Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 68 reacties

ASML heeft de kracht van de lichtbron van euv-machines opgeschroefd tot 130W en een machine heeft bij een klant een uptime van 70 procent in een maand bereikt. Dat meldt ASML bij de bekendmaking van zijn kwartaalcijfers.

Er zijn nu acht NXE:3300B-systemen op basis van euv-technologie in gebruik bij klanten en meerdere daarvan hebben nu een uptime van 70 procent in een week getoond. De klanten houden marathontesten met de NXE:3300B-machines. ASML ziet de vorderingen als een opmaat naar de inzet van volumeproductie. ASML meldde eerder dat een enkele klant met zijn  NXE 3300B-machine een uptime van 82 procent had behaald gedurende een week en eind dit jaar moet dat opgeklommen zijn naar 86 procent.

Tegelijkertijd benadrukt de fabrikant van machines voor chipproductie dat klanten evalueren hoe ze de bestaande immersielithografiemachines tot het uiterste kunnen inzetten. De uitkomst daarvan, versus het moment waarop de euv-systemen productierijp zijn, bepaalt wanneer euv-machines ingezet worden voor productie op grote schaal, zegt ASML-ceo Peter Wennink.

ASML is verwikkeld in een race tegen de klok om de euv-machines gereed te maken voor productie. Misschien gaan fabrikanten die inzetten voor een deel van de 10nm-productie van chips, maar het streven van vrijwel alle chip-fabrikanten is in ieder geval de 7nm-productie via euv te laten verlopen. Vooral de uptime, de sterkte van de lichtbron en het aantal wafers dat de machines kunnen afhandelen moeten daarvoor omhoog.

De omzet van ASML kwam in het afgelopen kwartaal uit op 1,6 miljard euro, bij een winst van 370 miljoen euro. De omzet nam daarmee iets toe ten opzichte van vorig jaar, maar de winst daalde tegenover de 399 miljoen euro die ASML een jaar geleden behaalde.

De euv-machines maken gebruik van licht met een golflengte van 13,5nm, waarmee in een enkele stap de kleine structuren op wafers aangebracht kunnen worden, waar de huidige machines op basis van immersielithografie meerdere stappen voor nodig hebben. De verkleining van de structuren staat aan de basis van wat de Wet van Moore wordt genoemd.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (68)

Wellicht handig om te vermelden waar deze machines voor worden gebruikt, Ik ben toch best technisch onderlegd maar ik moest eerst het halve bericht doornemen om te bedenken dat het hier om een bepaald type chip-bak-oven gaat :)
Al zijn het juist niet de ovens. Die staan achter de lithografie machines in het proces.

De lithografie machines projecteren laagjes van de chip op een lichtgevoelige laag (foto-resist) die over de wafer is gelegd. Daardoor wordt deze op plekken waar het licht is gevallen hard. De nog zachte delen van de foto-resist worden weggehaald.
In ovens wordt vervolgens een heet gas over de wafers geleid. De samenstelling (en tijd dat de wafer in de oven ligt) van het gas bepaald welk materiaal en welke dikte het nieuwe laagje over de chip moet hebben.

Daarnaast zijn er nog meer productiestappen (bijvoorbeeld ion implantatie), maar die ken ik wat minder goed.
bijna goed!
sinds ik 19jaar geleden achter de steppers en ovens stond bij mijn afstuderen volgt het lithografie proces juist na het aanbrengen van een nieuwe laag.

Deze nieuwe laag kun je met een heet gas/plasma deponeren (plasma enhanced chemical vapor deposition) tot een dun laagje metaal bijvoorbeeld.
In dit metaal wil je dan sporen etsen, wat je dan bereikt door de foto resist aan te brengen, te belichten en deels weg te halen.
Door middel van etsen (nat of met een plasma) verwijder je het metaal op de plekken waar geen foto-resist aanwezig is, en voila, je hebt de sporen. Daarna wordt ook de harde foto resist verwijderd en ga je naar de volgende stap, bv een volgende laag of dopen/verontreinigen met p+ of n+ materiaal.
mooie weergave :
http://www.hitequest.com/Kiss/photolithography.gif
Oeps! Dat had ik dan denk ik verkeerd begrepen tijdens mijn college. Het was dan ook slechts de intro van het college over het design van photonic ICs (chips die werken met licht in plaats van elektrische signalen als carriers van de data en de bewerking ervan).

