Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Chipfabrikanten bestellen acht nieuwe euv-machines bij ASML

Door , 43 reacties

ASML heeft in het afgelopen kwartaal acht nieuwe boekingen binnengekregen voor euv-chipmachines. In totaal bedraagt de backlog voor euv-machines nu 27 stuks. ASML profiteerde verder van de gestegen vraag naar geheugenchips.

Zes van de acht bestellingen van de euv-machine NXE: 3400B in de afgelopen drie maanden kwamen van een enkele fabrikant, die de machines wil inzetten om zowel geheugen als processors te maken. ASML maakt niet bekend om welke fabrikant het gaat, maar waarschijnlijk is het Samsung. De leider op de markt voor geheugenchips wil euv in 2019 inzetten voor 7nm-productie.

In totaal heeft ASML nu orders voor 27 euv-systemen; het bedrijf leverde in het afgelopen kwartaal 3 NXE: 3400B-exemplaren. ASML verwacht dit jaar meer bestellingen van de machines, nu alle grote chipfabrikanten toewerken naar euv-productie. Global Foundries en TSMC gaven eerder de verwachting aan net als Samsung in 2019 op 7nm met euv te kunnen produceren.

De fabrikanten willen op euv overstappen om rendabel kleinere structuren op het silicium aan te kunnen brengen. De inzet van de huidige 193nm-immersielithografie wordt vanaf 7nm te duur en tijdrovend. De euv-machines van ASML maken gebruik van extreem ultraviolet licht met een aanzienlijk kortere golflengte van 13,5nm, om dunnere lijntjes te kunnen beschrijven. De machines zijn echter nog niet klaar voor massaproductie. ASML stelt als doel dat de machines meer dan 125 wafers per uur kunnen bewerken en de beschikbaarheid van de machines moet op negentig procent of hoger liggen.

Tijdens Semicon 2017 vorige week meldde ASML een euv-belichtingsbron van 250W werkend te hebben gekregen. Aangenomen wordt dat een 250W-bron nodig is om het doel van 125 belichte wafers per uur te kunnen halen, schrijft EETimes. ASML maakte daarnaast bekend dat de NXE: 3400B aan de belichtingseisen voor 5nm-productie voldoet.

De bestellingen voor euv-machines vertegenwoordigen een waarde van 2,8 miljard euro. ASML profiteerde daarnaast van de grote vraag naar geheugenchips; de omzet van machines voor geheugen steeg met vijftig procent. De totale omzet van het bedrijf uit Veldhoven steeg in het afgelopen kwartaal tot 2,1 miljard euro. De winst bedroeg 466 miljoen euro.

Olaf van Miltenburg

Nieuwscoördinator

Reacties (43)

Wijzig sortering
Er zitten mooie tijden aan te komen voor ASML, de drie belangrijkste productlijnen XT, NXT en EUV profiteren enorm van de huidige markt: EUV vanwege de opmars naar kleinere nodes en er is in dat gebied geen concurrentie, XT (dit zijn goedkopere, minder nauwkeurige machines) vanwege de geschiktheid voor IoT chips en NXT voor alles wat EUV niet kan maken. Sinds 2011 heeft ASML jaar op jaar meer dan een miljard euro winst gemaakt. Dit jaar zal de grens van 1,5 miljard waarschijnlijk ruimschoots worden gehaald, ik ben benieuwd!
NXT voornamelijk voor de massa-productie! EUV wordt in eerste instantie alleen ingezet voor enkele (waarbij kleine afmetingen en overlay extreem belangrijk zijn) van de tientallen lagen waaruit een chip wordt opgebouwd.
De rest kan EUV wel, maar een NXT tool kan dit veel sneller en goedkoper, zelfs als er voor 1 laag/structuur 3 belichtingen nodig zijn (triple patterning) om de juiste resolutie te halen.
Ze zitten in een (bijna) monopolie positie in een enorm groeiende markt. Ze zwemmen in het geld daar in Veldhoven.

Als ik zie wat pas afgestuurde vrienden als aanbod krijgen daar voor een startersfunctie...

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 19 juli 2017 12:30]

Dit gaat echter niet blijven duren voor Eindhoven. Op een zeker moment is de markt verzadigd. Dan heeft iedere grote chip producent zijn capaciteit. Dan, wordt ook ASML het nieuwe Philips.

Dat men dus in de tech-city van de lage landen maar bezig blijft met nieuwe innovaties en ideeën.
het bedrijf leverde in het afgelopen kwartaal 3 NXE: 3400B-exemplaren
en
De machines zijn echter nog niet klaar voor massaproductie
Hoe zit dat nu precies?
Ik weet ook niet hoe het precies zit, maar ik neem aan dat ze in een soort testfase zitten. Bij een of meerdere klanten staan al EUV machines, waarmee ze min of meer aan het testdraaien zijn. Ik *vermoed* dat ze ook al gebruikt worden voor normale productie, maar dat weet ik niet zeker.

Tweakers heeft hier al het eea over geschreven:

nieuws: ASML verkoopt productierijpe euv-chipmachines aan TSMC
nieuws: Chipfabrikanten hebben achttien euv-machines bij ASML in bestelling
Machines worden geleverd, maar moeten nog ingeregeld worden. Het is geen broodrooster dat je koopt, dit soort aparaten komen met een heel leger aan specialisten voor het installeren configureren. Verder zijn er klanten die simpelweg het apparaat willen hebben, terwijl ze weten dat de software (want daar draait het vaak om) nog niet 100% af is. Ze helpen dan mee met de ontwikkeling/testen omdat ze weten dat zij de eerste zullen zijn die op dergelijke schaal kunnen leveren.

[Reactie gewijzigd door the_shadow op 19 juli 2017 12:16]

Software is maar een klein deel. Het belangrijkste is de boel op lange termijn werkend en stabiel te krijgen/houden: het genereren van het EUV-licht (complex control-mechanisme), zorgen dat de verschillende compartimenten schoon blijven (het proces dat EUV genereert is nogal schadelijk voor de spiegels die het EUV weerkaatsen), metrologie voor stabiliteit en uniformiteit van EUV-intensiteit, stabiliteit en uitlijning van lasers, etc.

Kortom: proces-optimalisatie (waar software een deel van is, maar zeker niet de hoofdzaak).
Jouw verhaal klopt alleen niet van die software update. :-) Althans mbt de EUV-vessel
Is ergens iets te vinden over wat hun "recurring revenue" is.

Op lange termijn is dat veel interessanter dan "initiële" aankoop waarde van die machines.
Bij ASML is het natuurlijk altijd een beetje hollen en stilstaan. Het ene jaar verkopen ze bij wijze van 40 machines(technische doorbraak zoals dit), en het jaar erop b.v. 7.
"recurring revenue" is vast heel interessant voor beleggers die weinig risico willen lopen en niet te veel tijd willen investeren in onderzoeken hoe een bedrijf er voor staat/doet, maar niet meer dan dat(of wel? Geen expert op dit gebied).
Ik ben wel een expert op dat gebied (heb een bedrijf wat jaarverslagen analyseert en platslaat zodat het voor iedereen te begrijpen is) en ASML is een gewone middenmoter over ongeveer 20 performance indicatoren heen.
Het hollen en stilstaan effect houdt ze inderdaad daarin tegen, omdat een wisselend resultaat natuurlijk het allerlaatste is wat een lange termijnbelegger wil.
omdat een wisselend resultaat natuurlijk het allerlaatste is wat een lange termijnbelegger wil.
Bedoel je niet een kortetermijnbelegger? Zolang het ritme redelijk stabiel is (en dus toch wel uitmiddelt over een aantal jaar) maakt dat een langetermijnbelegger toch niks uit?
De volatiliteit die voortkomt uit het "hollen en stilstaan" is juist wat een korte termijn belegger nodig heeft om winst te kunnen maken.
Dat heeft niets te maken met lange-termijn of korte-termijn beleggen, maar met beleggers die een groter risico acceptabel vinden, en beleggers die behoudend zijn.

De eerste groep vindt het niet rampzalig als hun beleggingen morgen flink in waarde gedaald zijn (dat gebeurt overigens niet vaak bij een goed gespreide portefeuille). Ze weten dat ze over 20 jaar uiteindelijk (zeer waarschijnlijk: het blijft beleggen) een goed rendement zullen hebben, en een stuk hoger rendement dan:

De tweede groep die vindt het wel erg als hun beleggingen morgen flink in waarde zijn gedaald. Bijvoorbeeld omdat ze het geld binnenkort (maanden of enkele jaren) nodig hebben. Of omdat ze dan niet kunnen slapen. Zij kunnen / willen niet wachten tot de koersen weer opgekrabbeld zijn. Zij nemen daarom tevens genoegen met een lager rendement.

Voorbeeld rendement na 20 jaar:
- behoudende mensen (bijv. gem. 4% netto): 119% toename (1000 wordt 2190)
- risico nemende mensen (bijv. gem. 6% netto): 220% toename (1000 wordt 3200)
Niet alleen voor belegger.

Als die machines in 10 jaar worden afgeschreven en qua onderhoud in 10 jaar meer opleveren dan dat ze hebben gekost is dat werknemers en toekomst van bedrijf ook gunstig.

Ik weet niet of ze ook een bedrag per wafer ontvangen of een ander verbruiksartikel periodiek/per batch moeten leveren (speciaal water? )

Dus eigenlijk is mijn vraag waaraan verdienen ze nog meer.
Dus eigenlijk is mijn vraag waaraan verdienen ze nog meer.
Bij mijn beste weten levert ASML alleen machines voor lithografie. Om chips te maken heb je nog heel veel andere machines nodig en talloze grondstoffen (waarvan een flink stel zeer giftig zijn, dus behalve levering moet afval daarvan ook veilig afgevoerd worden), maar dat wordt allemaal door andere bedrijven gedaan. Tenzij ik iets over het hoofd zie is elke euro die ASML binnenkrijgt voor levering of onderhoud van lithografiemachines.

De truc is dat die machines niet zozeer kapot gaan, maar dat een aantal jaar later nog betere machines beschikbaar zijn. Als al je concurrenten daarop overstappen, tja, dan moet jij ook mee. Die verouderde machines draaien vervolgens gewoon door, maar in een andere rol. De kleinste onderdelen van een chip zijn de transistoren en de eerste paar lagen met "draadjes" (metal layers). Daarboven komen meer verbindingen om alle onderdelen van een chip aan elkaar te knopen en die "hogere" metal layers bestaan uit veel bredere verbindingen (relatief gezien, ze zijn nog steeds minuscule natuurlijk!), die je prima (en veel goedkoper!) op oudere machines kunt maken. Daarnaast zijn er allerlei chips waar zelfs de transistoren op "oude" machines worden gemaakt. Uit mijn hoofd (dus het kan zijn dat enkele van deze voorbeelden niet helemaal kloppen): chipsets, controller chips voor SSDs, allerlei industriële hardware (van PIN-automaten tot SCADA-apparatuur) en chips in een groot deel van je huishoudelijke apparaten (van thermostaten tot magnetrons). De EUV-machines zijn voor CPUs, GPUs en geheugen voor pc's en voor de meeste chips die in smartphones (en smartwatches!) gebruikt worden: als het supersnel en/of superklein (en daarmee relatief zuinig) moet.

[Reactie gewijzigd door robvanwijk op 19 juli 2017 15:03]

Ik doelde specifiek op de machines.

Support en onderhoudscontracten etc..
Hoi,
zonder op al te veel detail in te kunnen gaan:
ASML levert primair litho machines.
Dat zijn (refurbished) PAS systemen (200 mm), XT systemen, waarvan alleen de non immersie nog steeds nieuw geleverd worden, NXT systemen, die alleen als immersie worden geleverd en dan de NXE (euv ) systemen.
Daarnaast worden voor de NXT en XT systemen allerhande opties ontwikkeld en aangeboden.
Uiteraard is er voor de afnemers een service programma opgezet wat ingekocht kan worden.
Dan zijn er ook nog non-litho systemen, systemen die in combinatie met tracks(van derden) en lithografie systemen kunnen worden ingezet om de performance te meten en een terugkoppeling naar het proces te kunnen bewerkstelligen. Ook deze zgn metrologie systemen worden actief door ASML gedesigned en gemarket.
Als laatste tak om hier te noemen zijn er de rekenclusters en programmatuur die hier op draait, waarmee gebruikers van litho clusters (dat is het geheel van track, metrologiesysteem en lithografiesysteem) in staat worden gesteld om middels terugkoppeling en modellering de prestaties te optimaliseren.

Dus niet alleen maar litho machines!
Mooie cijfers, goed te zien dat het bedrijf ondanks de immense investeringen nog een winstmarge van hoger dan 20% haalt.
Hoeveel kost zo'n apparaatje? Kan ik er thuis beetje mee hobbyen
Volgens het artikel zijn er 27 machines besteld met een totale waarde van 2,8 miljard euro. Dus voor 104 miljoen heb je er 1 in huis. Ik gok dat de fabrikant die er 6 gekocht heeft wel wat korting gekregen heeft, dus dan zal de prijs voor 1 machine wat hoger zijn.

En je zal een flink groot huis moeten hebben.

[Reactie gewijzigd door Vihaio op 19 juli 2017 12:13]

En een cleanroom met gassen en aanvoer, en nog andere machines+een mask
de EUV machine is mask less, dus dat scheelt weer een paar miljoen per design.
Een EUV machine is dus niet maskless, sterker nog het heeft erg vervelende maskers nodig. Deze hebben een hele grote stack tov normal maskers omdat ze reflectief zijn.
EUV maskers zijn ook substantieel duurder dan "normale" maskers.
Er zit wel iets in en die zijn erg duur te produceren begreep ik.
De EUV machines kosten rond de 150 miljoen.
De bestellingen voor euv-machines vertegenwoordigen een waarde van 2,8 miljard euro.
2.8 miljard voor 27 te leveren machines, dus iets meer dan 100 miljoen euro per machine. Dat is iets meer dat een nieuwe Boeing 737.
ooh, dat heb ik zo wel in mijn spaar potje liggen.
Ik denk dat je eerst een rekenmachientje zal moeten kopen. |:(
dat ligt eraan, is je vader multitriljardair en is je huis soms heel wit en in washington

maar zonder gekheid, een EUV machine op je slaapkamer?
maar zonder gekheid, een EUV machine op je slaapkamer?
Nah, doe mij maar een hadron collidertje in de tuin. :)
Neerlands trots
extreem ultra violet lol
make nederland great again Tweakers, ASML :+

[Reactie gewijzigd door Dr.Zeno op 19 juli 2017 19:49]

Ik heb dit soort machines ooit mogen aanschouwen bij hun vriendjes van IMEC, zeer indrukwekkende technologie.
Heb ooit in de NXT machinne gezeten bij Intel en stukken NXT machinne gebouwd.
De EUV heb ik ook wel eens zien staan grote machines.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Nintendo Switch Google Pixel XL 2 LG W7 Samsung Galaxy S8 Google Pixel 2 Sony Bravia A1 OLED Microsoft Xbox One X Apple iPhone 8

© 1998 - 2017 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Hardware.Info de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True

*