Inleiding
In het kort
De ASUS Chromebook Flip CX5 heeft een snelle cpu voor een Chromebook: geen Pentium of Celeron, maar een Intel Core-exemplaar. Daarmee zijn de systeemprestaties ruimschoots beter, wat je vooral kunt merken als je veel apps naast elkaar gebruikt of veeleisende Linux-programma's wilt gebruiken. In ruil voor al dat moois betaal je wel een hoge prijs, waarvoor je ook een snellere en veelzijdigere Windows-laptop kunt kopen. Voor minder zijn er ook Chromebook-convertibles met vergelijkbare configuraties te koop en daarnaast heeft de Chromebook Flip CX5 nog wat andere nadelen: een weinig denderend scherm met fletse kleuren en een tamelijk luidruchtige koeling. De accuduur is evenmin bovengemiddeld.
Op de CES in januari zijn het innovaties als QD-oledschermen, van kleur veranderende auto's en nieuwe high-end cpu's die alle aandacht trekken, maar ergens in een hoekje van de (virtuele) beursvloer had ASUS ook nog wat nieuwe Chromebooks in petto: de convertible Chromebook Flip CX5 en de duurdere CX9, die niet omklapt. Wat prijs betreft zitten de twee duidelijk aan de bovenkant van de Chromebook-markt. Ze hebben daarmee voorzieningen die je ook op Windows-laptops aantreft, zoals een vlotte Intel Core-processor, een grote 14"- of 15,6"-display, meer werkgeheugen en snelle wifi-ax.
Nadat we onlangs al betaalbare ChromeOS-convertibles hebben bekeken, gaan we in deze review aan de slag met de goedkoopste van ASUS' premium-Chromebooks voor 2022. De Chromebook Flip CX5, waarvan de behuizing erg lijkt op de Chromebook Flip CM5 van vorig jaar, ligt intussen in de winkels in Nederland. Hij kost in de uitvoering zoals wij hem hebben getest zo'n 600 euro. Daarvoor krijg je een apparaat met een Intel Core i3-cpu van de elfde generatie, 8GB werkgeheugen en een 128GB-ssd. In vergelijking met Windows-laptops zijn dat verre van spannende specificaties, maar voor een Chromebook belooft de Chromebook Flip CX5 bovengemiddeld snel te zijn. In hoeverre de luxe omklapper daarmee ook een goede koop is, lees je in deze review.
:strip_exif()/i/2005212212.jpeg?f=imagenormal)
Behuizing en aansluitingen
Het design van de ASUS Chromebook Flip CX5 heeft wel wat weg van dat van de Samsung Galaxy Chromebook 2 360, die we onlangs hebben besproken: een lichte buitenkant en een zwarte binnenkant. Bij ASUS zijn de klep en de onderkant helemaal wit, waar Samsung koos voor een metaalkleur. De achterkant van de schermklep is volgens ASUS gemaakt van een aluminiumlegering, maar hij voelt niet zo aan. De witte afwerking heeft, zoals de fabrikant aangeeft, een gladde, keramiekachtige textuur. De schermklep voelt, ook door de glasplaat die voor het aanraakscherm zit, goed stevig aan. Dat gedeelte laat zich minder makkelijk verbuigen en indrukken dan bij de drie modellen in de eerdere round-up. Kijkend vanaf de schermkant hadden de randen misschien nog iets smaller gekund. Vooral de onderrand is vrij breed. Als geheel is de Chromebook Flip CX5 toch al een stuk groter dan de eerder geteste modellen door zijn 15,6"-schermdiagonaal. Ook het gewicht van 1,95kg is niet echt licht te noemen.
