen dat zelf als het te druk wordt).

Leuk om mee te klooien als consument, maar zou er niet afhankelijk van willen zijn als bedrijf.
Dan sturen ze het signaal een paar seconden, minuten, uren of dagen later. Ik denk dat je niet snapt waarvoor LoRa bedoelt is. Niet voor belangrijke zaken. Als je een paar dagen op een signaal hebt gewacht ga je eens kijken waarom je vuilnisbak niets meer wil zeggen. En als iemand nu LoRa wil storen, tja, je vraagt je af waarom en als het weken doorgaat peil je de stoorzender uit en stuur je de politie langs.
En dan ? Het is een licentievrije band, De Politie kan je niets maken als je dit signaal verstoort anders dan "ethervervuiling" echter het verstoren door het dupliceren van eerder verzonden berichten is geen vervuiling.

Ik zie hier echt toekomst in, sterker nog ik ben het al aan het ontwikkelen. Een berichtje sniffen, en dat gedurende een aantal weken her-uitzenden. Heerlijk lijkt me dat.
Hoe kom je hierbij? Bron graag :)

Leuk om te klooien als consument? Dit is juist bedoeld voor het bedrijfsleven.

[Reactie gewijzigd door Relief2009 op 7 april 2016 17:42]

Hoe is het een misdrijf?
De LoRa frequentie is vrij, je mag dus storen wat je wilt, het is geen misdrijf. De politie heeft er dus helemaal niets mee te maken.

Jammer voor de vuilnisbakken die hier last van hebben, maar je kan er niet echt veel tegen doen.
it's not rocket science.
The Things Network en KPN LoRa gebruiken 3 "sub"banden van 125kHz. Als een lora device een bericht uitstuurt ontvangen ALLE lora gateways (zowel public als private) deze op en proberen deze te "ontsleutelen". Dan komen een aantal gateways er dan natuurlijk achter dat het lora berichtje niet van hun is, in die tijd is deze spreading factor (deel van 1 van de 3 banden) bezet voor eigen devices.

Wij kiezen om i.p.v drie stuks 1920 "sub"banden te gebruiken. En mooie bijkomstigheid is dat meer en meer lora device bouwers ervoor kiezen om met de lora chip toch heerlijk op het Sigfox netwerk te koppelen want dat kan en mag gewoon.
Deels vanwege de lagere kosten, deels vanwege het grote netwerk. 1 contract, 1 api access voor al je devices, wel zo makkelijk:)
Is het nou lora of Iora? :)
Dat moest ik ook Googlen, het is Lora.

OT: Wellicht interessant iets voor mijn werk, waar wij 1 of 2 keer per dag een getalletje uit onze remote machines willen hebben.
Weer zo'n marketing hipe.. waarbij in de achtergrond je data verzameld wordt en verkocht wordt.
Nee dankje, daar doe ik niet aan mee.
En fijn op dezelfde band als domotica , wat nog als crap beveiligd is..
waar ze bij Tweakers en KPN weleens op mogen letten is de tweewegcommunicatie!
het lijkt me niet zo moeilijk toch om al lang te zien dat we dit op SIGFOX wel hebben..... pas anderhalf jaar hoor, maakt verder niet uit hoor.

We hebben partijen met GPS trackers waar ze over SIGFOX de GPS aan/uit zetten.
Vuilnisbaksensors waar ze de frequentie/interval over SIGFOX kunnen aanpassen.
We hebben miljoenen rookmelders en alarmsystemen live door Europa.

en niet flexibel......we ondersteunen bijna ALLE chipsets en dus ook Semtechs lora chipjes. Kom gewoon een keer met ons praten op een makersday of partnersdag en je merkt wel wie flexibel is:)

just my 2 cents
mooie KPN pricing. Daar word je toch vrolijk van....
Duurder dan simkaarten, best knap nietwaar.
En verplicht dure Semtech chips moeten afnemen vs een Atmel SoC van 80 cent....

LoRa listprices : starting at §12,- per year per device
Listprices are designed for requests up to 1000 devices
Recurring costs
One-off costs
Setting up client account:
• §1495,-
Testing & Certification:
• For Testing & Certification of the LoRaWAN™ devices we refer to the officially
acknowledged test houses of the LoRa Alliance.
Out of Bundle prices:
• Uplink: §0,001 p. message (=250
messages for §0,25)
• Downlink: §0,004 p. message
(=62 messages for §0,25)
• Geolocation: §0,001 p. message
(=250 messages for §0,25)
Price per Application ID:
• §35 p. month
Specifications
• Bundle costs, out of bundle costs and application costs will be
billed on a monthly basis
• Bundle limits are monitored per device
• Bundles can be canceled - after the contract period is finished- on
a monthly basis

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Nintendo Switch Google Pixel Sony PlayStation VR Samsung Galaxy S8 Apple iPhone 7 Dishonored 2 Google Android 7.x Watch_Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True