Wel weet ik dat er dit http://alexandria.tue.nl/openaccess/Metis244709.pdf artikel werd aangehaald. Dat beschrijft dat qua productie een relatief eenvoudig photonic IC in InP al 243 productie stappen heeft. Ik kan me niet eens voorstellen hoeveel stappen een high-end silicium IC (met makkelijk 10-20x meer lagen) nodig heeft om te produceren.

edit: taalfoutje

[Reactie gewijzigd door guzzo op 15 juli 2015 22:16]

Van wat ik begreep is het een machine die gebruik maakt van Extreem Ultraviolet Licht (EUV) om nog kleinere chips te maken en zo de concuerrent voor te blijven. Hoe het licht gebruikt wordt om kleinere chips te maken kon ik zo snel niet terugvinden. Dat is waarschijnlijk ook gewoon geheim op dit moment :D

Ik denk dat, met de grote technologie bazen uit China/Amerika dat het fijn is om een stapje voor te hebben.
Ik lees: "Chip bak oven"
Maar bedankt voor het extra stukje inzicht, nu is het wat duidelijker inderdaad. Opzich geen grote moeite om even in de kop te vermelden, ik was eigenlijk getrokken door de 70% uptime wat bizar laag klinkt.
70% klinkt inderdaad niet heel hoog, maar daarom is deze machine ook nog lang niet op ''consument niveau''. Ze zijn nu als het ware een alpha/beta aan het draaien bij ASML om de techniek klaar te stomen als partners zoals Intel en TSMC klaar zijn met hun 10 nm en 7 nm nodes.

Onthoudt dat dit een nieuwe techniek is en niet eentje die al jaren bestaat zoals de voorgangers van EUV lithografie. Immersion lithografie dat op dit moment nog gebruikt wordt om de huidige chips te ''bakken'' loopt tegen zijn fysische einde aan omdat de golflengte van het gebruikte licht te breed is voor het aantal nanometers dat de transistors breed zijn. NB. voor de 14 nm node van Intel moeten de lithografie machines meerdere malen over een silicone wafer gaan om het gewenste product te krijgen t.o.v. EUV lithografie dat het zelfde product in een kortere tijd kan produceren.

Intel heeft o.a. daarom ook zijn 10 nm node (cannonlake) uit moeten stellen en begint haar tick tock systeem langzaam te vertragen (elk jaar of een nieuwe architectuur op dezelfde node of een die shrink, waarbij de breedte van de transistors verkleind wordt.)

[Reactie gewijzigd door Jhonny44 op 15 juli 2015 09:02]

Ultraviolet licht heeft een veel kortere golflengte dan bijvoorbeeld rood licht, daarom kan een lichtstraal met een kleinere diameter bereikt worden en kunnen er dus kleinere chips ge-etst worden op een wafer.

Kijk bijvoorbeeld naar het verschil in lasers van een cd/dvd en een bluray disc, de cd/dvd heeft een rode laser en de bluray disc een violet laser, daardoor is het mogelijk om data dichter op elkaar te schrijven en dus meer data op een schijfje te krijgen.
Ik denk dat, met de grote technologie bazen uit China/Amerika dat het fijn is om een stapje voor te hebben.
ASML is 90% marktleider in de lithografiemachine productie. Het gaat er dus niet zozeer om "grote technologiebazen uit China/Amerika" voor te zijn (dat soort concurrenten heeft ASML immers niet).

Het punt is dat NXT (ook van ASML) zijn limieten heeft bereikt, en EUV (wat gebruikt wordt door ASML's NXE machines) nodig is om aan de nog hogere resolutie-vraag vanuit de markt te voldoen.

[Reactie gewijzigd door Engineer op 15 juli 2015 19:35]

