Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 89 reacties

De herbruikbare Falcon 9-raket van SpaceX die onlangs na de lancering weer op aarde is geland blijkt dit zonder schade te hebben uitgevoerd. Volgens SpaceX-topman Elon Musk is de raket inmiddels klaar om weer op te stijgen, al staat er geen nieuwe lancering op de planning.

Musk plaatste een foto van de desbetreffende Falcon 9-raket op Instagram. Het voertuig was betrokken bij de Orbcomm-2-lancering en moest bij wijze van test weer rechtstandig op de aarde terugkeren. Het was de eerste keer dat SpaceX de eerste trap van zijn Falcon 9-raket succesvol liet landen na een aantal mislukte pogingen. Uit nader onderzoek blijkt dat het voertuig bij de landing geen enkele schade heeft opgelopen, waardoor geconcludeerd kan worden dat de procedure een succes was.

Omdat er geen problemen zijn ontdekt kan de Falcon 9 volgens Musk per direct weer gebruikt worden voor een nieuwe lancering. Het is echter onwaarschijnlijk dat dit gaat gebeuren, omdat de SpaceX-topman heeft aangegeven dat het de raket aan de grond wil houden. Omdat het de eerste keer is dat een raket van SpaceX weer op aarde is geland, krijgt de Falcon 9 waarschijnlijk een plek in een museum.

SpaceX is niet de eerste die een raket na opstijgen weer op aarde liet landen. Zo lukte onlangs een landingspoging van de New Shepard van Blue Origin. Deze raket kan echter niet gebruikt worden om lading, zoals bedoeld voor het internationale ruimtestation of satellieten, in een baan om de aarde te brengen.

Gelande Falcon 9

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (89)

Ook de New Shepard van Blue Origin heeft niet de eer van als eerste na opstijgen opnieuw te landen. De Grasshopper van SpaceX deed het al succesvol in 2013 en de DC-X in 1996

Dus dit is het lijstje van eerstes:
  • Eerste landing van een raket na opstijgen: DC-X
  • Eerste landing van een raket na opstijgen van een commercieel bedrijf: SpaceX
  • Eerste landing van een raket na opstijgen van een commercieel bedrijf, die ook in de ruimte is geweest: Blue Origin
  • Eerste landing van een raket na opstijgen van een commercieel bedrijf, die ook in de ruimte is geweest en geen testvlucht was: SpaceX
Dus allemaal pioniers!

edit: En als we het even niet hebben over landingen op aarde, dan heeft de Apollo Lunar Module al in 1960 geland op de maan en zelf weer opgestegen.

[Reactie gewijzigd door dolfje op 2 januari 2016 09:57]

Ook de New Shepard van Blue Origin heeft niet de eer van als eerste na opstijgen opnieuw te landen. De Grasshopper van SpaceX deed het al succesvol in 2013 en de DC-X in 1996

Dus dit is het lijstje van eerstes:
  • Eerste landing van een rakket na opstijgen: DC-X
  • Eerste landing van een rakket na opstijgen van een commercieel bedrijf: SpaceX
  • Eerste landing van een rakket na opstijgen van een commercieel bedrijf, die ook in de ruimte is geweest: Blue Origin
  • Eerste landing van een rakket na opstijgen van een commercieel bedrijf, die ook in de ruilmte is geweest en geen testvlucht was: SpaceX
Dus allemaal pioniers!
Niet geheel onbelangrijk:

Eerste landing van een raket die een omloopbaan heeft bereikt, een lading heeft afgeleverd en daarna weer succesvol teruggekeerd is: SpaceX.

De rest zijn in verhouding testvluchten en andere experimentjes, maar de aflevering van de Orbcomm-lading en daarna succesvol landen, is het enige 'echte' proof-of-concept voor een herbruikbaar lanceersysteem.

De ruimte in gaan is makkelijk, daarvoor hoef je maar 100 kilometer naar boven. Als je een omloopbaan wil bereiken dan moet je vooral achterlijk snel gaan.
Technisch gezien heeft de raket nooit een omloopbaan bereikt. De maximale snelheid dat de eerste stage van de raket heeft bereikt is 1.6km/s terwijl ongeveer 7km/s nodig is om in een omloopbaan te blijven. Alles eronder stort opnieuw naar de aarde. Wel is het heel belangrijk dat het niet om een testmissie ging, maar wel degelijk om een commerciele en betaalde raket ging die een satteliet in de ruimte heeft gebracht .

edit: Verschil tussen de banen van New Shepard en Falcon 9: http://i.imgur.com/Z81NgAk.png
edit: Natuurlijk is het 1.6km/s ipv 1.6km/u :o

[Reactie gewijzigd door dolfje op 2 januari 2016 11:46]

Volgens mij zijn er geen vaste snelheden voor omloopbanen, deze hangen namelijk af van de hoogte van de baan. Misschien is LEO of GSO 7 km/s en bedoel je dat?

EDIT: even een voorbeeld opgezocht, de maan gaat gemiddeld 1 km/s en die zit in een redelijk stabiele omloopbaan

[Reactie gewijzigd door Michiel4life op 2 januari 2016 10:24]

Die hangen af van de hoogte van de omloopbanen. Hoe verder van de aarde, hoe minder snelheid je nodig hebt om niet terug te vallen naar de aarde. Maar om iets in de lucht te steken zal altijd meer snelheid nodig hebben dan LEO om voorbij de LEO baan te geraken. Dus voor alle omloopbanen moet de raket rapper dan 7km/s geweest zijn om in omloop te geraken.

edit: En natuurlijk is er een verschil tussen de maan en de aarde met dat de maan zoveel kleiner dan de aarde is.