De onderkant van de behuizing is zo te zien en te voelen helemaal gemaakt van plastic. Dat maakt alsnog een stevige indruk. Het geheel laat zich voor een plastic behuizing niet te ver torderen en verbuigen met twee handen, en voelt ook in het midden bij het indrukken voldoende stijf aan. Het zwarte materiaal op de palmsteun en rondom het toetsenbord heeft een prettige, gladde afwerking, die een klein beetje stroef aanvoelt, maar niet rubberachtig. Een nadeel van de afwerking ten opzichte van de standaard aluminiumlook is de zichtbaarheid van vetvlekken. Jammer is ook dat ASUS helemaal aan de voorkant van de laptop twee kleine rubbertjes heeft geplaatst, die samen met de verder uitstekende rubbers bij de scharnieren moeten voorkomen dat de behuizing bekrast raakt als je het ding in tabletmodus neerlegt op de tafel. Dat is op zich een goede zaak, maar de rubbertjes voelen scherp aan, zeker in vergelijking met de extra gladde behuizing. Bij het tikken snijdt zeker het linkerexemplaar een beetje in de pols.
De twee scharnieren zijn van plastic met een verchroomde look. Net als bij de andere drie laptops is het scharnier te stijf, waardoor je hem niet met één hand open krijgt. Je moet de onderkant van de behuizing tegenhouden. ASUS heeft daarbij gekozen voor dezelfde constructie als die van de Acer Chromebook Spin 513, waarbij de achterkant van de schermklep bij het openen de behuizing aan de achterkant een stukje van de tafel tilt. Bij de actief gekoelde laptop van ASUS is dat logischer dan bij het model van Acer, dat geen ventilator heeft, omdat het systeem zo meer lucht kan aanzuigen vanaf de onderkant. Het is naar ons idee alsnog nadelig. In plaats van op de brede rubbers aan de onderkant, rust het apparaat opengeklapt op twee piepkleine nokjes, zodat het makkelijker kan schuiven over een glad oppervlak. ASUS heeft de voetjes op de schermklep bovendien heel ver uit elkaar geplaatst, bijna op de hoekpunten van de klep, zodat de laptop op bijvoorbeeld een smal treintafeltje op de klep komt te rusten. Positief aan het scharnier is dat het redelijk in staat is om de twee delen van het apparaat omgeklapt als tablet bij elkaar te houden.
Het toetsenbord van de Chromebook Flip CX5 heeft een numpad, in tegenstelling tot de kleinere 13"- en 14"-Chromebooks die we eerder bekeken. De numerieke toetsen zijn uitgevoerd op de halve breedte van het alfanumerieke gedeelte, dat dezelfde indeling heeft als op alle andere Chromebooks. Door de extra numpad kon ASUS ook losse PgUp, PgDn, Home en End-toetsen toevoegen. De toetsen hebben witte verlichting en volgens ASUS ongeveer 1,4mm travel. Dat is zo te voelen zeker niet meer dan de kleinere laptops die we eerder bespraken. De feedback is iets aan de slappe kant, maar de bottom-out voelt wel voldoende stevig aan, doordat de behuizing niet te veel inveert. Het tikken maakt ook niet te veel lawaai.
Voor aan de behuizing zit een prettig gladde touchpad, die gelet op het formaat van de behuizing nog groter had kunnen zijn, vooral in de hoogte, maar het is alsnog geen smal oppervlak. Jammer is dat het oppervlak niet goed op de onderliggende knoppen is bevestigd, vermoedelijk een defect van dit exemplaar. ASUS heeft geen vingerafdrukscanner of gezichtsherkenning toegevoegd aan de Chromebook Flip CX5; vergelijkbaar geprijsde Windows-laptops hebben dat soms wel. Met ChromeOS kun je overigens alsnog wachtwoordloos inloggen door je smartphone te koppelen. Niet beter dan gemiddeld is ook de webcam, een standaard 720p-exemplaar.
