Geheugentest: 2x 8GB vs. 1x 16GB vs. 2x 16GB
Als je vorig jaar een wensenlijstje voor een nieuwe pc had samengesteld, zou het zomaar kunnen dat het totaalbedrag inmiddels honderden euro's hoger uitkomt. Naast de prijsstijgingen van ssd's en videokaarten komt dat vooral doordat de prijzen van werkgeheugen zijn geëxplodeerd. Kun je anno 2026 nog af met minder geheugen, om de prijs van je nieuwe build of upgrade toch nog een beetje in toom te houden?
De standaard voor een game-pc is tegenwoordig 32GB; dat is ook de capaciteit die we al jarenlang aanraden in onze Desktop Best Buy Guides van 1080p- tot 4k-gaming. Geheugen was lange tijd simpelweg zo goedkoop dat het geen kwaad kon om voor 32GB te gaan, ook al was dat maar om het systeem wat toekomstbestendiger te maken.
Dat is wel anders nu je voor een 32GB-kitje al gauw 400 euro betaalt. Kiezen voor de helft, 16GB dus, bespaart je bijna 200 euro, wat het zomaar mogelijk kan maken om een gpu die één niveau sneller is te nemen. In theorie vormt 24GB nog een tussenstap, maar doordat die modules maar beperkt worden aangeboden, zijn ze in de praktijk vaak weinig aantrekkelijk.
Voor deze test gaan we aan de slag met drie geheugenconfiguraties: 2x 8GB, 1x 16GB en 2x 16GB. Op het moment van schrijven betaal je ongeveer 240 euro voor een kit van twee 8GB-modules, 200 euro voor een enkele 16GB-module en 350 euro voor een kit van twee.
:strip_exif()/i/2008025204.jpeg?f=imagenormal)
Testmethode
Als test hebben we ons complete testparcours voor processors gebruikt. Daarin zitten niet alleen games, maar ook veel andere toepassingen die een indicatie geven van de prestaties bij diverse gebruiksdoelen.
De gebruikte processor is een AMD Ryzen 7 7800X3D. Dat is een van de populairste processors van dit moment; bijna 3000 tweakers hebben hem toegevoegd aan hun 'inventaris', en waarschijnlijk zijn er nog veel meer die hem wel gebruiken, maar dat niet hebben gedaan.
Deze cpu is voorzien van 3D V-Cache en deze extra grote L3-cache zou de impact van een lagere geheugenbreedte kleiner kunnen maken. Dat speelt vooral bij de enkele 16GB-module, die niet profiteert van de voordelen van een dualchannelconfiguratie. Toch hebben we voor deze cpu met 3D V-Cache gekozen, omdat vier van de vijf populairste cpu's in de Pricewatch op dit moment dergelijke X3D-cpu's zijn. Tests met een X3D-cpu zullen dus voor het grootste deel van de tweakers het relevantst zijn.
Alle geheugenconfiguraties zijn getest op de maximale officieel ondersteunde snelheid van de processor, DDR5-5200. Bovendien gaat het door ons gebruikte 2x 8GB-kitje niet harder dan dat. Voor de timings hebben we het EXPO-profiel van de betreffende kits aangehouden.
Alle gebruikte onderdelen vind je in onderstaande tabel.
Gamebenchmarks
Omdat gaming toch het meest voorkomende gebruiksdoel van een high-end pc is, kijken we eerst naar de prestaties in combinatie met een losse videokaart. Zoals gebruikelijk testen we met de snelste videokaart van het moment, een GeForce RTX 5090.
Anno 117: Pax Romana
- 1920x1080 - Medium
- 1920x1080 - Ultra
- 2560x1440 - Medium
- 2560x1440 - Ultra
In de strategiegame Anno 117 meten we weinig verschil tussen de geheugenconfiguraties. Op 1080p Ultra is het verschil tussen de snelste en langzaamste configuratie het grootst, met net geen 5 procent verschil in gemiddelde framerate en zelfs meer dan 20 procent als we naar de minimale 99p-framerate kijken. Op 1440p Ultra is het verschil zo klein dat het binnen de foutmarge valt.