[Reactie gewijzigd door dolfje op 2 januari 2016 10:38]

7km/s maar hierboven spreek ja van km/u ... dus u moet s zijn daar ...
De maximale snelheid dat de eerste stage van de raket heeft bereikt is 1.6km/u
Dat is best langzaam :)
Hoe zit het met spaceshuttles? Dit waren geen volledige raketten en hebben daarom geen eer verdiend? Toch blijven de spaceshuttles imho een knap staaltje techniek. Mede doordat ze gebruikt werden om satellieten te lanceren en vervolgens op eigen kracht terug naar aarde konden vliegen.
Ik zag laatst een stukje concept art van de spaceshuttle. Daar stond hij in een loods als een vliegtuig met allemaal blije mensen eromheen die aan het in en uitladen waren.

De mensen die nu heel kritisch zijn op het drukken van de prijzen met een raket die hergebruikt wordt en dan als argument de dure spaceshuttle gebruiken hebben geen goede studie gemaakt. De Falcon 9 landt het grootste deel van de raket. En het is meer als een soort straaljager motor. De spaceshuttle vergelijking is meer als het hergebruik vergelelijken met de Dragon module. Want de spaceshuttle gebruikte elke keer nieuw solid boosters. (De SLS gebruikt de overgebleven boosters trouwens ook) Daarnaast was ook de iconische bruine brandstof tank ook niet her te gebruiken. En als klap op de vuurpijl was het hitteschild heel kwetsbaar.

SpaceX is met 60 miljoen dollar per raketvlucht nu al de goedkoopste lanceerder. Een tank brandstof kost 200.000 dollar. Een factor 10 goedkoper kan zeker. Een factor 100 moet het streven zijn. Bijna geen enkele concurrent kan nog volgen.

ULA (United Launch Alliance een samenwerking van Boeing en Lockheed) heeft niet geinvesteerd in herbruikbaarheid. Zij ervaren nu al last van SpaceX zijn prijzen en kunnen als de lang lopende contracten uitgevoerd zijn ophouden met bestaan! SpaceX is zo'n disruptive Start Up. Maar in totaal is dit geweldig voor de ruimtevaart.

In april gaat de Falcon Heavy zijn eerste vlucht maken. Met alle drie de boosters die zullen landen. De Falcon Heavy wordt de sterkste raket die op dit moment vliegt met een factor 2. En zonder hergebruikt al 3 keer goedkoper dan de 2 keer zo zwakker concurrent, de Delta Heavy.

Dus ja. Deze eerste gelande booster hoort in een museum. U was getuige van de start van de revolutie in de ruimtevaart!
Ik verbaas me elke keer weer dat ULA als concurrent wordt genoemd en ons eigen Europese Ariane space niet terwijl zij een ca 60% van de markt hebben. Zij hebben nu het meeste last van SpaceX en hebben daarom ook de prijzen aanzienlijk moeten verlagen.
Al een geluk dat de Arianne 5 gewoon de meest sexy raket is :)
Herbruikbaarheid is leuk, maar het zal nog wel enkele jaren duren voor de eerste herbruikte raket zal vertrekken met een commerciŽle lading. De eerste is nu weer geland, en de volgende die land zullen ze wel eens leeg opnieuw de hoogte insturen om te zien of er toch geen onverwachte problemen zijn. En dan is het zoeken naar hoe vaak kan je zoiets laten opstijgen voordat er echt zware kosten of gebreken ontstaan.

Neemt niet weg dat het een pracht prestatie is en zelfs al kan deze trap slechts 2 of 3 keer herbruikt worden dan zal dat alsnog de kostprijs voor een lancering aanzienlijk doen dalen.

En de Heavy belooft inderdaad een enorme impact te zullen hebben op de markt. Zelfs China geeft toe dat zij geen gelijkaardige raket kunnen lanceren voor die prijs. De manier waarop SpaceX het doet is al decennia bekend, maar niemand heeft het ooit durven proberen. Tijdens de lancering pompen de twee buitenste boosters hun brandstof over naar de centrale booster zodat wanneer men de buitenste loslaat de centrale booster alsnog een volle tank heeft, op snelheid is en een hoop minder gewicht moet meedragen.

Vind het ook mooi dat men hier laat zien dat het allemaal veel goedkoper kan en dat de grote bedrijven die al +50 jaar met ruimtevaart bezig zijn vooral blijven teren op verouderde (russische) technologie en vooral proberen van zoveel mogelijk winst te pakken.
Oh dat deed ik in Kerbal Space Program ook altijd. Asparagus staging noemen we dat. Ik vond dat eigenlijk nooit realistisch dus probeerde altijd zelfde lading ook rondom kerbin te brengen met traditionele staging.