De ASUS Chromebook Flip CX5 verschilt niet heel veel van de kleinere Chromebooks als het op de aansluitingen aankomt. Aan iedere kant zit een USB-C-poort met een doorvoersnelheid van 5Gbit/s en de mogelijkheid om de laptop op te laden en externe beeldschermen te gebruiken. Net als de Intel-Chromebooks die we eerder hebben getest, kan ook dit model 4k-beeldschermen aansturen op maximaal 120Hz. Dit model heeft echter ook nog een HDMI 2.0-poort, die de kleinere laptops niet hadden. Dat kan handig zijn als je hem snel even op een projector of televisie wilt aansluiten. Ook veel monitors hebben nog geen USB-C. Zoals verwacht kan via deze poort maximaal 4k op 60Hz worden uitgestuurd.
Rechts zit naast de HDMI 2.0-poort een microSD-kaartlezer, wat handig kan zijn als je naast de ingebouwde opslag nog wat meer ruimte nodig hebt. Aan de linkerkant van de Chromebook Flip CX5 bevinden zich, net als bij de eerder geteste apparaten nog een 5Gbit/s-USB-A-poort en een 3,5mm-koptelefoonpoort. Geluid kan ook worden weergegeven via de ingebouwde luidsprekers. Die zijn verrassend goed; het geluid is helder, maar ook basrijk en gaat best hard. Jammer is alleen dat de luidsprekers naar onderen wijzen, zodat de opening kan worden geblokkeerd als het apparaat op een zacht oppervlak staat.
Specificaties en benchmarks
|
ASUS Chromebook Flip CX5 CX5500FEA-E60150 |
Processor |
Intel Core i3-1115G4 (2c, 4t) |
Gpu |
Intel Xe Graphics G4 (48EU's) |
Werkgeheugen |
8GB Lpddr4 |
Opslag |
Kingston OM8PDP3128B-AB1 128GB |
Wifi |
Intel AX201 (ax-wifi, Bluetooth 5.0) |
Accu |
56Wh |
ChromeOS- updates tot |
Juni 2029 |
De door ons geteste uitvoering van de ASUS Chromebook Flip CX5 is voorzien van een Core i3-1115G4-processor. Datzelfde geldt voor de enige op het moment van schrijven verkrijgbare uitvoering, de ASUS Chromebook Flip CX5 CX5500FEA-E60026. De variant met azertytoetsenbord, de CX5500FEA-E60103, is op dit moment niet leverbaar. Overigens lijkt de beschikbaarheid nogal te variëren, waarbij er ook versies zouden zijn met een Core i7-processor uit dezelfde serie, maar die lijken in de Benelux nu niet leverbaar.
Sinds dit voorjaar heeft Intel een twaalfde generatie van zijn processors uitgebracht voor notebooks, maar de gloednieuwe Chromebook Flip CX5 heeft nog steeds een chip uit de elfde generatie. De meeste Chromebooks beschikken alsnog over een oudere of veel tragere processor, maar er zijn wel degelijk concurrenten met dezelfde chip. In het testveld bij de benchmarks hieronder staat bijvoorbeeld een model van HP, de Chromebook x360 14c-cc0735nd, met een vergelijkbare Core i3-1125G4-cpu. Die convertible is met 499 euro goedkoper dan de Chromebook Flip CX5 en, zoals gebruikers onder de eerdere round-up al opmerkten, ligt van Lenovo zelfs al voor 429 euro een Chromebook-convertible met elfdegeneratie-i3 in het schap.
De Core i3-1115G4 in de Chromebook Flip CX5 heeft twee cores en vier threads en is voorzien van Intels Xe Graphics igpu, in dit geval de variant met 48 execution-units. Het werkgeheugen, 8GB Lpddr4 op 3200MHz, is gesoldeerd op het moederbord. Je kunt het dus niet uitbreiden.
