'Milieueffecten nieuw megadatacenter Zeewolde nog altijd niet volledig in beeld'

De Commissie m.e.r. stelt dat de milieugevolgen van de komst van een groot datacenter bij Zeewolde nog niet goed in beeld zijn. Zo is onbekend wat de stikstofuitstoot van het bouwverkeer zal zijn. De commissie adviseert de gemeente en provincie te wachten met de bouwvergunning.

De Commissie voor de milieueffectrapportage stelde in april dat de effecten voor het milieu bij het aan te leggen megadatacenter op een terrein van 166ha bij Zeewolde onvoldoende duidelijk waren. De ontwikkelaars kregen daarop de gelegenheid de milieueffectrapportage aan te vullen voordat de gemeente Zeewolde en de provincie Flevoland zouden beslissen over de bouw. Het vernieuwde rapport is volgens de Commissie m.e.r. dus nog steeds onvoldoende. Dat staat in een nieuw advies aan de gemeente en provincie.

De Commissie m.e.r. is bij wet ingesteld om onafhankelijk onderzoek te doen naar de inhoud van milieueffectrapporten bij grote bouwprojecten. De commissie stelt dat de milieugevolgen bijna compleet in beeld zijn, maar nog niet helemaal. Het milieueffectrapport dat ontwikkelaar Polder Networks B.V. schreef, geeft op bijna alle punten voldoende inzicht in de milieueffecten van de bouw, alleen de mogelijke gevolgen van extra bouwverkeer voor het natuurgebied de Veluwe zijn nog niet goed onderzocht. Tijdens de lange aanlegfase is er veel bouwverkeer dat door het beschermde natuurgebied moet bewegen. De stikstofeffecten van deze extra verkeersbewegingen staan niet in het rapport, aldus de commissie.

Aanvullend zou de commissie graag zien dat in het rapport duidelijk beschreven wordt wat de gevolgen zijn van het verdwijnen van foerageergebied van vogelsoorten als gevolg van de komst van het datacenter. Dat gebied maakt deel uit van de instandhoudingsdoelstellingen van dit Natura 2000-gebied. Ook waarschuwt de commissie voor de aanleg van bovengrondse hoogspanningsmasten en -leidingen die er voor het datacenter en het bedrijventerrein moeten komen. Er moet goed in kaart gebracht worden of de komst van dit hoogspanningsnetwerk niet leidt tot sterfte van vogels en vleermuizen in het gebied, met name 's nachts. Deze twee aanvullende aanbevelingen komen 'de besluitvorming ten goede', maar zijn niet zwaarwegend.

Ook adviseert de commissie dat het datacenter meer elektriciteit zelf kan opwekken dan het van plan is. Volgens de commissie is er veel potentie om energie op te wekken op het terrein van het datacenter, onder meer door het plaatsen van zonnepanelen op daken, gevels, parkeerplaatsen en langs waterlopen. Er kan in potentie 70.000MWh per jaar opgewekt worden op het terrein, wat vijf procent van de totale jaarlijkse vraag van het datacenter is. Volgens de commissie wordt echter niet die hele capaciteit benut.

Alle andere punten waar in april een negatief advies op werd gegeven, zoals het gebruik van oppervlaktewater voor het koelen van het datacentrum, de luchtkwaliteit en geluidsoverlast, zijn nu wel goed onderbouwd en onderzocht, volgens de commissie. Desondanks is het advies aan gemeente en provincie om te wachten met hun oordeel over de bouw tot de aanvullende punten ook goed beschreven zijn.

Op Trekkersveld 4 moet een 166ha groot datacenter komen van een nog onbevestigde Amerikaanse partij, wellicht Facebook. Begin dit jaar kocht Polder Networks b.v. bij de gemeente al 80ha van het gebied. Dit bedrijf fungeert als tussenpartij voor een datareus. De rest van het gebied moet worden aangeschaft bij Rijksvastgoedbeheer als alle vergunningen rond zijn en de gemeente Zeewolde en provincie Flevoland akkoord zijn.

Plannen voor het komende datacenter bij Zeewolde. Polder Networks kocht onlangs het groene, het paarse en de helft van het blauwe deel van de gemeente. De rest hoopt het binnenkort te kopen. Beeld: Gemeente Zeewolde

Door Stephan Vegelien

Redacteur

24-08-2021 • 13:28

153 Linkedin

Reacties (153)

153
152
90
15
0
40
Wijzig sortering
Zo is onbekend wat de stikstofuitstoot van het bouwverkeer zal zijn. ... Tijdens de lange aanlegfase is er veel bouwverkeer dat door het beschermde natuurgebied moet bewegen. De stikstofeffecten van deze extra verkeersbewegingen staan niet in het rapport, aldus de commissie.
Nou ben ik helemaal niet zo thuis in de m.e.r.-beoordelingen maar sinds 1 juli is er een vrijstelling van toepassing voor de stikstofdepositie tijdens de bouwfase. Deze quote verbaast mij dan ook best.

Los daarvan is dit een relatief makkelijk oplosbaar probleem. Papier is geduldig en electrische voertuigen of zogenaamd Stage IV bouwmaterieel kan makkelijk er voor zorgen dat je aan alle (oude) eisen voldoet.
Er kan in potentie 70.000MWh per jaar opgewekt worden op het terrein, wat vijf procent van de totale jaarlijkse vraag van het datacenter is. Volgens de commissie wordt echter niet die hele capaciteit benut
Hoewel ik mij hier ook steeds over verbaas bij dit soort ontwikkelingen lijkt brandveiligheid een belangrijk aspect te zijn waarom niet voor veel meer zonnepanelen gekozen wordt. Zeker dit soort hallen worden qua brandveiligheid met gelijkwaardigheidsrapporten vergund, bijvoorbeeld op basis van de NEN6060 of NEN6079. Door in dat brandveiligheidsconcept zonnepanelen toe te voegen moeten er extra, en dus kostenverhogende, maatregelen genomen worden om de boel weer veilig te krijgen.
Die 70.000 MWh klinkt veel als verbruik, en als dat maar 5% is dan hebben we het over een jaarlijks verbruik van 1.400.000 MWh aan stroom. Een huis verbruikt jaarlijks 3.5 MWh. Met warmtepomp en EV is dit (afgerond) 10 MWh per jaar.