Maar nu Elon het doet kan ik het ook blijven doen in KSP :)
Misschien heeft Elon het idee ook wel van de KSP community afgekeken? ;)
Het idee is al veel ouder dan Kerbal Space Program. Desalniettemin is dat wat in KSP werkt ook in het echt werkt en vice versa een prachtige illustratie hoe knap dat spel in elkaar zit. Het is niet voor niets geliefd onder ruimtetechnici. De uitvoering is versimpeld, maar de meeste principes vind je netjes terug.

Wat de technologie in het echte leven zelf betreft zou het zomaar een game changer kunnen zijn. Zo'n ontwikkeling die niemand aandurft, maar waar men zich dan, als het eenmaal gedaan is, van afvraagt hoe we het ooit zonder hebben kunnen doen. Dat geldt voor hergebruik ťn asparagus staging.
Vaak zie je dat er met risico volle test vluchten (zie het als een soort beta testers) wel satellieten meegaan. Maar dan vaak van universiteiten en onderzoeksprojecten die baad hebben bij het voor weinig mee kunnen omdat er ook een risico aan kleeft. De eerste Falcon Heavy vliegt leeg dacht ik. Maar de tweede heeft al zo'n goodwill lading. Daarna volgend de commerciŽle vluchten. Ik verwacht dus eigenlijk dat er met een eerste hergebruik trap gewoon een lading meegaat.

Ook heeft Elon Musk als gezegd dat er geen limiet van betekenis is voor hoe vaak je kan hergebruiken. Net als bij vliegtuigen heb je onderhoudsrondes. Hij verwacht dat de motoren elke 40 vluchten groot onderhoud nodig hebben. Maar ik zie de booster van SpaceX als een soort straaljager motor. Ik zet mijn geld op het dit jaar al vliegen met een hergebruikte booster. 17 januari vliegt SpaceX met een Falcon v1.1, 7 februari vliegen ze met een v1.2 naar de ISS. De v1.2 gaan ze zeker landen. De kans dat die snel weer ingezet en dus dit jaar is zeer groot. En eerlijk. Ik kan niet wachten! :) :)
Dit hergebruiken werd ook over de spaceshuttle gezegd. In praktijk koste het onderhoudsprogramma bijna een compleet nieuwe per keer. In dat licht wil ik eerst wel eens zien of hij echt weer gebruikt kan worden. Als ze de gelande raket binnen 4 weken weer kunnen gebruiken dan is het pas bewezen.
Belangrijkst falen: Shuttle was vanaf de eerste missie bemand en alles werd gerund door risico mijdende overheids contracten.

Spacex: Nu nog alleen onbemande missies, eerste hergebruik label je als experimenteel en er kan een relatief goedkope satelliet mee voor halve prijs met slechts 75% kans op succes. Wat op dat moment een puur commerciele afweging is welke voor sommige bedrijven wel interessant is.

Vervolgens, nadat SpaceX alles vooraf zo goed mogelijk berekend heeft drukken ze op de grote knop waarmee je in alle gevallen een nieuwe interessante les gaat leren die niemand anders op deze planeet nog kent:. Die knop heet "Launch".
Belangrijkst falen: Shuttle was vanaf de eerste missie bemand en alles werd gerund door risico mijdende overheids contracten.
Alles werd gebouwd door de lowest bidder. Eigenlijk best wel riskant, zoals ook blijkt uit het feit dat 1 op de 50 missies catastrofaal is geŽindigd. Maar sommige mensen willen graag meer explosies zien, en pleiten daarom om minder risico te mijden.
Ik verwacht een jaar testen, dan een jaar met demo-vluchten en eventueel een jaar uitloop door andere plannen - dus maximaal binnen 3 jaar commerciele vluchten. Dat is sneller dan ULA's Vulcan of ESA's Ariane6.

SpaceX heeft zelf aangekondigd een Low-orbit satelliet systeem te plannen van heel veel goedkope satellieten. Er wordt verwacht dat het de 'gratis' 2e hands raketten o.a. daarvoor wil gaan inzetten.
Verder werd op Red It gespeculeerd dat SpaceX er misschien brandstof modules mee de ruimte in wil sturen. Elon Musk wil namelijk naar Mars (en terug?), en daarvoor heb je een hoop brandstof nodig. (De vraag is hoe lang brandstof goed blijft in de ruimte?)

De kosten productie van de raket schijnt maar een derde te zijn, de rest zit in de faciliteiten en personeel.
Echter met ' gratis' raketten kunnen ze dus met gelijke jaarlijkse kosten hun lanceringen aardig opvoeren.

In een goed jaar zou SpaceX lanceert zo'n 12 Falcons moeten lanceren, en 2 tot 6 (zeg 4) Falcon Heavy's.
Als die echter allemaal terugkomen zijn dat 12+4x3=24
stuks per jaar.
Zelfs als je de helft verliest zijn dat de first stages voor 12 Falcons, of 4 falcon heavy's. En daar de helft van is nog eens 6, 3, 1-
Oftewel met de productie van een jaar en een verliesratio van 50% kun je dus tot 5 vluchten testen met eenzelfde raket.

