Samsung 990
Samsung durft het voor het eerst aan om qlc-geheugen toe te passen in een NVMe-ssd voor consumenten. In de meeste praktijktests presteert de Samsung 990-ssd prima. Als je veel schrijft of de ssd zwaar belast, zakken de prestaties snel in. Door de kleine slc-cache gebeurt dat zelfs eerder dan bij andere qlc-ssd's. Alleen als je voor de Samsung 990 significant minder betaalt dan voor een tlc-ssd, is hij voor licht gebruik het overwegen waard.
Samsung is de dominante speler op de ssd-markt en neemt met die positie niet graag een gokje. Het Zuid-Koreaanse bedrijf kijkt bij nieuwe ontwikkelingen vaak de kat uit de boom. Toch is de consument volgens Samsung klaar voor een nieuwe stap: die naar qlc-flash.
Met de nieuwe Samsung 990-ssd brengt de fabrikant voor het eerst een NVMe-ssd naar de consumentenmarkt die gebruikmaakt van qlc-geheugen. Samsung experimenteerde eerder wel met deze goedkope geheugentechniek in SATA-ssd's, zoals de 870 QVO, maar durfde het niet eerder aan om qlc in zijn NVMe-aanbod toe te passen.
:strip_exif()/i/2008257978.jpeg?f=imagenormal)
Naar eigen zeggen is de Samsung 990 gebouwd voor de 'echte wereld'. In 2026 is dat een wereld met sterk gestegen prijzen van zowel dram als nand, waardoor Gen4-ssd's gemiddeld in prijs zijn verdubbeld. Om de kosten onder controle te houden, bezuinigt Samsung dan ook flink op de componenten.
| |
Samsung 990 1TB |
Samsung 990 2TB |
| Controller |
Samsung PiccoloQ |
| Interface |
PCIe 4.0 x4, NVMe, M.2 2280 |
| Nand |
Samsung 9th Gen V-NAND (qlc) |
| Cache |
Geen (HMB) |
| Leessnelheid |
7,15GB/s |
7,25GB/s |
| Schrijfsnelheid |
6,45GB/s |
6,45GB/s |
| Random read |
700k iops |
850k iops |
| Random write |
1100k iops |
1200k iops |
| TBW |
400TB |
800TB |
| Garantie |
3 jaar |
Kortere garantie en lagere TBW
In deze vergelijking met de oudere Samsung 990 EVO Plus zie je duidelijk waar de technische verschillen zitten. Samsung gebruikt een nieuwere generatie van zijn eigen flashgeheugen, dat uit meer lagen bestaat en dus een hogere dichtheid heeft. De ssd stuurt dit geheugen aan als qlc in plaats van tlc, oftewel met vier in plaats van drie bits per cel.
Door meer data per geheugencel op te slaan, is qlc-geheugen langzamer dan tlc-geheugen. De drive moet namelijk met meer precisie lezen en schrijven, en dat kost tijd. Bovendien bereikt de drive eerder het punt waarop de controller de data niet meer betrouwbaar kan uitlezen. Daardoor gaat qlc-geheugen in theorie minder lang mee.
| |
Samsung 990 2TB |
Samsung 990 EVO Plus 2TB |
| Controller |
Samsung PiccoloQ |
Samsung Piccolo |
| Interface |
PCIe 4.0 x4 NVMe |
PCIe 4.0 x4 / PCIe 5.0 x2 NVMe |
| Nand-generatie |
Samsung 9th Gen V-NAND
(286 lagen) |
Samsung 8th Gen V-NAND
(236 lagen) |
| Nand-type |
Qlc |
Tlc |
| Cache |
Geen (HMB) |
Geen (HMB) |
| Leessnelheid |
7,25GB/s |
7,25GB/s |
| Schrijfsnelheid |
6,45GB/s |
6,3GB/s |
| Random read |
850k iops |
850k iops |
| Random write |
1200k iops |
1350k iops |
| TBW |
800TB |
1200TB |
| Garantie |
3 jaar |
5 jaar |
In de snelheden die Samsung opgeeft, zie je het effect van het qlc-geheugen nauwelijks terug. De nieuwe 990 zou soms zelfs wat sneller moeten zijn. De gegarandeerde levensduur is met 800TB aan schrijfacties echter een derde korter dan bij de tlc-gebaseerde 990 EVO Plus in dezelfde opslagcapaciteit. Samsung kort ook de garantieperiode in, van 5 naar 3 jaar.
Al enkele generaties gebruiken Samsungs mainstreamdrives niet langer een dram-cache, maar HMB. In deze cache staat normaal gesproken de ftl opgeslagen, een soort inhoudsopgave van waar de bestanden op de ssd fysiek staan. Bij ssd's met HMB laadt het systeem deze cache bij elke boot in het werkgeheugen, om zo toch snel beschikbaar te zijn. Ook het weglaten van de dram-cache is een duidelijke kostenbesparing ten opzichte van high-end ssd's, eens te meer nu dram zo duur is geworden.
:strip_exif()/i/2008257980.jpeg?f=imagenormal)
Prijzen
(In) de doos
De Samsung 990-ssd wordt geleverd in een kartonnen verpakking met een volledig papieren binnenwerk. Behalve een installatiegidsje krijg je geen accessoires bij de ssd.
Samsung geeft adviesprijzen op van 270 euro voor de 990 1TB en 529 euro voor de 990 2TB. Dat lijkt bizar hoog, maar we weten uit ervaring dat de straatprijzen van Samsungs ssd's vaak al gauw een stuk lager uitvallen.
In vergelijking met de huidige adviesprijzen van de 990 EVO Plus liggen deze prijzen 20 tot 50 euro lager voor dezelfde capaciteit. Het is dus wel degelijk Samsungs bedoeling om ze goedkoper te maken dan de bestaande modellen.
Dit artikel stond eerder al korte tijd online vanwege een miscommunicatie met Samsung over het embargotijdstip.
In dit geval vertellen de theoretische tests echter lang niet het hele verhaal. En omdat een grafiek soms meer zegt dan duizend woorden:
De Samsung 990-ssd's blijken weinig uithoudingsvermogen te hebben. De slc-cache, het deel van het flashgeheugen dat als slc wordt aangestuurd zodat de ssd veel sneller kan schrijven, is extreem klein. Bij een lege ssd lijkt de cache bij beide capaciteiten zo'n 20GB groot. Als we met een halfvolle of driekwart volle ssd testen, lijkt er helemaal geen cache meer te zijn.
Met de schrijfsnelheid van deze ssd's, in de praktijk zo'n 4GB/s, zit die kleine cache binnen een paar seconden al vol. Daarna stort de schrijfsnelheid in naar nog maar 100 à 200MB/s, met soms zelfs dips onder de 100MB/s. Af en toe herstelt de ssd zich even, maar dat duurt dan hooguit een paar tellen.
- Lege ssd
- Halfvolle ssd
- Driekwart volle ssd
Zo'n lage schrijfsnelheid buiten de cache kennen we van andere ssd's met qlc-geheugen, zoals de Kingston NV3, Lexar NQ790 en Crucial P310. Er is echter een cruciaal verschil.
Cachegrootte
- Lege ssd
- Halfvolle ssd
- Driekwart volle ssd
Die andere ssd's hebben een veel grotere slc-cache. Daardoor houden ze hun hoge prestatieniveau veel langer vol. Op een lege Kingston NV3 van 2TB kun je bijvoorbeeld meer dan 500GB schrijven met een respectabele snelheid van 4,4GB/s voordat je tegen de lage intrinsieke snelheid van het qlc-geheugen aanloopt. Zelfs wanneer de ssd driekwart vol is, lukt dat nog 165GB lang.
Nu zijn er genoeg qlc-drives die het minder goed doen dan de NV3, maar Samsung spant de kroon als het gaat om de combinatie van een kleine cache én extreem slechte prestaties daarbuiten. Voor intensief gebruik is die combinatie beroerd.
Consistency-test
Dat zie je ook terug in de Consistency-test van PCMark 10, die zeer zwaar ssd-gebruik simuleert. Eerst doorloopt de ssd acht degradatiefases. Hierin schrijft de benchmark de ssd twee keer vol met data en draait de PCMark Storage-test, met tussentijds steeds langer durende randomwriteworkloads.
Vervolgens draait de benchmark in de drie steadystatefases de Storage-test, voorafgegaan door drie kwartier randomwriteworkloads. De ssd zou in die fase zijn 'slechtste' prestaties moeten geven. Tijdens de vijf recoveryfases kan de drive zich herstellen. Tussen de Storage-benchmarks door is de drive steeds vijf minuten idle om ruimte te bieden voor interne optimalisaties als garbage collection.
- Steady state bandwidth
- Steady state read latency
- Steady state write latency
De steadystateprestaties zijn met 107MB/s voor het 1TB-model en 134MB/s voor het 2TB-model behoorlijk brak. Dat is het niveau dat we gewend zijn van andere qlc-drives, dus enige hoop dat Samsung daar iets op kon bedenken, blijkt onterecht.
De vergelijking met de oude 990 EVO (Plus) pakt niet eens zo slecht uit, omdat die Samsungs het in deze test al niet geweldig deden. Midrangers van andere merken, zoals de Lexar NM790, presteren echter al gauw meer dan twee keer zo goed in deze test.
- Degrade-fase
- Steady-state en recovery
Als we de fases van de Consistency-test in een grafiek zetten, zien we meestal dat de prestaties in de degradatiefases afnemen, om in de recoveryfases weer toe te nemen. De Samsung 990's kun je helaas eenvoudig herkennen als de onderste, vrijwel platte lijntjes. Of de ssd's nu ademruimte krijgen of niet, de prestaties blijven erg laag.
Lang niet iedereen belast zijn ssd aan de lopende band met zware schrijfacties. Gelukkig doen de Samsung 990's het in onze praktijktests een stuk beter dan in de zwaardere tests uit onze suite.
- 1000x 5MB-bestand lezen
- 1000x 5MB-bestand schrijven
- 10GB-bestand lezen
- 10GB-bestand schrijven
- 50GB-bestand lezen
- 50GB-bestand schrijven
Bij het lezen en schrijven van 5MB-bestanden meten we snelheden tussen 3,5GB/s en 4GB/s. Bij het lezen van één groot bestand liggen de snelheden hoger. De 1TB-versie haalt dan 6,5GB/s, terwijl de 2TB-versie op enige afstand volgt met scores rond de 5GB/s. Schrijven gaat steeds met ongeveer 4,5GB/s.
PCMark 10 Storage
- Bandbreedte
- Totaalscore
- Toegangstijd
PCMark 10 Storage draait traces: opnames van het ssd-gebruik van echte software. In deze realworldtest presteren de Samsung 990's prima, op het niveau van Gen4-drives met tlc-geheugen. Bij het 1TB-model zien we zelfs een flinke vooruitgang ten opzichte van de 990 EVO Plus, die nog (in theorie) sneller tlc-flash gebruikte.
PCMark 10 Storage-deelresultaten
In de uitklapkaders hieronder staan alle resultaten van de PCMark 10 Storage-deeltests.
Alles openen
Starten software
- Starten Windows 10
- PCMark 10 - Starten Adobe Acrobat
- Starten Adobe Photoshop
- Starten Adobe Lightroom
- Starten Adobe Premiere-Pro
- Starten Adobe Illustrator
- Starten Adobe After Effects
Gebruiken software
- Gebruiken PowerPoint
- Gebruiken Excel
- Gebruiken Photoshop Heavy
- Gebruiken InDesign
- Gebruiken Illustrator
- Gebruiken After Effects
Gaming
- PCMark 10 - Starten Overwatch
- Starten Call of Duty: Black Ops 4
- Starten Battlefield V
Bestandsmanipulatie
- PCMark 10 - 2,37GB - (399-JPEG's)-leestest
- 2,37GB - (399-JPEG's) - kopieertest
- 2,37GB - (399-JPEG's)-schrijftest
- 20GB - (4-ISO's)-leestest
- 20GB - (4-ISO's) - kopieertest
- 20GB - (4-ISO's) - schrijftest
Een koele en zuinige ssd is onderdeel van Samsungs zelfverklaarde focus op wat er in de 'echte wereld' toe doet.
Temperatuur
- Temperatuur
- Zonder extra koeling - binnen cache
- Zonder extra koeling - buiten cache
De Samsung 990's worden inderdaad niet warm. De 1TB-versie komt in onze duurtest nauwelijks boven de 50 graden uit. De 2TB-versie wordt maximaal 59 graden. Omdat we dit testen zonder noemenswaardige airflow, is dat een prima resultaat. Dat de snelheden intussen niet om over naar huis te schrijven zijn, helpt daar stiekem natuurlijk wel bij.
Opgenomen vermogen
In vergelijking met eerdere Samsung-drives zijn de 990's in idle wel wat zuiniger, maar veel andere fabrikanten hebben dit nog beter op orde. Onder belasting klimmen de nieuwe ssd's in de grafiek. Het hoogste energiegebruik meten we tijdens sequentieel lezen, namelijk 4W. Bij het lezen van kleine bestanden neemt dat af tot nog geen 2W.
Samsung past voor het eerst qlc-flash toe in zijn mainstream NVMe-ssd's, en veel gebruikers zullen daar weinig van merken. In synthetische benchmarks en onze praktijktests zetten de Samsung 990's natuurlijk geen nieuwe records neer, maar ze evenaren vaak het prestatieniveau van hun tlc-gebaseerde voorgangers.
Zelfs Samsung kan de nadelen van qlc niet verbloemen
Hoe traag qlc-geheugen inherent is, merk je aan de slechte prestaties wanneer je de ssd zwaarder belast. Dat punt bereik je helaas al snel, want zeker wanneer de Samsung 990 deels is gevuld, is er praktisch geen cache beschikbaar. Het wegschrijven van bestanden gaat dan met een snelheid waar zelfs de gemiddelde harddisk rondjes omheen rent.
Bij qlc-flash hoort nu eenmaal ook een kortere levensduur. Samsung geeft op deze ssd dan ook kortere garantie dan op eerdere NVMe-ssd's, zowel in TBW als jaren. Je kunt stellen dat dit aangeeft dat deze ssd's voor minder intensief gebruik zijn bedoeld. Maar als Samsung echt gelooft dat qlc klaar is voor het grote publiek, dan was het vertrouwenwekkender geweest om de garantievoorwaarden in stand te houden.
:strip_exif()/i/2008257982.jpeg?f=imagenormal)
Bescheiden prestaties vereisen een bescheiden prijs
Uiteindelijk valt of staat de Samsung 990 met de prijs die de fabrikant ervoor vraagt. De adviesprijzen liggen erg hoog, maar we weten uit ervaring dat die niet zo veel zeggen. In de praktijk dalen de prijzen vaak snel, en dat heeft deze ssd ook wel nodig. Kost deze nieuwe ssd evenveel als of meer dan bestaande tlc-ssd's, dan is hij geen aanrader.
Als de Samsung 990 straks voor minder geld in de winkel ligt dan zijn voorganger, kun je er als weinig veeleisende gebruiker prima voor kiezen. Zo geef je zelfs in deze tijden niet al te veel uit aan een ssd die bij dagelijks gebruik toch prima presteert. Houd er wel rekening mee dat je bij zwaarder gebruik al gauw tegen limieten aanloopt.
Redactie: Tomas Hochstenbach • Testlab: Joost Verhelst • Eindredactie: Monique van den Boomen
- Actuele prijzen Samsung 990 1TB
- Actuele prijzen Samsung 990 2TB
:strip_exif()/i/2008241552.png?f=thumblarge)
:strip_exif()/i/2008257978.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2008257980.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2005670190.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2007042778.jpeg?f=imagegallery)
/i/2008251488.png?f=imagearticlefull)
:strip_exif()/i/2008257982.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2008241552.png?f=thumbmedium)
:strip_exif()/i/2006027264.jpeg?f=fpa)
/i/2004609686.png?f=fpa)
/i/2008241704.avif?f=fpa)
/i/2007937196.png?f=fpa)
:strip_exif()/i/2007937326.jpeg?f=fpa)
:strip_icc():strip_exif()/u/422163/crop631af7911f7d8_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/109773/ziltoid_fetid_70px.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/378936/crop689e60d837b65_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/269918/Cerberus60x60.jpg?f=community)
(en al die andere nadelen die hier al genoemd worden)
:strip_exif()/u/5722/ocf81_avatar_3.gif?f=community){kind=avatar}
/u/581763/crop671d464e1d270_cropped.png?f=community)
.:strip_icc():strip_exif()/u/308732/Swedish%2520Chef.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/311679/crop61dc8d64b4bab_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/279088/crop609fca601663b.jpg?f=community)