:strip_exif()/i/2005212592.jpeg?f=imagenormal)
De ssd, die zoals hierboven op de foto is te zien rechts naast de processor zit, is wel nog vervangbaar. In plaats van traag eMMC, zoals op de drie Chromebooks uit de eerdere round-up, heeft ASUS gekozen voor een 'echte' M.2-ssd. Dat maakt de opslag veel sneller, wat je vooral kunt merken als je grote applicaties lokaal wilt installeren. In de Chromebook Flip CX5 zit ook een fatsoenlijke wifikaart in de vorm van de Intel AX201, zoals de naam al zegt geschikt voor ax-wifi.
WebXPRT is een browsergebaseerde benchmark die HTML 5-, JavaScript- en WebAssembly-tests bevat om de prestaties te meten in dagelijkse scenario's. De ASUS Chromebook Flip CX5 scoort in deze test hoger dan alle andere apparaten waarmee we hem vergelijken. Logisch ook, want die hebben over het algemeen Celeron- en Pentium-processors, die gebruikmaken van flink tragere rekenkernen dan Intels Core-cpu's.
Jetstream 2 is eveneens een benchmark die in de browser wordt gedraaid en bestaat uit HTML 5- en JavaScript-tests. Ook hier zien we de Chromebook Flip CX5 uitlopen op de concurrentie. De HP Chromebook x360 14c-cc0735nd is de enige die in de buurt komt, met zijn iets lager geklokte Core i3-1125G4. Het verschil met de Core i3-10110U en de recentste Pentium-processor, de quadcore N6000, bedraagt zo'n 50 procent. Celerons en Snapdragons van de vorige generatie worden met driedubbele cijfers verslagen.
- Geekbench 5 - Single
- Geekbench 5 - Multi
Gamen op een Chromebook?
Volgens een recent nieuwsbericht is de ASUS Chromebook Flip CX5 een van de eerste apparaten met fatsoenlijke ondersteuning voor Steam. Dat geldt helaas niet voor onze Core i3-versie; alleen krachtigere uitvoeringen worden ondersteund. Via de standaard Linux-container kon je de spelbibliotheek uiteraard ook al downloaden op iedere Chromebook, maar omdat deze container geen ondersteuning heeft voor 3d-acceleratie, heb je daar niet bijster veel aan. Voor de nieuwe alfaversie van Steam op ChromeOS, maakt Google gebruik van een alternatieve container op basis van Ubuntu in plaats van Debian, met de Proton-vertaallaag die eerder al op de Steam Deck stond.
We draaien tot slot het bekende Geekbench en wel de versie uit de Google Play Store. Dat betekent dat deze synthetische processorbenchmark iets kan vertellen over de prestaties van Android-apps. We zagen de Pentiums en Celerons daarin terugzakken doordat deze apps voor Intel-processors moeten worden 'vertaald', wat prestaties kost. Ook de Chromebook Flip CX5 verliest aan prestaties ten opzichte van de Snapdragon 7c die deze app native kan draaien. Dat betekent dat de CX5 in deze test twee keer en niet drie keer zo hoog scoort. Daarmee is hij nog steeds wel veruit de snelste.
Met zijn snelle processor, dito opslag en relatief ruime hoeveelheid werkgeheugen kan de ASUS Chromebook Flip CX5 vooral een goede keus zijn als je hem wilt gebruiken voor meer dan alleen ChromeOS- en Android-apps. Met een beetje moeite kun je al jaren Linux-applicaties draaien onder ChromeOS, wat extra mogelijkheden opent op een laptop als deze. Je moet dan wel bereid zijn die moeite te doen. Voor de Tweaker is het openen van de terminal en het zo installeren van programma's misschien een koud kunstje, maar niet iedere gebruiker is daarin thuis. Ook als je zover bent om de Chromebook Flip CX5 ten volle te gebruiken, is het geen apparaat voor de echt zware taken. Uiteindelijk is een Core i3-processor van de vorige generatie niet echt snel in vergelijking met de processor in de gemiddelde Windows-laptop. Zelfs voor minder dan 700 euro scoor je al een exemplaar met een quadcore-Core-i5 van de elfde generatie of een AMD Ryzen 5-processor met zes kernen. Ook voor gaming is de Chromebook Flip CX5 zodoende niet geschikt, de nieuwe ondersteuning voor Steam op krachtigere uitvoeringen van de CX5 ten spijt (zie kader).