[Reactie gewijzigd door mbb op 2 januari 2016 19:48]

Ik denk dat in Frankrijk al lichtelijk paniek is uitgebroken. Natuurlijk roept men: 'We hadden wel gedacht dat het ze zou lukken' maar ik weet zeker dat als SpaceX zo door gaat dat men de plannen voor de Ariane 6 in twijfel gaat trekken. Die is met 75 miljoen dollar per lancering veel te duur. Er kunnen Europese satellieten mee gelanceerd worden als men wil, maar de commerciŽle markt kunnen ze vergeten met dat soort prijzen. Dat maakt de Ariane 6 zwaar verliesgevend en het is de vraag of de EU staten hiervoor willen opdraaien (ik denk van niet).
Inderdaad, de hele space industrie is letterlijk 'gesputnikt'
Arianne aerospace is wel degelijk bezig met hergebruikbare raketten (net zoals ULA), maar dit zijn voorlopig wel nog enkel concepten: Adeline.

Het zal jammergenoeg wel nog een paar jaar duren voor zij terug kunnen concurreren (en dan nog, SpaceX zal te ver voorop zitten)

http://www.space.com/2962...ble-rocket-space-tug.html
Je zal zien dat deze plannen nu in een versnelling gaan komen (ik verwacht aankondigingen in de lente). De Fransen bouwen exact allles na wat de Amerikanen bouwen, daar zijn ze daar niet zo moeilijk in. De X-47 UCAV hebben ze ook nagebouwd, de Franse 'kloon' heet Neuron.

[Reactie gewijzigd door ArtGod op 3 januari 2016 00:25]

Ja het wordt tijd dat ze wat concurrentie krijgen van wat commerciele partijen.

Echter Musk kennende zal hij enkel meer winst gaan maken per lancering in plaats van lanceringen goedkoper, tot er een 2e partij is die 't zelfde kan als hij of 't goedkoop doet op andere manier :)
Maar zo'n SpaceX wordt voor hele andere doeleindes gebruikt toch?
En moet meer meedragen dan een paar mensen :) is wel logisch dan ook of zie ik het verkeerd.
Nee. De F9 zit direct in het vaarwater van de lichtste Atlas V varianten. Dit zijn de werkpaarden van ULA en gaan over de toonbank vanaf ~164 miljoen.

De enige reden dat die nu nog interessant zijn is de beschikbaarheid en de hoge (bewezen) betrouwbaarheid.
Nee hoor dat valt wel mee. Een raket, zeker een booster is niets anders dan een grote vuurpijl. Wat hij daarboven mee omhoog duwt maakt niet zoveel uit. Vracht klein, kleine raket. Mega satelliet, mega vuurpijl (Delta Heavy of Falcon Heavy) En mensen naar het ISS, dat gaat hetzelfde als cargo. Alleen dan iets meer veiligheidscertificaten en procedures. En als je naar de Maan of Mars wil. Ja dan wil je ook wat broodjes etc meenemen voor onderweg ;)
Nee, de SLS gebruikt grotere versies van de Shuttle boosters.
Inderdaad, 5 segmenten i.p.v. de gekende 4 bij de shuttle.

Desondanks blijft het mooi om te zien hoe ze de shuttle resources hergebruiken voor de SLS! (4 x RS25 shuttle motoren en SRB's)

Ik verlang echt naar de eerste vlucht van die SLS en de vluchten naar de maan/mars/astroÔde!
De SLS is gewoon de Shuttle in raket vorm. Dat was ook het uitgangs-punt om het zo goedkoop te krijgen. De prijs vind ik belachelijk hoog want het kostte al meer dan $ 15 miljard tot nu toe, terwijl ze eigenlijk weinig hoefden te ontwikkelen, alleen maar de onderdelen in een andere configuratie neer te zetten (ik overdrijf een beetje natuurlijk, maar toch).
De solid rocket boosters van de space shuttle werden ook hergebruikt nadat ze uit de oceaan gevist waren.
Ja, oops. toch lijkt het me behoorlijk duurder dan vloeistof tanken.

Het belangrijkste is dat het hele proces (gelukkig maar) veel goedkoper is en nog gaat worden.
Die zijn (voornamelijk) 2de trap, en niet eerste.

De eerste is de grootste en daarom duurste trap.
Maar ook de eerste trap van het STS werd deels herbruikt. De SRBs landen met behulp van parachutes in het water en werden na een revisie opnieuw voorzien van brandstof en opnieuw gebruikt. Het enige wat verloren ging bij Shuttel lanceringen was de grote brandstoftank. En ondanks dat dat het grootste onderdeel van het geheel was, was dat vanuit technologisch oogpunt ook direct het eenvoudigste en op gebied van kostenplaatje nog 1 van de goedkopere onderdelen.
de kosten van die "revisie" waren nogal hoog.
deze spaceX raket is bijna direct weer te gebruiken(geen schade).
bij een parachute landing in zee komt er een stuk meer onderhoud en reparatie bij.
Het grote nadeel daarvan was dat de SRB's in dat verschrikkelijke zoutwater landen. De structuur was gewoonweg compleet aangetast. En dat maakte de kosten van de revisie gewoonweg te hoog.
Het idee is volgens mij dat de raket opnieuw te gebruiken is en een Spaceshuttle op zichzelf gaat nergens heen als hij weer geland is, dan moeten ze een nieuwe draagraket bouwen (duur!). De Spaceshuttle is een soort (zweef?)vliegtuig dat niet verbrandt in de dampkring.
Inderdaad, de spaceshuttle zweefde terug naar de Cape.