Dit datacentrum verbruikt dus net zoveel als wat 140.000 duurzame woningen verbruiken inc auto en verwarming. Dat is een beetje het equivalent van een stad met een half miljoen inwoners inc auto en verwarming.

[Reactie gewijzigd door Theo op 24 augustus 2021 18:20]

Dat klopt, op een ander forum hadden ze berekend dat het evenveel elektriciteit verbruikt als alle huishoudens van Amsterdam bij elkaar (dus zonder auto, en zakelijk elektriciteitsverbruik niet meegeteld). :)
Het totale elektriciteitsverbruik van Nederland is ongeveer 110.000.000 MWh / jaar.
Dit datacenter gaat dus ongeveer 1% van alle elektriciteit in NL gebruiken.

Ik vind het nogal mager als ze dan slechts 5% van hun verbruik zelf opwekken.
Klopt. En gemeentes als Zeewolde denken alleen maar aan inkomsten en banen. Beide aspectn vallen meestal erg tegen en eisen worden er nauwelijks gesteld.
Ook adviseert de commissie de ambitie van het datacenter om tien procent van de elektriciteitsconsumptie zelf op te wekken omhoog bij te stellen. Volgens de commissie is er veel potentie om energie op te wekken op het terrein van het datacenter, onder meer door het plaatsen van zonnepanelen op daken, gevels, parkeerplaatsen en langs waterlopen. Er kan in potentie 70.000MWh per jaar opgewekt worden op het terrein, terwijl de ambitie maar 10MW is, oftewel 12,9 procent van de maximaal berekende capaciteit.
Ambitie? Waarom wordt het potentieel van 70.000MWh niet als randvoorwaarde verplicht gesteld?!
Sterker nog, dergelijke eisen zouden landelijk ingesteld moeten worden voor alle grote bedrijfsloodsen.

Hectares aan lelijke kubussen worden er neergezet, maar even panelen op het dak gooien? neuh. Kan zakelijk toch niet uit.

Maak het gewoon een verplichting bij het bouwvergunning. X% van je eigen consumptie opwekken of x Wp per vierkante meter dak.
Scheelt weer wat (potentiele) (land)bouwgrond die vol geblaft wordt met zonnepanelen terwijl we ruimte zat hebben op daken.
Snap ook nooit waarom alle bedrijfspanden niet vol liggen. Hoezo kan dat zakelijk niet uit?
Daken moeten er wel voor geschikt zijn om het gewicht van de hele installatie veilig te kunnen dragen.

Zeker bij oudere panden, ook datacenters en distributiecentra, zijn de daken vaak licht geconstrueerd. Bijvoorbeeld om een hoeveelheid water of sneeuw te kunnen dragen, maar niet ook nog een gigantische zonne-installatie.

Bij nieuwbouw kan je er uiteraard rekening mee houden, bij bestaande bouw kan het erg kostbaar worden om het dak geschikt te maken.
Bij bestaande bouw is het inderdaad niet zo makkelijk.

Ik doelde bij dergelijke regels ook vooral op nieuwbouw. Bij Almelo langs de A35 is er afgelopen paar jaar bijvoorbeeld een compleet dozenpark uit de grond gestampt.
Toegegeven, ik kan niet zien of hier panelen op liggen of komen, maar gezien hoe het meestal bij bedrijven gaat, waarschijnlijk niet.

Als bedrijven niet zelf hun verantwoordelijkheid nemen (blijkbaar) moet er maar regelgeving voor komen. We kunnen die kaart niet enkel bij de consument leggen.
Op zich is er al een deel van dat soort regelgeving. Het Activiteitenbesluit milieubeheer verplicht bedrijven en instellingen om alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder uit te voeren. Dit is de energiebesparingsplicht. Deze geldt voor bedrijven en instellingen (Wet milieubeheer-inrichtingen) die per jaar vanaf 50.000 kWh of 25.000 m3 aardgas of een equivalent daarvan verbruiken.

Helaas is het wel zo dat hernieuwbare energie, en dus zonnepanelen, hier niet onder vallen.
Waarom moet het terugverdient worden?

Maak het een onderdeel van het bouwbesluit. Per zoveel m2 zoveel (capaciteit) aan zonnepanelen. Don't like it? Don't build it.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 24 augustus 2021 14:53]

Helemaal mee eens. Maar dit zijn machtige internationale 'prestige bedrijven' en daar gelden altijd uitzonderingen voor: of het nu gaat om winstbelasting regelingen, vestigings- of bijv. milieuregelgeving,

Overigens niet alleen in de low countries.....kijk ook maar eens hoe tesla in Duitsland overal mee wegkomt onder het mom van economie & werkgelegenheid
Dat werkt natuurlijk niet voor je bouwregelgeving. Dan is het gewoon bouwen volgens de regels.
Dat staat al bijna erin.
https://www.rvo.nl/onderw.../milieuprestatie-gebouwen

Alleen geld dat voor woningen en kantoren, maar niet voor andere productie faciliteiten. denk dat de energie van een datacenter er niet bij staat.
Inderdaad, pure landschapsvervuiling. Die dozen, ik woon er sinds kort. Ik zou zeggen, ingraven die hap en op t dak weilanden aanleggen. Stevige betonconstructie eronder en klaar.
Zo te zien heb je gelijk:
https://www.bleckmann.com...west-site-live-in-almelo/

Ik zie daar geen zonnepanelen liggen helaas.
Maar ook het net moet het aankunnen. Overdag wek je veel meer op dan je gebruikt, dat moet je ook weer kunnen injecteren op het net. 's nachts moet je ook weer voldoende kunnen verbruiken.

Het is dus niet enkel de bouwheer die mogelijks een grote investering moet doen.
Dat is in dit geval niet zo omdat het datacenter gigantisch veel meer gaat gebruiken dan zelf opgewekt kan worden. Een verplichting om zelf energie op te wekken zou gekoppeld kunnen worden aan maximaal zoveel elektriciteit als de gebruiker van het gebouw verbruikt.
Klopt, en daar zijn op dit moment op diverse plaatsen in Nederland ook al problemen mee. Teruglevering aan het energienetwerk lukt in sommige gebieden niet of nauwelijks door capaciteitsgebrek.

Nou is TenneT wel bezig om dat uit te breiden, maar toch.

Weet alleen niet of dat in Zeewokde/Flevoland aan de hand is. Hier in het westen van Noord-Brabant weet ik dat het probleem wel speelt op diverse plekken.