Het is niet een chip-bak-oven, maar een "belichter". Dit apparaat belicht de kale wafers met het "patroon" van de chips die gemaakt moeten worden. Nadat de wafers belicht zijn worden met andere machines de onbelichte (of soms juist de belichte stukken) verwijderd waarna er weer een laag bovenop gelegd wordt. Dit apparaat is dus een klein maar zeer belangrijk onderdeel in het gehele proces. Alle andere machines werken meestal met chemische processen en hoeven niet zo nauwkeurig te zijn, maar deze machines zorgen voor de kleine details in de chips en bepalen dus de grootte van de chip. Hoe beter deze machines, hoe kleine de chips kunnen worden. EUV wordt gebruikt omdat dit licht een hele kleine golflengte heeft, en je dus hele fijne details kunt belichten.
Open een wafer komt een dun laagje foto gevoelige resist te zitten. Door daar een lichtpatroon op te schijnen treed daar een chemische reactie in op. Daarna wordt een deel van de vorige laag weg gehaald en begint het proces op nieuw. Zo word laag voor laag de chips op de wafer opgebouwd. ASML maakt het meest kritische deel van het process. De belichtingsmachine zelf en ja bij een 45mm chip mag een component maar 1,5 nm afwijking hebben, omdat anders de sporen op de chip niet goed aan sluiten.
Wellicht handig om te vermelden waar deze machines voor worden gebruikt, Ik ben toch best technisch onderlegd maar ik moest eerst het halve bericht doornemen om te bedenken dat het hier om een bepaald type chip-bak-oven gaat :)
ASML is dť Nederlandse Lays machine fabrikant... dus ik denk dat de OP er van uit ging dat wij techies wisten dat het om een dergelijke machine ging
De machine gaat deel uit maken van het productie proces dat wordt gebruikt voor de fabricage van halgeleider elementen die opeen worden gestapeld op bijv. een silicium wafer. een gezaagde plaat van Silicium en die wordt eindeloos geslepen en gepolijst en geŽtst

Juist deze machine zorgt tijdens een lithografie proces voor een soort gemaskerde laag die er later vanaf wordt ontwikkeld ( zeg net zoiets als de oude chemie tbv foto's en negatieven)
Juist omdat deze dimensies super klein zijn speelt de golflengte van het gebruikte licht een enorme rol.
Naast zijn omgeving want het gebruikte licht (EUV) extreen ultraviolet licht, dat is al bijna RŲntgen straling, kan zich niet verplaatsen in gewone atmosferische omstandigheden.
Daarom vind dat plaats onder Vacuum en een met waterstof gevulde omgeving.

De laag die na dat proces overblijft is een miniem deel van de structuur die je kan verontreinigen d.m.v. ionen implantatie ( vervuilen met geladen deeltjes , Boor, Antimoon, fosfor arseen ed)
zodat er een zeer klein spoortje overblijft wat elektrische eigenschappen heeft.
Dit ja, snapte er de ballen van :D
Wat ik vooral me afvraag is wat de uptime van de "oude" machines is. 70% klinkt best aardig, maar zeker niet goed. als je 30% van de werkdag niks doet krijg je ruzie met je baas.
70% uptime is ongeveer 5 van de 7 dagen (en nachten) draaien. Dus vanaf 0:01 AM maandag tot 23:59 vrijdag.

Ik denk dat als jij van 0:01 AM maandag tot 23:59 vrijdag werkt zonder pauzes je baas heel blij met je is - dan werk je 117 uur / week :)
Daar staat wel tegenover dat jij niet §70 mil hebt gekost voor je baas. Das n fikse investering die dus 30% langer duurt om terug te verdienen.

bron
waar je ook 7 van de 7 dagen kan werken ;).
als je volcontinue moet weken, zal je baas alles behalve blij zijn :+
Machines vergelijken met mensen heeft natuurlijk niet zo veel zin. Ieder uur dat zo'n apparaat stilstaat kost tonnen. Er staat dus aardig wat stress achter om de machines met 100% uptime te draaien.

Zo hebben alle onderdelen een verwachte levensduur, en worden werkende onderdelen tijdens onderhoudsbeurten al vervangen voordat ze daadwerkelijk stuk gaan. :)

[Reactie gewijzigd door Engineer op 15 juli 2015 19:40]

Wat ik vooral me afvraag is wat de uptime van de "oude" machines is.
Nee, dat vraagt u zich niet af, u wil namelijk weten wat de gangbare OEE is.

Uptime (eenheid: d/m/s) is hoeveel tijd een machine al aanstaat. Als een ASML machine al 1 jaar lang aanstaat, lekker boeien, interesseert geen hond (terminologie-fout van Tweakers). Net als een FreeBSD bak die al 10 jaar draait maar niks doet: Leuk voor de buhne maar nutteloos.

Het percentage hier gegeven (dimensieloos dus), refereert aan "beschikbaarheid".
Het "beschikbaarheidspercentage" wordt vermenigvuldigd met het " goedkeurpercentage" en vermenigvuldigt met het "snelheidspercentage" om OEE te krijgen, een "totaal rendement", en dat is waar een Intel / Samsung / TSMC naar kijkt.

