Te goedkoop maken?
Ze hebben Amd net 1.2 miljard gegeven in een schikking. Ze zorgen wel dat AMD in leven blijft, zoals MS 150 miljoen gaf aan Apple om de rol van concurrent te blijven spelen, maar wel in eigen niche. Sindsdien krijgt Apple zelfs een voorkeursbehandeling ten opzichte van echte gevaarlijke concurrenten als Linux. De markt is gewoon verdeeld tussen twee partijen. Laat Apple maar vooral veel geld vragen voor zijn producten dan kan MS ook meer vragen.
Is dit marktwerking? Is dit een vrije markt? Nee dit is een zuiver geval van monopolisme. Een monopolist wordt ook wel een prijszetter genoemd omdat hij zelf zijn prijs zodanig bepaalt dat hij maximale winst heeft.
In een vrije markt komt de prijs tot stand door het samenspel van krachten van vraag en aanbod, waar geen enkele fabrikant in zijn eentje invloed op heeft. Een fabrikant die een te hoge prijs vraagt verliest snel zijn klanten. Dit marktmechanisme is door bedrijven als Intel en Microsoft uitgeschakeld. Daardoor kunnen beiden winstmarges nemen die je als woeker kan bestempelen.
De klant heeft nog slechts één keus in zo'n markt: Take it or leave it, want hij kan niet of beperkt uitwijken naar een ander product. Vaak gaat het wat subtieler en zijn er wel alternatieven maar die worden maar weinig aangeboden, blijven daardoor onbekend, er zitten slim bedachte haken en ogen aan vast, er worden barrieres opgeworpen. De markt wordt zo intransparant mogelijk gemaakt, bijv. door het moeilijk te maken producten te vergelijken (verzekeringen, GSM). Er is dan wel een theoretisch keus voor de gemotiveerde, geinformeerde aanhouder, maar het prijsmechanisme wordt toch effectief buiten werking gesteld.
Als Intel deze positie enkel te danken had aan superieure innovatie is dat gerechtvaardigd omdat zij daarmee de markt een dienst bewijst. Een superieur product dat zijn gelijke niet kent mag een beduidend hogere prijs opleveren. Maar in praktijk wordt deze positie bereikt doordat zij de grote afnemers op zo'n manier aan zich binden dat die hun producten moeten afnemen, waardoor de eindgebruiker vooral eindproducten voorgeschoteld worden, waarin hun spul zit.
De macht van Intel gaat nu ook zo ver dat zij aan de haar afnemers en eindgebruikers effectief weet voor te schrijven hoe een eindproduct eruit ziet. Je mag geen groot beeldscherm bij mijn Atom processor gebruiken zegt Intel. Daarmee wordt het marktmechanisme verder buiten werking gesteld omdat fabrikanten gedwongen worden hun oren meer te laten hangen naar hun leverancier dan wat de eindgebruiker zouden willen in deze. Dit zijn kwalijke praktijken en het verbaasd me dat hiertegen geen wetgeving bestaat of ontwikkeld wordt.
Mensen die het wel leuk vinden dat bedrijven als Microsoft en Intel zoveel winst maken moeten zich realiseren dat er een aantal hele kwalijke kanten aanzitten:
1- Die winst komt uit de zakken van de koper die te veel betaald door het falen van de vrije markt
2- Geld is macht en de winst wordt gebruikt om nog meer marktmacht te krijgen en de vrije markt nog wat verder uit te hollen, door bijv. afnemers om te kopen om mee te doen, of ze onder druk te zetten met het intrekken van kortingen, wat eigenlijk hetzelfde is.
2- Het geld wordt ook gebruikt om te lobbyen, politici om te kopen, wetten aan te nemen of controle op te heffen om hun macht verder te vergroten of actie tegen hun praktijken te stoppen. Het holt ook onze democratie uit.
Punt 2 is iets dat wij op grote schaal zien gebeuren, het heet:
Supply Chain management. Dit houdt in dat de hele bedrijfstak gaat samenwerken om de totale winstgevendheid zo groot mogelijk te maken. Het klinkt allemaal erg leuk, maar het eindresultaat is wel dat de afnemer die winst moet ophoesten in een hoger eindprijs.
Dat is ook een van de redenen gebleken dat Open Source geen groot commercieel succes is geworden. Het is wel voordelig voor de eindgebruiker, maar de tussenhandel verdient er minder op dan op dure producten. Dus waarom zouden ze het populariseren, als het ten kost gaat van producten waar meer marge op zit. Nee je stopt liever Windows in een PC waar je meer op verdient.
Je krijgt dus het vreemde effect dat de tussenschakels ook een belang krijgen in dure producten van leveranciers omdat daar een betere marge op zit.
Het is voor mij duidelijk dat de overheid meer regulerend moet gaan optreden om de vrije markt goed te laten functioneren. Gemakkelijk is dit niet omdat het allemaal zo ingewikkeld is geworden, maar ook de wetgeving moet zich aanpassen aan de wijze waarop rechtspersonen die weten te ontwijken. Want daarmee wordt het doel van de wet even effectief ondermijnd als met ontduiking. Een vrije markt is er voor de bescherming van de gewone burger en voorkomt tevens een steeds schevere machtsverdeling in de samenleving. Want geld = macht. Intel is dus weer machtiger geworden. Geen goed nieuws, is dat voor de burger.
[Reactie gewijzigd door Verwijderd op 31 juli 2024 23:51]