Men is dan ook bezig met het plannen van een complete nieuwe 380 kV hoogspanning leiding in deze regio om dit wel weer mogelijk te maken. Ze lopen nu alleen tegen problemen aan om een geschikt tracé te vinden, ivm NIMBY-bezwaren etc.
Dit datacentrum krijgt een eigen aansluiting op het 150 kV net dat vlak langs deze locatie loopt (https://webkaart.hoogspan...ex2.php#14/52.3756/5.5306), teruglevering zou dan ook gewoon op het 150 kV net kunnen, het 150/20/10 kV substation wordt/is al uitgebreid ivm het nieuwe windmolenpark die ook gelijk op het 150 kV net teruglevert.
Als dit datacenter max 5% van de energiebehoefte uit zonnepanelen haalt, dan is er nooit sprake van teruglevering. Alleen van iets minder heel-erg-veel gebruik als de zon schijnt. Anders dan bij huishoudens staan de servers 24x7 aan, er zijn geen echte daluren in gebruik.
Daarbij is op veel plekken het net er niet voor geschikt.
Heb vrienden die een boederij hebben, en die zouden graag het dak van de schuur vol gooien met zonnepannelen, maar het mag niet want het net daar zou niet 't extra stroom aankunnen.

Dat is het geval van een data center natuurlijk anders want die zullen meer gebruiken dan het oplevert.
De prijzen voor elektra zijn ook behoorlijk laag, rond de 7ct/kWh voor middelgrote verbruikers.
Dit. Hoe meer stroom je gebruikt, hoe minder je betaalt. Het is te achterlijk voor woorden.
Veel bestaande panden zijn er, constructie technisch, niet op berekend en de nieuwe panden heeft de eigenaar waarschijnlijk het geld er niet voor over. Heel veel bedrijven doen nog niet aan duurzaam, of nét genoeg om dat woord te mogen gebruiken.
De dakconstructie moet het gewicht kunnen dragen. Dat is lang niet altijd het geval.
Bij oude panden kan het inderdaad een constructie dingetje zijn.

Een paar dingen die mee kunnen spelen:
- salderen is alleen van toepassing op kleinverbruikaansluiting. Dus een flinke loods zal maar een paar cent krijgen per kWh.
- Volgens zijn er voor grootverbruikers dikwijls gunstige energietarieven (weet niet of dit nog steeds zo is), dus de potentiele besparing is een stuk kleiner.
1 van mijn vorige klanten betaalde minder dan een cent per kWh. Dus dat is er nog steeds. (metaal fabriek...)
Hier zou men in de toekomst wat mee moeten doen, dat je bij bedrijven (of particulieren als saldering wegvalt) stroom kan kopen. Lijkt mij ook wel dat markten daar op in gaan springen.
Wat belasting? Als ik teveel stroom opwek kan ik dat toch verkopen, alleen belasting over de winst.
Iets met bedrijven en faire tax over stroom/water/olieverbruik.
Vervuiler betaalt idee, maar dan echt.
Ik reageerde op:

"Een paar dingen die mee kunnen spelen:
- salderen is alleen..."
In België liggen die wel vol hoor, zeker de lokale loodsen en boerderijen. Datacenters weet ik niet zozeer.
Maar aangezien wij een bijzonder gunstige (lees: onrealistische) vergoeding uitkeren aan groenestroomcertificaten, maken bedrijven hier gretig gebruik van.

Deze regeling is trouwens afgeschaft voor particulieren, maar niet voor bedrijven :+
Het is in NL momenteel erg ingewikkeld om een zakelijke brandverzekering af te sluiten. Premies zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Heb je zonnepanelen? Dan kun je bij een aantal verzekeraars alleen terecht als je een hoger eigen risico accepteert. Zie bijvoorbeeld: https://www.accountancyva...en-door-dure-verzekering/
Of: https://www.destentor.nl/...-ten-einde-raad~a1a3051c/

[Reactie gewijzigd door 2fastTG op 24 augustus 2021 16:40]

2 dingen.
1. zo als al gemeld, het dak word zwaarder, dus duurder en dan nog duurder door de panelen.
2. een consument betaald 0,22€/kWh.
een bedrijf betaald al geen BTW, dus - 21%
daarna betaal een beetje veel gebruikend bedrijf ook nog EB en ODE (net zo als consument), maar gebruik je veel kWh (50.001+kWh b.v.) dan betaal je geen € 0,09428 EB maar € 0,01375 EB per kWh, en geen € 0,0300 ODE maar € 0,0225 ODE.
dit doet de kWh prijs laten dalen naar +/- (gewoon veel factoren, dus ongeveer) 0,11€/kWh.

bron: https://www.belastingdien...3b-4c97-bc7a-802790bd1110

dit allemaal maakt het lastig verhaal voor bedrijven.
duurdere kosten en halvering winst, maakt een slecht uitvoerbaar plan.
tja dan moet er toch echt iets politieks veranderen om dit anders te maken.
(aan de andere kant: een bedrijf wat anno 2021 geen energie plan heeft, zal waarschijnlijk over 20 jaar niet meer bestaan, dat is een doodbloedende zaak.)
Ten eerste is dit reeds landelijk vastgesteld of deze kubussen aan bepaalde esthetische eisen dienen te voldoen in de welstandsnota. Landelijk is een kaart waar in in hoeverre eisen worden gesteld aan projecten maar ook zelfs kleine uitbouw. Dit gaat doorgaans ook altijd op voor hallen, ik heb dit meermaals persoonlijk meegemaakt.

Vervolgens zijn er ook eisen qua energie echter deze hallen zijn vaak heel beperkt qua energie verbruik wanneer we het over opslag hebben. Dit zijn overigens hallen die vaak een factor 50 tot 100 zo groot zijn. Deze kleine datacenters zijn qua oppervlak niets, zelfs voor menig klein bedrijf. Echter de energie impact is een ander verhaal maar dit gaat in samenspraak met de lokale energie leverancier. Dit soort projecten hebben veel energie nodig maar betalen zelf voor deze aanpassingen in het landelijk geid sterker nog vaak hebben ze ook een bepaald groen plan dat ze elders mee investeren in groene energie. Dat er dan ook geen panelen op het dak liggen zegt niets over de impact van het bedrijf. Bedrijven zoals Google hebben uiteindelijk globale plannen om op termijn neutraal te zijn.
Eens bij de bouw moeten ze de keuze krijgen of zonnepanelen of gras dat je tegenwoordig op sommige platte daken ziet.
Mee eens, ze willen daar een datacenter plaatsen wat gigantisch is. Laat ze ook maar dat ding vol leggen met panelen.