Beschikbaarheid is vaak exclusief gepland onderhoud (afhankelijk van definitie van het bedrijf), is er 40 weken onderhoud in een jaar gepland kan bij sommige bedrijven de beschikbaarheid dus toch nog 90% zijn.

Bijv, een machine die 80% van de tijd beschikbaar is, op 70% van max snelheid draait en waarvan 60% wordt goedgekeurd heeft een OEE van 0,8*0,7*0,6 = 34%. Dat betekent dat de machine 34% van het theoretisch aantal haalbare goedgekeurde producten levert.

In een lijnconcept staan meerdere machines achter elkaar, stel dat er 8 van deze machines achter elkaar staan met een machine-OEE van 34%, dan is de lijn-OEE als geheel - bij afwezigheid van buffers, 0,01%: Nagenoeg nihil.

Daaruit blijkt:
-Beschikbaarheid zegt zeer weinig over output / economisch rendement / bruikbaarheid van het concept, misschien wordt 70% van de tijd 99% van de output afgekeurd en weggegooid.
-Beschikbaarheid wil je meestal boven 98% hebben.
-Ter info, OEE streven is toch vaak >85% in de "oudere" industrieen.

[Reactie gewijzigd door kidde op 15 juli 2015 14:39]

tja, het bewust niet willen begrijpen en daar een heel verhaal omheen typen is ook een kunst.

Precies dit is wat ik bedoel.
Lijkt me voor een volcontinu bedrijf ook niet echt geweldig. Het zou goed zijn om wat referentiegetallen in het artikel te zien.
Ik moet zeggen dat ik die 70% eigenlijk wel aan de lage kant vind. Dit zijn machines die 24/7 productie moeten stampen. Als je nu op 70% zit, heb je echt nog een hele weg te gaan.
Even wat quotes uit een andere nieuwsitem:
ASML meldde echter dat een klant met zijn NXE 3300B-machine een uptime van 82 procent had behaald gedurende een week en eind dit jaar moet 86 procent binnen handbereik zijn.
Over 18 maanden zouden ze productierijp moeten zijn, anders beginnen de fabrikanten aan de 7nm-productie zonder euv
De euv-machines van ASML zijn echter nog niet gereed voor massaproductie. Om ze effectief in te zetten zijn een aantal verbeteringen nodig.
  • De lichtbron moet een upgrade krijgen naar 180W, waar ASML nu nog tot maximaal 110W komt.
  • Verder moet ook de productie omhoog van de 70 tot 80 wafers per uur nu, naar 200 wafers per uur.
bron: nieuws: Imec twijfelt of 7nm-chipproductie volledig via euv gaat verlopen

[Reactie gewijzigd door kwakzalver op 15 juli 2015 09:07]

Met een omzet van 1,6 en toch lagere winst (meer geld naar R&D?) kan je in ieder geval niet zeggen dat ASML misbruikt maakt van de positie in die markt. Misschien heb ik totaal geen verstand van de waarde van die machines; ik vind het toch raar dat ASML zo relatief weinig (lees: in perspectief een schijntje) omzet maakt t.o.v. bijvoorbeeld Samsung, Philips, Apple, Intel en alle andere grote bedrijven die een enorm deel van de omzet uit hardware halen. Ongeacht de afhankelijkheid van ASML, snap ik dat ASML niet automatisch meer moet verdienen dan de klant, maar het voelt alsof ASML's waren veel te laag zijn geprijsd.
Van degene die je noemt is enkel Intel echt een chip fabrikant, gevolgd door Samsung waarvoor het een gedeelte is. Philips heeft de handel afgesplitst al jaren geleden (NXP), voor Apple is het beetje bijkomstigheid, en hebben sowieso geen eigen fabs.

Maar gezien dat ASML nog een flinke winst haalt lijkt het me niet dat ze te goedkoop worden verkocht. Een TSMC, de grootste dedicated chip bakker, heeft een omzet van ruim 4 miljard euro per kwartaal. Dat is natuurlijk significant meer, maar het is niet alsof het 20x zoveel is als ASML.

Daarnaast zal het misbruiken van je bijna monopolie positie als een ASML geen positieve invloed hebben op je langetermijns levensvatbaarheid als je klanten zo groot zijn.
Ik heb zelf net geen 25 Jaar bij die tak van semiconductor industrie gewerkt en Ja ik werk tegenwoordig bij ASML.

Ik heb meegemaakt hoe er elk jaar weer miljarden guldens, en Euro's worden geÔnvesteerd in machines t.b.v. de productie. Dat is weliswaar massa productie, maar dat werkt heel anders dan de lopende band van bijv. machines (foto copiers), of auto's.

Dat werk is proces technisch zeer complex. En dat doe je niet zomaar. Ja kunt immers niet met het blote oog zien of je bewerking wel gelukt is.

Dat fabricage proces heeft een enorm aantal stappen. Reinigen, etsen spoelen drogen bedekken, belichten, ontwikkelen, weer etsen, reinigen, spoelen drogen implanteren (zeer nauwkeurig en lokaal verontreinigen) verhitten koelen etsen oxideren, temperen en die lijst gaat maar door. Tijdens dat proces zitten vaak ook een 10 a 20 tal maskerstappen.
die vooraf worden gegaan aan reiniging en bedekking stappen.

Dit naast alle extra controle stappen die m.b.v. sterke microscopen worden gedaan. het elektrisch meten ed. Dus je kan je voorstellen dat je een enorm scala aan geavanceerde tools en peperdure machines nodig hebt Die dan ook nog eens in een speciaal gebouw moeten staan waarin temperatuur, luchtvochtigheid licht en stof zeer streng worden gecontroleerd en beheerd. Dat maakt het totaal plaatje zo enorm kostbaar.

En dan moet je eens in Veldhoven gaan kijken wat daar wordt gepresteerd !
En geloof me ik heb destijds meegemaakt dat een Ionen implanter met een straatwaarde van ca 84 Miljoen Euro na twee jaar was afgeschreven bij Intel. Nxp kocht destijds die machine en die staat tot op de dag van vandaag wafers te verwerken. Ook zo een investering is in no time weer door Nxp terugverdiend. Dat maak je me niet wijs.
Ik heb toch nergens beweerd dat die geen winst ermee draaien? Het is een gezond businessmodel als je klanten winst kunnen maken, klanten die omvallen schiet ASML ook niks mee op.

Je hebt een interessant verhaal (werk zelf ook in dezelfde industrie, dus kende het wel, maar voor het algemeen hier), echter ik weet niet echt waarom je hem als reactie op mijn post plaatst.

Mijn punt is enkel dat ASML een hele gezonde winst draait, en als ze nu ineens prijzen omhoog gooien om meer winst te maken, dat ik niet geloof dat dat op lange termijn positief voor ASML is.
Uiteindelijk zijn alle tech bedrijven afhankelijk van hoe goed ASML zijn werk doet. Intel is een direct klant ja, maar als ASML vertraging heeft, hebben daarna de chip bakkers vertraging, en uiteindelijk de OEMs die weer van de chip bakkers afhankelijk zijn -- dus zo duidelijk lijkt het me niet waarom ASML zo relatief weinig verdient met een grote verantwoordelijkheid die ASML heeft. ASML is natuurlijk zuinig op de positie die ze hebben, maar ik vraag me af of de markt rondom ASML meer profiteert van ASML, dan ASML van de markt.
Uiteindelijk zijn alle tech bedrijven afhankelijk van hoe goed ASML zijn werk doet
Valt al wel mee: Enkel de echte high-performance digitaal wordt in het nieuwste van het nieuwste gemaakt, al het andere wordt in oudere technologiŽn gemaakt die daarvoor prima voldoen, goedkoper zijn zolang je geen hele grote aantallen van bij voorkeur grote chips maakt, en die bij toepassingen waarbij lekstroom overheerst veel zuiniger zijn.
Natuurlijk zijn qua aantallen wafers de massaproductie van grote chips die in gigantische oplagen worden gemaakt wel weer veel.

En dan blijft het: Wat is weinig verdienen? Ja die bedrijven hebben ASML nodig, maar ASML heeft ze ook nodig. En met alleen ASML apparatuur kan je nog geen fab uit de gront stampen, je hebt een hoop meer nodig. Net als overigens ASML heel veel zaken ook weer gewoon inkoopt bij andere partijen.

