Samsung lijkt betaalbare ssd te maken door dram-cache weg te laten

Samsung lijkt aan een betaalbare PCIe 4.0-ssd te werken die geen dram-cache heeft. Deze ssd gebruikt via HMB het pc-werkgeheugen voor de tijdelijke opslag van data. Het weglaten van dram-cache moet de hoge prijzen van geheugenchips compenseren, wat ook ssd's duurder maakt.

Het bestaan van deze betaalbare ssd komt aan het licht doordat Samsung een productpagina online zet voor deze nog niet aangekondigde ssd. De 990 PCIe 4.0 NVMe M.2-ssd heeft een opslagcapaciteit van 1TB, een sequentiële leessnelheid van 7.150MB/s en een sequentiële schrijfsnelheid van 6.450MB/s.

De fabrikant vermeldt het gebruikte nandgeheugentype niet, maar de relatief lage waarde van 400 tbw (terabytes written) suggereert qlc-opslag. Dat type nandgeheugen is relatief goedkoop, maar langzamer dan tlc, mlc en slc. Tweakers legt deze geheugentypes voor ssd-opslag uit in de explainer 'Van slc naar qlc'.

Kosten drukken

Naast qlc-gebruik drukt Samsung de kosten voor deze ssd door dram-cache te vervangen door HMB-cache (host memory buffer). Daarbij gebruikt de ssd het systeemgeheugen van een pc om cachingdata in op te slaan. Het gaat hierbij niet om data die wordt gelezen en geschreven op de ssd, maar om gegevens over waar welke data staat opgeslagen op de ssd. Tweakers legt dit uit in de explainer 'Waarom budgetdrives met HMB toch snel zijn'.

990 PCIe 4.0 NVMe M.2 ssd. Bron: Samsung

Reacties (72)

[arithcoder]

Ik heb verschillende DRAM-less SSDs. Na 30-40GB schrijven beginnen ze plots te schrijven aan 30-40 MB/s. Enorm traag. Ik koop geen SSDs meer zonder DRAM-cache. Al mijn DRAM SSDs kunnen bestanden van 100 GB of meer schrijven zonder te vertragen.

[Admiral Freebee]

Dat heeft niet zozeer met de DRAM cache te maken maar met het gebruiken van trager QLC NAND waar de snelheid voor dagdagelijks gebruik opgekrikt wordt door een deel van het QLC aan te spreken als SLC. Op die manier kan je een bepaalde hoeveelheid gegevens snel schrijven. De SSD gaat dan op de achtergrond de data wegschrijven naar de permanente locatie. Duurdere SSD's hebben vaker een DRAM cache maar gebruiken ook vaker sneller TLC of minder traag QLC NAND geheugen. Ook is er vaak een groter deel beschikbaar om te gebruiken als SLC cache.

[arithcoder]

Geen enkel van mijn SSDs gebruikt QLC. Ze zijn allemaal TLC. Als the SLC cache vol is, beginnen ze tergend traag te schrijven (30-40 MB/s). Dit gebeurt rond de 30-40 GB mark. Heb zoiets nooit meegemaakt met een SSD met DRAM cache. Die kunnen makkelijk meer dan 100 GB wegschrijven zonder te vertragen.

[Admiral Freebee]

In tegenstelling tot wat je misschien denkt wordt DRAM op de SSD enkel gebruikt om metadata bij te houden en niet als schrijfcache. Een soort van index waarin wordt bijgehouden welke data waar staat en voor onderhoudsactiviteiten. Moderne NVME SSD's zonder DRAM kunnen een deel van het systeemgeheugen gebruiken om dit bij te houden via HMB (Host Memory Buffer). Let op, S-ATA SSD's ondersteunen dit niet.

De kans is groot dat je SSD's zonder DRAM cache gewoon minder kwalitatief zijn. Er bestaan vandaag SSD's die HMB gebruiken en gewoon nog altijd snel kunnen schrijven als de SLC cache vol zit. Kijk maar eens naar de Samsung 990 Evo Plus. Die kan > 6000MB/s schrijven naar zijn SLC cache. Die cache wordt kleiner naarmate de SSD voller zit maar er is een deel gereserveerd dat altijd beschikbaar is. Nadat de SLC cache vol zit kan hij nog altijd aan > 1500 MB/s schrijven.

