Een jaar geheugenchaos: DDR5 is vier keer duurder en de prijzen stijgen weer

Artikel

Ongeveer een jaar geleden brak een crisis uit op de pc-markt. AI-bedrijven kopen massaal geheugenchips op, zodat we slopfilmpjes op Instagram kunnen bekijken. Het gevolg: gigantische tekorten. De prijzen van pc-hardware stegen al snel, met geheugenmodules voorop.

Die prijsstijging begon rond oktober 2025, en dus zijn we nu een jaar verder. Een goed moment om eens te bekijken hoe de geheugenmarkt voor hobbyisten erbij ligt. Spoiler: het is nog altijd niet fraai en lijkt niet snel beter te worden.

Verantwoording

Dit onderzoek is gebaseerd op data uit de Tweakers Pricewatch, onze prijsvergelijker. Daarin hebben we dagelijks de laagste verkoopprijzen van alle genoemde DDR5- en DDR4-sets verzameld tussen 1 oktober 2025 en 29 september 2026.

Goud in de vorm van een reep: DDR5 is in een jaar tijd veel duurder geworden. Foto: Tweakers

Van relatieve stabiliteit naar nieuwe stijgingen

De stijging die een jaar geleden begon, was redelijk explosief. In oktober stegen de prijzen al flink, met nóg grotere stijgingen in november en vooral in december. De prijsstijging remde in januari eindelijk weer iets af.

In de maanden daarop was het relatief rustig. Sterker nog: tussen februari en maart daalden de prijzen zelfs weer een klein beetje, al lagen ze nog altijd véél hoger dan voor de prijsexplosie.

In de maanden daarop kropen de geheugenprijzen weer héél langzaam omhoog, al bleven ze in die tijd redelijk stabiel. Dat bleef zo tot juni en juli, toen de prijzen opnieuw omhoog begonnen te krabbelen.

Begin juli bedroeg de prijs van DDR5-6000-geheugen 17,31 euro per gigabyte. Die is inmiddels gestegen naar maar liefst 22,95 euro, wat neerkomt op een stijging van bijna 33 procent in drie maanden tijd. Vergeleken met vorig jaar betaal je tegenwoordig ruim vier keer meer.

Wie liever een iets langzamere geheugenset aanschaft, is nog altijd iets goedkoper uit. Voor een DDR5-5200-kit betaal je gemiddeld 20,65 euro per gigabyte. Dat is iets behapbaarder dan de rappere DDR5-6000-sets, maar nog altijd ruim 4,4 keer meer dan een jaar geleden.

16GB voor de prijs van 64GB

Hoewel er genoeg DDR5-smaakjes beschikbaar zijn, is DDR5-6000 in de Pricewatch veruit het populairst. We zoomen daarom wat dieper in op dit type, en ook hier zullen de resultaten niet verbazen. Alle capaciteiten zijn fors duurder geworden: ruim vier keer zo duur als vorig jaar.

Het gevolg: voor het bedrag dat je vorig jaar voor een goedkoop 64GB-setje betaalde, kun je nu niet eens 16GB in je pc klikken. De prijsstijgingen zijn niet helemaal lineair. 64GB-geheugen is gemiddeld 4,4 keer duurder. Bij 32GB is dat gemiddeld 4 keer en bij 16GB is dat 'slechts' 3,3 keer.

Daarbij kijken we wel naar de gemiddelde prijzen. De koopjesjager kan natuurlijk de Pricewatch afstruinen voor een dealtje. Echt goede prijzen zijn allang verleden tijd, maar er zijn wel flinke prijsverschillen.

Gemiddeld betaal je bijvoorbeeld bijna 1600 euro voor een 64GB-setje DDR5-6000. Maar als je goed zoekt, kun je er ook wel een vinden voor 899 euro. Ook bij 16 en 32GB zijn die verschillen er, al zijn ze naar verhouding wel wat kleiner. Zelfs de goedkoopste 32GB-setjes kruipen langzaam richting de 500 euro, en 16GB-setjes zijn de 200 euro al ruimschoots gepasseerd.

• 64GB
• 32GB
• 16GB

Oude platforms krijgen een tweede leven

De prijsstijgingen zijn het hardst bij DDR5, het moderne geheugentype dat de nieuwste cpu's van AMD en Intel gebruiken. Natuurlijk is er ook nog de vorige generatie: het oude en vertrouwde DDR4, dat nog altijd te koop is.

DDR4 lijkt bovendien in trek, want fabrikanten zetten er volop op in. AMD bracht de populaire Ryzen 7 5800X3D-cpu opnieuw uit voor zijn AM4-platform, dat enkel DDR4 accepteert.