Battlefield 6
- 1920x1080 - Medium
- 1920x1080 - Ultra
- 2560x1440 - Medium
- 2560x1440 - Ultra
In Battlefield 6 is de configuratie van twee 16GB-modules weliswaar het snelst, maar is de winst tegenover de singlechannelconfiguratie nooit meer dan 2 à 3 procent. De minimale framerates (99ste percentiel) laten wel iets grotere verschillen zien.
Cyberpunk 2077
- 1920x1080 - Medium
- 1920x1080 - Ultra
- 2560x1440 - Medium
- 2560x1440 - Ultra
Hoewel de 2x16GB-config doorgaans bovenaan staat, zien we in Cyberpunk 2077 in geen enkel geval een significant verschil.
Doom: The Dark Ages
- 1920x1080 - Medium
- 1920x1080 - Nightmare
- 2560x1440 - Medium
- 2560x1440 - Nightmare
In Doom: The Dark Ages zijn de verschillen tussen de geheugenconfiguraties veel groter. Op full-hd-resolutie is het verschil het grootst; daar lever je tot 15 procent aan prestaties in door voor minder geheugen te kiezen. De enkele 16GB-module is daarbij consistent langzamer dan de dualchannelopstelling van twee 8GB-modules.
Op 1440p verschuift de bepalende factor meer naar de videokaart. Op 1440p Medium meten we alleen nog een significant verschil met de enkele 16GB-module; op de hoogste instellingen verdwijnt het verschil tot maximaal 3 procent praktisch binnen de foutmarge van de test.
F1 25
- 1920x1080 - Medium
- 1920x1080 - Ultra
- 2560x1440 - Medium
- 2560x1440 - Ultra
De racegame F1 25 laat kleinere verschillen zien, waarbij die op de Ultra-settings groter uitvallen dan wanneer we op Medium testen. Vooral aan de minimale framerates (99p) is te zien dat de enkele 16GB-module het lastiger heeft dan de kit van 8GB-modules. In de minimale framerate verlies je bijvoorbeeld bijna 18 procent op 1440p Ultra, terwijl dat in de gemiddelde framerate beperkt blijft tot 5 procent.
Horizon Zero Dawn Remastered
- 1920x1080 - Medium
- 1920x1080 - Ultra
- 2560x1440 - Medium
- 2560x1440 - Ultra
Anders dan je wellicht zou verwachten, lijkt de meerwaarde van de dubbele 16GB-kit in Horizon Zero Dawn Remastered juist toe te nemen op hogere resoluties en zwaardere instellingen. Op 1440p Ultra kost de enkele 16GB-module je 10 procent in de gemiddelde framerate en zelfs 18 procent in de 99p-minimale framerate.
Igpu-benchmarks
De prestaties van de geïntegreerde gpu testen we met 3DMark-benchmarks en enkele games.
- 3DMark Night Raid
- 3DMark Night Raid - Graphics
- 3DMark Night Raid - Cpu latency
Zolang je nog over dualchannelgeheugen beschikt, blijft de impact beperkt, maar de enkele 16GB-module zorgt voor een veel lagere 3DMark Night Raid-score. Je verliest ongeveer 20 procent aan prestaties ten opzichte van een set-up met twee van dergelijke modules.
In 3DMark Steel Nomad Light blijft het prestatieverlies met ongeveer 10 procent iets beperkter. Twee keer 8GB is in deze test ongeveer 4 procent langzamer dan de dubbele hoeveelheid geheugen.
- F1 25 - 1920x1080 - Low
- F1 25 - 1920x1080 - Medium
Relatief gezien is het beeld dat F1 25 laat zien nog dramatischer. Met de stap van een dubbele naar een enkele 16GB-module halveert de framerate bijna. Aan de andere kant was deze game met maximaal 25fps al slecht speelbaar op de geïntegreerde gpu van de 7800X3D, waardoor dit in de praktijk weinig verschil maakt.