Conclusie: SSD's zonder DRAM maar met HMB kunnen ook snel zijn als hun SLC cache vol zit, maar het hangt af van het specifieke model. Ik heb altijd belang gehecht aan goede transfer rates bij lange sustained transfers dus mijn SSD's worden daar op geselecteerd.

[gavinz]

Wat zijn exact de voor/nadelen hiervan? Als dit goedkoper is waarom doen ze dit nu pas? Kan me voorstellen als jij de ram omruilt, de ssd misschien ook niet meer werkt?

[FeronIT]

Veel lagere schrijfsnelheden....

[Darkstriker]

Val reuze mee in de praktijk. DRAM-less is meer doemdenken dan daadwerkelijke doem.

[roelst1]

Dat is veel te kort door de bocht. Het hangt volledig af van wat je doet. Voor het schrijven van Word bestanden zal het niet/nauwelijks uit maken, maar bij veel kleine of hele grote bestanden wordt het verschil snel groot. Gezien de meeste mensen de grootste lees/schrijf acties het actiefst meemaken, merk je dus wel degelijk een verschil.

[Reactie gewijzigd door roelst1 op 2 juli 2026 20:41]

[watercoolertje]

Hoe traga is jouw dram op je moederbord dan dat het trager is dan SSD dram?

[roelst1]

In zulke gevallen hangt het er natuurlijk volledig van af hoeveel beschikbare RAM je hebt. In de huidige prijzenellende wordt daar nogal op bespaard, dus dat tientje extra voor een SSD met DRAM kan het zeker waard zijn.

[Darkstriker]

Sorry, maar een 4TB SSD heeft over het algemeen een cache van ergens tussen de 256 MB en 1GB. Niet echt een dramatische hoeveelheid.

[watercoolertje]

Bij WD gebruiken ze 64MB van je ram. In mijn geval 0.1% van mijn ram (ja ik ben miljonair)! Laat samsung groot inzetten en 128 of 256mb pakken dan nog is het niet zo veel (misschien als je 8gb hebt maar dat zijn keuzes, je kan op alles besparen).

[sdziscool]

nou dat moet allemaal via de CPU en de CPU is geen geweldige orchestrator van bestanden heen en weer bewegen. Tenminste dat is hoe het vroeger was.

[watercoolertje]

Je kan ook gewoon een dure SSD kopen die wel dram heeft, die verdwijenen namelijk niet.

Maar volgens reviews is een SSD (andere ssd want die van samsung heeft nog geen reviews) zonder dram-cache qua performance gelijk of beter aan die met dram-cache op een enkele uitzondering na.

Let's use the WD Blue SN5100, a PCIe 4.0 SSD that not only lacks a DRAM cache but also uses slower QLC flash, as an example. If you go through TechPowerUp's review of said SSD, you can see that, even though it lacks a DRAM cache and uses QLC memory, the only metric where it noticeably falls behind top-of-the-line PCIe 4.0 SSDs is sustained write performance, where it drops to a measly 400MB/s once its SLC cache fills up. In every other test, it's near the top, battling it out with drives that pack dedicated DRAM caches and TLC memory, and cost more.

https://www.howtogeek.com/you-dont-need-an-ssd-with-dram-heres-why/

In our real-world tests, Sandisk's new WD Blue performs very well for a QLC-based SSD. There's not a single test that shows any of the shortcomings that we previously encountered with QLC SSDs—everything is chugging along nicely at very good speeds. And that's even with the drive 85% full. The only hint of QLC that I'm seeing is in the 75 GB write test, where the drive falls behind a bit, but not by a huge amount. In all the other tests the drive is performing better than most of the older TLC based SSDs on the market, and is roughly able to match or beat big names like the Samsung 980 Pro, WD SN850, Kingston KC3000, Solidigm P44 Pro. The top Gen 4 SSDs remain slightly faster: the Crucial T500, Lexar NM790, Samsung 990 Pro, and Kioxia Exceria Plus G4 are 2-3% ahead. The WD Black SN7100 and WD SN850X lead with a 4% advantage. Definitely not the night-and-day difference that we've seen from QLC in the past. The SN5100 shows a performance improvement of about 25% compared to older QLC drives like the Crucial P1. It also easily outperforms other QLC-based SSDs, such as the Kingston NV3. Additionally, the SN5100 is more than twice as fast as the Samsung 870 QVO.

https://www.techpowerup.com/review/wd-blue-sn5100-2-tb/19.html

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 3 juli 2026 06:57]

[drdelta]

Maar volgens reviews is een SSD (andere ssd want die van samsung heeft nog geen reviews) zonder dram-cache qua performance gelijk of beter aan die met dram-cache op een enkele uitzondering na.

If you go through TechPowerUp's review of said SSD, you can see that, ... it noticeably falls behind top-of-the-line PCIe 4.0 SSDs is sustained write performance, where it drops to a measly 400MB/s once its SLC cache fills up.

Hah, noem sustained write maar een uitzondering. De SSD heeft een performance drop van 94% (!) tov. de geadverteerde sequential write speed, van de 6.700MB/s haal je dan maar 400MB/s. En met een dynamische cache size (van 25% van de beschikbare vrije opslagruimte) zul je naarmate de SSD meer data bevat steeds sneller die bottleneck raken.

Je zou maar zo'n SSD gekocht hebben om video opnames te transfereren oid, dan zal de daadwerkelijke performance zuur tegenvallen t.o.v. de geadverteerde snelheid.

[watercoolertje]

Hah, noem sustained write maar een uitzondering.

Als alles sneller gaat en 1 ding niet dan is dat ene ding een uitzondering. Dat is gewoon hoe je dat woord gebruikt!

Je zou maar zo'n SSD gekocht hebben om video opnames te transfereren oid, dan zal de daadwerkelijke performance zuur tegenvallen t.o.v. de geadverteerde snelheid.

Dan moet je niet blind een SSD kopen maar een SSD die goed is voor waar jij hem wilt gebruiken.

Straks ga je nog vertellen dat het een 'nadeel' is dat mijn 4.5 meter lange bootje met 20pk niet de zee op kan, ja daar is die ook niet voor bedoeld, dat is geen nadeel, dat is gewoon het gevolg dat ik een boot heb gekocht voor in de sloot en niet voor op zee. Als ik op zee wil varen moet ik een andere boot kopen die daar goed voor is (maar die past niet in het slootje).

De SSD heeft een performance drop van 94% (!) tov. de geadverteerde sequential write speed, van de 6.700MB/s haal je dan maar 400MB/s.

Uit de review blijkt niet dat dat het gevolg is van DRAM vs DDR (en dat is waar de discussie WEL over gaat):

Once the SLC cache is full, write speeds fall off a cliff, down to around 400 MB/s, which is faster than most QLC competitors but A LOT slower than modern TLC drives.

Dus dat probleem zit hem in QLC vs TLC, en ja QLC is trager, als je dat niet wilt lekker doorsparen voor een schijf met TLC...

Hier kan je lezen wat een echte gebruiker er van merkt: jaquesparblue in 'Samsung lijkt betaalbare ssd te maken door dram-cache weg te laten'

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 3 juli 2026 14:24]

[memphis]

Maar vast nog steeds sneller dan een gewone HDD....

[drdelta]

Word, en de Word UI, is waarschijnlijk een grotere bottleneck in het opsla proces dan het verschil tussen HDD en SSD, zeker wanneer je Onedrive/Sharepoint oid gebruikt om (zakelijke) documenten ("online") op te slaan. Maar goed, SSDs zijn vooral heel veel sneller in hun response (factor ~1000 lagere latency).

[lariekoek]

Ja vast. Maar met deze prijzen kan Samsung het in een holletje steken wat mij betreft. Sowieso na de reminder, weer eens, dat ze "mogelijk" aan cartel vorming doen.

Ik overweeg een 18-20TB HDD juist door deze achterlijke prijzen. Voor hetzelfde geld heb je een 4TB SSD en dat is helaas te klein voor mijn projecten. Het hoeft gelukkig niet sneller te zijn.

Bovendien voelt het ook nostalgisch. Prrrrt prrrrt.

[Reactie gewijzigd door lariekoek op 2 juli 2026 23:02]

[Lemarr]

Ik kan me mijn DRAM-less Toshiba RC100(?) herinneren. De nadelen ervan heb ik helaas moeten ervaren.
Geen idee of de nieuwe Samsung SSD's vergelijkbaar zijn in dat opzicht, maar ik waag mij er niet meer aan.

[jaquesparblue]

Ik heb een 970 EVO Plus met DRAM en 980 zonder DRAM (beide al enkele jaren oud). In het dagelijks gebruik merk je daar helemaal niks van.