Dat is in lijn met eerdere uitspraken van AMD. Begin dit jaar zei de cpu-maker al dat AM4 zou terugkeren. Daar zijn twee redenen voor: consumenten kunnen daardoor hun oudere AM4-pc een upgrade geven zonder nieuw geheugen te hoeven kopen. Daarnaast is DDR4 ook gewoon goedkoper.

Het is om die laatste reden dat DDR4 verre van dood is. Moederbordfabrikanten brengen zelfs nieuwe modellen uit op basis van oudere sockets, waaronder het genoemde AM4. Ze ondersteunen oudere cpu's, maar krijgen wel nieuwere functies zoals AM4. Het betekent wel dat je pc daarna eigenlijk geen upgradepad meer heeft, maar het is een optie.

AMD bracht de Ryzen 7 5800X3D weer terug voor gamers die hun AM4-systeem willen upgraden. Beeld: AMD

DDR4 als goedkopere optie

Anders dan bij de voorgaande grafieken, bekijken we hier specifiek setjes met twee geheugenmodules: 2x16GB en 2x8GB. Dat is namelijk relevant voor DDR4. Hoewel je in een DDR5-systeem best weg kan komen met één geheugenreepje, is dat bij DDR4 niet goed voor de prestaties.

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: DDR4 is inderdaad goedkoper dan DDR5. Voor 32GB aan DDR4-geheugen ben je gemiddeld genomen iets meer kwijt dan aan 16GB DDR5.

Bij de allerlaagste prijzen is dat verschil iets groter. Zelfs bij die minimumprijzen kan DDR4-geheugen je meerdere tientjes (16GB) tot bijna 200 euro (32GB) schelen. Dat wil alleen niet zeggen dat DDR4 goedkoop is. Wel zijn de prijzen wat minder achterlijk.

• Gemiddeld
• Minimum

Wat kun je doen om geld te besparen?

Het is dus nog steeds chaos in geheugenland. Waarschijnlijk zal daar ook niet snel verandering in komen. Sterker nog: na wat stabiliteit lijken de prijzen nu weer vrolijk door te stijgen. Ook geheugenfabrikanten en componentenmakers sorteren voor op verslechtering en verwachten volgend jaar of zelfs in 2028 pas verlichting.

Als je een pc nodig hebt en wilt wachten, dan wordt dat dus een lange zit. Er zijn wel wat manieren waarop je toch nog wat geld kunt besparen, los van het zoeken naar de laagste prijzen in de Pricewatch.

Voor gaming heb je bijvoorbeeld niet per se 32GB ram nodig. We testten onlangs uitgebreid verschillende cpu- en ramcombinaties. Daaruit bleek dat een downgrade naar 16GB ram je een hoop geld kan besparen, terwijl dat je vaak niet zoveel prestaties kost.

Als je een nieuwe pc bouwt en die 16GB ram combineert met een X3D-processor van AMD, dan is dat al helemaal het geval. Die zijn er al vanaf 199 euro, en daarmee kun je prima wegkomen met goedkopere DDR5-kitjes (van bijvoorbeeld 1x16GB in plaats van 2x16GB). Dat scheelt al gauw honderden euro's, al blijft het natuurlijk een dure hobby.

_{Redactie: Daan van Monsjou • Eindredactie: Monique van den Boomen • Headerafbeelding: iStock / Lemon_tm / Tuomas A. Lehtinen / Getty Images}

Reacties (112)

[Joostv85]

Een jaar geleden was duur DDR5 vervelend. Een jaar later begint het ronduit absurd te worden. De prijzen zijn na een korte stabilisatie opnieuw gestegen en liggen voor populaire DDR5-6000-kits inmiddels meerdere malen hoger dan voor de crisis.

De rationele pc-bouwer heeft daardoor momenteel eigenlijk maar drie opties: minder geheugen kopen, voor DDR4 kiezen of gewoon wachten.

Voor gaming is 16GB dankzij de huidige prijzen weer verdedigbaar. Voor productiviteit, zware workloads en wie simpelweg graag “genoeg RAM” heeft, wordt de rekening echter snel onaangenaam.

Het meest Tweakers-waardige advies van allemaal is daarom misschien wel: open de Pricewatch, zet een prijsalert en raak vooral niet in paniek.

Je RAM wordt vanzelf weer goedkoper.

Waarschijnlijk.

Ooit.

Misschien.

[divvid]

Voor productiviteit, zware workloads en wie simpelweg graag “genoeg RAM” heeft, wordt de rekening echter snel onaangenaam.

Wij hadden hier een aantal servers uit 2019 met 48 cores en 1 TB geheugen (DDR4) op de nominatie staan voor vervanging. Nou...... toch maar even niet. Lekker doorhobbelen.