- Total War: Pharaoh - 1920x1080 - Low
- Total War: Pharaoh - 1920x1080 - Medium
Relatief gezien is de impact in Total War: Pharaoh kleiner. De dubbele 8GB-configuratie kost je ongeveer 10 procent aan prestaties, de enkele 16GB-module rond de 23 procent. In absolute zin zijn de framerates in alle gevallen te laag om er echt iets mee te kunnen.
Foto- en videobenchmarks
Adobe Photoshop, Adobe Premiere Pro en DaVinci Resolve
- Adobe Photoshop
- Adobe Premiere Pro
- DaVinci Resolve 20
In Photoshop is de impact van minder geheugen aanzienlijk. Onze standaardset aan bewerkingen duurt ongeveer een derde langer dan met 32GB ram. 16GB op één kanaal of 8GB in twee kanalen maakt hier weinig verschil.
Dat zorgt in Premiere Pro voor ongeveer een minuut extra wachttijd, terwijl de twee dualchannelopstellingen nagenoeg even snel zijn. In DaVinci Resolve is de 32GB-opstelling zoals verwacht het snelst, gevolgd door de 2x 8GB-configuratie (ongeveer 10 procent langzamer) en de 1x 16GB-configuratie (ongeveer 20 procent langzamer).
Video- en audioconversie
- Staxrip - x264
- Staxrip - x265
- FLAC - WAV naar FLAC
Het converteren van video met de x264-codec gaat 16 procent langzamer met de 2x 8GB-configuratie. Kies je voor een enkele 16GB-module, dan kost je dat zelfs 32 procent aan prestaties. Met de x265-codec zijn de prestatieverliezen met respectievelijk 6 en 9 procent veel beperkter. Ook het omzetten van audio gaat slechts beperkt langzamer met de kleinere geheugenset-ups.
Renderbenchmarks
Cinebench 2026
- Singlethreaded
- Multithreaded
- Singlecore (smt)
De rendertest in Cinebench laat weinig verschil zien. Singlethreaded is het verschil van minder dan 2 procent amper als significant te betitelen. Multithreaded meten we ongeveer 4 procent verschil tussen de snelste en de langzaamste geheugenopstelling.
Blender
- Classroom
- Junkshop
- Monster
Ook in Blender meten we weinig verschil. In de Junkshop-render is dat met ongeveer 4 procent het grootst.
Je kunt Blender Benchmark gemakkelijk zelf draaien om je eigen systeem te vergelijken met onze testresultaten van processors.
Overige benchmarks
7-Zip
Inpakken met 7-Zip gaat duidelijk sneller met meer geheugen, maar voor de bandbreedte ervan lijkt deze test minder gevoelig te zijn.
MozillaBuild
Bij het compileren van Firefox met MozillaBuild meten we slechts enkele procenten verschil tussen de verschillende geheugenconfiguraties.
Jetstream
De browserbenchmark Jetstream levert resultaten op die binnen de foutmarge liggen.
Geekbench 6
- Geekbench 6 - Single
- Geekbench 6 - Multi
Net als in de rendertests zien we singlethreaded nauwelijks verschil in Geekbench 6, terwijl die er multithreaded wel degelijk zijn. De configuratie met twee 8GB-dimms is 8 procent langzamer dan die met twee 16GB-dimms. De enkele 16GB-module doet het in die test zelfs 17 procent slechter.
AIDA64
- Zlib
- AES
- Hash
- SHA3
- Julia
- Mandel
- FP32 Raytrace
- FP64 Raytrace
In de AIDA64-tests van diverse algoritmes zien we geen enkel verschil tussen de geheugenconfiguraties.
Prestatiescores
Wat is het totaalbeeld als we alle benchmarks middelen? Daarvoor kijken we naar de Tweakers CPU Prestatiescore, een gewogen gemiddelde van alle benchmarks die we op een processor draaien. Alleen de igpu-benchmarks maken er geen deel van uit, aangezien niet elke processor daarover beschikt.
Gemiddeld genomen is de impact van langzamer geheugen beperkt. De opstelling met 2x 16GB ram is het snelst, gevolgd door de dualchannelconfiguratie van twee 8GB-modules, die 2,4 procent langzamer is. De enkele 16GB-module eindigt als laatste, met een 3,8 procent lagere score.
In games zien we min of meer hetzelfde beeld. De dubbele 8GB-configuratie eindigt opnieuw op 2,4 procent afstand, terwijl de enkele 16GB-module het met 3,4 procent iets beter doet dan in de algemene Prestatiescore.
Het beeld verandert wanneer we uitsluitend naar de 99e percentielwaarden kijken. Deze naar fps omgerekende frametimes geven beter aan of een game soepel en zonder stotters draait dan de gemiddelde framerate. Nu loopt het verschil tussen de twee dualchannelconfiguraties op naar 5 procent, terwijl de enkele 16GB-module gemiddeld zelfs 10 procent langzamer is.
In wat we de productieve programma's noemen – alle uitgevoerde tests minus de games – zien we gemiddeld 3 à 5 procent prestatieverlies voor de mindere geheugenconfiguraties. Een gemiddelde zegt hier niet alles, want we hebben zowel programma's gezien waarin het niets uitmaakt als tests waarin de verschillen duidelijk significant zijn.
Conclusie
Het is best een slim idee om in de huidige situatie wat te besparen op het geheugen. Zeker in een budgetbuild kan de besparing van 32GB naar 16GB betekenen dat je een betere videokaart of mooiere monitor kunt nemen. Daar zul je al gauw meer van merken dan van de achteruitgang in prestaties door een kleinere geheugenkit.
Weinig indrukwekkende gemiddeldes, maar flinke uitschieters
:strip_exif()/i/2007991806.jpeg?f=imagenormal)
De gemiddeldes van enkele procenten prestatieverlies lijken dat te onderbouwen. Die zijn opgebouwd uit heel veel programma's en games waarin er amper verschil is, en enkele uitschieters waarin de impact juist groot is.
Kijk je alleen naar de 99e-percentielwaarden, dan heb je het in games niet meer over gemiddeld 5 procent, maar al over 10 procent prestatieverlies. Op specifieke instellingen meten we in Anno 117, F1 25 en Horizon Zero Dawn Remastered zelfs rond de 20 procent slechtere minimale 99p-framerates.
Ook bij andere software zijn er uitschieters. Photoshop en x264-conversie worden bijvoorbeeld tientallen procenten langzamer, waarbij de zwaarste klappen bij de enkele 16GB-module vallen. Daartegenover staan workloads als 3d-rendering en softwarecompilatie, waarin de onderlinge verschillen verwaarloosbaar zijn.
1x 16GB versus 2x 8GB
Over het algemeen levert de singlechannelconfiguratie de laagste prestaties op. Hierbij neemt niet alleen de capaciteit af, maar ook de totale bandbreedte van het geheugen. Dit weegt extra zwaar bij de prestaties van de geïntegreerde gpu. Daar koop je een processor als de 7800X3D niet snel voor, maar het is goed om te weten als je een systeem met snellere geïntegreerde graphics samenstelt.
/i/2007873696.webp?f=imagenormal)
Toch zal zo'n enkele 16GB-module in de praktijk vaak de aantrekkelijkste optie zijn. Een enkele module is niet alleen goedkoper, maar maakt het ook mogelijk om later eenvoudig eenzelfde geheugenreep bij te plaatsen. Bij de 2x 8GB-configuratie moet je dan of met vier modules gaan draaien, wat doorgaans een teruggang in kloksnelheid betekent, of je oude geheugenset volledig vervangen. Dat laatste is duur.
Kortom: voor de beste prestaties op dit moment is een kit van twee 8GB-modules de beste optie als je wilt besparen op het geheugen. Ga je echter voor het makkelijkste en goedkoopste upgradepad in de toekomst, dan is een enkele 16GB-module de slimmere keuze.
Slagen om de arm en de glazen bol
Deze test is uitgevoerd op één systeem. Er zijn scenario's denkbaar waarin je meer merkt van minder geheugen, bijvoorbeeld als je geen X3D-cpu kiest, maar een cpu met een normale hoeveelheid L3-cache. Ook wie graag nog allerlei software op de achtergrond draait, merkt mogelijk meer van een kleinere hoeveelheid geheugen.