Genoemde QLC in het artikel is zorgelijker

[gekkeh3nk]

Zowel dram als ddr zijn vluchtig dus zodra je de stroom eraf haalt verlies je alle data. De cache die in de dram chip/hmb wordt geschreven komt gewoon van de SSD dus als je de pc opstart wordt het opnieuw ingeladen.

[Xander2]

Met als belangrijk verschil dat bij een reboot het systeemgeheugen als leeg zal worden aangemerkt (de cpu onderbreekt stroom via mobo, SSD niet) en SSD cache blijft leven en kan wegschrijven, waarschijnlijk (?) met een paar condensators om ook power outage te compenseren.

Zelf nooit last gehad van corruptie, dus ik denk dat het voornamelijk leessnelheid bevordert door agressief grotere blokken te lezen/weg te gooien en vertraagd wegschrijven van veel kleine files om de CPU eerder een gereed seintje te geven.

Ik ben benieuwd wat de 'real-world' impact gaat zijn met deze nieuwe schijven.

[MSalters]

Condensators voor de cache is een duur enterprise feature. En de reden dat het nodig is, is dat een SSD write fysiek 250 ms kost in het slechtste geval. Er kunnen wel veel writes tegelijk actief zijn.

[bzzzt]

Een paar condensatoren kosten extra, maar ook weer niet zoveel. Intel heeft ze op de 320 consumer SSD serie gehad rond 2010.

[Xander2]

Thx voor de info.

[drmacfaulty]

Officiële term is PLP (Power Loss Protection), voor de geïnteresseerden

[Croga]

Dan is het maar goed dat dat geheugen nauwelijks voor data gebruikt wordt….. zoals in het artikel te lezen wordt het geheugen voornamelijk voor de index gebruikt.

[Umbrah]

HMB kan voor consumenten/gamers prima zijn, zelfs met 32GB DRAM is de gemiddelde consument ruim bemeten (games nemen zelden meer, want ze zijn ook gericht op consoles die uberhaupt maar 16GB "unified" hebben), en zelfs minder is an-sich prima (maar als je dit soort SSD's koopt IPV S-ATA zit je sowieso al in een bepaalde productcategorie waar 16GB eigenlijk de ondergrens is). Office workloads, en gameworkloads belasten zelden het RAM écht 100% (in ieder geval niet op een manier dat er geen workaround is, of geheugen makkelijk gecleared kan worden door het startmenu oid ff naar swap te verplaatsen).

Ga je dit soort SSD's echter in bepaalde workloads inzetten (denk aan datascience, deep learning, code compilation, rendering) waar je memory een ENORME last heeft, EN je storage nogal intensief ruwe data/resultaat data aan het schrijven is, dan kan HMB eigenlijk een soort "dubbel effect" krijgen, waar je geheugen belasting EN bandbreedte feitelijk dubbel belast wordt, en omdat alles over PCIe ook nog eens naar de CPU gaat om bij memory te komen... dan zou je wel eens zware resource stalls kunnen krijgen (trust me, been there...)

An-sich is HMB dus prima voor consumenten spul. Eigenlijk een slimme oplossing. Ja, dedicated DRAM-cache on-module is beter, want het ontlast niet alleen het gewone RAM, maar ook de PCIe-bus, maar de gemiddelde gamer en gemiddelde laptop gebruiker heeft niet eens door wanneer z'n GPU op 8-lanes draait, laat taan dat hij z'n apparatuur 100% belast op een manier dat HMB echt een bottleneck wordt. Dit kan toch momenteel enkele tientallen euro's schelen op een totale laptop BOM.

[HollowGamer]

Voor hun is het goedkoper.

Het is alsof je een hazelnoot chocoladereep loopt met veel minder hazelnoot stopt, wel meer opvulling. Of van andere voorbeelden waarbij de producent winst maakt, omdat mensen het toch kopen.

[Reactie gewijzigd door HollowGamer op 2 juli 2026 18:58]

[RobjeDopje]

Ik denk dat inmiddels hazelnoten qua volume goedkoper zijn dan chocolade

[HollowGamer]

Het idee was meer dat je van een reep chocolade, allemaal stukken gaat weghalen.

[wooha]

Bros repen?

Wikipedia: Bros (chocoladereep)

YouTube: Adèle Bloemendaal - Reclame - Bros

[StefanJanssen]

Ik meen dat de levensduur van de SSD iets achteruit gaat, je lagere snelheden hebt en dat er meer van je systeem RAM gebruikt wordt.