De ESA is trouwens ook bezig met (+/- dezelfde) techniek! Een kleine 30 jaar later!
https://www.youtube.com/watch?v=rPks77igQ0I

Maar het blijft gewoonweg super moeilijk om betrouwbare hitteschilden te bouwen.
De echte techniek die zien jullie niet,.... dat heet black budget https://www.youtube.com/watch?v=Lf2MeB-fEUg
bovenstaande is allemaal een rookgordijn

[Reactie gewijzigd door SamTex op 3 januari 2016 17:30]

Kerbal Space Program is een mooi computerspel om je te doen realiseren hoe groot het verschil wel niet is. De ruimte bereik je al na je eerste paar experimenten met basale raketontwerpen, maar voordat het je om een omloopbaan te bereiken, moet je veel meer ervaring met raketbouw opdoen, en heb je al behoorlijk wat aan onderzoek uitgegeven voor geavanceerdere componenten.
Als aanvulling op die mooie vergelijking is het nog goed om te realiseren dat de ruimte aanstippen recht omhoog in Kerbal / op Kerbin net zo moeilijk is als op aarde.

Om in baan om de aarde te komen is echter nog eens ruim 3X zo veel snelheid nodig als in Kerbal Space Program (2,1KM/s vs 7,8KM/s). Dit werkt exponentieel, dus is nog 3x3=9x zo moeilijk om voor elkaar te krijgen.

Maar hoe dan ook: Kerbal Space Program is echt een geweldige manier om dit allemaal beter te begrijpen.
edit: En als we het even niet hebben over landingen op aarde, dan heeft de Apollo Lunar Module al in 1960 geland op de maan en zelf weer opgestegen.
Niet helemaal, het landingsgestel is achtergebleven. Je zou kunnen zeggen dat alleen de tweede trap weer is opgestegen.

Maar dit is duidelijk een geslaagde stap naar niet alleen goedkopere lanceringen, maar oook naar veel meer. En dat zal de wachtlijst voor kleinere satellieten doen verdwijnen.
Wat een leuk dingetje hierbij is: Er zijn verschillende plannen om met SpaceX naar Mars te gaan. Je zou een Dragon module naar Mars kunnen sturen en die kan daar zelf langen met de trusters. Maar die zijn dan weer te zwak om op te stijgen. Om redelijk eenvoudig op Mars te landen zijn er plannen om een kleine raket midden in de Dragon module te maken. Dan kan een robot karretje mee. De Dragon landt en het karretje rijdt rond. Brengt zijn stenen en zand terug in de dragon in de kleine raket. En deurtje dicht en de raket vliegt terug naar aarde. Dit kan nu al met bestaande technieken. En hiervoor worden al plannen gemaakt.

En dus hetzelfde als de Apollo. Landen is makkelijk. Opstijgen lastiger.

Voor de SpaceX BFR Mars Colonial Transporter. (BFR staat voor Big Falcon Rocket of Big F***ing Rocket) wordt de eerste trap (12,5m doorsnede tegen ruim 3m van de huidige Falcon) op aarde geland. Maar de 2 trap vliegt dan mee naar Mars, landt daar rechtop, kan gevuld worden met brandstof daar. En dan zelf weer in zijn geheel opstijgen en terugvliegen naar de aarde. En dat is dus nog beter dan Apollo. Ik kon het plaatje er zo snel niet bij vinden. Maar voor de liefhebber is https://www.facebook.com/thepurposeofman/?fref=ts thePurpose of man op facebook echt een aanrader.
eerlijk gezegd klinkt mij dit onzinnig in de oren. Handiger is toch gewoon wat lab equipment naar Mars vliegen en daar laten landen en met wat robots aldaar op Mars bedienen.

Bespaart je dure terugvlucht :)
Hangt ervan af wat je 'end game' is. Wil je alleen wat onderzoek doen, zijn robots handiger.

Wil je uiteindelijk richting bemande bases, dan lijkt het mee handig om al in een zo vroeg mogelijk stadium met bemande missies te gaan werken om er zo veel mogelijk ervaring mee op te doen.
Inderdaad. Hoewel ze nu volop bezig zijn met het experimenteren met methaan/LOX motoren. Het voordeel is dat hydrogen en CO2 (makkelijk om CH4 hieruit te maken) in overvloed op Mars aanwezig is, dus kunnen ze die makkelijk gebruiken. En daarbij brand het een pak mooier dan de LOX/RP1 variant. Maar methaan heeft wel enkele nadelen (lagere dichtheid/ temperatuur range niet aangepast voor O2/en een lagere kracht) voor een liquid fuel motor, en die zorgen ervoor dat ze nog altijd niet gebruikt worden.
Het was 1969 dat de mens de 1e stappen op de maan zette.
En het zou mooi zijn als dat voorlopig ook de enige stappen zijn van ESA/NASA op enig hemellichaam buiten aarde - want ondertussen zijn we als samenleving heel wat verder en hebben we prima robots tegenwoordig. Die wat autonoom krijgen en je hebt wat je wilt :)

Wat die Chinezen van plan zijn op dat vlak - dat moeten ze zelf weten :)
Jammer dat we in 1492 geen robots naar Amerika hadden gestuurd. Dan had de mensheid heel wat verder geweest.

Waarom geen bemande ruimtevaart? Vroeg of laat moeten we van deze planeet af om als soort te overleven.
edit: En als we het even niet hebben over landingen op aarde, dan heeft de Apollo Lunar Module al in 1960 geland op de maan en zelf weer opgestegen.
1969
Sterker nog: De North American x15 is ook "in de ruimte" geweest. Dit was al in de jaren 60. Is geheel zelfstandig geland :)

Je kunt het mss niet rekenen als een raket, maar was wel de eerste, voor zover ik weer:

http://history.nasa.gov/x15/cover.html
Moet je de de Apollo 11 Lunar Module in 1969 niet mee tellen?
Ik vind de raket op de foto duidelijk gebruiksporen / slijtage vertonen... :?
Nieuw laagje verf en die blinkt weer als nieuw. Niemand die het verschil zal zien.
De laag verf is eigenlijk bedoeld om af te slijten in de intense hitte, ze zorgt ervoor dat het materiaal eronder beschermt blijft.
Uiteraard, hij is immers ook gebruikt. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat 'ie niet nog ok is. Je auto vertoond ook slijtage en is ook prima om de snelweg weer op te gaan.
Ik denk dat hij vooral zwart is geworden van de landing, want die verbrandingsgassen komen dan toch langs de raket en laten een roetlaag achter.
Misschien moet hij een likje verf krijgen maar het zou ook kunnen dat ze hem alleen schoon spuiten en dan weer laten opstijgen. Verf is denk ik minder geschikt ivm het gewicht.
Een likje verf is alles wat nodig is. Esthetische schade != functionele schade.
De echte uitdaging wordt hierna hoeveel keer de raketmotor hergebruikt kan worden, want vooral de turbomachinerie staat onder grote stress. Als men deze 100 keer wil laten vliegen dat wordt dat een uitdaging van formaat. Het zal ook ongetwijfeld invloed hebben op het gewicht en dus de payload.

Als dit allemaal slaagt vraagt iedereen zich af of SpaceX de winstgevendheid kan behouden. Immers, als een lancering in plaats van 50 miljoen nog maar 5 miljoen kost (of minder zelfs) dan zal de omzet dalen. Ruimtetoerisme is het enige wat deze omzet daling nog zou kunnen compenseren, maar dan krijg je weer te maken met allerlei regelgeving want het blijft een gevaarlijke bezigheid. Ik denk dus dat SpaceX op een gegeven moment financiŽle problemen gaat krijgen als ze de prijs van een lancering teveel te snel laten zakken. Je krijgt ook dat iedereen en z'n moeder een satelliet wil gaan lanceren, met allerlei ruimteafval als gevolg.
Omzet daalt misschien, maar ze kunnen wel een hogere winstmarge houden zolang hun concurrenten achter blijven. SpaceX krijgt mogelijk het monopolie op commerciŽle payloads de ruimte in sturen en dat zal ze geen windeieren leggen ;)

En doordat lanceren veel goedkoper is zullen er idd veel meer satellieten de lucht in gaan, komen er ook veel meer nieuwe spelers in de ruimtevaart en stijgt de totale omzet waarschijnlijk ook als concurrenten wel kunnen bijblijven.

Waar het nu grofweg 50000 euro kost om 1 kilo in een lage baan om de aarde te krijgen worden er niet zoveel kleine satellieten de ruimte in gestuurd. De lancering is immers nog steeds duur en daarom wil je zeker zijn dat de satelliet goed werkt -> gebruik je duurdere onderdelen -> wordt het hele project duurder. Als SpaceX het naar 5000 euro krijgt stuur je sneller een veel goedkopere, maar minder betrouwbare, satelliet de ruimte in met het risico dat je nog eens een 2de exemplaar moet lanceren. Dan gaat een satelliet programma ook passen in het budget van veel meer onderzoeksinstituten/universiteiten en armere landen. En idd ook mensen die het als gimmick willen doen (en ooit iedereen en zijn moeder als het nog goedkoper wordt).

Het is dus idd niet alleen een revolutie in de lanceringen, maar ook voor de bouwers van satelliet componenten verwacht ik een revolutie als men massaal afstapt van space-grade tested componenten en overgaat op consumer electronics-grade componenten.

Edit: Ruimteafval is wel nu al een probleem en zal met bovenstaand scenario nog veel erger worden als hier niet strikte regels voor komen.

[Reactie gewijzigd door svenk91 op 2 januari 2016 14:00]

Er zijn maar een bepaald aantal lanceringen nodig per jaar. Dat zal iets toenemen als de prijs daalt, maar daar zit ook een maximum aan. Ik vermoed dat men wel satellieten gaat bouwen die maar een paar jaar mee gaan in plaats van 15 jaar, omdat vervanging goedkoop is door de lagere lanceerkosten.

Een monopolie willen satelliet bedrijven niet toestaan. Men zal dus ArianeSpace aanmoedigen om ook iets dergelijks te maken. Ook ULA heeft al herbuikbaarheid aangekondigd van de eerste trap met zijn Vulcan raket.
Het is nu al gebruikelijk om satellieten te maken met een levensduur van een paar maanden, en ook die zijn erg duur door ingebouwde redundantie en goed geteste onderdelen ;)

Ik verwacht juist dat met een goedkopere lancering het aantal lanceringen flink toe zal nemen. Er is nog zeer veel potentie in de ruimte.
Communicatie satellieten zijn nu allemaal gemaakt om 15 jaar mee te gaan (dat is de bulk van de lanceer markt). Dat komt omdat de lancering zo duur is (vaak 100 miljoen per vlucht). Daardoor wordt de satelliet weer heel erg duur (500 miljoen per stuk) omdat hij zo lang mee moet gaan.

Cubesats van universiteiten gaan maar een paar maanden mee. Startups zoals Spire hebben meestal satellieten die een paar jaar mee gaan.
Ruimteafval is in de 1 kilo cubesat categorie niet zo'n groot probleem. De meesten zijn na een paar maanden of hooguit een jaar alweer weg vanwege de lage Orbit. Hoger heeft niet zo veel zin vanwege het lage zendvermogen van die dingen (op 10x10x10cm kan je niet veel zonnepanelen kwijt). Dus die zijn altijd voor puur tijdelijke experimenten.

En dit is toch de enige categorie die echt betaalbaar is. Dus ik denk dat het probleem wel mee valt.
Turnover is vanity, profit is sanity. Maar uiteindelijk denk ik niet dat het Musk om geld te doen is, wat men nu aan het doen is zijn opstapjes en het uitrollen van een cash genererende machine om het uiteindelijke doel (Mars) te kunnen realiseren.
Als je geen nucleaire raketmotoren hebt dan is Mars een utopische droom of op z'n minst een hachelijk avontuur wat slecht gaat aflopen. Ook al zou Musk een paar mensen op Mars weten te zetten, het in leven houden van hen zal miljarden per jaar kosten. Ik vraag mij af hoe lang hij dit gaat volhouden. En het zal nog honderd jaar duren voordat een Mars kolonie in zijn eigen behoefte kan voorzien.
Het zou nu al prima kunnen. Het mist echter aan durf en focus bij de overheden.

De technologie is al aanwezig om een volledige marskolonie draaiende te hebben. Een duurder (maar niet onmogelijk) aspect van autonomie is de de basis zelf, en andere machinerie en uiteraard raketten om op te stijgen/terug te keren/reizen. Echter met 3D printers en organic plastics zijn we binnen een decennium volledig in staat om vrijwel alles wat niet onder extreme hitte of druk komt te staan te vervaardigen.

Groenten en fruit zijn prima te verbouwen in mars-grond, zonlicht is er genoeg voor energiebehoefte. Recyclen van water is prima voor eerste behoeften, echter is er meer water te halen uit de wat diepere grondlagen (maar ook niks spectaculairs) wat dan alleen ontzilt moet worden.

Er hoeft dus maar een kleine hoeveelheid materiaal vanaf de aarde verscheept te worden, volume-technisch gezien. En wellicht nog makkelijker door met kleine recyclebare raketten alla Falcon satellieten te harvesten voor metalen, of gassen in bevroren toestand.
Omdat er geen problemen zijn ontdekt kan de Falcon 9 volgens Musk per direct weer gebruikt worden voor een nieuwe lancering. Het is echter onwaarschijnlijk dat dit gaat gebeuren, omdat de SpaceX-topman heeft aangegeven dat het de raket aan de grond wil houden.
Dit doet natuurlijk wel grote afbraak aan de geloofwaardigheid. Elon kan zoveel zeggen, maar als 'ie dat ding nogmaals de ruimte in schiet en laat landen maakt 'ie pas echt een punt.
En het argument dat ik hoorde over een historische raket (eerste raket succesvol geland) geldt ook op het moment dat je deze twee keer succesvol laat landen, dat is ůůk historisch ;)

[Reactie gewijzigd door Aikon op 2 januari 2016 09:38]

Mee eens - hij loopt nu de kans dat Blue Origin hem weer voor zal zijn :P
Al is het ongetwijfeld verstandiger om dit model uit elkaar te halen en goed te testen, en eventueel wat kleine dingen te verbeteren voor een volgende vlucht.

De letterlijke quote is
Falcon 9 back in the hangar at Cape Canaveral. No damage found, ready to fire again.
Dat zou theoretisch ook op een test-fire kunnen slaan ipv een lancering. (al zal dat wel bedoelt worden,)
Edit: Er wordt in elk geval nog een Static Fire test met de raket uitgevoerd

[Reactie gewijzigd door mbb op 2 januari 2016 10:31]

Ik denk dat er niks mee bedoeld wordt, maar dat het puur marketing is. Ready to fire again. Ok, maar dat zegt niet dat ze dat ook gaan doen ;)
Toch als ik hier en daar een hapje uit de metalen wand zie ga ik toch echt naar de garage toe ;)
Dat zijn gaten in de verf denk ik? Lijkt me ook niet in orde en ik denk dat er nog een nieuw verfje overheen moet inderdaad voor een eventueel herlancering ;)
Ze gaan zeer zeker een static-fire doen. Dat is de enige manier om te controleren of de motoren nog werken zonder ze uit elkaar te halen. Hoe dan ook, 17 januari lanceren ze opnieuw en de kans is vrij groot dat ze opnieuw gaan proberen te landen. De eerste heeft sentimentele waarde, maar de tweede die ze landen gaan ze heel waarschijnlijk terug lanceren als alles in orde lijkt. Misschien zonder paypload, misschien met een paar kleine sats maar die booster gaat gebruikt worden voor testvluchten.