Beeldscherm
De ASUS Chromebook Flip CX5 heeft een ips-aanraakscherm van 15,6" met een glasplaat ervoor. Dat spiegelt nogal, dus voor buitenshuis gebruik is het niet ideaal. Het paneel lijkt gelukkig wel gelamineerd, zodat het contrast bij omgevingslicht niet sterk afneemt. ASUS belooft dat het paneel ondersteuning heeft voor een USI-stylus, maar die moet je er zelf nog bijkopen.
Het lcd-paneel heeft een full-hd-resolutie (1920x1080 pixels). Dat leidt in combinatie met het relatief grote scherm tot een duidelijk minder scherpe weergave dan op de drie kleine Chromebooks die we eerder hebben bekeken. Dat komt ook doordat ChromeOS het werkoppervlak automatisch schaalt met de grootte van het scherm. Op de laptop van ASUS zie je standaard een stuk meer tegelijk in beeld en kun je daarmee fijner multitasken, maar ziet tekst er karteliger uit. Natuurlijk kun je de schaling eventueel aanpassen in het instellingenmenu.
- Helderheid wit
- Contrast
- Kleurtemperatuur
- Gemiddelde grijswaardenfout
- Gemiddelde kleurfout
- sRGB-dekking
We beoordelen de beeldkwaliteit van het scherm zoals altijd met behulp van een colorimeter en Portrait Displays Calman Color Calibration-software. Beginnend bij helderheid en contrast blijkt het scherm van de Chromebook Flip CX5 net als dat van de meeste andere Chromebooks niet heel fel te kunnen. Het contrast is ongeveer 1000:1, volstrekt gebruikelijk voor een ips-paneel.
Als het gaat om de kleurweergave, blijkt dat het scherm van de ASUS Chromebook Flip CX5 maar twee derde van de gebruikelijke sRGB-kleurruimte afdekt. Daardoor zien kleuren er flets uit en loopt de gemiddelde kleurafwijking, uitgedrukt in een ΔE-waarde, nogal hoog op. Veel goedkopere Windows-laptops en Chromebooks hebben hetzelfde euvel, maar bij de recente test van budget-Chromebooks zagen we toch twee van de drie apparaten die wel alle kleuren in de sRGB-kleurruimte konden tonen. Bovendien kost de Chromebook Flip CX5 meer dan de meeste Chromebooks, een bedrag waarvoor je wel Windows-laptops met een kleurrijk scherm kunt vinden.
ASUS heeft er tenminste werk van gemaakt het scherm binnen de technische beperkingen goed af te stellen. De kleurtemperatuur benadert de streefwaarde van 6500 kelvin redelijk dicht, zodat grijstinten er neutraal uitzien, zonder rode of blauwe kleurzweem. Ook de gamma-afstelling is goed, wat wil zeggen dat middentonen de juiste helderheid hebben. Zodoende is de gemiddelde grijsafwijking in de bovenstaande grafiek een van de laagste.
Geluidsproductie en accuduur
In tegenstelling tot de eerder geteste drie Chromebooks is de ASUS Chromebook CX5 voorzien van een ventilator, zodat het systeem niet geruisloos te werk gaat. We testen de geluidsproductie van de koeling in twee scenario's, tijdens webbrowsen en tijdens renderen met Blender. Daarvoor maken we gebruik van een Larson Davis 831C-geluidsmeter met een 378A04-microfoon die is voorzien van een voorversterker. De microfoon heeft een noisefloor van 5,5dB(A). Door onvermijdelijk omgevingsgeluid is de noisefloor van onze geluidarme ruimte ongeveer 12dB(A). Als we een veilige marge nemen, kunnen we er vanaf 14dB(A) consistente metingen mee uitvoeren. We meten de geluidsdruk op 50 centimeter afstand, in een hoek van 45 graden. Dat doen we in drie scenario's: WebXPRT simuleert webbrowsen, PCMark 10 is representatief voor wat zwaarder desktopgebruik en Blender is een zware multithreaded workload voor de cpu. We meten de geluidsdruk over de periode die iedere test duurt, en drukken het resultaat uit in een gemiddelde, LAeq, in dB. Merk op dat passief gekoelde Chromebooks in onderstaande grafiekset niet zijn opgenomen, reden dat die een stuk korter is.
- WebXPRT 3 - LAeq
- Blender - LAeq
Een stille laptop is de ASUS Chromebook Flip CX5 niet, blijkens onze test. Tijdens het draaien van de browsetest blijft de ventilator op de HP Chromebook x360 14c bijvoorbeeld uit staan, maar bij het model van ASUS noteren we dan al 23,1dB. Als je de hardware zwaarder belast, laat de koeling nog duidelijker van zich horen. Met 36,5dB is de laptop dan absoluut niet zo luid als een gemiddelde, krachtige gaminglaptop, maar aan de andere kant produceert hij duidelijk meer lawaai dan de concurrentie in deze grafiek. Ook in vergelijking met andere laptops die we eerder hebben getest met vergelijkbare hardware, is het een tegenvallende score.
De ASUS Chromebook Flip CX5 is voorzien van een 56Wh-accu. Dat is meer dan de kleinere drie laptops die we eerder bespraken. Toch is de accuduur in onze browsetest niet langer dan die van het model van Acer, de Chromebook Spin 513, waarvan we twee uitvoeringen hebben getest. De Chromebook Flip CX5 komt precies tussen die twee varianten te staan. Dat wil zeggen dat de werktijd wat ondergemiddeld uitvalt voor een Chromebook, maar de verschillen met de rest van het testveld zijn niet groot. In vergelijking met een gemiddelde Windows-laptop voor dit bedrag is een accuduur van tien uur onder deze omstandigheden ook niet slecht.
Conclusie
Met de Chromebook Flip CX5 heeft ASUS een luxe Chromebook-convertible in het assortiment voor gebruikers die op zoek zijn naar een apparaat voor meer dan alleen basistaken. De zwart-witte behuizing voelt steviger aan dan de budgetapparaten die we eerder hebben bekeken, maar de laptop is niet echt licht te noemen. Aanwezig zijn een prima toetsenbord en touchpad, goede luidsprekers en fijne aansluitingen, waaronder HDMI om even snel een beeldscherm te verbinden; op veel Chromebooks vind je enkel USB-C. Door de Intel Core-processor van de elfde generatie is de Chromebook Flip CX5 ruimschoots sneller dan veel goedkopere Chromebooks onder de 500 euro, over het algemeen uitgerust met een Pentium- of Celeron-processor. Dat kan je vooral merken als je veel apps naast elkaar gebruikt of veeleisende Linux-programma's wilt gebruiken.
In ruil voor al dat moois betaal je voor de Chromebook Flip CX5 wel zo'n 600 euro op het moment van schrijven. Dat is een bedrag waarvoor je ook een snellere en veelzijdigere Windows-laptop kunt kopen. Wil je dat niet, bijvoorbeeld omdat je het gebruiksgemak van ChromeOS kunt waarderen, dan zouden we de Chromebook Flip CX5 nog steeds niet meteen op de shortlist zetten. Voor minder dan 500 euro liggen er andere Chromebook-convertibles in de winkels met een vergelijkbare of zelfs luxere configuratie als de Chromebook Flip CX5. Bovendien heeft het model van ASUS nog wat andere minpunten. Zo is het scherm niet denderend, met fletse kleuren en een niet al te hoge maximale helderheid. Daarbij is de koeling tamelijk luidruchtig en de accuduur niet beter dan gemiddeld.