Door Joris Jansen

Redacteur

8k-tv's: wordt het nog wat?

Cijfers, content en energiedoemscenario

Aanhoudend content- en hardwareprobleem

Er is dus de BS8K-zender van NHK, waar regelmatig 8k-uitzendingen te zien zijn. Daarbij wordt daadwerkelijk moeite gedaan om een zo goed mogelijke beeldkwaliteit te garanderen. Zo worden nogal wat klassieke films opgewaardeerd naar 4k of 8k. Bijvoorbeeld op 1 december 2018, de dag waarop de zender het levenslicht zag, zond de omroep de film 2001: A Space Odyssey uit. Daarvoor had NHK bij eigenaar Warner Bros. aangeklopt met de vraag om een gemoderniseerde versie. De filmmaatschappij stemde in en scande de originele filmnegatieven, haalde de krassen eruit, herstelde de kleuren en maakte er uiteindelijk een 8k-versie van. NHK onderstreept dat deze film uit 1968 destijds een van de weinige titels was die niet op 35mm, maar op 70mm werd geschoten, wat vergelijkbaar is met 8k.

Beeld van de in 2014 uitgebrachte remaster van 2001: A Space Odyssey

Er zijn dus films die in 4k of 8k zijn opgewaardeerd en worden uitgezonden door NHK. Als je echter kijkt op de site van de omroep, worden vooral documentaires in 8k getoond. Het is flink zoeken naar films en series. Welgeteld één titel is te vinden: een dramaserie met acteur Ken Watanabe die gebaseerd is op het boek An artist of the floating world en gaat over de periode in Japan na de Tweede Wereldoorlog.

Watanabe is behoorlijk positief over het feit dat de serie in 8k werd opgenomen. Aanvankelijk was hij sceptisch en noemde hij bijvoorbeeld het probleem van make-up die te gemakkelijk te zien is bij deze hoge resolutie. Dit is een veelgehoord bezwaar bij film in hoge resoluties; als kijker ga je te veel dingen zien die juist afleiden van het verhaal. Watanabe draaide echter bij:

"Het dringt door je zintuigen. Het is niet zo dat dit gebeurt omdat het 8k is. Het is meer dat 8k emoties naar boven haalt die je nog nooit eerder hebt gevoeld. Door de emotie vanuit het publiek kun je met verschillende zintuigen contact maken met hen en het verhaal. Het is een gevoeligere verbinding. Ik speelde een scène waarin Ono op een brug staat en over zijn leven nadenkt. Ik dacht dat het goed ging, maar de regisseur wilde nog een opname omdat er een heel dun spinnenweb in het frame zat. Vóór 8k zou het publiek het niet hebben opgemerkt, maar in 8k zouden ze het wel merken. Tot mijn verbazing was de originele versie degene die de regisseur gebruikte. Toen ik het spinnenweb zag, dacht ik dat het de angst en de ontzetting van Ono symboliseerde."

De Koreaanse publieke omroep Korean Broadcasting System heeft net als NHK ook 8k-producties gemaakt en uitgezonden, maar het blijft een select gezelschap. De 8k-producties van NHK lijken in meerderheid te bestaan uit non-fictie en dat is ook het geval op bijvoorbeeld YouTube; het zijn vooral documentaires en natuurbeelden. Films en series zijn er nauwelijks of helemaal niet in 8k.

De streamingdiensten bieden vooralsnog ook geen 8k aan en de specificatie van uhd-blu-rays biedt geen ruimte voor 8k-resoluties. Op termijn kan het voor streamingdiensten interessanter worden om met 8k-materiaal te komen nu televisies van 55" en groter steeds dominanter worden, maar Chris Chinnock, een directeur bij de 8K-Association, zei enkele jaren geleden al dat 8k op fysieke media niet aan de orde was: "De Blu-ray Disc Association kijkt niet naar 8k. Discussies erover kunnen weer beginnen, maar ik denk dat die kans klein is." Wat hierbij wellicht meespeelt, is dat uhd-blu-rays wat verkoopaantallen betreft nog lang niet op het niveau van reguliere blu-rays met 1080p-films zitten.

Uhd-blu-rays

Televisies zijn vooral het domein van 4k. In de Pricewatch zijn er slechts 51 hits als je 8k aanvinkt als filter. Dat zijn nog niet eens 51 verschillende modellen, want regelmatig worden van hetzelfde model verschillende formaten getoond die allemaal apart meetellen voor dat aantal van 51. Als je 4k aanvinkt, krijg je 1318 hits.