Maar nee ze willen hier het weiland waar de konijnen en andere dieren letterlijk lopen gaan vol leggen met zonnepanelen.

als het aan sfc hieronder ligt leggen ze alles vol met panelen. goed voor het milieu jongen.. -_-'

[Reactie gewijzigd door 3DDude op 24 augustus 2021 15:03]

Ik ben ook van mening dat gebouwen eerst volgooien met zonnepanelen een betere oplossing is dan onbebouwd land in te zetten voor zonnepanelen. Echter kunnen die konijntjes ook prima onder die zonnepanelen rond huppen, wat ze ook gewoon doen bij die andere 'zonneweides', alleen geen koeien meer en gezien de boter berg en de melk zee, lijkt me dat niet zo problematisch...
De lijkt me de verkeerde probleemschets. De vraag is niet zozeer of zonnepanelen goed of slecht zijn voor de natuur, al kunnen ze behoorlijk wat problemen geven als ze in glasscherven uiteenvallen. De juiste vraag is waarom een Amerikaanse multinational meer rechten moet hebben op de grond dan een Nederlandse boer.

Ik denk dat de maatschappij meer heeft aan de boer en zijn koeien dan aan de Amerikaanse multinational.
De Nederlandse boer bestaat uit landbouwsubsidies, die kost de maatschappij meer geld dan dat deze oplevert. De vraag is of dat datacenter hetzelfde doet, daarnaast zijn er een hoop boeren die met pensioen gaan en zeker niet alle kinderen willen boer/boerin worden op de boerderij van papa en mama. Zeker hier in de buurt van Zeewolde, wat toch erg dicht bij de randstad ligt, veel kids gaan studeren of willen in de grote stad gaan wonen ipv. 'zo een gat' (iets wat ik als ex-Amsterdammer maar vreemd vind).

Daarnaast is dit niet een eeuwen oude traditie of zo. De drooglegging van zuidelijk Flevoland (waar we het hier over hebben) was pas gereed in 1968, dus wellicht dat de boeren hier zo een 50 jaar vertoeven... Wat is dan het issue dat een bedrijf de grond opkoopt tegen een goede prijs als daar toestemming voor is gegeven door de gemeente? Het is niet alsof dit nieuw is, ga eens kijken hoeveel industriegrond Zeewolde heeft voor zo een relatief kleine gemeente. Veel daarvan wordt momenteel niet gebruikt, maar het issue daarmee is dat het niet een continu stuk land is, het is verdeelt over verschillende percelen waar lukraak bedrijfjes stukjes hebben opgekocht en hun pandje hebben gebouwd. Of effe verderop, een heel vliegveld (wat niemand echt gebruikt)...
Een vals en populistisch argument dus tegen de boer... landbouwsubsidies zijn er niet ten voordele van de voer. Je kunt subsidie krijgen om biologisch te boeren, kleinschalige productie van streekproducten in leven te houden e.d., allemaal zaken die maatschappelijk relevant worden bevonden en daaorm geld mogen kosten. Landbouwsubsidies zijn er niet om boeren van de maatschappij te doen leven.

Enkele belangrijke argumenten die ik vind pleiten voor de boer:
  • De boer besteed zijn inkomen weer in de eigen omgeving en betaalt in eigen land belasting, terwijl de Amerikaanse multinational het geld naar de V.S. brengt met een belastingtruuk die zorgt dat er geen belasting over betaald wordt.
  • De melk, kaas en het vlees dat de boer maakt, vindt ik concreet terug op mijn bord, wat de man maakt, is concreet nuttig voor mij. Van dat rekencentrum... is dat maar de vraag.
  • De boer leeft niet alleen van de cultuurgrond waar hij zijn bedrijf voert, hij onderhoudt deze ook. In een weide leven niet alleen koeren, een weide zit vol leven. Als je dat met technologie volplompt dan haal je dat leven eruit.
  • Boeren zijn in de regel trouw aan de regio waar zij uit voortkomen en geven vaak terug aan de gemeenschap. Bijvoorbeeld omdat ze via in invloed in de de lokale Rabobank zorgen dat lokale sportverenigingen gesponsord worden.
Ik zal niet zeggen dat rekencentra onzin zijn, want Nederland verdient echt wel wat aan zijn interneteconomie. Argumenten die voor rekencentra pleiten, zijn evenwel nog geen rechtvaardiging waarom boeren het veld moeten ruimen. Daar is meer voor nodig en dat blijft onbeantwoord.
Landbouwsubsidies zijn er niet om boeren van de maatschappij te doen leven.
Ga eens zoeken op landbouwsubsidies, maar ook in de categorie Energie en natuur kortingen (daarvan is een enge hoeveelheid van puur gericht op de landbouw).

En termen als een boterberg of een melkzee komen echt niet uit de lucht vallen. Het is 30 jaar feest geweest met dergelijke subsidies, waar uiteindelijk in 2015 de stekker uit is getrokken. Iets waar dat boeren bedrijf 30+ van geprofiteerd heeft en nu ook netjes kan instappen op veel andere subsidies. Die subsidies betalen wij.

Natuurlijk zijn er ook subsidies waar een datacenter voor in aanmerking komt, maar ik kom eerder vandaag bv. juist tegen dat veel subsidies voor servers, serverruimtes en serverracks specifiek niet gelden voor datacenters of alleen gelden voor kleinere ruimtes.

Daarnaast is nog maar de vraag of het vlees wat jij eet wel van Nederlandse bodem komt, veel vlees wordt geïmporteerd, veel vlees wordt ook geëxporteerd. Je wil niet weten hoeveel van die bloemenvelden rond Zeewolde puur voor de export worden gemaakt. Daarnaast huren boeren heel veel goedkope buitenlandse krachten in voor oa. de oogst, we hebben hier dan ook heel veel Polen wonen. Dat geld wordt maar voor een klein deel in Nederland uitgegeven, voor de rest gaat dat in veel gevallen weer terug naar Polen (met een aantal uitzonderingen die hier zich permanent willen vestigen).

In Zeewolde is de lokale Rabobank en ABN AMRO al jaren geleden vertrokken...