Volgens de beheerders van het data centrum is er echter een ander, groter probleem. 'oude' servers die 24/7 doorkachelen leveren na verloop van tijd meer brand gevaar op door condensatoren (van de voedingen) die stuk gaan, moederboard issues, uitvallende fans, stof en dat soort fratsen.

Hier hoor je nooit iemand over.

[bzzzt]

Zo'n server bevat helemaal niet zoveel brandbaar materiaal, als er een condensator knalt vliegt de zekering er uit en is het klaar. Oververhitting is ook niet echt een probleem, de temperatuur van CPU/GPU chips wordt gemeten en valt de fan uit worden ze gewoon uitgeschakeld. Stof hoort niet thuis in een serieus datacenter (en veel servers hebben ook nog eens een filter voor de air intake).

En als dan echt alles mis gaat is er nog de gas blusinstallatie die vrijwel elk datacenter heeft.

Wat uitval vooral vervelend maakt is onvoldoende redundantie waarbij servers acuut vervangen moeten worden. Datacenter partijen zitten dan met klanten die in alle staten zijn omdat een server toch echt gisteren in het rack moet hangen.

[Subae]

Ik zeg het niet graag maar:

De 'markt'/beurs is een samenvatting van iedereen zijn mening samen, als we kijken naar de marktkapitalisaties van de geheugenbedrijven dan lijkt de consensus dat dit wel nog minstens 3 jaar zo verder gaat.

Als dit nog zolang zo zal zijn? is het dan niet rationeler om nu door de zure appel heen te bijten en er toch voor te gaan in plaats van te wachten ?

[Blizz]

Ik snap niet waarom mensen denken dat de prijs later wezenlijk omlaag zal gaan. Mensen zijn duidelijk bereid het te betalen, al sparen ze er twee jaar voor, dus er is geen prikkel om vrijwillig minder winst te gaan maken. Monopolies moet je breken met kracht.

[Subae]

Micron bijvoorbeeld had gisterenavond kwartaalcijfers. Ze verwachten dat dit wel nog enkele jaren zal aanhouden en ze hadden prachtige winstcijfers en groei (eigenlijk maar 8% volumegroei, de rest was puur door de hogere verkoopsprijzen) maar ze hebben 86% brutomarges kunnen realiseren.

Klanten zullen het op lange termijn niet pikken als hun marges zo hoog zullen blijven. Ze zullen er rond gaan innoveren (bijvoorbeeld LPU's)... of zullen de hyperscalers samenkomen om een concurrent op te richten. Hoe hoger de winsten van de memorybedrijven zijn, hoe groter de incentives om er iets tegen te doen.

Marktwerking, if you like it or not

[Blizz]

Marktwerking betekent dat jij en ik het moeten slikken, want wij bepalen letterlijk niks. Deze onderdelen zijn net zo belangrijk als de eindapparaten zelf, maar de private leveranciers hebben kartelmonopoliemacht.

Micron is een geweldig voorbeeld: Micron stapt uit de consumentenmarkt omdat ze liever meer winst maken en wij niet relevant zijn in die afweging.

nieuws: Micron stopt met submerk Crucial voor consumentenproducten

[Reactie gewijzigd door Blizz op 1 oktober 2026 13:46]

[asing]

Mensen zijn duidelijk bereid het te betalen

Nou, eigenlijk niet. Maar AI, Sam Altman voorop, heeft besloten contracten af te sluiten met Samsung en Micron om zo ongeveer hun gehele productie aan RAM op te kopen. Het was een "Letter of Intent" maar dat maakte de paniek niet minder. Er is maar een zekere capaciteit om geheugenchips te maken en die capaciteit wordt opgekocht door AI bedrijven. Zo blijft er voor ons weinig over en dan gaat de prijs omhoog.

Het is op 2 manieren op te lossen:
- meer capaciteit om te produceren (kost jaren)
- de AI wereld moet instorten (kost ook jaren, als het al gebeurt)

[Splorky]

Sinds corona / Suezkanaal is dat heel duidelijk terug te zien.

[Toxic_Dreams]

Dat heb ik inderdaad ook gedaan ja. Ik dacht, het zal wel weer goedkoper worden, maar wanneer? Toch € 580 betaald voor 32 GB extra.

Maargoed, met 64 GB wel lekker toekomstbestendig.

[Olaf van der Spek]

in plaats van te wachten ?

Ligt eraan wat je momenteel hebt.. en wat je wil.

[tijsvb]

En anders Kun je altijd bij Vraag & Aanbod kijken dan ben je wellicht 50 tot 100 euro goedkoper uit...

