'Ubisoft beperkte rol vrouwelijke protagonisten in Assassin's Creed-games'

Ubisoft zou in verschillende games de rol van vrouwelijke personages minder prominent hebben gemaakt, omdat de leiding van het bedrijf vreesde dat zulke games minder goed zouden verkopen. Onder andere in Assassin's Creed zijn de rollen van speelbare personages verkleind.

In Assassin's Creed Syndicate, Origins en Odyssey zouden de vrouwelijke hoofdpersonages een minder prominente rol hebben gekregen, blijkt uit een reportage van Bloomberg. In een vroege versie van het script van Assassin's Creed Syndicate zouden beide protagonisten, Jacob en Evie, een even grote rol spelen, zeggen drie bronnen binnen het bedrijf. Uiteindelijk ging een groter deel van de hoofdrol alsnog naar Jacob.

Soortgelijke verhalen zijn er volgens de bronnen van Bloomberg ook over Assassin's Creed Origins, waarin het aanvankelijke plan was om de held Bayek al vroeg in de game in te ruilen voor de vrouwelijke Aya. In Odyssey waren de ontwikkelaars van plan om de vrouwelijke Kassandra het enige speelbare personage te maken, maar Ubisoft eiste dat spelers de keuze hadden tussen een mannelijk en een vrouwelijk personage.

De bevelen zouden voornamelijk vanuit de marketingafdeling van Ubisoft komen en van chief creative officer Serge Hascoët. Laatstgenoemde is eerder deze maand vertrokken bij Ubisoft vanwege meerdere aantijgingen van misbruik en seksuele intimidatie.

De bronnen van Bloomberg zeggen dat de veranderingen met de hoofdpersonages te maken hebben met 'een seksistische cultuur die diep in het bedrijf zit'. Zowel Hascoët als de marketingafdeling zouden hebben gesuggereerd dat 'games met vrouwelijke protagonisten niet goed zouden verkopen'. De ontwikkelaars hadden bovendien het idee dat ze de ideeën van Hascoët moesten uitvoeren, omdat hun projecten anders mogelijk gestopt zouden worden. In veel gevallen zou dat betekenen dat er een 'sterk, mannelijk hoofdpersonage' in de game moest zitten.

Assassin's Creed Odyssey
De protagonisten uit Assassin's Creed Odyssey: Kassandra en Alexios.

Door Tijs Hofmans

Nieuwscoördinator

21-07-2020 • 16:45

265

Reacties (265)

265
248
138
24
0
64
Wijzig sortering
Tjah, je kunt eromheen draaien of niet, maar ik vind dit weinig met discriminatie te maken hebben voor wat betreft de marketing. Er zal vast bewijs zijn dat games met mannelijke hoofdpersonen beter verkopen. Als het merendeel van de populatie die games speelt, graag met mannen speelt, dan lijkt me dat niet heel raar. Dat heeft dan niet echt iets met discriminatie te maken, maar gewoon met voorkeur. Genoeg games die bepaalde dingen toevoegen of wijzigen omdat dit nou eenmaal meer geld in het laatje brengt. Het draait immers toch nog altijd om de pegels.

Ikzelf kijk liever naar het achterwerk van een vrouw tijdens het spelen van deze games, dan die van een man. Maar ieder zijn ding.

Ik vond het hebben van de keuze bij AC Odyssey eigenlijk wel prima gevonden, al was volgens mij snel duidelijk dat Kassandra beter in de rol paste.

Je kunt een game nog zo mooi en uniek maken, maar als er door een aanpassing meer winst behaald kan worden, dan zal men daar snel voor kiezen. Het is niet anders als dat een bakker voor oranje kleuren kiest voor zijn brood/banket rond koningsdag of een supermarkt die pepernoten in de winkel legt als Sinterklaas weer naar Nederland komt.

Bij dit soort acties vraag ik me altijd af wat die designers dan hadden verwacht bij het maken van games. Marketing zal toch altijd invloed hebben op een game waar een beetje budget voor nodig is? Geen enkele AAA game heeft 0 invloed van de publisher.

De overige aantijgingen en slechte cultuur binnen Ubisoft is natuurlijk erg kwalijk, maar een aantal zaken zijn echt niet zo zwaar als dat ze het nu naar buiten brengen.
Er zal vast bewijs zijn dat games met mannelijke hoofdpersonen beter verkopen.
Vanuit Ubisoft's eigen statistieken blijkt dat 2/3e voor Alexios koos.

Ik zelf deed precies hetzelfde, maar heb uiteindelijk meer als Kassandra gespeeld omdat Alexios erg slechte ingesproken tekst had en gewoon heel raar voelde als personage. Kassandra is iets neutraler, en past in mijn ogen beter in de setting.

De keuze om vrouwen aan zo'n spel toe te voegen is ook puur zodat mensen niet over seksisme kunnen zeuren, dat vind ik persoonlijk nergens voor nodig.
Vanuit Ubisoft's eigen statistieken blijkt dat 2/3e voor Alexios koos.
Dat betekent niet dat games met mannen beter verkopen. Ik kan me voorstellen dat mannen vaker een man kiezen om te spelen, zeker in games met meer roleplaying-elementen. Maar dat betekent nog niet dat iemand een game niet zou kopen omdat het hoofdpersonage een vrouw is. Tomb Raider en Horizon verkopen toch ook goed?
Ik denk ook dat het pushen van vrouwelijke personages in situaties waarbij dat niet past tot klachten leidt. Over Horizon Zero Dawn heeft niemand geklaagd dat de hoofdpersonage een vrouw is. Terwijl in Battlefield 5 genoeg mensen hebben geklaagd omdat in een missie (gebaseerd op een waargebeurd verhaal) de personages vrouwen waren terwijl de mensen in het echt mannen waren.
Assassin's Creed probeert een verhaal te vertellen aan de hand van feiten.
Als je terug in de geschiedenis gaat is het helaas gewoon een feit dat vrouwen minder rechten hadden.

Dat wil niet zeggen dat er geen vrouwen zijn die belangrijke dingen gedaan hebben in de geschiedenis en tevens niet dat dit mijn mening is. Ik hoop nog altijd op een Jeanne of Arc AC.

Assassin's Creed III: Liberation (2012) heeft destijds dit losstaande spel volledig aan een vrouwelijk karakter gewijd.