Ik zou graag veel meer investering willen zien in verticale landbouw (ipv. in boeren), welke ook heel mooi zonnepanelen op het dak kan hebben. Veel efficiënter gebruik van ruimte, energie, etc. Minder vlees eten in de samenleving zou bv. ook niet weg zijn...

Er zijn heel veel argumenten tegen, maar de 'boer' zou echt niet ergens bovenaan moeten staan!
Oorspronkelijk dienden landbouwsubsidies om te zorgen voor een garantie van voedsel, nooit meer honger was één van de grote doelen in de vroege Europese Gemeenschap. Overschotten werden opgekocht en vernietigd en daar komen de termen boterbergen en wijnmeren vandaan. Dat is evenwel al heel lang geschiedenis.

[Reactie gewijzigd door dmantione op 24 augustus 2021 22:38]

Hebben konijnen last van zonne-panelen?
plantjes onder zonnepanelen groeien minder goed want minder zon (als de grond al niet gewoon vol kiezel of eender wat gesmeten wordt om plantgroei tegen te gaan). Minder plantjes, minder voedsel voor beestjes. Daarnaast mogelijk ook andere manieren om beestjes weg te houden die in kabels kunnen knabbelen.
als je een gebouw neerzet en daar bovenop zonnepanelen neerzet kan je er niet zo makkelijk een etage bovenop pleuren als je dat achteraf zou willen.
Combinatie-constructies maken zaken minder flexibel.
Dat is natuurlijk onzin, ze maken zo'n datacenter gelijk zo hoog als het toegestaan is.
Ze gaan echt niet nu iets neerzetten en over 5 jaar er nog een verdieping op gooien.
Ik ken maar weinig gebouwen waar voor de leut later nog een verdiep op geplaatst wordt. Als er al iets gebeurd is het dat er een extra gebouw NAAST komt te staan. Zoals 3DDude zegt, kantoorgebouwen en bedrijfshallen worden echt wel aan het maximale gabariet gebouwd, en kunnen dus niet zomaar later ineens het gebouw willen aanpassen.
[...]
Ambitie? Waarom wordt het potentieel van 70.000MWh niet als randvoorwaarde verplicht gesteld?!
Wellicht omdat ze het dan elders (lees:in een ander land) gaan bouwen?
Wat mij betreft des te meer reden om deze randvoorwaarde in te stellen. :)
Inderdaad. Bedrijven zien maar al te graag dat landen elkaar wegconcurreren op regels en belastingen.
We zouden als landen moeten samenwerken om bedrijven in toom te houden, niet andersom.
Als bedrijven dat doen noemen we het kartelvorming ;-)
Misschien worden er dan minder hier gebouwd maar dan heb je er als land meer aan. Nederland heeft relatief weinig ruimte dus wmb halen ze zoveel mogelijk voordeel uit elke hectare.
Perfect. Meteen de regeling starten dus.
Ik vind het ook erg raar dat het niet de standaard is dat zo'n gebouw zo veel mogelijk met zonnepanelen wordt uitgerust - ja het is duurder, maar op de lange termijn heb je er ook wat aan...
Wellicht omdat de commissie daar niets van mag vinden? De gemeente/provincie zou zo'n eis wel kunnen stellen.
Ach, zolang prestige, geleuter over banen belangrijker is dan de burger.... En de kosten zijn sowieso voor de particulier. Communism fir the rich, capitalism for the poor.

Waarom ben je, en wie dan ook, nog verbaasd hierover?
Waar m.i. nog onvoldoende rekening mee is gehouden is de overige ruimte die verloren gaat om de energie voor dit datacentrum duurzaam op te wekken (en de vervuiling die daarmee gepaard gaat). Dat is nog een veelvoud van het oppervlak van het datacentrum zelf.
We zitten niet te wachten op nog meer windmolenparken en zonneweides waarvan de energie exclusief naar datacenters van multinationals gaat
wie is 'we'?
Let wel: 'we' zijn misschien ook de mensen die een petitie ondertekenen die zegt 'we zitten er niet op te wachten', terwijl ze tegelijkertijd klagen dat het langer dan 2 seconden duurt om hun selfies te uploaden naar de servers van diezelfde multinationals met hun datacenters.

'We' willen niet nog meer datacenters zien als als we een fietstochtje houden in de uiterwaarden.
Maar klagen vervolgens als 'we' onze selfies en filmpjes van de fietstocht willen uploaden naar ons instagramprofiel.

'We' willen alles, maar we willen niet laten investeren in de infrastructuur die daar bij hoort.
"We" zijn niet perfect en doen/willen ook wel eens dingen die niet per se goed voor ons zijn. :)

Ik denk dat velen zich er in kunnen herkennen dat ze te lang op sociale media/het internet zitten. ;)
Mee eens dat iemand niet moet spreken voor anderen.

Ik vind de aanslag die dit datacenter pleegt op onze elektriciteitsvoorziening echter veel te groot.

Dit datacenter gaat meer dan 1% van al onze elektriciteit gebruiken [1].
Als je dat met 10 MW windturbines opwekt, dan betekent dat ongeveer 350 windturbines op zee (op land meer). Dat kost ongeveer 350 km² Noordzee.
Dan komen de kosten van loadbalancing op het net daar nog bij.

Dit datacenter verbruikt 15% van alle hernieuwbare energie die er in 2020 is bijgekomen.
Ik zie niet in hoe dit voordelig kan zijn voor Nederland.

[1]: https://www.cbs.nl/nl-nl/...in-2020-naar-recordhoogte

[Reactie gewijzigd door MatK op 24 augustus 2021 23:39]

OK er liggen datakabels, maar van mij mogen ze die dingen bv. in het binnenland van Spanje of Frankrijk neer zetten. Bizar dat je in een dichtbevolkt land de schaarse ruimte gaan opofferen aan expeditie dozen, zonneweiden en data centers.

Begin dan ook niet over Natura 2000. Er is bijna geen natuur in NL, alles is gepland of aangelegd of aangepast.

Enfin, mijn mening.
Natuur hoeft ook niet oerbos o.i.d. te zijn. Aangeplante natuur is ook natuur. Dat hoeft niet beter of slechter (in mate van biodiversiteit bijvoorbeeld) dan natuur die nooit door de mens is aangeraakt.
Waarom niet rondom een stad? Je bouwt erbovenop je woningen, of zelfs een winkelcentrum met daarop woningen.
Je kan de restwarmte gebruiken om de woningen mee te verwarnen.
zo wordt een groot plat gebouw / groot oppervlakte optimaal benut.