De marktpenetratie van 4k-tv's is niet te stoppen. Omdia voorspelt dat in 2023 50 procent van de Chinese huishoudens een 4k-tv zal hebben. Noord-Amerika zat eind 2020 al op dat percentage en zal in 2025 op 77 procent zitten. West-Europa zal pas in 2024 de 50 procent halen. Japan, het land waar 8k mede dankzij NHK's inspanningen juist relatief populair zou moeten zijn en daarmee ook grotere schermformaten, blijft achter. Het land heeft volgens Omdia een voorkeur voor kleinere schermformaten. In 2020 bezat 20 procent van de huishoudens een 4k-tv en dat zal in 2024 op 37 procent zitten.

Wat deze cijfers ook duidelijk maken, is dat full-hd-televisies, die maximaal 1080p kunnen weergeven, nog altijd behoorlijk dominant zijn. Sterker nog, in West-Europa zal pas in 2024 50 procent van de huishoudens een 4k-tv hebben, wat betekent dat full-hd-tv's waarschijnlijk nog in de meerderheid zijn. In zo'n situatie is er ook weinig reden om flink in te zetten op 8k-content.

Vanuit de omroepen valt ook nog weinig te verwachten. De 200 uur in 8k die NHK van de Olympische Spelen uitzond, dekte slechts een beperkt deel van het evenement en die beelden waren alleen beschikbaar in Japan. Of dat bij volgende edities buiten Japan navolging krijgt, is nog maar de vraag. Buiten Japan zijn het vooral tests. Zo heeft het Britse BT Sport al vaker specifieke sportwedstrijden in 8k en hdr beschikbaar gesteld, maar het blijft vooralsnog bij sporadische, individuele uitzendingen.

Omdia stelt dat omroepen al worstelen met de businesscase voor 4k. Zenders in deze resolutie zijn er zeker, maar het houdt nog niet over. Misschien is het komende WK voetbal in Qatar indicatief. Zoals wel vaker loopt de Britse BBC sterk voor op de Nederlandse NPO. Bij het komende voetbalevenement kan het Verenigd Koninkrijk voetbal in 4k en waarschijnlijk met hdr tegemoetzien. In Nederland wordt NPO 1 in uhd beschikbaar gesteld. Dat betekent echter geen 4k, maar 1080p in combinatie met 50fps en hdr, terwijl eerdere edities van het WK en het EK in Nederland wel in 4k en hdr te zien waren.

UHDTV

Een opmars van 8k-content in de gamesector is voorlopig ook onwaarschijnlijk. De PlayStation 5 is compatibel met 8k-schermen, maar er is nog een systeemupdate nodig om 8k-output daadwerkelijk mogelijk te maken. De game The Touryst is min of meer te beschouwen als de eerste 8k-game op de PS5. Intern wordt op die resolutie gerenderd, maar omdat output in 8k nog niet kan, wordt via downsampling een 4k-output tevoorschijn getoverd. Op de Xbox Series X wordt deze game intern op 6k60 gerenderd om vervolgens op dezelfde manier te worden teruggeschaald naar 4k. Ook deze console van Microsoft is in staat om 8k-output te verzorgen, maar die optie is net als bij de PS5 nog niet ingeschakeld.

Er zijn ook nog steeds genoeg games die bij 4k-resolutie niet verder komen dan 30fps. Dus gaming in 8k ligt op de huidige generatie consoles niet voor de hand, zeker niet bij grafisch intensieve games. Bij pc-gaming is meer grafische rekenkracht beschikbaar, maar hier is het aantal 8k-monitors erg beperkt en veelal gericht op professioneel, grafisch gebruik. Samsung werkt aan een 8k-ultrawidemonitor, maar in feite zijn dat twee 4k-schermen in een, aangezien de verticale resolutie op 2160p blijft en alleen de horizontale op 7680p uitkomt. Spelen op deze resolutie vergt zeer dure hardware en zal mede daardoor voorlopig niet snel op stoom komen.

Dit artikel kun je gratis lezen zonder adblocker

Alle content op Tweakers is gratis voor iedereen toegankelijk. Het enige dat we van je vragen is dat je de advertenties niet blokkeert, zodat we de inkomsten hebben om in Tweakers te blijven investeren. Je hoeft hierbij niet bang te zijn dat je privacy of veiligheid in het geding komt, want ons advertentiesysteem werkt volledig zonder thirdpartytracking.

Bekijk onze uitleg hoe je voor Tweakers een uitzondering kunt maken in je adblocker.

Ben je abonnee? Log dan in.

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee