OVSE bekritiseert internetcensuur en -afsluiting

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa heeft in een nieuw onderzoeksrapport kritiek geuit op de groeiende inperking van de internetvrijheid. De OVSE noemt internettoegang een mensenrecht en netneutraliteit noodzakelijk.

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa heeft een nieuw rapport uitgebracht, waarin de organisatie internetvrijheid onder de loep neemt. Het rapport richt zich op vier gebieden: internettoegang, regelgeving omtrent internetcontent, het blokkeren of filteren van content en aansprakelijkheid van providers. De gegevens van het rapport zijn in de loop van 2010 verzameld.

De OVSE noemt internettoegang een mensenrecht en onderschrijft daarmee de conclusie die de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties begin juni trok. Bij de meeste landen valt internettoegang onder het recht op informatie en communicatie. Finland valt hierbij positief op, omdat elke Finse burger sinds juli 2010 recht heeft op een internetverbinding met een bandbreedte van 1 megabit per seconde.

Over regelgeving omtrent internetcontent contstateerde de OVSE dat de meeste lidstaten geen specifieke wetten hebben om op het internet zaken als racisme, terrorisme, laster en kinderporno te verbieden. Internetcontent valt hierbij onder bestaande wetten, die voor alle media van toepassing zijn. Volgens het rapport hoeft dit geen probleem te zijn, mits de wetten er rekening mee houden dat het internet een ander soort medium is. Vooral op het gebied van racisme en laster schieten wetgevers vaak tekort in het helder maken van definities, aldus de OVSE.

Verder is de OVSE van mening dat er te makkelijk naar het blokkeren van websites wordt gegrepen en dat dit alleen zou mogen gebeuren als er een gerechtelijk bevel voorhanden is. Ook kinderpornofilters die providers vrijwillig invoeren, een voorstel dat in Nederland inmiddels is afgeschoten, zijn volgens de OVSE dubieus. Het gebrek aan transparantie of een wettelijke verplichting om te filteren kan, ondanks goede bedoelingen, betekenen dat een dergelijk filter in strijd is met diverse mensenrechten.

Het rapport noemt het zorgelijk dat 80 procent van de landen die meedoen aan het onderzoek geen regels heeft voor netneutraliteit. In Nederland is netneutraliteit sinds eind juni opgenomen in de telecommunicatiewet. Ook sabelt het rapport de 'three strikes'-wetgeving neer; het afsluiten van internettoegang vanwege bijvoorbeeld auteursrechtenschending is volgens de OVSE een disproportioneel hoge straf, omdat het haaks staat op de erkenning van internettoegang als mensenrecht. Hetzelfde bezwaar gaat op voor internet-'kill switches' die internettoegang in een heel land kunnen platleggen.

Tot slot neemt het rapport de aansprakelijkheid van providers en andere partijen onder de loep. De meeste Europese OVSE-lidstaten hebben hiervoor de Electronic Commerce Directive geïmplementeerd, die voorziet in 'notice and takedown'-procedures. De meeste providers zouden echter content meteen weghalen bij ontvangst van een notice en zelden bezwaar maken.