Net zoals bij het landen is de kans vrij groot dat ze een aantal iteraties gaan nodig hebben om dat te doen werken. Moest er iets mis gaan tijdens de tweede lancering geeft dat enorm veel informatie over de zwakke plekken. Dit helpt niet alleen bij het voorzien om de raketten herbruikbaar te maken, maar die zwakke plekken zijn dan ook ineens opgelost voor de eerste vlucht! Andere bedrijven zoals Boeing, Lockheed Martin en Ariane hebben er tientallen jaren over gedaan om op de betrouwbaarheid die ze nu hebben te geraken. Puur het feit dat ze testvluchten gaan doen nadat de raket terug geland is kan SpaceX genoeg informatie geven om diezelfde betrouwbaarheid te halen op een fractie van de tijd.

Ik zie zelfs een scenario waar hergebruikte raketten als betrouwbaarder worden gezien. Als ze hun raketten daadwerkelijk gemiddeld tot wel 5-10 keer kunnen doen vliegen per keer, dan zit ik liever op de tweede vlucht dan op de eerste. Productiefouten (zoals in juni het geval was) komen bij de eerste vlucht waarschijnlijk naar boven, en bij de tweede vlucht is er nog niet genoeg slijtage om het risico veel naar boven de jagen. Dit is hypothetisch, maar niet zo onrealistisch op termijn...
"SpaceX is niet de eerste die een raket na opstijgen weer op aarde liet landen. Die eer viel ten deel aan de New Shepard van Blue Origin."

Zijn we de Grasshopper van SpaceX en voorlopers even voor het gemak vergeten? Dat was toch ook echt wel een (kleine) raket.

https://en.wikipedia.org/wiki/VTVL
Nee, dat was een test prototype om de feasibility te demonstreren. Het ding ging ook nooit zo hoog en hard als de stage die nu gelanceerd is. Die vloog al 5000 km/ u toen die zich losmaakte van de tweede trap.
Maar het was een raket (net als de vele anderen die op wikipedia vermeld staan) die opsteeg en landde. Telt een mijlpaal niet als deze met een prototype gehaald word? Ik vind het nogal arbitrair om dan de New Shepard maar voor het gemak de eerste te noemen en daar een vermelding naar te maken.
Dat bestond al lang. Nooit van de DC-X gehoord? Ook bekend als Delta-Clipper.
Nou, en nu weer opnieuw proberen om op een barge te landen..
Ik denk dat de oplossing van reaction engines limited een betere oplossing zou kunnen bieden voor ruimte vluchten. Met de SABRE engine en SKYLON als ontwikkel platform zou niet alleen ruimte vlucht maar onze luchtvaart zal erin meegaan. Afgezien van dat is dit toch wel een mooie prestatie. Petje af

[Reactie gewijzigd door l99030607l op 2 januari 2016 10:34]

Dat dacht ik eerst ook, tot ik dit artikel heb gelezen, nu ben ik daar wat kritischer over...
http://theconversation.co...kets-which-will-win-51938

Maar ik hoop nog altijd dat Skylon ooit vliegt!
Dan nog als de SABRE engine voltooid is zal het de betere optie zijn sinds die niet politiek gebonden zijn. Landen zoals china rusland etc etc zullen nooit gebruik maken van de amerikaanse launchers en de amerikanen zullen ook geen gebruik maken andere hun launchers. En dan nog een goedkopere optie geen betere optie. Alhoewel voorlopig SpaceX de beste en de enigste optie is wanneer skylon voltooid is zal het niet alleen ruimte vaart maar ook de luchtvaart veranderen enzo ook de applicaties van de SABRE engine vergroten
...en de amerikanen zullen ook geen gebruik maken andere hun launchers...
De Amerikanen zijn momenteel al afhankelijk van de Russen voor bemande missies sinds de Space Shuttle met pensioen is.
Ja daar betalen ze per stoel voor. En dat is met de Russische raket ( soyuz ) op een Russische launcher. Ik denk echt niet dat putin SpaceX een platform gaat laten bouwen als hij in het weekeind amerika nog gevaarlijk noemt. India had vorig jaar ook gebruik kunndn maken van de Amerikanen hun launcher maar ze hebben toch zelf de satelliet om een baan om de aarde moeten brengen.
Technisch gezien heeft de raket nooit een omloopbaan bereikt. De maximale snelheid dat de eerste stage van de raket heeft bereikt is 1.6km/u terwijl ongeveer 7km/u nodig is om in een omloopbaan te blijven. Alles eronder stort opnieuw naar de aarde. Wel is het heel belangrijk dat het niet om een testmissie ging, maar wel degelijk om een commerciele en betaalde raket ging die een satteliet in de ruimte heeft gebracht.

edit: Hoe verwijder ik een post. Deze post was een antwoord op Stoney3K

[Reactie gewijzigd door dolfje op 2 januari 2016 10:07]

Na de eerste landing ziet de raket helemaal niet uit. hier en daar slijtage.

Laat het opnieuw opstijgen dan gaan we verder praten.
doen ze met deze niet. musk wil hem bewaren als museumstuk. de technici gaan nog wel even spelen ermee (vastgezet dus) om te zien hoe het zich gedraagt als je er vaker mee lanceert.
Ze gaan hem in de testbank opnieuw testvuren om te bewijzen dat dat kan. Een van de volgende zullen ze wel opnieuw de ruimte in sturen.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True