Aan de andere kant zal de invloed van het geheugen juist afnemen als je een langzamere videokaart gebruikt dan de RTX 5090 uit onze test, zolang die niet zo weinig vram heeft dat hij naar het systeemgeheugen moet swappen. Deze resultaten vormen daarmee een mooie middenweg om te laten zien wat een goedkopere geheugenkeuze oplevert, al kan de impact in specifieke pc-configuraties groter of juist kleiner zijn.
De vraag blijft wanneer de prijzen voldoende gedaald zullen zijn om wél te upgraden naar 32GB. De prijstrend lijkt de afgelopen weken licht dalend, maar we zijn nog altijd mijlenver verwijderd van de lage geheugenprijzen uit 2024 en 2025. De verwachting is dat het nog jaren kan gaan duren voordat we weer op dat niveau terugkeren, maar de toekomst blijft nu eenmaal koffiedik kijken.
Redactie: Tomas Hochstenbach • Testlab: Joost Verhelst • Video: Mark van der Kruit, Finn de Groot • Eindredactie: Monique van den Boomen
:strip_exif()/i/2008025204.jpeg?f=imagegallery)
:fill(white):strip_exif()/i/2005734682.jpeg?f=thumbmedium)
:fill(white):strip_exif()/i/2007991796.jpeg?f=thumbmedium)
:strip_icc():strip_exif()/i/2005330406.jpeg?f=fpa_thumb)
/i/2007972578.png?f=fpa_thumb)
:strip_exif()/i/2005643278.webp?f=thumbmedium)
:strip_icc():strip_exif()/i/2007947416.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_exif()/i/1177777063.jpg?f=fpa)
/i/2004618416.png?f=fpa)
:strip_exif()/i/2005671266.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2004696878.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2007541986.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2006948134.jpeg?f=fpa)
/i/2004620266.png?f=fpa)
:strip_exif()/i/2005628024.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2005989308.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/u/121799/6d89df1809e5dffe256e3eddd2362554448.gif?f=community){kind=small}
/u/1401/haroid_icon_60x60.png?f=community){kind=icon}
:strip_icc():strip_exif()/u/145751/check-in-minion-small2.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/1199012/crop5e9b58ab2e2b7_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
/u/176086/crop5f0823fa5e8d6_cropped.png?f=community){kind=small}
/u/257243/crop67d5ead43213c_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/1897390/crop66f01cc72c09a_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/97521/Avatar.jpg?f=community){kind=avatar}
:strip_icc():strip_exif()/u/55093/UPpharoah.jpg?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/609320/crop5b6ae539e2dcd_cropped.gif?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/324634/crop659fcf9abb18b_cropped.gif?f=community){kind=small}
/u/426872/crop65857b9defacc_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/76569/garfield14.jpg?f=community){kind=small}
/u/483713/rctrnd1.png?f=community){kind=small}
/u/32637/crop677ea9d840dae_cropped.png?f=community){kind=small}
/u/121902/woosh.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/287731/crop6270fa65746ea_cropped.jpg?f=community){kind=small}
. Maar iig wel een videokaart die voldoende vram heeft om te voorkomen dat er naar het werkgeheugen geswapped hoeft te worden, bv een 5070 Ti, 5080, RX 9070, RX 9070 XT. En zolang dat zo is, zullen de verschillen eerder kleiner dan groter worden met een langzamere gpu.
/u/410768/crop693bbd923421a_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/199591/crop67714e65d41e0_cropped.webp?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/246532/crop6218d2843a5de_cropped.gif?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/249917/jaapschaap.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/109036/crop580efea56f6f9_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
/u/94596/crop643fb12fd4e6d.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/55486/crop6597c6403e549_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/71414/images.jpg?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/44074/avatar001.gif?f=community){kind=avatar}
:strip_exif()/u/284473/crop598caffe294d9.gif?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/289554/crop63e951f428dd0_cropped.jpg?f=community){kind=small}