Technologie en de Tweede Kamer: een overzicht

Met de opkomst van het internet is het auteursrecht onder druk komen te staan; daarover is iedereen het wel eens. In Nederland daalt de omzet uit de muziekverkopen bijvoorbeeld al jarenlang; van 494 miljoen euro in 2000 naar 258 miljoen euro in 2009. Daar staat de verkoop van andere media tegenover: games, blu-rays en apps leveren nieuwe miljoenen op. Maar moet de markt op zijn beloop gelaten worden? Moeten muzikanten het podium op om geld te verdienen? Moet het auteursrecht worden aangepast aan de moderne tijd, of is een downloadverbod de oplossing?

Auteursrecht

GroenLinks sprak zich in zijn concept-verkiezingsprogramma nog uit voor een verkorting van de houdbaarheid van auteursrechten naar tien jaar, maar in het definitieve programma is dit punt afgezwakt. De partij vindt wel dat het auteursrecht aan een 'flinke modernisering' toe is, maar noemt daarbij geen termijn. Volgens GroenLinks moet de positie van zelfstandige auteurs en uitvoerend kunstenaars worden versterkt. D66 wil dat het auteursrecht wordt beperkt of aangepast, maar noemt daarbij evenmin geen termijn.

De Piratenpartij doet dat wel; die wil dat de termijn wordt verkort naar maximaal vijf jaar voor commercieel gebruik. Voor particulier gebruik moet het auteursrecht zelfs worden afgeschaft, vinden de piraten. Als er werken van anderen worden 'geremixt', is een bronvermelding wel verplicht, vindt de partij, als de bron 'redelijkerwijs' kan worden vermeld.

Het CDA vindt dat de 'rechtenbescherming en rechtenafhandeling' op een 'nieuwe, transparante en vereenvoudigde wijze' moeten worden geregeld, maar doet niet uit de doeken hoe dat zou moeten gebeuren. De SP wil dat muzikanten een eerlijke kans krijgen om met het maken van muziek de kost te verdienen, maar laat in het midden of dat moet gebeuren door het aanpassen van het auteursrecht.

Het auteursrecht moet worden gemoderniseerd

Downloadverbod

Op dit moment is het downloaden van auteursrechtelijk beschermde audio-, video- en tekstbestanden in Nederland nog legaal, maar het is onduidelijk of die situatie nog lang zal voortduren. Vorig jaar deed de commissie-Gerkens de aanbeveling om het downloaden uit 'evident niet-legale bron' voor audio- en video-bestanden te verbieden.

Opmerkelijk genoeg zegt geen enkele partij voorstander te zijn van een downloadverbod. Ook het CDA maakt geen woorden vuil aan een eventueel downloadverbod, terwijl die partij eerder bij monde van Kamerlid Joop Atsma pleitte voor een 'contentpolitie'. Die zou toezicht moeten houden op het ongeoorloofd gebruiken van andermans content en zou ook sancties moeten kunnen opleggen, zei Atsma in juni 2009 tegen NU.nl.

Wat GroenLinks betreft, komt het verbod er in ieder geval niet. Ook het hyperlinken en embedden moet vrij blijven, vindt de partij. Naast GroenLinks zijn ook D66 en de Piratenpartij tegen een downloadverbod. Andere partijen keren zich er minder expliciet tegen, maar spreken zich wel uit tegen het afsluiten van filesharers, het zogenoemde 'three strikes'-principe.

Internetters moeten worden afgesloten als ze uit illegale bron downloaden

PvdA, GroenLinks, de Piratenpartij en Lijst 17 vinden dat het afsluiten van iemands internetverbinding nooit als sanctie mag worden gebruikt, ook niet voor het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal. De Piratenpartij en D66 noemen toegang tot het internet zelfs een 'grondrecht voor elk individu' en de SP vindt het internet een 'vitale infrastructuur die voor ieder mens toegankelijk hoort te zijn'. De Partij voor de Dieren is iets minder stellig; die vindt dat er in ieder geval geen downloadverbod moet komen 'dat door de providers gehandhaafd zou moeten worden'.

Patenten en octrooien

GroenLinks spreekt zich in zijn programma uit tegen softwarepatenten en andere vormen van 'octrooimisbruik' en D66 wil de innovatie stimuleren met een modern patentrecht. De Partij voor de Dieren is tegen octrooien op het 'leven', zoals erfelijk materiaal en dna. De SGP wil dat het octrooirecht op genen en plantenrassen wordt herzien; de ChristenUnie wil dat in ieder geval op het gebied van planten, om de 'ontwikkeling in plantveredeling' niet te belemmeren. De Piratenpartij dringt aan op een algemene herziening van het patentstelsel.