[hdj69]

Ik kocht een maand geleden via Vraag & Aanbod een 2x16GB DDR5 kit voor zo'n 300 euro. Nog steeds 2x duurder dan dat het nieuw in oktober 2025 had gekost maar wel zo'n 400 euro goedkoper dan de nieuwprijs. Kwestie van goed zoeken dus

[faim]

En niet alleen RAM, maar ook de prijzen van 'normale' HDD's en SSD's zijn verdubbeld of zelfs verdrievoudigd.

[kujinshi]

Ik kijk de laatste tijd uit naar 6TB HDD, maar die was voorheen iets van 150 euro. Nu liggen de prijzen op een 225 euro.

[sdk1985]

Iedereen die heeft gewacht is nu nog meer geld kwijt en moet tot minimaal 2028 geduld hebben.

Vroeger was het eerlijk gezegd heel normaal dat RAM een duur onderdeel van je systeem was. Zo kocht ik ooit 2GB DDR2 (Kingston HyperX KHX8500D2K2/2G) omdat alleen die set al op 185 euro zat. De cpu was destijds goedkoper dan het ram en bijna 400 euro voor ram werd echt te dol.

Wat je vervolgens doet is je systeem in elkaar zetten met minder dan de ideale hoeveelheid ram. Daarna is het een kwestie van tijd voor de prijzen halveren. Op dat moment zet je er geheugen bij of vervang je de zelfs hele set. Zo ver ik mij herinner was 4GB uiteindelijk de helft van de originele aankoopprijs.

Zoals het artikel aangeeft is dat ook nu prima mogelijk. Met 16GB ram kun je prima gamen anno 2026. Vroeger was te weinig ram een probleem doordat een tekort werd opgevangen in je swap file wat op een harde schijf stond. Die harde schijf heeft vreselijke latency en lage bandbreedte. Tegenwoordig staat je swap file op een NVME SSD die veel betere latency en doorvoer heeft. Niet ideaal maar zeker niet het einde van de wereld.

Mijn advies is dan ook. Heb je een cpu upgrade nodig, voer deze uit met icm 16GB ram en heb daarna geduld. Alles uitstellen tot 2028 geeft je geen enkele garantie wat op dat moment de prijzen van cpu's, ram, videokaarten,enz zijn.

[Reactie gewijzigd door sdk1985 op 1 oktober 2026 12:37]

[kujinshi]

Ik heb begin jaren negentig 1600 gulden voor 16mb ram betaald. Dat ging ver de prijs van processor, monitor, videokaart te boven. Sindsdien is geheugen alleen maar goedkoper geworden, tot steengoedkoop. Tot nu dan .....

[Jim80]

Aan de huidige DDR5 prijs, kost 16mb nu omgerekend 0,50 gulden

[Wolfos]

Je RAM wordt vanzelf weer goedkoper.

Ik weet niet of dit momenteel het juiste advies is. Volgens de CEO van Acer stijgen de prijzen nog tot halverwege 2027, en ik verwacht niet dat ze snel weer gaan zakken.

Als je nu een okee systeem hebt en potentieel nog tot 2030 kunt wachten dan is het misschien waard om die gok te nemen. Maar voor de rest is wachten de afgelopen jaren niet voordelig geweest en zou ik gewoon zeggen koop wat je kunt betalen. Een paar honderd euro extra voelt slecht maar zal voor de meeste Nederlanders geen financiele ramp zijn.

[Reactie gewijzigd door Wolfos op 1 oktober 2026 13:44]

[kiang]

Zelf heb ik heel heel heel veel geluk gehad qua timing, en in 2024 kocht ik een nieuwe desktop, en omdat het zo goedkoop was maar 64GB geheugen genomen (terwijl 32 prima was).

Een paar maanden geleden wilde ik een high-end steam machine bouwen (de 7800x3d was in de aanbieding voor slechts 190 euro!), om kosten te besparen heb ik gewoon geen geheugen gekocht en 1 reepje van 32GB uit mijn main rig gehaald. Daar kan ik nog lange tijd mee door. Hopelijk stopt deze bullshit binnen een jaar, en dan kan ik terug gaan naar 64GB in mijn main rig, en 32GB bij kopen voor mijn HTPC.

[SprockerJock]

Van mij mogen ze het hebben. Ik heb er geen probleem mee om ergens van weg te wandelen. Indien mijn computers allemaal dood gaan dan vind ik wel iets anders om te doen. Hier ga ik geen geld meer aan geven.

[Snow_King]

Ergens kan het ook goed zijn als we nu massaal langer met onze oude hardware gaan doen. Tegelijk gaan we kritisch kijken naar infrastructuur en services. "Vroeger" stopte je gewoon meer RAM ergens in, nu ga je wel 2x nadenken voordat je dat doet.

Zo zie ik het ook maar positief!

[wiseger]

En zo is het maar net. Vroeger was hoe meer, hoe beter ongeacht of je het echt nodig had. Nu is men wat kritischer qua configuratie.

En dat maakt OS- en app-ontwikkelaars ook weer wat kritischer op het geheugengebruik. Zowel Microsoft als Apple zijn al een tijdje bezig hun OS te optimaliseren. Linux was altijd al een stuk kritischer op het onnodige geheugengebruik.

[jpsch]

Met al dat vastgesoldeerde geheugen is nu meer hoe beter nog steeds het devies.

[wiseger]

Dat ben ik niet met je eens. Je moet wel kijken naar de hoge meerprijs en of je het de komende tijd nodig verwacht te hebben.

Simpelweg gesteld, een Mac Mini M.6 met 16Gb koop je nu voor 999 euro. Dezelfde configuratie met 32Gb geheugen kost 1509 euro.

Doe je over twee jaar je Mac Mini M.6. met 16Gb de deur uit via Vraag & Aanbod, dan krijg je er vast nog wel bijna de helft voor terug.

Leg je die bespaarde 509 euro erbij, wellicht nog wat extra en wie weet wat je dan krijgt voor dat geld. Voor hetzelfde geld is de geheugenmarkt dan geklapt en krijg je 64Gb bij je nieuwe M.8 mini geleverd.

Dus wat beter is, is koffiedik kijken. Maar zomaar heel veel geld voor extra geheugen neertellen wat je de komende tijd niet gaat gebruiken, ik zou het persoonlijk niet doen.

[arjandijk162]

Doe je m over 2 jaar weg, dan heb je in de tussentijd geen AI modellen van groter dan 12gb kunnen draaien en heb in het algemeen met een lager gespect systeem (trager) gewerkt, dus was is dan je voordeel? Dat ligt er aan welke waarde je aan jezelf en je tijd toekent. Ik zou inderdaad geen Mac kopen om een in de kast te zetten als investeringsobject

[wiseger]

Als je van plan bent de komende tijd AI modellen te gaan draaien die meer dan 16Gb geheugen nodig hebben, dan heb je een valide use-case.

Maar om nu met de huidige prijzen 50% meer uit te geven voor het geval je wellicht volgend jaar meer geheugen zou willen hebben, dat zou ik niet doen.

[arjandijk162]

Tja, ik draai zware applicaties en veel browsertabs, dus 16gb is voor mij en veel anderen te licht.
Ai modellen die op 16gb passen zijn nauwelijks serieus te gebruiken. Leuk speelgoed, maar pas na 24gb kun je een beetje kwaliteit verwachten

[i7x]

Ja zo zie ik het ook maar. Het forceert ook games, het OS, en applicaties om maar niet uit te gaan wan onbeperkt werkgeheugen en dat er best geoptimaliseerd mag worden. En als programma's dan efficiënter werken, dan heb je als consument ook minder snel hardware upgrades nodig.

Het is natuurlijk wel irritant als je eigenlijk graag veel ram had gekocht deze jaren, maar over het geheel genomen lig ik er niet wakker van.

[Olaf van der Spek]

Ergens kan het ook goed zijn als we nu massaal langer met onze oude hardware gaan doen.

Ik zou best langer met iPads en iPhones willen doen bijvoorbeeld, maar Apple support spul na een bepaalde tijd gewoon niet meer.

[Mathijs Kok]

[...]

Ik zou best langer met iPads en iPhones willen doen bijvoorbeeld, maar Apple support spul na een bepaalde tijd gewoon niet meer.

Apple staat natuurlijk bekend om zijn zeer lange ondersteuning waar elke fabrikant een voorbeeld aan kan nemen.

[Snow_King]

Dat is een andere hoek. Ik kom meer uit de datacenter wereld (niet AI) waar we ook last hebben van de hoge prijzen. Het forceert je nu goed na te denken of die server (VM) 16, 24 of 32GB aan geheugen nodig heeft. Eerder zou je gewoon 32GB geven en klaar.

[yo0k]

Nu kunnen de programmeurs al die AI / Data center capaciteit gebruiken om geoptimaliseerde code te schrijven, alsnog voor meer FPS voor ons! ;-)

[Smit2601]

Ik dacht in augustus 2025 dat het na 6 jaar wel weer is tijd was om te upgraden, ben echt dolblij dat ik toen de keuze heb gemaakt en niet een paar maanden later. Bizar dat dit nog steeds zo'n probleem is, en hopelijk neemt de chaos snel af.

[Eren]

Chaos neemt niet af omdat alle geheugenfabrikanten al in 2027 vol zijn geboekt voor HBM geheugen en andere geheugen voor SSD/RAM allemaal gereserveerd voor Datacenters. Daarom is de boel ook zo duur.

Chaos neemt pas in 2028-2029 af, maar geheugen zal nooit meer hetzelfde zijn als voor de AI boom, omdat Micron bijvoorbeeld de winstmarge heeft verhoogd van consumenten geheugen van 15% naar iets van 90%.

[geert1]

Het komt inderdaad niet terug op het allerlaagste punt van de afgelopen jaren. Dat geldt voor alle producten want inflatie. Maar die 90% marge zal ook niet houdbaar zijn voor de geheugenmakers wanneer de situatie verandert. Deze bedragen kunnen de geheugenbouwers nu vragen vanwege extreem hoge vraag en te laag aanbod. Uiteindelijk komt er meer aanbod (er wordt flink uitgebreid alleen duurt dat jaren), en wellicht minder vraag (als de AI-hype bekoelt of die sector uiteindelijk voorzien is).

Geheugen is vaak in prijs gedaald na perioden van hoge vraag. Is er tijdelijk te veel aanbod dan wordt het soms zelfs spotgoedkoop, met heel lage of zelfs negatieve marges.

Natuurlijk was het nog nooit zo extreem als nu, maar marktwerking blijft een ding: de geheugenmakers zullen uiteindelijk deze marges niet kunnen aanhouden in concurrentie met elkaar en met nieuwe toetreders. En als het één van de Chinese spelers lukt om op niveau te komen dan al helemaal, zoals ChangXin Memory Technologies die al ver is met DDR4 en steeds verder doorontwikkelt.

Het zal nog wel jaren duren, maar uiteindelijk zijn flinke prijsdalingen zeker niet uitgesloten. Ik hoop mijn huidige systeem te kunnen blijven draaien tot minstens 2029, want eerder zie ik het niet goed komen.

[Reactie gewijzigd door geert1 op 1 oktober 2026 12:59]

[Bulls]

Vraag en aanbod, en door de lucratieve markt zullen meer spelers instappen. Wat resulteert in meer concurrentie. Aangezien de markt nu met kartelvorming bepaald wordt door 3 grote spelers zal daar uiteindelijk wel verandering in komen. Alleen duurt het opzetten van een grote fab erg lang. En wellicht gaat het kartel nog proberen het tegen te werken met patenten of andere zaken. Want die zien dan hun winsten dalen.

[Server.1968]

Fijn hoor, dat juist de grote AI bedrijven voor deze prijzen zorgen. Dit verhindert de thuisgebruiker om goed lokale AI modellen te kunnen draaien. Je zou bijna slechte motivaties van de AI bedrijven verwachten met deze marktbewegingen.

[lordawesome]

Nou, lokale AI draaien doe je niet met DDR5. Dat doe je met GDDR6/7 op je GPU. En hoewel DDR5 zo'n 4x duurder is geworden, valt dat met GPU's nog wel mee. De 5070TI 16GB is zo'n 50% in prijs gestegen en de 9070XT 16GB maar zo'n 25%.

De 9070XT is prijs/prestatie in LLM token generatie momenteel het aantrekkelijkst.

[PjotterP]

Een intel b70 of amd 32gb kaart is een betere koop. En eigenlijk twee. Local AI op 16 of 32gb vram is leuk om een beetje te rommelen.

[lordawesome]

Die Intel b70 van ~1600 euro is inderdaad leuk om lokaal AI te draaien. Maar vergeet niet dat je AI ook op twee GPU's kan draaien. De 9070XT kost zo'n 800 euro. Twee stuks is even duur als de B70. Volgens AI is de tokengeneratie op twee 9070XT's zo'n 2,5x hoger dan op één Intel B70.

Oh, ik zie dat AMD Radeon AI PRO R9700 (~1800 euro) eigenlijk een 9070XT is met 32GB. Dat is leuk, maar twee 9070XT hebben niet alleen evenveel geheugen, ze hebben ook 2x de GPU kracht. Dus dan is nog de 2x 9070XT optie aantrekkelijker.

[arjandijk162]

Je LLM tokengeneratiesnelheid wordt bepaald door geheugenbandbreedte, die neemt niet toe, stroomverbruik wel. Daarnaast moet je ook nog eens (zeker op een AMD) ingewikkelde dualCPU trucs uithalen om 32gb te gebruiken. Dus zeker geen aantrekkelijker optie.

[lordawesome]

En toch gaat het 2,5x sneller dan de B70 volgens AI.

[arjandijk162]

Doordat de B70 een lage bandbreedte heeft en minder AI optimalisaties heeft, niet vanwege de dubbele 9070, dan kun je beter met de helft van het verbruik die 9700 nemen

[Reactie gewijzigd door arjandijk162 op 1 oktober 2026 14:43]

[lordawesome]

Ik heb het even opgezocht en het klopt wat je zegt. Een (traditioneel) LLM wordt vrijwel altijd gelimiteerd door de geheugenbandbreedte omdat voor elk token het hele model moet worden uitgelezen.

Echter, 2x 9070XT is 32GB. Als je graag LLM's wil draaien die daar inpassen, is de 2x 9070XT optie sneller dan 1x een B70 van 32GB.

[arjandijk162]

Zeker, maar dan nog zou stom zijn om geen 9700PRO te nemen.

[c-nan]

Twee jaar geleden Kingston Fury Beast 64GB 6000 DDR5 gekocht voor 210,- euro. Zelfde product kost nu 1200,-

[rbr320]

Ik heb iets korter geleden toevallig exact dezelfde kit gekocht voor €252,- (even opgezocht naar aanleiding van dit artikel)

Ik schrok oprecht toen ik de huidige prijs zag

[rockforce]

Ja deze set had ik ook op het oog. Uiteindelijk de knoop door gehakt dat de berichten kwamen dat er voorlopig geen nieuwe platformen, cpu's en GPU's meer uitkwamen voor eind 2028 heb ik de knoop door gehakt.

Uiteindelijk gegaan voor een setje van een voor mij onbekend merk (Klev) maar toch blij dat ik het gedaan heb. De onderdelen zijn nu al weer 500 euro duurder geworden totaal.

Zure appel ja zeker, spijt van nee. nog 2 tot zelfs 3 jaar wachten en hopen dat het goed komt geeft meer kopzorgen dan nu de aanschaf dan toch doen. (mits je dat kan ofc).

[Jedotw]

Het is naar mijn mening idioot dat de meerderheid van de gekochte geheugenchips gewoon in opslag liggen omdat de datacenters waarin ze gebruikt moeten gaan worden nog niet bestaan. Ook de enorme aantallen bestelde geheugenchips zorgen voor "schaarste". Waarbij de vraag ook nog eens is óf deze geheugenchips ooit gebruikt gaan worden...

[LooneyTunes]

Het is nog gekker.
Het gros van de gekochte chips moet zelfs nog gemaakt worden!

[arjandijk162]

dat is minder gek, want nog niet gemaakte chips dragen bij potentiele schaarste, niet aan actuele schaarste

[ymmv]

Je kunt die datacenter-geheugenchips ook niet hergebruiken voor gewone PC, consoles, videokaarten e.d.

Als de AI/datecentermarkt in elkaar stort komt er dus niet opeens heel veel RAM vrij voor ons.

[Richardus27]

In het verleden maakten ze in China X79/X99 moederborden met server chipsets waardoor spotgoedkoop ECC geheugen gebruikt kon worden, maar ik las idd dat HBM tegenwoordig helemaal de hype is.

Met de hoeveelheid hardware die ze afnemen hoop ik dat er ooit onofficiële drivers komen om die bergen videokaarten in te zetten voor gamen oid in plaats van dat het allemaal naar de stort gaat

[L-project]

Het is nog iets erger: de meeste van de al verkochte geheugenchips bestaan zelf nog niet eens...

[lordawesome]

AI wordt steeds aantrekkelijker om lokaal te draaien. Ze worden elke maand slimmer en sneller. De vraag naar server AI's zal afnemen en zodoende ook de HBM vraag, waardoor de productie van DDR5 weer op gang zal komen.

[Cergorach]

Momenteel is er nog steeds meer vraag naar HBM, dus dat zal vies tegenvallen. En de marge op een reepje DDR5 128GB Ram is ook veel groter met een beperkte productie en leveranciers toevoer. Daarnaast verkoopt men ook nog eens veel liever aan bedrijven dan aan particulieren, je hebt als verkoper immers meer verantwoordelijkheden richting de consument en die doen ook nog eens rare $#!7 met je hardware, dus meer garantie afhandeling/support.

En zelfs als er ruimte komt op geheugen productie, dan zie ik alsnog dat de grote bedrijven dit eerder opslokken voor specifieke consumenten producten waar de RAM is vast gesoldeerd zoals bv. Apple of de AMD bordjes met 128GB/256GB onboard.

En als de productie capaciteit is vergroot, er minder vraag is, etc. Dan nog zal het effe duren voordat we effecten zien op de consumentmarkt, laat staan dat prijzen weer op het oude niveau komen. Na de crypto hypes was dat al dramatisch, maar nu is dat nog vele malen erger omdat hele bedrijven hun consumenten takken hebben opgeheven.

Daarnaast zie ik ook veel AI/LLM nerds eerder met business hardware aan de slag gaan. Dat zal alleen nog maar erger worden naarmate er meer 'oude' hardware naar beneden sijpelt (wat ook weer vervangen moet worden aan de bovenkant).

Ik zie de situatie de komende 5-10 jaar niet veranderen...

[lordawesome]

Ik denk dus dat lokale AI steeds beter wordt en zodoende de vraag naar server AI doet afnemen. Als die afneemt, dan zal de HBM vraag ook afnemen. Dat is de marktverstoorder. Men is gestopt met DDR5 productie omdat HBM veel meer oplevert.

Daarnaast denk ik dat server AI steeds duurder zal worden. Men heeft immers flink geïnvesteerd en dat moet terugverdiend worden. Men zal net als bij Netflix of Spotify de prijzen steeds hoger maken. Dat maakt lokaal AI draaien weer aantrekkelijker.

En waarschijnlijk blijft er een markt voor de meest veeleisende AI taken voor servers. Maar voor thuisgebruik, zie ik de lokale PC de taak overnemen. Ik gok binnen twee jaar.

[PjotterP]

De vraag naar ram gaat alleen maar toenemen. Er komt een local AI en robotica golf aan en daarvoor is ook ram nodig. RAM productie is inmiddels ook al tot 2028 uitverkocht.

[Mathijs Kok]

AI wordt steeds aantrekkelijker om lokaal te draaien. Ze worden elke maand slimmer en sneller. De vraag naar server AI's zal afnemen

Kom aan. Alleen nerds draaien lokaal (en die zijn mede verantwoordelijk voor de krapte!) en omdat modellen alleen maar groeien zal dat steeds moeilijker worden. Met slim zijn kan je een gebrek aan hardware niet oplossen.

[lordawesome]

Het schijnt dat de afgelopen 3 jaar dat de populaire AI modellen niet groter zijn geworden. Ze zijn rond de 1 biljoen parameters gebleven. De 16GB modellen zijn echter spectaculair veel slimmer geworden in de afgelopen 3 jaar. De meeste taken zullen door zo'n lokaal model kunnen worden gedaan.

En ja, nu is dat nog nerdterrein. Maar als Microsoft of Apple het automatisch lokaal laten draaien, dan gaat de massa snel over. Helemaal als online AI duurder wordt.

[CH4OS]

Ik ben blij dat ik in Mei mijn systeem geupgrade heb. Ja, het had wellicht goedkoper gekund als ik gewacht had op normale prijzen voor oa RAM en GPU, maar ik verwacht niet dat het op korte termijn gaat zakken, als dat überhaupt gaat gebeuren. Mijn systeem is nu tenminste weer stabiel en mijn homelab draait ook heerlijk stabiel met dezelfde hardware, minus de GPU, de oorzaak van de stabiliteitsproblemen die ik ervaarde. Intussen wel een aantal keer gekeken wat het RAM en de GPU qua prijzen doen, maar vooralsnog alleen gestegen inderdaad. Dus blij dat ik mijn vakantiegeld hierin geïnvesteerd heb.

Op het forum zie ik ook geregeld in adviestopics voorbij komen dat men wacht, maar zoals gezegd, zie ik het niet gauw gebeuren en is er anders ook altijd wel een reden om te blijven wachten, denk dan (ook) aan nieuwe generaties CPU of GPU die uit moeten komen etcetera. Zo kan je wel eeuwig blijven wachten, maar stijgen de prijzen toch verder….

[MAD_Sofia]

Echt bizar, ik heb voor een workstation alweer in 2022 (voelt nog als nieuw) Kingston FURY Beast 32 GB DDR5-6000 (2x 16 GB) gekocht voor €239 ,- als je dan kijkt wat je nu moet neertellen voor een vergelijkbare kit is het toen een goede inverstering geweest. .

Wat me verder opvalt dat op het geheugengebied dat er pas een innovatie verwacht wordt '28-'29.. in ieder geval prijs ik mij eeuwig gelukkig nu met de keuzes van toen.. ..moge er maar niets stuk gaan..

[jellybrah]

Ik vond mijn setje dat ik in 2024 heb gekocht voor 140 euro al aan de prijs, nu kun je er een nul achter zetten uitvoering: G.Skill Trident Z5 Neo RGB F5-6400J3039G16GX2-TZ5NRW

Prachtige koptekst overigens, slop dat opgeslagen moet worden in slopcenters zodat we waardevolle energie kunnen verspillen aan die onzin. Generaliserend? ja, maar de mensheid kent gewoon geen terughoudendheid als het gaat om geld. Vooral het goedpraten en ophemelen door menig CEO ben ik zo verschrikkelijk zat. Dat de bubbel maar snel mag barsten.