Zonnepanelen kunnen dan altijd nog bovenop het dak komen.
Restwarmte van een datacenter is redelijk waardeloos. Dat heeft een temperatuur van ongeveer 35 graden. Dat is te laag voor woningen als dat ook nog door meters buizen e.d. moet.
Met binnenmuren van ca 35 graden ("holle doorvoer naar boven") denk ik dat je redelijk wat appartementen grotendeels op temperatuur kunt houden, de lagere wat beter dan de hogere... zonder verdere moeite ten opzichte van vrij aan de lucht koelen en ongetwijfeld is de lucht bovenin het pand dan al weer een paar graden extra afgekoeld. Wel een nadeel natuurlijk dat diezelfde binnenmuren ook 's zomers op 35 graden blijven hangen en het binnen niet koel wil zijn.
Ja of luchtverwarming..... Dat wil je echt niet met 50 graden uit je roosters....
Vloerverwarming (bij een warmtepomp) is ook een lage temperatuur systeem (35℃). Dus onmogelijk is het niet.
De servers in een datacenter staan meestal boven NAP. De begaande grond en kelder worden niet gebruikt. Anders zou een overstroming het hele datacenter kunnen “wegvagen”.

Dus ik zou eerder onderbouwen dan opbouwen ;)
Winkelcentrum in kelder en eerste 2 etages, datacenter erop en dan de woonlagen ;)
Daarom eisen dat het dak, parkeerplaatsen enz vol gelegd worden met zonnepanelen.
Daarom eisen dat het dak, parkeerplaatsen enz vol gelegd worden met zonnepanelen.
Ja ho eens even, dan kan ik niet meer parkeren.
Dat kan prima hoor. Het (motor)parkeerterrein van het TT-Circuit staat vol met zonnepanelen. Alleen staan die op palen zodat je er (deels droog) onder kan parkeren. :)

https://groenleven.nl/pro...ken/zonnecarport-tt-assen

[Reactie gewijzigd door MN-Power op 24 augustus 2021 14:37]

Juist, ik zeg landelijk volplanten met die dingen!
Inderdaad, scheelt ook nog (initieel een beetje) aircogebruik aangezien de auto dan in de schaduw staat. En aangezien velen niet zonder airco kunnen....
Hoezo niet? Zonnepanelen op palen, sta je overdekt geparkeerd ook nog eens.
Er is nou eenmaal een grotere vraag naar datacenters. Dit datacentrum gaat er sws komen, misschien niet in Zeewolde of Nederland, maar dan wel in VK, of Duitsland. In onze huidig economisch systeem hebben we eenmaal met groei te maken.

Op het gebied van energie betreft, datacenters weten al sinds 2010 hun energieverbruik gelijk te houden met een groeiende vraag naar data (bron IEA). Workloads van datacenters zijn met een factor 7,5 toegenomen maar hetzelfde energieverbruik gebleven. Er wordt dus volop benut van manieren die het stroomverbruik aanzienlijk verlagen van datacenters.
Ik vind dit ook een vrij net datacenter, voor zover mogelijk.
Met name omdat er geen drinkwater gebruikt wordt.
Het moet wel gebouwd worden, ja.
Maar "we" en zeker ik, zijn dol op internet, dus dan maar zo milieu vriendelijk mogelijk.
Zonder data centers werkt dit land niet meer. Mobiele telefoons, internet, het komt dan allemaal tot stilstand.
In Nederland is bijna geen maak industrie meer, wij kopen ons klem aan spullen die in het buitenland gemaakt worden, met lokale energie, lokale vervuiling etc. We kunnen toch wel iets bijdragen aan de wereld ipv alleen maar kopen en de lasten (overigens ook de lusten) elders laten vallen.
Onze datacenters zijn voornamelijk voor de export. Net als onze havens, boeren, etc.

Uiteraard is dat geen reden om het allemaal maar op te doeken, maar we hoeven ons voorlopig echt geen zorgen te maken over een tekort aan datacenters.
Die data center kunnen prima elders in de wereld staan.
Kom maar eens kijken in de polder. Zijn nu giga nieuwe masten aan het plaatsen waarvan het verhaal gaat dat dit alleen maar voor het DC is.
De datakabels en electra zouden ook al gelegd zijn. Denk niet dat dit gestopt kan worden, er zal voor elk probleem een “omweg” bedacht worden.
Wat gaan ze met de restwarmte doen?

Het zou ze sieren als hier de lokale bevolking van laten profiteren, leg als gemeente een warmtenet aan, lanceer een van gas los project en geef de lokale bevolking xGJ gratis warmte.
Niks.

Zelf woon ik in Zeewolde en een groot deel van de gemeente is aangesloten op een warmtenet (en ook nieuwbouw wordt aangesloten). De restwarmte is 25-40 graden en het warmtenet 70-75 graden. Er is onderzocht dat het teveel kost om dit op temperatuur te brengen, ook wordt het water in mineralen aangepast en zal dan weer extra gefilterd etc moeten worden.

Ook de aanleg van warmtenet buizen gaat teveel geld kosten voor wat het oplevert en richting Harderwijk is ook niet mogelijk ivm het natuurgebied dat aan de N707 (Knardijk) ligt.

Dus dit zal waarschijnlijk in het Wolderwijd of het Hoge Vaart kanaal aan de Baardmeesweg geloosd gaan worden vlakbij het Hoge Vaart Bos.

Al met al is ondertussen wel duidelijk dat de komst hoe dan ook door gaat en dat wij als inwoners over 5-10 jaar te horen krijgen dan de gevolgen op de natuur veel groter zijn dan “was ingeschat”.

Veel info is te vinden op:
https://www.datatruczeewolde.nl/

Edit: enkele toevoegingen en aanpassingen.

[Reactie gewijzigd door Cowamundo op 24 augustus 2021 15:27]

ER was toch ook al ervaring met een groot datacenter in Noord holland.

Die maakte wel gebruik van groene stroom voor het equivalent van zo'n 140.000 huishoudens. De groene stroom werd wel gesubsidieerd door de Nederlandse belastingbetaler voor, ik geloof, zo'n 660 miljoen

Laten we alsje blieft niet dezelfde fout maken
Het moet wel technisch en economisch haalbaar zijn.

Technisch denk ik dat de temperatuur van de restwarmte te laag is en economisch zal het alleen interessant zijn voor nieuwbouw wijken - bestaande wijken op een warmtenet aanleggen is vele malen duurder.
Als het inderdaad facebook is die hier achter zit lijkt financieel me geen enkel probleem. Of ze het uit willen geven is een tweede.
Kunnen, willen of moeten: in NL ben je als bedrijf verplicht om energie besparende maatregelen met een terugverdientijd van minder dan 5 jaar uit te voeren.
Zonnepanelen zitten daar volgens mij net boven of is het op deze schaal sneller terugverdient?
Goeie vraag, ik ben niet helemaal op de hoogte van de laatste stand van zaken qua kosten, subsidies en regelingen. Prijzen op deze schaal liggen natuurlijk anders dan voor de consument, zowel inkoop van electra als aanschaf van apparatuur etc etc.

Ook hebben zonnepanelen nog een ander effect als je ze op deze schaal op een dak legt: het dak zelf komt in de schaduw, wat ook weer enorm scheelt: minder isolatie nodig en minder koelbehoefte.
Er kan in potentie 70.000MWh per jaar opgewekt worden op het terrein, terwijl de ambitie maar 10MW is, oftewel 12,9 procent van de maximaal berekende capaciteit.
Dit lijkt mij een beetje een vreemde vergelijking. (MW vs MWh)
Jazeker. 10MW aan opwekcapaciteit is 86.700MWh per jaar namelijk. Dus die potentie is zelfs nog aan de lage kant!
10 MW aan zonnepanelen leveren ongeveer 10.000 MWh per jaar op (aantal vollasturen voor PV is in Nederland ongeveer 1000 uur).

10.000 MWh is (ongeveer) 13% van 70.000 MWh. Het artikel klopt inderdaad, maar het is uitermate verwarrend, gezien er van de lezer wordt verwacht kennis te hebben van de opbrengst van zonnepanelen.
Je hebt helemaal gelijk. Ik was even de dag-nachtcyclus en seizoenencyclus vergeten. 8)7

Maar het blijft wel zonde om al dat dakoppervlak niet te gebruiken voor panelen. Als ze geen interesse hebben in opwekking voor eigen gebruik dan zou ik, als ik hun was, het dak verhuren aan een Essent of een Vattenfal. Dan haal je tenminste nog wat extra geld uit iets wat anders ongebruikt is.
Ik had dan zeker van Tweakers wel verwacht dat die eenheden even omgerekend werden, want verschillende eenheden op elkaar delen en daar dan weer een percentage uit halen, is wel erg onhandig.

Ik vind het volkomen terecht dat dit soort energieslurpers worden aangepakt. Ze worden hier met open armen ontvangen, krijgen te pas en te onpas belastingvoordeel en vervuilen vervolgens onze omgeving. Zijn we zo bang dat als we ze harder aanpakken, ze massaal ons landje weer verlaten?
Ambitie om 10MW aan opwekking te plaatsen momenteel? (je zou dan wel de eenheid erbij moeten zetten.. ik denk dan aan wattpiek oid).
Dat doet een kerncentrale in een week?

"For example, if the R.E. Ginna reactor operates at 581 MW capacity for 24 hours, it will generate 13,934 megawatthours (MWh)".

Edit: oh dit is een datacenter, dacht een zonnepark.

[Reactie gewijzigd door JDx op 24 augustus 2021 14:10]

Misschien een minder technische tweaker vraag maar meer een biologie vraag.

ik snap het tweede punt van de hoogspanningsleidingen niet, hoe vertaalt dit zich naar vogelsterfte? bij een windmolen snap ik het, dat als ze draaien ze er tegenaan vliegen het einde verhaal is, maar dit is een statisch object. Volgens mij slapen de de meeste vogels snachts en zijn er wel nachtvogels maar die hebben dan weer nachtzicht. Vleermuizen blinken dan weer uit in het in het donker vliegen omdat ze sonar hebben? 8)7

Ik snap deze aanbeveling niet en waarom dat dit in deze context nu interessant is, dit zou dan toch overal opgaan.
soms lijkt er inderdaad weinig logica in te zitten. Vogels zitten ook gewoon doodleuk op hoogspanningskabels inderdaad.

Maar toch ga ik er vanuit dat het toch wel impact heeft. Al was het maar qua elektromagnetische velden.
Het verhaal gaat dat bijv. insecten zoals bijen het ook niet prettig vinden als je in hun nabijheid ineens een elektrische heggeschaar aanzet.

Elektromagnetische velden verstoren mogelijk de situatie die er op dat moment daar is en dat jaagt dieren ongetwijfeld weg.
Maar dat doen betonnen gebouwen ook. Overal waar mensen komen verstoren ze de natuur en moet de natuur zich aanpassen aan de situatie. Soms door weg te trekken, soms door zich aan te passen zoals bijv. uilen en vleermuizen die in gebouwen gaan zitten ipv bomen.
Ik kan mij inderdaad allemaal van dergelijke argumenten bedenken en zelfs tegen argumenten.

Bijvoorbeeld: In utrecht bij CU2030 was er ook wat met de vleermuizen, doordat alles weg werd gehaald konden ze zicht niet meer oriënteren en moesten er extra bomen in bloembakken komen (bron https://cu2030.nl/archive...n-raken-de-weg-niet-kwijt ) :z

Ben vooral benieuwd waarom dit in een dergelijke aanbeveling in het rapport wordt opgenomen. Volgens mij gaat dat ook op in amsterdam, de polder en limburg. Waarom is deze aanbeveling zo zwaar aangezet, is dit omdat het Natura 2000 gebied is?
De meest waarschijnlijke oorzaak waardoor vogels met hoogspanningsleidingen in aanvaring komen is het feit dat ze wanneer ze komen aanvliegen de positie van de draden niet goed kunnen bepalen. Voor het schatten van afstand tot een voorwerp is het noodzakelijk dat beide ogen verschillende beelden van dat object ontvangen. Een vrije horizontale draad in de lucht geeft die echter nauwelijks, waardoor vogels de afstand ertoe verkeerd schatten.
Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Draadslachtoffer
En wat windmolens betreft, zwaar overroepen. Je moet eens opzoeken hoeveel vogels er jaarlijks sterven omdat ze tegen een draaiende molen aanvliegen en dan eens kijken hoe dat getal verbleekt bij bijvoorbeeld vogels die gedood worden door huiskatten.
Dieren die jagen hebben ogen aan de voorkant voor stereozicht wat diepte inschatten een stuk makkelijker maakt. Maar veel vogels zijn geen jagers maar prooidieren en hebben ogen aan de zijkant van het hoofd. Voor hun komt dit beter uit omdat je zichtveld veel groter is. Sommige soorten hebben een zicht van 300 graden! Zo zie je het gevaar veel beter aankomen, ten koste van dieptezicht.