[cdwave]

Hij pikt je systeemgeheugen in, meestal gaat het om 256MB die je dus gewoon kwijt bent. Niet echt een probleem als je er eentje hebt, maar als je er 4 in je systeem stopt dan ben je mooi 1GB RAM kwijt...

Het PC geheugen is wel lekker snel, maar omdat hij het over PCIe moet benaderen is de latency voor de SSD wel een stuk groter dan voor lokaal RAM.

[Dutch_CroniC]

Ram/cache is vluchtig. Wordt, waar nodig, eerst naar de schijf weggeschreven voordat de stroom eraf gaat.

[TurboTon1973]

Dit gebeurt al jaren.

Wat zijn exact de voor/nadelen hiervan? Als dit goedkoper is waarom doen ze dit nu pas? Kan me voorstellen als jij de ram omruilt, de ssd misschien ook niet meer werkt?

Het blijft gewoon werken als jij bv nu 32 GB in je pc hebt en je koopt straks 2 x 64 GB als de prijzen gezakt zijn als voorbeeld dan blijft de SSD gewoon werken. Met je nieuwe interne geheugen. Althans ik denk dat jij dat bedoelde met jouw vraag.

[Luchtbakker]

Het lijkt mij sterk dat de prijzen écht merkbaar lager zullen zijn door het weghalen van dram. Samsung ontwikkeld zijn chips zelf, dus de productiekosten zullen voor Samsung zelf nihil zijn.

[Admiral Freebee]

Als je die productiecapaciteit niet kunt inzetten voor producten waar een goede marge opzit dan is de opportuniteitskost wel groot.

[kdekker]

Ik snap de teneur van het artikel niet helemaal. De meeste SSD's die Tweakers zelf aanbeveelt in de BBG hebben geen DRAM cache, zie Ssd BBG - Beste 2TB Ssd - Tweakers en Ssd Best Buy Guide - 1TB-ssd's - Tweakers. Per SSD, de toppers, allemaal zonder cache:

• Lexar NQ790 2TB: beste prijzen, echte reviews en specificaties - Tweakers
• Kingston NV3 M.2 2280 (retail) 1TB: beste prijzen, echte reviews en specificaties - Tweakers
• Crucial P310 M.2 2280, zonder heatsink, retail 1TB: beste prijzen, echte reviews en specificaties - Tweakers

Alleen de Samsung 990 Pro (zonder heatsink) 1TB: beste prijzen, echte reviews en specificaties - Tweakers heeft wel een cache (en een andere prijs).

Dus 'zonder-cache' is al veel langer 'normaal'. Ik snap de nieuwswaarde dan ook niet zo. Met-cache is al veel langer de uitzondering. Overigens speelde ik vandaag met een Samsung 980, maar de SSD voelde niet echt rap aan (ok, ook met een AMD Ryzen 3700x, dat is ook niet super modern en slechts 16GB mem, icm Visual Studio krap zat). Ik heb met snellere SSD's gewerkt ;-).

PS. de 'nieuwe stijl' specs pages zijn veel slechter inzichtelijk dan de oude. Cache staat onder 'Capaciteit'. Dat is even zoeken.

[GertMenkel]

Als je in de pricewatch gaat kijken, zul je zien dat (bijna?) alle PCIe 4/5 SSD's van Samsung een cache hebben. Dat maakt dit nieuws.

Ik denk dat het vooral tekenend is dat Samsung, wier SSD's normaal toch wel van midrange tot high-end, nu de tactieken van de prijsstunters aan het toepassen is. Helemaal omdat Samsung ook haar eigen RAM maakt.

[jazzozo]

“Samsung lijkt betaalbare ssd te maken door dram-cache weg te laten”

Ik vind de titel wat misleidend. Het komt over alsof Samsung dit nooit eerder gedaan heeft, terwijl de laatste EVO-modellen en de voorganger van deze 990, de 980, ook al zonder DRAM-cache kwamen.

Blijft bijzonder hoe SSD’s door de jaren heen eigenlijk ‘slechter’ zijn geworden. Ontzettend veel SSD’s zonder cache, we gingen van SLC naar MLC naar TLC en nu zelfs QLC…

[Dekar]

Blijft bijzonder hoe SSD’s door de jaren heen eigenlijk ‘slechter’ zijn geworden. Ontzettend veel SSD’s zonder cache, we gingen van SLC naar MLC naar TLC en nu zelfs QLC…

Meer opslag op dezelfde oppervlakte is niet persé slechter, omdat de read en write speeds op TLC NAND nu al op 14.000 MB/s en 10.000 MB/s zit. Waarom dan minder opslagdichtheid nemen of meer geld uitgeven? Wel eens dat QLC echt meer budget is, maar opzich heeft het nog steeds goede snelheden en betrouwbaarheid voor de doorsnee gebruiker die een lager prijskaartje belangrijker vindt dan wat synthetische benchmarkscores.

[cdwave]

Nou, ik heb op het werk dus dure Angelbird 4TB CF-express kaartjes gehad, die in alle benchmarks en onze eigen testen geweldig goed presteerden.

Tot je ze in het veld ging gebruiken voor dataopslag, waar ze continu 100MB/s moesten schrijven. Na 1,3TB zakte de performance in tot ongeveer 40MB/s omdat de cache (QLC die als SLC wordt ingezet) op was.

En dan niet zeuren over het toepassingsgebied - want oh, ja, als je continu schrijft dan heeft de firmware geen tijd voor zichzelf - CF kaarten worden juist voor dit doel zwaar gepromoot door de fabrikant.

[WargamingPlayer]

Afgezien van QLC wat al beroerd is, zal je hier niks van merken qua inmaken snelheid. QLC is al traag wanneer de SSD boven de 60% vol zit.

Een nadeel van deze techniek om geheugen van de PC te gebruiken is dat je voor processen minder geheugen hebt, en bij stroomuitval of bevriezen van systeem je meer kans hebt op corruptie van de data.

Maar mensen die een QLC drive kopen zijn sowieso al niet bezorgd om hun data.

Maar HMB gebruiken voor de cell-boekhouding is gewoonweg een groot risico. Data cache via HMB ja, dat kan, maar cell-boekhouding moet altijd geschreven kunnen worden als power weg valt of een storing optreed. Anders staat straks je data op een plaats die de SSD niet meer kent of toegewezen heeft.

[Reactie gewijzigd door WargamingPlayer op 2 juli 2026 19:18]

[joyrider3774]

staat TBW niet voor terrabyte written of te wel het aantal terrabytes dat de ssd gegarandeerd kan schrijven voor ze mogelijk begint te falen ? 400 Total Bytes Written slaagt op niveel

[Dutch_CroniC]

Klopt, staat verkeerd in t artikeltje.

[HollowGamer]

Zucht, maar ze komen er toch mee weg.

[Jokuh]

Ik snap je frustratie, maar dit kan je Samsung niet kwalijk nemen. Het is gewoon een kwestie van vraag en aanbod, en de hoogste bieder die wint.

Wat je Samsung wel kan kwalijk nemen, is dat ze geen reparaties of garantieclaims adequaat oplossen. Ze gaan direct over tot een terugbetaling aan de hand van de oude prijzen, zoals uitgelicht in een recente video van Louis Rossman.

[Reactie gewijzigd door Jokuh op 2 juli 2026 17:59]

[Goderic]

Hoezo vraag en aanbod, Samsung maakt toch gewoon zelf geheugen

[R_Zwart]

Ja, maar je stampt niet zomaar extra productiecapaciteit uit de grond.

[Format-C]

Zou me kunnen voorstellen dat Samsung het op dit moment ook wel prima vindt, want de prijzen zijn torenhoog, evenals hun aandeel waarde. Dus ze lopen volledig binnen. Als ze fabrieken bijbouwen en capaciteit, dan dalen de prijzen en daar zitten ze vast niet op te wachten.

[bazs2000]

Misschien gaat het zelfs verder dan dat. Samsung kan wel fabrieken bijbouwen maar loopt daarna wel een risico als de AI-bubbel knapt. Als je net de productielijnen hebt uitgebreid en de vraag valt weg dan maakt het niet uit hoe groot je als bedrijf bent, je kunt dan miljarden afschrijven en dat zullen zij graag voorkomen.

Ik begrijp dat mensen soms aangeven dat bedrijven liever geld binnenharken (klopt deels wel) dan dat zij zorgen voor een groter aanbod terwijl men minder nadenkt over de investeringen die ervoor moeten worden gedaan, die betalen zich niet direct terug.

[FooLsKi]

Maar dat geheugen wordt niet gratis van de ene 'afdeling' naar de andere gestuurd. Dat wordt intern verkocht voor een X-bedrag en als externe partijen veel vragen en meer bieden dan een rendabele 'interne prijs' dan is de keuze m.i. vrij simpel

[watercoolertje]

Ja en daar is meer vraag naar dan aanbod. Je kan toch nog steeds SSDs kopen met dram, dus wat is het probleem? Als je dat liever wil hebben moet je dat kopen!

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 2 juli 2026 20:23]

[Mizgala28]

Zolang de markt niet permanent overspoeld mee wordt klaag ik niet, goedkopere drivers waren nuttig ook voor de storage crisis veroorzaakt door AI bedrijven.

Maar ik wil wel dat betere opties voor de consument blijven bestaan, QLC zou ik nooit als een C drive willen gebruiken op mijn main systeem, DRAM wil ik ook.

Extra drive of op een minder belangrijke systeem (zoals bijvoorbeeld een gaming handheld of extra systeem) is prima voor mij.

Want straks eindigt het net als MLC SSDs voor consumenten, en nou is TLC in mijn ogen volledig prima as is, als je een meer zwaardere gebruiker bent (ik ken mensen die dat zijn, zelf is TLC voldoende voor mij) is het wel zo fijn als de schijf snelheid niet zakt vanwege de SLC cache die vol is, wat niet zo is op een MLC drive.

Maar goed, we zien het wel hoe de markt verder uit zal zien in de toekomst, ik heb niks tegen TLC of TLC zonder DRAM in meeste omstandigheden (tenzij genoemde), en QLC is ook prima.

Maar ik wil wel dat die opties blijven.

[Reactie gewijzigd door Mizgala28 op 2 juli 2026 19:06]

[Roel1966]

Ook hier weer denk ik van waarom nu allemaal zovele omwegen voor dat hele AI gedoe. Rem toch gewoon dat AI gebeuren af zodat er weer meer geheugen beschikbaar komt.

[L0g0ff]

Remmen? We willen toch kapitalisme en vrije markt? Dan is dit de prijs die we betalen.

Ik zou hem zelfs nog wel door willen trekken. Ik heb begrepen dat we in de EU maar 5 procent van de wereldwijde compute hebben tegenover 75 procent in de VS. Gezien AI ingezet wordt voor kennis (we hebben hier toch een kennis economie?) maar ook als (autonoom) wapen (defensie) denk ik dat we beter nog op kunnen gaan schalen binnen de EU.

Ik heb de laatste weken steeds meer tooling opgezet om mijzelf weg te automatiseren (infra & devops werk). Als ik dat kan dan kan iedereen dit. Ik blaas mijn oude hardware wel nieuw leven in ipv dat ik nieuwe hardware aanschaf. Dan maar een paar GB/TB minder RAM/Storage. Er valt nog genoeg te optimaliseren binnen de code zelf. Zie ook het artikel van gisteren dat kladblok in 2,5kb geprogrammeerd kan worden.

[uiltje]

Aan wie wordt dit geschreven? Wie moet het afremmen? Is dit iets waar de NL overheid moet ingrijpen? De EU? Anders is het een vrije markt.

[Roel1966]

Zoals je schrijft, de Nederlandse regering en de EU maar ook wij als consumenten kunnen een steentje bijdragen. Als wij als consumenten geen AI meer gebruiken en het weigeren, dan word het voor de commercie al een stuk minder interessant.

[Apart]

Als je op die productpagina kijkt valt me direct op dat er een disclaimer staat:

*The images were generated with the assistance of AI tools.

Echt, zijn we al op dit punt dat we geen foto meer kunnen maken van een product en hem maar genereren?

In de pricewatch zijn Samsung NVMe's verreweg de duurste, en zijn er betere opties voor soms 100 euro minder. Ik denk dan ook niet dat deze NVMe's ook dan maar een beetje meer "betaalbaar" worden dan die van andere merken.

[Reactie gewijzigd door Apart op 2 juli 2026 18:00]

[LittleKiller]

Ik kan me voorstellen, dat hij rechtstreeks vanuit een cad programma is gepakt.

Normaal gesproken gaan grafisch ontwerpers dan met lightroom(geloof ik) aan de slag.

Ik verwacht dat die laatste stap is overgeslagen maar dat het 3d model als source material is gebruikt

[R_Zwart]

Nee, niet met lightroom, dat gebruik je om foto's te beheren en te bewerken. Het zal een 3d rendering applicatie zijn. Ik ben al te lang uit die sector om nog productnamen te herinneren.