Ik vermoed als ASML morgen de prijzen verdubbelt, dat ze overmorgen rechtzaken aan hun broek hebben vanwege monopolie misbruik, en daarnaast zullen hun klanten dan gewoon massaal op concurenten gaan inzetten om die op het niveau van ASML te krijgen.
Uitleg:
Omzet Philips ca. §20 mld euro, waarvan §762 miljoen R&D budget
Omzet ASML §1,6 mld euro, waarvan §775 miljoen R&D budget

Philips producten liggen/staan in iedere huiskamer met een ontzettend breed assortiment. ASML machines (maar enkele types) staan bij een aantal fabrikanten en gaan ca. 15 jaar mee.

Lijkt me duidelijk...

[Reactie gewijzigd door DaManiac op 15 juli 2015 09:21]

Onzin !
Philips maakt niets meer ! De televisie tak is destijds verkoht aan ik meet de jappanners
Domestic apliances heeft nog maar een heel klein stukkie in Drachten en de licht tak is ook van de hand gedaan.

Prilips investeerd alleen maar in de life care industrie. En Nxp heeft helemaal niets meer met phlilips te maken Zij staat al geruime tijd op eigen benen. EN daar wordt door Philips, helemaal niet in geinvesteerd

Je vergelijk tussen Philips en ASML gaat helemaal niet op !

Asml maakt tools 'voor'de semiconductor indusrie verder niets anders.
Even als voorbeeld, Waar is de tijd gebleven dat Ons Philips pleebrillen maakte, radios tvs, koffiezet apparaten scheergerei lampen en ga zo maar door.

Als Frits Philips zou weten wat ze met ons Philips hebben uitgespookt dan zou ie zich omdraaien in z'n graf. Schande !
Dus je hebt liever dat Philips kopje onder was gegaan omdat ze op bepaalde vlakken waar ze groot in waren niet (meer) kunnen concurreren en daarmee toch door moesten gaan?
Een van de twee ASML getallen zul je moeten wijzigen,
775 mlj R&D is op jaarbasis. 1600 mlj omzet is op kwartaalbasis.
hier geld de wet van de grote getallen.
ASML maakt zeer specialistische machines voor een relatieve kleine markt. er zijn maar een paar chipbakkers die op deze kleine schaal werken.
Duurdere machines = minder kostenbesparing = lagere verkopen.

Voordeel van de ASML machines is dat de kosten per chip naar beneden gaan. Als dat niet gebeurt dan kunnen TSMC/Samsung/Intel etc net zo goed oudere machines blijven gebruiken.

Ik verwacht dat bij ASML best wel mensen werken die dit precies uitrekenen: hoeveel winst de klant maakt met een nieuwe machine, en zoveel mogelijk van die winst in eigen zak steken. Bruto marges van 45% zijn natuurlijk ook niet misselijk.
Ookal is ASML financieel gezien een lichtgewicht t.o.v. bijv. Apple, het is daarentegen vele malen belangrijker.
Dat is hetzelfde als zeggen dat de prijs van kruiwagens omhoog kan omdat er huizen mee gebouwd worden die mogelijk miljoenen kosten/opbrengen...
Waarom is ASML verwikkeld in een race tegen de klok? Zijn er nog serieuze concurrenten?
Er zijn een paar. Mapper bijvoorbeeld, maar ze zijn niet zo groot als ASML en hebben ook minder te besteden aan ontwikkeling.
En ze halen bij lange na geen productiebetrouwbaarheid of productiviteit (wafers/hr) die nodig is.

Wat wel zo is, is dat the internet of things als markt serieus begint los te komen, inclusief toepassingen in auto's waarvoor je geen super high-end chips nodig hebt.

Je ziet daardoor een toename in vraag naar dry lithography machines (de generatie voor immersion). Hier heeft ASML wel degelijk concurrentie en hebben ze al lang geen echte ontwikkeling meer gestoken in het nog efficiŽnter, sneller, betrouwbaarder en dus goedkoper maken van dit soort machines.

Dit zorgt natuurlijk niet direct voor afname van vraag in het high-end gedeelte waar ASML effectief geen concurrenten heeft. Dus als INTEL voor 7nm op DUV/immersion blijft dan zal het op dit moment nieuwe ASML Twinscans gaan kopen omdat er nu geen alternatief is.

Echter hierdoor kan wel een stuk winstgevendheid naar de concurrenten van ASML gaan vloeien waardoor die sterker kunnen worden en ze tijd en middelen kunnen gaan vrijmaken om (in immersion) toch een poot tussen de deur te kunnen krijgen. En ASML heeft de winst op immersion systemen keihard nodig om de gigantische investeringen in EUV te kunnen blijven dragen.

Geloof me maar dat geen enkele klant in deze sector op een monopolist zit te wachten. Dit heeft gewoon gevolgen voor prijsniveau, service gerichtheid, kwaliteit etc. Dus als het beschikbaar is en het is even goed, zullen anderen zeker kansen krijgen van de chip-producenten.

Echter als het ASML lukt om EUV productierijp te maken. Zijn de voordelen in efficiency t.o.v. immersion zo groot dat prijsverschil tussen EUV en DUV/immersion machines binnen no-time is terugverdiend. Die sprong (naar EUV) kunnen de concurrenten van ASML voorlopig nog niet maken. Dus daarom is het wel degelijk van belang dat ASML dit binnen beperkte tijd voor elkaar gaat krijgen.
Je ziet daardoor een toename in vraag naar dry lithography machines (de generatie voor immersion). Hier heeft ASML wel degelijk concurrentie en hebben ze al lang geen echte ontwikkeling meer gestoken in het nog efficiŽnter, sneller, betrouwbaarder en dus goedkoper maken van dit soort machines.
Ze hebben echter een serieuze second hand market die in mindere jaren de omzet en winstgevendheid flink heeft ondersteund.
[...]

Ze hebben echter een serieuze second hand market die in mindere jaren de omzet en winstgevendheid flink heeft ondersteund.
Dat zou heel wat zijn, maar is bij ASML helaas niet het geval.
IK snap niet wat je probeert te zeggen, maar uit nieuws: Omzet en winst van Asml sterk omlaag door minder vraag blijkt onder andere dat tweedehands, zeker in crisistijd, erg belangrijk is.
Oud "nieuws" van 2008 wat je aanhaalt.
2008 was een uitzonderlijk jaar voor ASML.
Omzet daalde in de vorm van een waterval.
En dan draagt iedere scheet bij aan de omzet :o

In het artikel valt overigens niet te lezen, dat de 2e hands markt in tijd van crisis belangrijk is voor ASML. Die conclusie trek je zelf. Wel dat de gemiddelde verkoopprijs daalt door het relatief hoge aantal 2e handsjes.

Na 2008 is voorgaande gelukkig niet meer voorgekomen (2009 - 2010 ging het al weer stukken beter) en vormt de verkoop van refurbished machines slechts een klein deel van de omzet.
Ongeacht of ASML concurrenten heeft. heeft Intel een roadmap om 10 nm, 7nm en 5nm te willen produceren rond jaar X, dus druk vanuit de klanten zal er ook zeker zijn.
Dit, en als chipfabrikanten multipatterning bij immersielithografie kostenefficient kunnen toepassen bij 7nm, is het de vraag of euv nog wel zoveel zin heeft. Bij 5nm komen weer andere obstakels waarvoor euv misschien niet de beste oplossing is.
ASML wil graag de miljarden die in EUV gestopt zijn terugverdienen. Elke node die ze missen, kost ze enkele tientallen machines in de verkoop. Zie voor meer achtergrond http://fd.nl/fd4home/1109080/de-gok-van-de-eeuw (registratie nodig)
Los daarvan : Als je werkzaam bent binnen de semiconductor industrie , dan weet je dat het aantal masker stappen in het process C100 oid gewoonweg veel geld kost.
Het is mogelijk om dmv deze techniek met minder maskerstappen een werkende halfgeleider schakeling te maken.

Probleem hier in is niet zo zeer het geld, maar het feit dat we om het randje balanceren van wat technisch haalbaar is. Dat wordt op dit moment omgezet naar de praktijk, door een aantal hardwerkende mensen binnen ASML.

De kosten van zon tool zijn vaak binnen enkele jaren (2 ) al terugverdiend.
Daar ligt het echt niet aan. Sterker er zijn zelfs makelaars die handelen in 2e hands apparaten die binnen de fabrikanten heen en weer worden (ver) gekocht !

Als men de schaal verkleining wilt doorzetten moet je hoe dan ook rekening gaan houden met de grenzen die toch langzaam aan in het zicht beginnen te komen.
Pas als we tools hebben die op atomair niveau atomen aaneen kunnen rijgen en daarmee bepaalde schakelingen kunnen maken hebben we de rand bereikt.

Het wordt alleen steeds moeilijker om bij die rand te komen. Steeds grotere machines om steeds kleinere dingen te maken. Daar komt het op neer. EN het kostenplaatsje dat daarmee gepaard gaat , loopt evenredig op met de uitvoering van alle enorm ingewikkelde problemen die de knappe koppen moeten oplossen.
Bij 5nm komen weer andere obstakels waarvoor euv misschien niet de beste oplossing is.
Is dit speculatie of onderbouwd?
Als ze niet op tijd zijn zullen fabrikanten er voor kiezen om half-dies te maken wat weer in houd dat een deel op de nano-meter van UEV is maar een ander deel op een hoger nanometer formaat wordt gemaakt, en dan verkopen dus tegen kunnen vallen omdat ze een kleinere hoeveelheid machines nodig hebben.

Daarnaast is onze vraag naar zuinige kleine krachtige chips nog nooit zo groot geweest ;)
Gaat om de node, niet om de concurrent. Mapper is geen concurrent.
Wat mij betreft is het woord "euv-machine" nog niet genoeg ingeburgerd om in een artikel niet ťťn keer uit te leggen wat het betekent. Ikzelf, bijvoorbeeld, had geen idee wat het was,.
Leg ik het in het kort uit.

Je neemt een super krachtige CO2 laser en verdampt in een bron druppeltjes Tin, daarbij komt Euv licht vrij en ja dat gaat momenteel niet anders! Want er is doelbewust gekozen voor deze constructie want technisch gezien is het zeer complex..

Dat licht wordt gefocusseerd en in een omgeving van waterstof d.m.v. spiegels op de plaats van bestemming gebracht. Dit licht heeft in gewone lucht nl. zeer korte dracht en verstrooit direct net zoals in de lenzen. Daarom maken we geen gebruik van glazen lenzen.

In feite hebben we hier in Nederland de meest verkwistende gloeilamp ooit gemaakt.
Hypothetisch gezien dan Hier heiligt het doel de middelen...

Naast alle facility, Koelwater en elektra, N2 Ar, Co2 perslucht en vacuŁm staat nog een laser van zeg maar 30 tot 70Kw of hoger,die een bundel moet genereren om zoveel mogelijk licht te laten ontstaan in die bron En dan is het huidige rendement van dat lampje 80, 100, 110 Misschien al 130 Watt ?

De rest gaat op aan warmte en is dus mogelijk verlies !

En jaa dat wat men daar doet is wat we technisch gezien momenteel kunnen.
elke dag een klein stapje vooruit, soms wat terug. Feit blijft het concept werkt.
EN nu wordt er enorm hard gewerkt om alles te verbeteren. Dat gaat ze zeker lukken !
Wacht maar af !
Dat licht wordt gefocusseerd en in een omgeving van waterstof d.m.v. spiegels op de plaats van bestemming gebracht. Dit licht heeft in gewone lucht nl. zeer korte dracht en verstrooit direct net zoals in de lenzen. Daarom maken we geen gebruik van glazen lenzen.
Het "licht" verplaatst zich niet in waterstof, maar in vacuum.
..., daarbij komt Euv licht vrij ...
Ik ken uv-licht, maar niet euv-licht. Wat is dat?
State of the art technology, tegen de grenzen van moeder natuur aan op alle fronten.
Toch wel ťťn van Nederland grootste trots qua tech!
Tja vroeger was er Philips maar dat is imho door geldwolven uitelkaar gerukt. :(
Mooi dat asml bestaat ja :)
Is AMSL niet ook een zo'n stuk wat door de geldwolven uit Philips gerukt is?
Nee, Philips had een eigen ontwerp gemaakt voor een stepper machine. Philips zag echter problemen om deze machine met een Philips logo te verkopen aan concurrenten.

ASML is als afsplitsing van Philips in 1984 begonnen om deze machines als 'niet Philips' machines te verkopen. In die tijd had je ook veel meer directe concurrenten van ASML omdat die dezelfde soort producten maakten. (SVG, Canon, Nikon)
Zo te zien doen de jongens in veldhoven het weer goed :)

Ben benieuwd wat de beurzen vandaag gaan doen.
Ben benieuwd wat de beurzen vandaag gaan doen.
Daar ben ik ook benieuwd naar. Ik dacht bij oude berichten van AMSL namelijk dat die EUV machines eindelijk gereed voor verkoop waren. Blijkt nu dat ze nog steeds niet goed genoeg zijn voor serieproductie en klanten er nog steeds mee testen.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True