's Nachts of met slecht weer wordt het zicht ook minder. En zo'n metalen stroomdraad reflecteert ook bitter weinig licht plus het beweegt nog eens door de wind. Alles bij elkaar maakt het een diepteschatting nog moeilijker. En de laatste is een beetje een inkoppertje, maar een vogel vliegt vrijwel altijd met de kop voorop. Hun schedel krijgt dus vaak als eerste de klap en de meeste kracht te verwerken wanneer het boven op een draad klapt. En dat heeft vaak de dood tot gevolg.
Wat is dit zonde van de ruimte. We moeten dit soort dingen niet meer op het oppervlakte willen. Onder de grond, ofop elkaar gestapeld. Maar dit is echte zonde, heel Nederland wordt naar de knoppen geholpen door deze grote kolossen (datacenters, distributiecentra, noem het maar). Wat als je zo'n stuk aan de natuur kan terug geven, wat als je woonhuizen kan bouwen? We gaan te slecht en te ondemocratisch om met onze ruimte.
En ik voel aan mijn water dat ze het voor elkaar krijgen ook.
Ik ben groot voorstander van het vergroten van natuur in Nederland. Nu ben ik niet bekend met de locatie in Zeewolde waar het datacenter moet komen, maar het grootste deel van de 'natuur' die we in Nederland nog hebben, zijn platgeslagen weilanden. Veelal is de grond uitgeput door vele jaren intensieve landbouw. Hierdoor groeien er alleen maar pionierssoorten die ervoor zorgen dat natuurherstel bijna niet kan plaatsvinden. Daarom blijf ik het jammer vinden dat dit soort projecten niet kijkt naar dit soort gevolgen als het gaat om het compenseren hiervan - denk aan 'wij planten 10.000 bomen ergens in Zuid-Amerika waar niemand in Nederland wat van merkt!' i.p.v. we gaan een stuk grond in Nederland opkopen en er precies niets mee doen om de natuur te herstellen.
Nu ben ik niet bekend met de locatie in Zeewolde waar het datacenter moet komen, maar het grootste deel van de 'natuur' die we in Nederland nog hebben, zijn platgeslagen weilanden.
Ik woon er zelf vlakbij (wel de juiste provincie, Gelderland) en ben er vaak langs gereden. Het is daar erg kaal dus heel veel natuur gaat er niet verloren. Edit: het is zelfs allemaal akkerbouw daar.

[Reactie gewijzigd door Settler11 op 24 augustus 2021 14:30]

Ja, klopt, allemaal akkerbouw. Kun je ook goed zien op Google Maps, het toekomstige Trekkers veld IV komt naast Trekkers veld III.
Zeg maar naast Wolter Koops.
Kosten daarvan zijn vele malen hoger, vooral in gebieden die toch al relatief laag liggen is dat best kostbaar. It's all about the money ;).
Een oppervlakte van 166ha, daar past het attractiepark De Efteling ruim twee maal in. Dat is echt heel groot!
En dan te bedenken dat Nederland loopt te klagen over de "verdozing" van Nederland. Met zulke panden ben je 5 minuten aan het rijden voordat je die grote doos voorbij bent.
We mogen inderdaad wel wat meer eisen stellen. Panelen op het dak, gemetselde gevel, groene omheining, etc. Het hoeft echt allemaal niet zo lelijk.

Kost natuurlijk wel geld. Maar in het ergste geval kiezen ze dan voor Duitsland ofzo. Totdat de Duitsers dezelfde eisen stellen. Ergens moet iemand als eerste een grens trekken.
Een oppervlakte van 166ha, daar past het attractiepark De Efteling ruim twee maal in. Dat is echt heel groot!
Afhankelijk van wat je bij de efteling meetelt, kan je ook zeggen dat dit kleiner is dan de wereld van de efteling. bron https://nl.wikipedia.org/wiki/Efteling#Oppervlakte
Dat maakt het datacenter er niet kleiner op.
klopt, vandaar de fact check.

ik had mij niet gerealiseerd hoe groot het DC is of hoe klein de efteling :P
Blijft het fascinerend vinden dat het grootste gedeelte van de stikstofcrisis in de bouw door bouwverkeer komt. Als we een fractie van de economische schade die we nu lijden in de ontwikkeling van elektrische (bouw)voertuigen steken is het win - win - win: stikstof crisis grotendeels opgelost, woning/bouw crisis aangepakt en een extra boost voor de elektrische mobiliteits industrie.

Als we die nieuwe elektrische bouwvoertuigen dan ook nog eens gaan exporteren: extra werkgelegenheid, extra inkomsten... win ^6
Gezien het aantal windmolens van 82 in Wieringermeer voor een veel kleiner datacenter van Microsoft (40 hectare) kunnen we wel uittekenen hoeveel windmolens er voor dit datacenter nodig is.
Er is 660 miljoen euro subsidie (gemeenschapsgeld) naar de 82 windmolens gegaan waarvan de stroom grotendeels naar Microsoft gaat.
Ik ben dus benieuwd hoeveel subsidie er naar dit mega datacenter gaat t.b.v. groene energie.
Het levert niets op maar de burger betaald voor deze waanzin van deze scam.
Was het beter geweest als het datacenter alleen grijze stroom had gekocht? Ook bedrijven moeten vergroenen.

Huishoudens gebruiken maar 20% van de totale stroomverbruik, het overgrote deel van de productie van windmolens en zonnepanelen zal dus niet naar huishoudens gaan. Of de bron nou groen of grijs is,.
Het was beter geweest als ons belastinggeld in of tbv Nederland wordt besteed, ipv ten gunste te komen aan een stinkend rijk buitenlands bedrijf.
Dus het is maar goed dat onze omgeving word volgegooid met windmolens voor een buitenlands bedrijf die er direct geen last van zal ondervinden. En alleen de vruchten er van plukt. Er is al veel protest in Flevoland voor het maar volbouwen met windmolens omdat de inwoners degene zijn die er naast moeten leven en er niets voor terug krijgen. Al ging de energie rekening er maar een beetje op vooruit.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee