Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 52 reacties
Submitter: Pjotr

De Brabantse fabrikant van chipmachines ASML heeft zijn hoogste jaaromzet tot nu toe behaald. De goede cijfers zijn voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de goede verkopen van machines voor geheugenchips. ASML verwacht dit jaar zes euv-machines te leveren.

ASML's recordomzet over 2014 bedroeg 5,86 miljard euro, met een jaarwinst van 1,20 miljard euro, tegen 1,02 miljard in 2013. In het laatste kwartaal van 2014 waren de resultaten van ASML beter dan verwacht vanwege de groei van de geheugenmarkt en ook in de eerste helft van 2015 denkt het concern goede resultaten te boeken vanwege aanhoudende vraag naar machines voor geheugenchips. Daarnaast neemt de verkoop van machines voor de productie van processors toe in de eerste helft van 2015 ten opzichte van de tweede helft van 2014, verwacht ASML-ceo Peter Wennink.

ASML kreeg in het laatste kwartaal van 2014 bestellingen voor 51 machines, die een waarde van 1,39 miljard euro vertegenwoordigen. Van de omzet is 65 procent afkomstig van foundries voor processorproductie en 27 procent van de geheugenmarkt.

Naast machines voor immersielithografie levert ASML machines voor productie op basis van euv-lithografie. Deze moeten voor een overstap naar kleinere productieprocedé's zorgen en de Wet van Moore in stand houden. Eind 2014 leverde ASML zeven euv-NXE:3300B-machines voor testproductie.

De Taiwanese chipfabrikant TSMC bestelde twee NXE:3350B-systemen die in 2015 geleverd gaan worden en die voor daadwerkelijk productie gebruikt gaan worden. Waarschijnlijk gaat het daarbij om 10nm-productie, waarvoor fabrikanten zowel traditionele immersielithografie als de euv-opvolger in gaan zetten. ASML denkt in totaal zes NXE:3350B-machines in 2015 te leveren en drie NXE:3300B-modellen om te bouwen naar NXE:3350B-varianten.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (52)

zes EUV machines dit jaar... Aangezien er niet veel bedrijven zijn die dit soort producten leveren, komt bij mij de vraag op: hoeveel machines bakken eigenlijk bij elkaar al die chips voor de honderden miljoenen pc's die er per jaar verkocht worden? Iemand die hier een educated guess naar kan doen, hoeveel machines er de huidige generatie intel & AMD CPUs bijv. produceren? Die machines moeten per stuk toch wel een enorme productiecapaciteit hebben...

Hoe dan ook, het blijft mooi om te zien dat zo'n Nederlands bedrijf op deze technologie zo aan de frontlinie zit :)
Even met de gegevens uit het bericht:
In een kwartaal werden 51 machines besteld, dus zeg 200 per jaar. Zeg dat zo'n machine 10 jaar mee gaat, dan zijn er dus zo'n 2000 ASML machines wereldwijd operationeel. Zeg dat de concurrentie er samen ook 2000 aan toevoegt, dan zijn er dus 4000 machines die de volledige wereldbehoefte aan IC-producten maken.
Op een 300 mm wafer passen zo in de orde van 1000 chips en zo'n wafer moet misschien 20 x door een machine en dat duurt ca. een halve minuut. Dan kom ik uit op ongeveer 200 miljard chips per jaar, ongeveer 14 per wereldbewoner. Zou best wel ongeveer kunnen kloppen 8-)
http://www.asml.com/asml/...46772&dfp_product_id=8036
Uit deze reeks bestaat het grootste deel van die 51 bestellingen. Als je in de specificaties kijkt zie je dat de NXT Twinscan 1950ci >250w/h verwerkt. Dat is dus 14.4 seconde per wafer.
Maar die machines van tien jaar geleden halen dat niet, dus ik ga uit van een gemiddeld getal. Bovendien staan machines ook wel eens stil voor onderhoud of reparaties.

Sowieso is dit natuurlijk een natte-vinger schatting. Het totaal kan zomaar een factor 10 meer of minder uitvallen.
Goed punt. En yield loss moet ook meegenomen worden in de som.
Indien men op 450 mm overgaat (wafer grootte is nu nog 300 mm) heeft men berekend dat er de wereld 6 fabs nodig zijn om de hele wereld van chips te voorzien. De investeringen zijn enorm verwacht wordt dat over een paar jaar hooguit 3 of 4 chipfabrikanten in de wereld zullen zijn. Meer zijn er niet nodig, maar ook weinig zullen de gerelateerde kosten kunnen ophoesten.
Tweakers maakte over ASML begin vorig jaar een videoreportage.

ASML: de onbekende gigant - Brabants tintje aan veel elektronica

Toen werd in het artikel ook al iets geschreven over de financiŽle kant van het verhaal:
Het kan snel gaan. In 2009 nog verkeerde ASML in financiŽle problemen en moest het noodgedwongen een groot deel van zijn personeel op straat zetten.

[Reactie gewijzigd door GigaPixels op 21 januari 2015 09:55]

Een beetje inherent aan het soort product wat ze leveren.
ASML verwacht dit jaar zes euv-machines te leveren.
Waarschijnlijk niet hun enige product, maar als daar veel mensen aan werken en onderzoek naar doen en niemand koopt ze dan gaat het gelijk heel slecht. Een beetje vergelijkbaar met een scheepswerf, komt er een jaar minder onderhoud of geen nieuwe orders voor boten dan kan ineens het halve bedrijf ontslagen worden.
Toevallig 2 weken terug een presentatie gezien van een ene Alexander(?)dr. ir. J. Beukers van ASML
Ze zetten volop in op de ultraviolet methode. Het probleem zit hem momenteel in het produceren van de juiste golflengte. Ze gebruiken een gigantische laser waardoor ze een tinnen(dat is wat ik verstond, kan zo iets anders zijn) druppel doorheen laten "druppelen".

http://www.asml.com/asml/show.do?ctx=41905&rid=41906
"What makes EUV so challenging?

The technological challenges that had to be overcome to make EUV a reality were enormous. ASML has spent as much R&D money on EUV as on the previous two generations (ArF dry and ArF immersion) combined.

To begin with, EUV photons are difficult to produce. ASML’s EUV systems use a "laser-produced plasma" (LPP) source: a high-energy laser fires on a microscopic droplet of molten tin and turns it into plasma, emitting EUV light, which then is focused into a beam.

The glass of a lens would immediately absorb the EUV photons, so the machine has to use mirrors instead. The mirrors must be extremely flat. If one of the mirrors were to be blown up to the size of Germany, the biggest bump would be less than 1 millimeter high. The mirrors are coated with hundreds of layers, which are as thin as 3 nanometers — about a dozen atoms. In fact, even air absorbs EUV light, so the exposure of the wafer must happen in a large vacuum chamber. "
Is wat beter te begrijpen denk ik. Als dit ze niet goed lukt dan hebben ze een probleem.
Persoonlijk denk ik wel dat het lukt. Was ook gelijk de enige presentatie die ik bijwoonde waar ik wakker bleef :P

[Reactie gewijzigd door Bonobo op 21 januari 2015 11:08]

Wow, zo te lezen is dit echt de creme de la creme van de high tech in dat gedeelte van de chip industrie.
Wat zou zo iemand verdienen? Want dit zijn nou net de mensen die de hoge salarissen echt zouden mogen verdienen samen met mensen die de creme-de-la-creme van de medische industrie zijn (ipv een Pro-Rail directeurtje)

[Reactie gewijzigd door Pyrone89 op 21 januari 2015 14:21]

Volgens de website van YER (uitzendbureau) zo'n 35.000 tot 70.000 euro per jaar startsalaris. (http://www.yer.nl/vacancy...er/nl-nl?office=eindhoven)
Met een MSc Applied Physics of Mechanical Engineering begin je bij zo'n 35-40k euro per jaar. Vrij weinig dus vergeleken met allerlei "nutteloze" non-technische banen in lucratievere sectoren.


Als je een ontzettend ervaren topingenieur bent zit je plafond rond de 100k per jaar. Als je meer wil, moet je management dingen gaan doen (of naar het buitenland: in Amerika verdienen top ingenieurs bij Intel en dergelijke 200k+ dollar).
Schandalig laag. Dit zijn de echte mensen die het werk doen, ondanks wat de meeste directeuren je willen doen geloven (vooral in de publieke sector vinden die zichzelf echt fantastisch, terwijl de meesten ver onder het niveau zitten van de commerciŽle sector waar naast kunnen netwerken ook daadwerkelijke competentie wordt gevraagd)

Ik ben dan zelf bedrijfskundige, maar ik vind dat de salarissen eigenlijk omgedraaid zouden moeten zijn, net zoals bij sportteams (waar de spelers veel meer verdienen dan de coach, hoewel je met beide echt geen medelijden hoeft te hebben en je kunt afvragen of een voetballer dermate nuttig is voor de maatschappij dat hij 10 miljoen of meer moet vangen)
Hier een uitleg hoe ze met een CO2 laser euv licht maken: http://youtu.be/_O56OFejBIM
Door met een hoog vermogen tegen een klein vloeibaar tin druppeltje te schieten word er een plasma gemaakt welk euv licht uitstraalt, alles onder een hoog vacuŁm.
Door een pre puls te gebruiken, je deformeerd de druppel waarna je nogmaals met de laser op de gedeformeerde druppel schiet, hierdoor word er beter euv gegenereerd.

Hier nog meer over het maken van EUV licht: http://youtu.be/8xJEs3a-1QU
Mooiste van ASML is, is dat het een speeltuin is voor techneuten waar je de grenzen opzoek van wat natuurkundig mogelijk is ...

Bron: Cymer

[Reactie gewijzigd door iFloppy op 21 januari 2015 13:16]

Het is niet het enige product dat ze leveren, hiernaast leveren ze ook nog de NXT, deze gebruikt gewoon UV, maar heeft een hogere productiesnelheid. Deze blijven ze ook doorontwikkelen, echter is de EUV het allernieuwste en de verkopen hiervan zijn hier pas net van begonnen. Bedenk wel dat 6 machines weinig klinkt, maar in totaal komt het aantal machines ook niet echt boven de 100, de machines zijn echter tientallen tot paar honderd miljoenen per stuk , de EUV machines zullen dan ook voor minstens 20 procent van de omzet hebben gezorgd.
Ben zelf een paar maand geleden bij ASML voor een rondleiding, presentatie en heel kleine case study geweest met mijn studievereniging.
Aangezien er blijkbaar relatief veel geheugen machines zijn verkocht mag ik toch een keer hopen dat de prijzen van geheugen ook een keer gaan dalen naar een meer betaalbaar niveau........

De prijzen van CPU's dalen, maar geheugen is de afgelopen jaren vnl in prijs gestegen.
Daardoor komt de verhouding steeds schever te liggen imho.
DDR4 is helemaal onbetaalbaar.

Wel goed nieuws dat ASML het ondanks de hier in NL maar aanhoudende crisis toch erg goed doet.

[Reactie gewijzigd door trm0001 op 21 januari 2015 10:59]

Gaat vooral om NAND flash geheugen, niet om DRAM...
Ik zou het niet weten welk type geheugen het betreft maar het zou wel kunnen kloppen.
Dit gezien SSD's al jaren sterk in prijs dalen en werkgeheugen vnl in prijs stijgt........ :F
Het is vooral een kwestie van volume, de vraag naar flash geheugen groeit explosief vanwege mobiele apparaten, waar er steeds meer van komen en waar ook steeds meer flash geheugen inzit. SSD's tellen ook mee natuurlijk maar smartphones en tablets is waar de enorme vraag naar geheugenchips vooral vandaan komt.
Voor een mobieltje of tablet is 64GB veel, voor een PC is 500GB veel aan "SSD"......
Dat is toch net even een andere orde van grote.
Totale productie aan SSD's is iets van 60 miljoen stuks per jaar, terwijl er alleen al aan smartphones tegen de miljard stuks per jaar verkocht worden. De vervangingscyclus van smartphones is ook nog eens veel korter dan voor SSD's. En dan heb je nog tablets, en allerhande andere apparaten waar flash geheugen inzit. De markt voor 500+ GB SSD's is al helemaal minimaal, in de meeste ultra-light laptops zit 128 of 256 GB, en de goedkopere laptops (veruit het meest verkocht) hebben nog gewoon spinning disks. Ik denk dat jij je een beetje verkijkt op de omvang van de markt voor PC onderdelen, dat is al jaren niet meer waar de groei vandaan komt.

http://www.pcpro.co.uk/ne...-almost-doubled-last-year
http://www.informationwee...ed-in-2013/d/d-id/1113603

[Reactie gewijzigd door johnbetonschaar op 21 januari 2015 12:00]

Nee hoor de tijd is bij mij ook niet stil blijven staan. Ik geef alleen aan dat SSD's voor PC's en datacenters vaak heel erg veel groter zijn dan voor mobieltjes en tablets. Vaak is het prijsverschil tussen een mobieltje of tablet met meer opslag buitenverhouding groot, zeker bij Apple..... :)
Verschil is dat SSD's ook gemaakt worden uit koppeling van flashchips.

Als er dus 15x zoveel flashgeheugenchips nodig zijn (immers een standaard iPhone is 16GB, een standaard SSD inmiddels 256 GB) dan kan het best zijn dat SSD's het grootste marktaandeel onder flashchips hebben puur omdat er per SSD zoveel chips in gaan..
Er is een tijd lang een geweldige overcapaciteit geweest in de geheugen productie. Geheugen werd tegen/onder kostprijs op de markt gedumpt. Langzamerhand kwamen vraag en aanbod weer in balans zag je dus ook een stijgende lijn.
Of de prijzen gaan dalen, hangt af van de kostprijs en die hangt weer af van de snelheid en kwaliteit van het nieuwe productieproces
Het doel van de fabrikanten is niet om goedkoop geheugen voor jou te maken, maar om hun winst te maximaliseren. Als het geheugen goedkoop is, dan is dat meestal omdat er een overcapaciteit in de productie is, waardoor er veel concurrentie is. Gezien de investeringen die nodig zijn voor die productiecapaciteit, zullen fabrikanten liever niet investeren als ze riskeren dat er een overcapaciteit is.

Met andere woorden: geheugen en andere halfgeleiderproducten zijn eigenlijk alleen (te) goedkoop, als de fabrikanten een verkeerde inschatting gemaakt hebben over de marktbehoeften, bijv. als er zich opeens een economische crisis voordoet. Omday het bouwen en operationeel maken van nieuwe fabrieken tijd kost, kan het zo zijn dat de markt veranderd is t.o.v. het moment waarop de fabrikant keuzes maakte om wel/niet te investeren.

Gelukkig voor jou probeert de markt zichzelf te balanceren: als DDR4 duur is, maar er toch veel vraag naar is, dan willen de fabrikanten graag in die behoefte voorzien, want daar valt dan goed geld aan te verdienen.
10mn-productie
Moet natuurlijk "nm" zijn.

Gaaf hoor, wij hebben ook een hoop onderzoek gedaan voor de 3350's en doen nog steeds heel veel voor ASML. Echt een Nederlands pareltje. Ben wel benieuwd hoe lang we het nog gaan uitzingen met lithografie en het kleiner maken van transistors, we naderen de limieten nu best snel.

[Reactie gewijzigd door Shapeshifter op 21 januari 2015 10:06]

Welke limiet?

Some rules can be bend, others can be broken ;)

[Reactie gewijzigd door AceAceAce op 21 januari 2015 10:10]

Shapeshifter: Nooit van manoneter gehoord? :P
AceAceAce: De limieten van wat technisch gezien mogelijk is.

Een electron heeft een bepaalde groote, als je "het gaatje waar de electron dooheen moet" kleiner maakt dan de electron krijg je het principe van de watermeloen die door een tuinslang moet, past gewoon niet.

We zullen om verschillende redenen eerder tegen barriŤres aan gaan lopen maar daar kan je hele boeken over schrijven :D
En natuurlijk dat de positie en staat van een electron niet allebei tegelijk (100%) accuraat te bepalen zijn. Quantum mechanica begint een grote rol te spelen als er nog maar enkele atomen overblijven.
Nooit van manoneter gehoord?

idd , nooit van gehoord nee
vandaar de :P die indiceert dat het een grapje/sarcastische opmerking was ;)
Een manometer is een drukmeter. Schaal kan PSI, Bar, Pa zijn eventueel met schaalvervoeging milli, mega, hecto, etc.
Het limiet dat je met enkele atomen werkt, dat het niet kleiner kan om dat dat fysiek onmogelijk is.
Moore zegt niks over stacken van layers, alleen zal overlay nauwkeurig moeten zijn...
Je kunt alleen maar trots zijn op dit oer Hollands bedrijf. :)
Trots. Maar ook bezorgd. Trots omdat ze voorloper in hun markt zijn en goede cijfers draaien en (zelf) een mooie toekomst zien (of is het voorschilderen?). Bezorgd omdat ze maar bitter weinig peperdure producten afzetten, daarom enorm gevoelig zijn voor marktinvloeden. De nieuwe EUV is toch een beetje een zorgenkindje is (in elk geval voor de aandeelhouders, gezien al die vermeldingen in het persbericht). Het is een koorddansers bedrijf, heel knap wat ze doen maar het koord waarop ze lopen is maar heel dun.
Aan de andere kant zijn ze echt de enige die op zo'n hoog niveau op dat koord uit jouw vergelijking lopen, zelfs als ze er door EUV afvallen is de kans behoorlijk groot dat ze gewoon door kunnen gaan met de verkoop van hun huidige machines, want veel vergelijkbaars is er ook niet.

Naar mijn weten hebben ze inmiddels zo'n groot deel van de markt in handen dat de chipproductieindustrie vertragingen oploopt als ASML vertragingen oploopt.
Hollands? Staat in het artikel dat ze Brabants zijn.
Dus Nederlands en Brabants.
Klopt, alleen jammer dat er niet meer zijn die op wereld-niveau veel innovatiefs doen.
Vergeet niet dat Unilever, Shell, Philips etc. ook Nederlands zijn.
Volgens die redenatie mag je alleen trots zijn op jezelf en niet op anderen, iets wat ik niet begrijp.
't gaat lekker daar in die regio Eindhoven? Of niet?
Heerlijk, de zon schijnt zelfs. ;)
Het is hier -4 die *&^% zon doet niks anders dan de boel verlichten ;) . Verwarmen? Ho maar :+ .
Eindhoven de gekste. :P
Gewoon Philips vragen om warmtelampen :D
Het is inderdaad stervenskoud hier op het FlightForum :)
En dat is dan weer goed voor onze economie. Go ASML!

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True