[Reactie gewijzigd door Balder© op 22 juli 2024 18:08]

Ik denk dan ook dat de verkoopcijfers of de kritiek veel meer te maken hebben met correctheid dan met man/vrouw spelen. Horizon, TR, TLOU, allemaal games waar qua verhaal het gewoon zo is dat je een vrouw speelt en niemand heeft daar moeite mee.

Als je dan zoals in BF5 een geslacht gaat veranderen just for the sake of it en dus (voor wat ik lees) een vrouw neerzet waar het overduidelijk gebaseerd is op de geschiedenis en dat een man was is het probleem volgens mij voor de meesten niet dat je een vrouw speelt, maar dat het simpelweg niet klopt.

In dat opzicht moeten bedrijven en game developers volgens mij gewoon doen wat ze willen en wat goed voelt en dan zou niemand problemen hebben met een vrouwelijk hoofdpersonage in AC. Alsnog maar goed dat het meneertje weg is als CEO denk ik zelf.
Ben nu toevallig bezig met Tomb Raider 2013 en die game is echt geweldig. Ik vind Nathan Drake uit Uncharted net iets leuker, maar het speelt prima met Lara. Ik kies overigens juist vaker voor een vrouwelijk personage. Juist omdat ik irl al een man ben. In games kun je zijn wie je wil. Stedenbouwer, legopoppetje, loodgieter, vrouw, superheld. Allemaal dingen die ik irl niet ben.
Vanuit Ubisoft's eigen statistieken blijkt dat 2/3e voor Alexios koos.
Het zou mij niet verbazen als dat deels komt doordat op dat selectie scherm je standaard Alexios geselecteerd had en moest switchen naar Kassandra. Ook was alle marketing van de game (inclusief cover van de game) gefocust op Alexios, Kassandra kreeg je bijna nergens te zien. Dus met al die dingen bij elkaar zou het wel een self fulfilling prophecy geweest kunnen zijn.

Persoonlijk heb ik wel als Kassandra gespeeld omdat ik vond dat die gewoon een stuk beter in de rol paste (volgens de developers blijkbaar dus ook, tot de marketing afdeling langs kwam)

[Reactie gewijzigd door teun2408 op 22 juli 2024 18:08]

Precies; door de keuzes van Ubisoft's management en marketing laten ze het lijken alsof het mannelijke karakter de "OG" is en het vrouwelijke karakter als extra / optie toegevoegd is. Terwijl de schrijvers zeggen dat ze het verhaal van deze en/of een vorige installatie juist geschreven hebben met een vrouwelijke protagonist, maar het management heeft ze gedwongen om de protagonist toch een man te maken ivm reasons.
Heb zelf het idee dat Kassandra ook 'beter uit de verf kwam'. Mogelijk een gevolg van het feit dat het ontwikkelteam haar ook als main character voor ogen had (en de creative director haar ook als cannon heeft bestempeld).
Ja, ik heb het idee dat ze bij Ubisoft touwtrekken als dagelijkse teambuilding-activiteit beschouwen. Aan de ene kant heb je dat de belangrijke mensen binnen de developmentteams van Ubisoft toch echt Kassandra wilden, en aan de andere kant wilde management juist Alexios. De marketing is uiteindelijk richting Alexios gegaan en (zoals @teun2408 aangaf) is dat ook de standaardkeuze in het spel geworden, terwijl Kassandra toch veel beter in een heel hoop situaties in het spel past en veel doordachter lijkt te zijn (IMO).

Een beetje jammer, ik had dan persoonlijk liever een volledig spel met alleen een vrouwelijke optie gezien die écht goed is, maar dat kan natuurlijk niet in de game development-wereld die voornamelijk mannelijk is.

Ook mooi om te zien dat nadat gisteren bekend werd dat de developers Kassandra wilden in Odyssey, dit nu ook bij Aya in Origins het geval blijkt te zijn. Ben benieuwd waar dit heen gaat.

Een beetje jammer, ik had dan persoonlijk liever een volledig spel met alleen een vrouwelijke optie gezien die écht goed is, maar dat kan natuurlijk niet in de game development-wereld die voornamelijk mannelijk is.

[Reactie gewijzigd door Oon op 22 juli 2024 18:08]

Het kan wel, ze moeten alleen het management en de cultuur - dat beschuldigd is van seksuele intimidatie zoals in het artikel staat - aanpakken. HZD / Guerilla Games deed het, Naughty Dog, etc. Ubisoft is op dit moment de boeman. Zo hebben ze ook de sequel / reboot van Beyond Good & Evil aangepakt, de vrouwelijke protagonist vervangen met letterlijk een aap (volgens de marketing tot nu toe).
En dan had Kassandra een hoop lesbische relaties ipv Alexios een hoop hetero relaties of worden de genders geswapped bij de NPC?
Ik heb met zowel mannen als vrouwen een relatie gehad ingame. Volgens mij maakte dat ook niet uit qua gekozen gender.

[Reactie gewijzigd door Martinspire op 22 juli 2024 18:08]

Klopt, met alexios kreeg je ook een paar opties tot hete nachten met zowel vrouwen als mannen
Heb jij als Alexios die brede bebaarde blacksmith niet gefiddled voor een gratis zwaard??? Gemiste kans!
Daar zit ingame geen verschil in, alleen in de speler.

Maar eerlijk gezegd was dat bij mij wel zo inderdaad.
Alle relaties kunnen beide kanten op volgens mij, maar ik moet zeggen dat ik niet zoveel geromanced hebt in dit spel op de eenmalige krik tussen de rotsen na
De keuze om vrouwen aan zo'n spel toe te voegen is ook puur zodat mensen niet over seksisme kunnen zeuren
Dit is exact wat het probleem is. Al dat extra werk om een karakter van het andere geslacht te modelleren en animeren enz, gewoon om wat mensen op voorhand het zwijgen op te leggen.

Dat ondermijnt net het hele idee om "meer gelijkheid" enz, omdat het zo 'lui' is.
Tja, maar ook dat is weer marktwerking. Inmiddels zitten we in een tijd waar aandacht voor gelijkheid loont (afhankelijk van regio).

[Reactie gewijzigd door metaalverf op 22 juli 2024 18:08]

Ik vind het persoonlijk afbreuk doen aan de hele ideologie. "snel snel" maar uiteindelijk geen meerwaarde bieden...

Een beetje zoals Ocean's 8 of de laatste Ghostbusters - geef dat soort ongein gewoon hun eigen franchise in plaats van te laten meeliften op de naamsbekendheid van een gevestigde waarde... Volk dat dit soort projecten toejuicht snapt het in mijn mening gewoon niet...

Er zijn genoeg videogames en films en series waar het "van in den beginne" gewoon een vrouwelijk hoofdpersonage was. Tomb Raider, Metroid, Heavenly Sword, BloodRayne, Wet, ... Om er snel een paar videogames te noemen.

Maar nee, nu gaan er stemmen op om een vrouwelijke James Bond te casten en gezien de geruchten rond Bond 25 en het feit dat hij een dochter zou hebben die hij traint, lijken we daar ook weer naartoe te gaan. /MASSIVE facepalm....

[Reactie gewijzigd door Tokkes op 22 juli 2024 18:08]

Die mening deel ik volledig. Helaas is de wereld alleen ook aan het veranderen en moeten wij dit gedeeltelijk accepteren. Mijn voorkeur is ook gewoon dat je dingen niet moet "vergenderen" (of hoe je het maar wil noemen), maar in plaats daarvan nieuwe concepten moet lanceren met het andere geslacht.
moeten wij dit gedeeltelijk accepteren.
Errrm... of we kunnen in plaats daarvan, mensen proberen te onderwijzen omtrent dit onderwerp? Accepteren? No way.
Een vrouwelijke James Bond lijkt mij best vermakelijk. James Bond moet je sowieso toch niet echt serieus nemen lijkt me!

Ik ben het wel volmondig met je eens dat het nog beter zou zijn om eens een keer wat nieuws te bedenken (JB 25! kom op).
Tja, er is het beproefde TV-concept van de spin-off - maar inderdaad, om het icoon James Bond zelf te vervangen is nogal stom. Ook gebruik je de populariteit voor iets dat je expliciet anders wilt laten zijn dan het origineel.
Wat betreft die dochters, 007 heeft genoeg relaties gehad dat er statistisch meerdere dochters moeten zijn. Maar waarom zouden die voor de Engelse geheime dienst werken als de meeste tijdens missies in het buitenland verwekt zijn, of op zijn minst duale nationaliteit hebben.

Je kan er een parodie van maken waarin alle geheime diensten dochters van James Bond voor zich hebben werken. Krijg je meer een soort Casino Royale (1967) remake :P
starring
Jane Moneypenny.
Jane Galore
Jane Romanova
Jane King en Jane Jones
etc
Nee hoor er zijn ook mensen die liever met een vrouwelijke karakter spelen, hoe ongelooflijk je dat ook vindt.
Daar heb ik toch ook helemaal niks over gezegd? Natuurlijk zijn er mensen die liever als vrouw spelen, maar Ubisoft zelf heeft statistieken vrijgegeven waaruit blijkt dat dat bij 2/3e van de spelers van Odyssey niet het geval is. Die 1/3e van de spelers zou overigens echt niet het spel overgeslagen hebben als ze dat niet konden.
Dat deel waar je zegt “dat vind ik persoonlijk niet nodig” sloeg natuurlijk op dat stukje van mensen die zeuren over seksisme. Ik heb je verkeerd begrepen! Het was ook nog heel vroeg :P
Het risico met dat soort statistieken is dat het een vervormd beeld kan geven omdat de keuze niet gelijkwaardig was. Zoals ik hierboven lees was de mannelijke hoofdpersoon de voorgeselecteerde standaard keuze. Men moest dus actief voor de vrouwelijke hoofdpersoon kiezen, terwijl de mannelijke vanzelf geselecteerd was. Het is makkelijker om géén keuze te maken. Minder frictie. Het zou dus best zo kunnen zijn dat er meer mensen expliciet voor de vrouw gekozen hebben dan voor de man. Om die cijfers achteraf te gebruiken als bewijs voor de juistheid van de oorspronkelijke beslissing is dus gevaarlijk.
Verwijderd @Oon22 juli 2020 11:53
De keuze om vrouwen aan zo'n spel toe te voegen is ook puur zodat mensen niet over seksisme kunnen zeuren, dat vind ik persoonlijk nergens voor nodig.

Dit! Ik heb het spel uitgespeeld met Kassandra en heb extra voor de vrouwelijke hoofdrolspeler gekozen om te zien hoe het 'anders' af zou spelen.

Het heeft inhoudelijk ook helemaal niets met de game te maken. Het is er gewoon opgeplakt zodat men geen gezeur heeft. Zo ver was het probleem destijds al.
Je kunt een game nog zo mooi en uniek maken, maar als er door een aanpassing meer winst behaald kan worden, dan zal men daar snel voor kiezen. Het is niet anders als dat een bakker voor oranje kleuren kiest voor zijn brood/banket rond koningsdag of een supermarkt die pepernoten in de winkel legt als Sinterklaas weer naar Nederland komt.
Een betere vergelijking zou zijn als winkels de andere koeken uit de schappen zou halen rond Sinterklaas. Maar goed, daar kun je als bedrijf voor kiezen, eventueel.

Persoonlijk vind ik het altijd sympathieker als een bedrijf niet alleen overduidelijk voor de pegels gaat, maar enigszins probeert maatschappelijk bij te dragen, en niet alleen voor het goed verkopende stereotype gaat. Ik koop liever spellen met een ziel.
Maar beide hoofdpersonen als keuze aanbieden is toch gewoon best of both worlds? Iedereen kan het spel spelen zoals ie wil.
Nee, door in odyssey beide mogelijkheden te hebben moesten alle gesprekken dubbel worden ingesproken.

Uiteindelijk is de voice acting deels vanwege die druk gewoon ruk geworden. Wat de kwaliteit van de game ondermijnd.

Zeker als je het vergelijkt met witcher 3 en horizon zero dawn of nu Ghosts of tsushima.
Dit slaat echt nergens op. de voice acting is ruk omdat er 2 verschillende acteurs moesten inspreken? Misschien waren het slechte acteurs, misschien moesten ze inderdaad snelsnel alles inspreken, maar om een heel andere reden dan die jij aanhaalt. Misschien was het gewoon een slecht script of was de director niet goed. Er zijn honderden redenen te bedenken, jouw reden is daar een heel ongeloofwaardige van
Het is 2 keer zoveel werk voor iets wat gewoon niet nodig is.
Als je dan zoals met alles in het leven een beperkt budget hebt gaat de kwaliteit eronder lijden.
En dat is te zien. De kwaliteit van de voice acting in de laatste Ubisoft games is gewoon om te janken.
Ja tuurlijk, geen bezwaar.
Maar, discriminatie is "voorkeursbehandeling", heel zwart-wit gezien. Discrimineren is het ene prefereren boven het andere. Het is de redenering erachter wat de boel voor rede vatbaar maakt of qua moraliteit de plank volledig misslaat.
Echter heeft een digitaal personage geen last van discriminatie, voor zover ik weet.
Tjah, je kunt eromheen draaien of niet, maar ik vind dit weinig met discriminatie te maken hebben voor wat betreft de marketing.
Ik weet niet waar je om heen wil draaien maar het artikel gebruikt het woord discriminatie nergens ;)
Het gaat namelijk ook over seksisme, niet over discriminatie. Discriminatie kan een van de gevolgen van seksisme zijn, maar daar gaat het nu niet over.

Mijn definities blijken niet te kloppen en seksisme is, zoals je hieronder aangeeft, per definitie een vorm van discriminatie, maar volgens die definitie is er hier dan wel sprake van discrminatie.
Als het merendeel van de populatie die games speelt, graag met mannen speelt, dan lijkt me dat niet heel raar. Dat heeft dan niet echt iets met discriminatie te maken, maar gewoon met voorkeur.
Maar waar komt die voorkeur vandaan? Zou het kunnen komen omdat onze cultuur doorspekt is van voorbeelden van mannen die held zijn terwijl vrouwen zielig in een hoekje moeten zitten huilen en mooi zijn? De man is nog altijd de default in alle actiefilms en games.
Nu hoeft Ubisoft dat niet alleen op te lossen, maar het probleem blijven versterken lijkt me ook niet juist, ook niet als dat beter verdient. Een beetje sociale verantwoordelijkheid nemen mag wel als je zo'n groot en succesvol bedrijf bent.
Ikzelf kijk liever naar het achterwerk van een vrouw tijdens het spelen van deze games, dan die van een man. Maar ieder zijn ding.
Goed punt, maar het illustreert hoe sterk de vooroordelen zijn dat ze het blijkbaar toch belangrijker vinden om een man als hoofdrolspeler te hebben. Zeker in de digitale wereld waar biologische verschillen in kracht geen enkele rol spelen is het eigenlijk maar gek.
Je kunt een game nog zo mooi en uniek maken, maar als er door een aanpassing meer winst behaald kan worden, dan zal men daar snel voor kiezen.
Dat is natuurlijk niet anders dan de fabrikant vanje auto. Als die een kans zien om meer winst te halen zal die dat ook snel doen. Daarom is het zo belangrijk dat we als maatschappij grenzen trekken zodat de klanten niet de dupe worden van het winstbejag van zo'n bedrijf.
Bij dit soort acties vraag ik me altijd af wat die designers dan hadden verwacht bij het maken van games. Marketing zal toch altijd invloed hebben op een game waar een beetje budget voor nodig is? Geen enkele AAA game heeft 0 invloed van de publisher.
Ik geloof dat de klacht meer gaat over de inhoud van die invloed dan over het feit dat er invloed is.
De overige aantijgingen en slechte cultuur binnen Ubisoft is natuurlijk erg kwalijk, maar een aantal zaken zijn echt niet zo zwaar als dat ze het nu naar buiten brengen.
Hoe weet je dat? Zou het ook kunnen dat het in werkelijkheid veel groter en erger is dan het stukje dat nu naar buiten komt? Als er in de afgelopen weken al 12 meldingen zijn gedaan dan zou ik er niet vanuit gaan dat we ze nu allemaal gehad hebben.

[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 22 juli 2024 18:08]

Definitie: seksisme. Het discrimineren op grond van geslacht
Goh, je hebt gelijk, ik moet aan m'n definities werken, mijn eigen definitie is wat stricter dan dit en kun je in seksisme "geloven" zonder daar ooit iets van te laten merken (bv omdat alleen in een hutje in het bos woont) en dan is het voor mij geen discriminatie.

Maar goed, volgens de ruime woordenboekdefinitie is het dan wel discriminatie: "ongeoorloofd onderscheid dat gemaakt wordt op grond van bepaalde, m.n. aangeboren kenmerken".
Dat er onderscheid wordt gemaakt is wel duidelijk en de reden van het onderscheid lijkt financieel gewin.

Overigens is er ook nog een wat oudere definitie van "discriminatie" die voor alle vormen van onderscheid gebruikt werd zonder negatieve bijklank. Ik wil even duidelijk maken dat dat niet is wat ik bedoel. Ik vind dat het onderscheid dat hier gemaakt lijkt te worden in de "ongeoorloofd" categorie valt.
Ik vind het zo jammer dat mensen die altijd zoeken naar de verklaring die het meest met deze tijd te maken heeft. Ik bedoel, ik snap dat het tegenwoordig niet meer dan normaal is om een mannelijk/vrouwelijk karakter te kunnen kiezen.

Maar als we nou is logisch nadenken met z'n allen, en even een aantal eeuwen terug gaan, dan zien we dat vrouwen in de tijd dat bijvoorbeeld AC Odyssee zich afspeeld helemaal niks te zeggen hebben en ronduit worden beschouwd als minderwaarig. Ik denk dat we al blij moeten zijn dat dit spel überhaupt een vrouwelijk hoofdpersonage heeft.

Maar nee, we moeten weer gaan zijken over hoe niet politiek correct Ubisoft is in de ogen van mensen uit het jaar 2020, terwijl het gaat om een spel dat zich afspeeld in 431-422 V.Chr.

Deze hele wereld gaat steeds verder kapot doordat mensen niet meer zelf hun eigen hersenen gebruiken, maar gewoon als makke schapen het nieuws, en de top van het land volgen...
Is dat een feit, of hoe het aangeleerd wordt in de geschiedenis die overleefd is?

Het maakt in dit geval trouwens niet zoveel uit; in AssCreed speel je een karakter van een geheim genootschap dat niet in de geschiedenisboeken staat, ze kunnen meer dan genoeg vrijheid nemen met het karakter dat je speelt en hun eventuele "gender role" in die tijd.
Is dat een feit, of hoe het aangeleerd wordt in de geschiedenis die overleefd is?
Ja dat is een feit; of beschouw je de geschreven geschiedenis als een complottheorie? 99.99% van de vrouwen waren in die tijd aan het zorgen voor de kinderen in plaats van aan de frontlinies op het slagveld.
Tja, je kan 'm ook omdraaien: Waarom zou een bedrijf als Ubisoft juist niet proberen om in plaats van 'vooral mannen' juist 'ook vrouwen' als doelgroep aan te spreken? Dan vergroot je alleen maar je doelgroep lijkt me. Maar goed, ik snap ook wel dat er gigantische bedragen met dit soort producties gemoeid zijn, dus men zal het vast liever op safe spelen.
Maar met de laatste en aankomende game, spreken ze beide groepen toch gewoon aan met de keuze voor mannelijk en vrouwelijk personage? Ik zie dus niet waarom dit opgeblazen moet worden als een mogelijke discriminatie. Het is kwalijk dat de communicatie intern niet beter gaat en dat men wellicht conservatief is, maar dat komt niet uit de lucht vallen (vooral vanuit marketing niet echt). Maar de problemen met enkele werknemers staat imo los van het feit of een game het beter doet met een bepaald geslacht erin.
Tja, mbt tot Odyssey: beetje half-half oplossing; Alexios was duidelijk wel de marketing-keuze in alle promo en ook de (default) cover van de game. Dus dan houdt je toch een boel zelf in stand op die manier.

[Reactie gewijzigd door Carn82 op 22 juli 2024 18:08]

Mja maar nogmaals, je ziet hetzelfde met TV series, Films, Boeken, etc. En gezien ze ook in de winkel moeten liggen naast PG spellen, kunnen ze niet met tieten paraderen zoals veel andere media doen (want dan mogen ze weer niet op de beste plekken in de winkels liggen).

Ubisoft is hier niet alleen in. Het is echt de hele business die er aan mee werkt en hoe we inmiddels mensen ongemerkt beïnvloeden om producten te kopen.

[Reactie gewijzigd door Martinspire op 22 juli 2024 18:08]

Ik geef je ook geen ongelijk :) Maar als de 'verhalen' waar zijn dan is er al decennia weerstand binnen Ubisoft tegen niet-mannelijke protagonisten (in ieder geval met betrekking tot Assassins Creed):

https://twitter.com/mariejasmin_/status/1285565180097761281

Het is gewoon jammer; de gamesindustrie is gigantisch qua omzet en Ubisoft is een grote speler; dan mag je best een goed voorbeeld zetten.
Maar is dat weerstand vanuit management, omdat ze seksistisch zijn of omdat ze gewoon marketingcijfers hebben over wat wel en niet werkt? Ik denk het laatste. Je kunt ook een mooi kinderzwembad bouwen, maar als er in de wijde omgeving geen kinderen wonen, dan ga je er toch failliet mee.
Uiteindelijk kan je ook maar in beperkte maten (van te voren) meten wat wel of niet werkt in een game. Als je je teveel laat leiden door de marketingsafdeling dan blijf je hangen in formules en clichés, en dat kan je weerhouden om een echt goed verhaal te schrijven. En dat is als gamer zijnde alleen maar jammer.
Tja, aannames. Het een sluit het ander natuurlijk niet uit.
Overigens altijd leuk om een bedrijf een beetje te 'plagen' met haar eigen missie en visie.

Op de website van Ubisoft vind ik die zo gauw niet terug. (Misschien zijn ze die uit het oog verloren door de vele mapmarkers?), het dichtstbijzijnde wat ik vind is dit:
Ubisoft is a creator of worlds, committed to enriching players' lives with original and memorable gaming experiences.
Maar met wat quick-and-dirty google werk vind ik een wat uitgebreidere tekst in een oude vacature: https://jobs.smartrecruit.../743999678917134-producer

Bovenstaande discussie vindt m.i. plaats in een bredere sociale context van veranderende normen. Bedrijven die er prat op willen gaan hierin voorop te lopen, hebben doorgaans teksten in hun missie als "We want to be a driver for positive social change" etc. etc. Ik lees echter nergens terug dat Ubisoft voorop wil lopen hiermee. Ze willen gewoon toffe spellen maken (en natuurlijk gewoon winst maken). Ze zullen deze maatschappelijke beweging dus liever op een veilige afstand volgen.

Er zijn volgens mij wel andere bedrijven (en ook indie studios) die dit explicieter nastreven. Dan mag je die ook kritischer benaderen over een dergelijke beslissing (en, indien passend, complimenteren. Het is tenslotte ook een uitdaging). Maar van Ubisoft hoef je dit klaarblijkelijk niet te verwachten. Zij zullen naar de cijfers kijken en zich niet meer dan noodzakelijk inspannen om een game te werken die pioniert op dit gebied.
Tja, mbt tot Odyssey: beetje half-half oplossing; Alexios was duidelijk wel de marketing-keuze in alle promo en ook de (default) cover van de game. Dus dan houdt je toch een boel zelf in stand op die manier.
Misschien houden mannen wel gewoon meer van dit soort games dan vrouwen? Heb je daar wel eens aan gedacht? Wat is het dat de makers van de game precies 'in stand' houden?

Een typische hedendaagse progressieve manier van denken; je wilt ingrijpende verandering om een "probleem" op te lossen zonder aandacht te besteden aan waar dit "probleem" precies vandaan komt.

Probeer je politiek-correcte glazen eens even af te zetten zodat je op een redelijke manier naar dergelijke verschijnselen kunt kijken; de reden dat er gebieden zijn in de samenleving waar vrouwen minder gerepresenteerd worden dan mannen komt niet altijd door sexisme of vrouwenonderdrukking.
Daar heb ik natuurlijk aan gedacht, waarom zou ik dat niet doen? Ik ben me heus wel bewust dat de gameswereld vooral bestaat voor en door de mannelijke doelgroep. Het ging mij veel meer om het feit dat het ontwikkelteam zelf juist een vrouwelijk hoofdkarakter wilde en dat dat van hogeraf is 'teruggefloten', met de recente onthullingen in ogenschouw nemende met discutabele motivaties, of in ieder geval in een problematische werkomgeving.
Ik quote van je eerdere posts:
"Tja, je kan 'm ook omdraaien: Waarom zou een bedrijf als Ubisoft juist niet proberen om in plaats van 'vooral mannen' juist 'ook vrouwen' als doelgroep aan te spreken?"

Dit doen ze dus al; ze willen alleen niet de vrouw als hoofdpersonage op de cover van hun game omdat de doelgroep overweldigend mannelijk is. Het is dus niet zo dat ze geen optie geven om als vrouwelijk personage te spelen en dat is wel het beeld dat jij schetst (doe je misschien onbewust, doen wel meer mensen tegenwoordig). Je linkt dit overigens nog even met een problematische werkomgeving en discutabele motivaties; welke discutabele motivaties heb je het dan over? Dat ze meer geld willen verdienen?

"Tja, mbt tot Odyssey: beetje half-half oplossing; Alexios was duidelijk wel de marketing-keuze in alle promo en ook de (default) cover van de game. Dus dan houdt je toch een boel zelf in stand op die manier."

Opnieuw; je hebt over het in stand houden van de de focus op mannelijke personages in de marketing van de videogames van Ubisoft, wat blijkbaar in jouw ogen problematisch is; echter geef je hier geen concrete redenen voor.

"Het is gewoon jammer; de gamesindustrie is gigantisch qua omzet en Ubisoft is een grote speler; dan mag je best een goed voorbeeld zetten."

Je hebt het hier letterlijk over dat Ubisoft "het goede voorbeeld" zou moeten geven door meer te focussen op vrouwelijke hoofdpersonages; toch doe je het met je reactie op mijn bericht voorkomen dat het je helemaal niet gaat om meer vrouwelijke representatie in de game industrie.

Het zou je sieren om eerlijk te zijn en achter je eigen woorden te staan, dus ik hoor graag van je waarom je het precies een goed voorbeeld zou vinden om een vrouwelijk hoofdpersonage gebruiken in de marketing van een videogame in plaats van een mannelijke personage.
Het zou je sieren om eerlijk te zijn en achter je eigen woorden te staan, dus ik hoor graag van je waarom je het precies een goed voorbeeld zou vinden om een vrouwelijk hoofdpersonage gebruiken in de marketing van een videogame in plaats van een mannelijke personage.
Vrij simpel, omdat er ook games zijn met een vrouwelijk hoofdpersonage die ook commercieel succesvol zijn geweest (denk aan Horizon, of vroeger al een Tomb Raider). Zonder inzage in onderzoeken van de marketing-afdeling van Ubisoft is het natuurlijk giswerk; maar de recente openbaringen lijken er op te wijzen dat het keuzes zijn geweest van bepaalde managers (tegen de wensen en ambities van de ontwikkelteams in), en niet van een weloverwogen marketingafdeling.

[Reactie gewijzigd door Carn82 op 22 juli 2024 18:08]

Wat ik mis in de discussie is de setting. Horizon en Tomb Raider zijn volledig fictie. (Wel grappig trouwens dat in de Tomb Raider serie een periode is geweest dat Lara's rondingen meer aandacht kregen dan nodig.) Hoewel Odessey's verhaal ook fictie is, is de setting het oude Griekenland. Volgens mij moest je in deze tijd aardig je best doen om een vrouwelijke strijder tegen te komen. Wellicht dat daarom ook bepaalde keuzes gemaakt zijn in de marketing van Odessey. Ik persoonlijk heb bewust ervoor gekozen om Odessey als mannelijk character te spelen, omdat dat voor mijn gevoel beter de realiteit benaderd.
Ik begrijp je punt, maar vind ik altijd een wat apart argument. De game zit ook vol met zaken die totaal niet historisch verantwoord zijn (laat staan het feit dat de main character in feite een soort superheld is qua vaardigheden).
"De bevelen zouden voornamelijk vanuit de marketingafdeling van Ubisoft komen en van chief creative officer Serge Hascoët."

De marketingafdeling zelf en Serge Hascoët eisten van het ontwikkelteam dat er een keuze zou zijn tussen een mannelijk een vrouwelijk personage in plaats van 1 vrouwelijk hoofdpersonage wat het ontwikkelteam van plan was. Zoals je zelf al zegt weet het marketing team beter hoe ze een game moeten verkopen en wat er op de cover moet staan dan het ontwikkelteam.

Zie je hoe je het artikel je eigen draai geeft en hoe makkelijk je ervanuit gaat (net als de "bronnen" van Bloomberg) dat men seksistisch is?

Ik vind het een logische en goede keuze dat ze gamers een keuze geven in een openwereld game als AC.

Overigens zijn de geweldige games zoals Tomb Raider en Horizon juist het bewijs dat vrouwelijke personages in games/marketing forceren totaal geen nut heeft; focus eerst maar eens op het neerzetten van een goede game; iets wat wellicht door geforceerde polieke correctheid steeds minder aandacht krijgt (BFV, Anthem, TLOU2 om er maar wat te noemen) .

[Reactie gewijzigd door Dirk1701 op 22 juli 2024 18:08]

Wat verdraai ik precies? Je doet zelf een aanname dat Ubisofts's marketingafdeling 'het beter weet' (terwijl er genoeg games zijn met een vrouwelijke protagonist die succesvol zijn, al decennia lang), het artikel (en Jason Schreier is doorgaans goed en juist geïnformeerd) heeft het over seksistisch management die misbruik maakten van hun positie (met name Hascoët, die niet voor niets is opgestapt) en een HR-afdeling die niet durft in te grijpen bij wangedrag van deze managers waardoor ook de creatives worden tegengewerkt in hun ambities door deze omstandigheden. En behalve het artikel van Schreier pakte ook de krant Liberation onlangs nog flink uit over misstanden bij Ubisoft. Aanvullend komen ook nog eens ex-medewerkers met anecdotes als
"The gentleman from editorial said "the protagonist must be a STRAIGHT WHITE ALPHA MALE" and underlined it in red marker, stamping a foot, for emphasis. I was demoted over this issue, and quit. I trust this cannot be interpreted as "disparaging" since the studio was proud of it."
Dus tja, waar rook is is vuur. Ik geloof simpelweg niet dat de keuze om Alexios 'het gezicht' van AC:O te maken puur een weloverwogen neutrale keuze van alleen een marketingafdeling is geweest. Als jij daar anders over denkt dan is dat je goed recht.

Verder is het natuurlijk uiteindelijk wel mooi dat spelers een keuze hebben met wat voor karakter ze spelen :)

edit: Nog een mooie aanvulling die ik tegenkwam, een onderzoek door EA's Global Analytics & Insights team over het belang van inclusiviteit in games; wat behoorlijk haaks op de keuzes van Ubisoft's management lijkt te staan.

https://medium.com/@Elect...s-to-players-db4522bdd8a0

[Reactie gewijzigd door Carn82 op 22 juli 2024 18:08]

Zeer volwassen dat je het op de persoon gaat spelen; ik wens je nog een fijne avond.
Och, ik had ook Metroid kunnen noemen, of Perfect Dark; TR is simpelweg het bekendste voorbeeld.
Weet ik wel, ik wil de absurditeit van de hele discussie die tegenwoordig aan de gang is even in de verf zetten. Wat je ook doet als ontwikkelaar, je hebt altijd mensen die commentaar hebben... het is nooit helemaal goed.
Stereotypen blijven bevestigen leidt tot discriminatie. De vraag is of je daar als bedrijf aan mee wilt blijven werken of niet.
Een mannelijk protagonist kiezen voor een game die zich afspeelt in 431–422 BC tijdens de pelopenessische oorlog, een schande! Iedereen weet toch dat vrouwen de echte krijgers waren in die tijd..
Maar ik bedoel juist dat dit niet zozeer stereotypen is, maar gewoon een voorkeur voor een mannelijk of vrouwelijk personage en hoe zich dat vertaald naar verkopen.

Er is vast een inzicht in de verkopen van Assassins Creed games, games over Griekenland en ontwikkelingen op de gamemarkt, die zich vertalen naar een x aantal verkopen voor alleen mannelijk, y voor alleen vrouwelijk en z voor keuze met beide.
Ze hebben misschien ook vastgesteld dat Griekse strijders in die tijd nu eenmaal zelden vrouwelijk waren.
Stel je voor dat zo'n game niet realistisch zou zijn.... Ik denk dat man-vrouw verhoudingen wel de minste geschiedkundige onjuistheid is.
Ja, das waar, maar het blijft wat mij betreft een hoop gedoe om niks. Wat mij betreft een marketing-beslissing.
Penthesilea has entered the chat.
Ik vind dit juist discriminatie. Wat als ze Bayek ontzettend westers er uit hadden laten zien omdat dat beter zou verkopen? Of de hoofdpersoon van Watch Dogs 2 blank omdat dat beter zou verkopen? Het grote punt is ook dat management een stokje gestoken heeft voor intenties van het ontwikkelteam. Als het van het begin al de bedoeling was geweest geen probleem.

Je kan het ook doortrekken naar films waar westerse acteurs worden gekozen voor Aziatische rollen. Het publiek wil het, volgens de bazen en daardoor worden hoofdrollen meestal door blanke acteurs (m/v) ingevuld.

En eigenlijk denk ik niet dat hier goed onderzoek naar gedaan wordt. Horizon Zero Dawn en TLOU2 zijn allemaal badass vrouwen als hoofdpersoon en die spellen worden heel veel verkocht.
Dat het blijkt dat het beter verkoopt maakt het nog niet dat het geen discriminatie is. als iedereen op een partij stemt die bevolkingsgroep A wil discrimineren, en die vormen vervolgens een regering. is de regering toch ook aan het discrimineren, ookal doen ze gewoon wat de bevolking wenst? het is een wassen neus om je op deze manier te wassen in onschuld.
Ikzelf kijk liever naar het achterwerk van een vrouw tijdens het spelen van deze games, dan die van een man. Maar ieder zijn ding.
Ik ook, maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat je je zo goed mogelijk wilt inleven in het verhaal en vooral het personage. Met andere woorden, je wilt jezelf vergelijken met het poppetje waar je mee speelt. Als je man bent kan dat beter met een mannelijk poppetje. Dat geldt ook omgekeerd bij een vrouw, lijkt mij.
Het gaat erom dat je je zo goed mogelijk wilt inleven in het verhaal en vooral het personage. Met andere woorden, je wilt jezelf vergelijken met het poppetje waar je mee speelt.
Meh, valt wel mee vind ik. Man, vrouw, robot, alien. 't Is allemaal mooi als de game maar goed is.
Maar het is een 3de person game... Ik kijk liever naar een vrouwelijke achterkant voor zeg 20-60 uur als naar een mannen achterwerk.
Tijdens het spelen heb ik toch echt meer oog voor de rest van het scherm, dan voor het achterwerk van een virtueel poppetje. Als ik een mooi vrouwelijk lichaam wil zien, kijk ik liever naar mijn vriendin.
Ik ook, maar daar kan ik niet tegelijk naar kijken terwijl ik game.
Misschien bij RPG's waar je een "stil" karakter hebt, maar bij story-driven games zoals HZD, Asscreed, TLOU is het belangrijker dat het verhaal goed geschreven is. Je stopt minder 'jezelf' in een game en ipv daarvan speel je een verhaallijn.
Als het merendeel van de populatie die games speelt, graag met mannen speelt, dan lijkt me dat niet heel raar.
Tja ik speel toch liever met een vrouw :P
Ik heb vaak het gevoel dat vrouwen er met de haren worden bijgesleept. Als je kijkt naar welke rollen er worden gespeeld als speelbaar karakter in games dan werden die in het echte leven zeker in het verleden vrijwel uitsluitend door mannen vervuld.

Ik ben helemaal voor gelijke rechten van vrouwen en mannen maar er is ook nog zoiets als interesse. Mannen en vrouwen zijn nu eenmaal niet het zelfde en ze spelen ook niet in dezelfde mate dezelfde games. Dat er een vrouwelijk karakter in een game zit omdat vrouwen zich daar makkelijker mee kunnen identificeren vind ik normaal maar net doen alsof 50% van alle legerleiders en soldaten in het verleden vrouw was gaat me net iets te ver omdat het niet geloofwaardig is. Dat is in de hedendaagse tijd zelfs nog een illusie.
Zowel Hascoët als de marketingafdeling zouden hebben gesuggereerd dat 'games met vrouwelijke protagonisten niet goed zouden verkopen'.
Hebben ze de hele Tomb Raider franchise gemist?
Ik ken de cijfertjes die Ubisoft intern gebruikt niet maar het lijkt me dat ze kijken naar wat populair is zodat ze aan de verwachting van de grootste groep kopers kunnen voldoen. Ik kan mij voorstellen dat de piek van best verkopende spellen een vertekend beeld kunnen geven van wat een 'goed' verkopend spel gaat worden. Mogelijk wijken ze niet graag af van ingrediënten.

Als ik boven genoemde 'vrouwelijke hoofdrol' titels kijk zie ik de volgende cijfers (verkochte spellen):
Tomb Raider (hele serie) ~75 miljoen
Metroid serie (hele serie) ~18 miljoen
Mirror's Edge ~2 miljoen
Bayonetta ~1 miljoen
Horizon Zero Dawn ~10 miljoen
The Last Of Us Part II ~4 miljoen (is een recent spel dus dit cijfer zal nog oplopen)
Hellblade: Senua's Sacrifice ~1 miljoen

Als je dit vergelijkt met best verkopende 'mannelijke hoofdrol' spellen:
GTA 5 ~130 miljoen (al meer dan alle hierboven genoemde titels bij elkaar)
Super Mario Bros ~40 miljoen
Pac-Man ~39 miljoen (Misses Pac-Man staat op zo'n ~1 miljoen, maar het is een koppel dus uiteindelijk delen ze het succes)
Red Dead Redemption 2 ~31 miljoen
The Witcher 3 ~28 miljoen
Uncharted (hele serie) ~47 miljoen (Uncharted: The Lost Legacy ~1 miljoen: hierin speel je Chloe ipv. Drake, titels waarin je Drake speelt zijn gemiddeld ~6 miljoen)

En als Ubisoft alleen naar zichzelf zou kijken:
Far Cry (hele serie) ~140 miljoen
Assassins Creed (hele serie) ~50 miljoen
Splinter Cell (hele serie) ~31 miljoen
Rayman (hele serie) ~30 miljoen
Rainbox Six (hele serie) ~20 miljoen
Watch Dogs ~9 miljoen

Als ik door dit lijstje kijk zit er volgens mij geen enkel spel bij waarin je (alleen) een vrouwelijk hoofdkarakter speelt: https://en.wikipedia.org/..._best-selling_video_games
Ja kan je nagaan wat de verkopen hadden gedaan als we met Lars Croft hadden gespeeld :+
.oisyn Moderator Devschuur® @Donstil21 juli 2020 17:05
Je bedoelt Nathan Drake? ;)
Wat dacht men van de Metroid serie? :P Of Mirror's Edge, Bayonetta...

Volgens mij is men bang voor een kleine groep bestaande uit neckbeards en justice warriors. De rest van de massa interesseert het niet. Maak een goed spel en het zal sowieso verkopen.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 22 juli 2024 18:08]

"Volgens mij is men bang voor een kleine groep bestaande uit neckbeards en justice warriors."

Kan je ook vervangen met:

"Volgens mij is men bang voor een kleine groep bestaande uit LGBTQWOP en SJW's."

Beiden statements zijn feitelijk waar..
En ik beschouw ze beiden even kansloos overigens. :+
Laten we vooral niet de ene angst vervangen voor de andere angst, ik denk dat het beter is als we gewoon eens leren wat vriendelijker met elkaar om te gaan??

Ik zie het al gebeuren:
- spel ontwikkelaar maakt spellen met voornamelijk mannelijke hoofdpersonen uit angst voor slechter verkoopcijfers
- PC cultuur komt aan de macht en besluit dat dit sexisme is en dat ze gestraft moeten worden
- spel ontwikkelaar ontslaat/bestraft mensen voor de oude beslissing
...
- spel ontwikkelaar maakt spellen met 100% split tussen vrouw/man/hetero/homo/trans/zwart/wit/aziaat/mexicaan/pan-sexual/omni-sexual/helicopter-sexual voor alle karakters uit angst voor de PC police.

Is dit de toekomst waar we naar toe willen?.. ik niet namelijk. :/
"Volgens mij is men bang voor een kleine groep bestaande uit neckbeards en justice warriors."

Kan je ook vervangen met:

"Volgens mij is men bang voor een kleine groep bestaande uit LGBTQWOP en SJW's."
Nee, onze stellingen zijn anders. Ik spreek over neckbeards (tegen vrouwen in computerspellen) en (social) justice warriors (expliciet voor alles dat het hele spectrum vertegenwoordigd). Dat zijn twee uitersten die in werkelijkheid maar uit kleine groepen bestaan. Die groepen gecombineerd zijn nog steeds klein, maar zijn wel luid.
"Dat zijn twee uitersten die in werkelijkheid maar uit kleine groepen bestaan. Die groepen gecombineerd zijn nog steeds klein, maar zijn wel luid. "

Dat is (geïmpliceerd) letterlijk wat ik verkondig in mijn post.
Hoe zijn onze stellingen anders dan? :?
Ik zie mijn post als een 'extra toevoeging' op de jouwe namelijk. :P
Horizon Zero Dawn doet het ook niet heel slecht volgens mij
Inderdaad. En ook The Last Of Us, vooral Part II. En Hellblade: Senua's Sacrifice.
Daar had je dan ook geen keuze ;)
Als je dan wel een keuze hebt, dan gaat het hele argument van minder verkopen toch überhaupt niet op? Ik snap de hele stelling van Ubisoft niet.
Ik snap de hele stelling van Ubisoft niet.
Ik weet niet of het eerlijk is om het de "stelling van Ubisoft" te noemen; als de informatie in dit artikel juist is (altijd een lastig puntje bij dit soort nieuws), dan lijkt het me eerlijker om een paar specifieke personen aan te wijzen als de bron van het probleem. Bekijk het eens van deze kant: nadat bij de eerste twee games de vrouwen er grotendeels uitgeknipt waren, werd de eerste versie van deel drie alsnog met een vrouwelijke geschreven. Dan moet er daar iemand rondlopen die probeert om iets tegen deze onzin te doen.

Overigens is er niets om te snappen, want dit is nergens op gebaseerd. (Tenzij je "iemand met een hele grote auto, die zichzelf stoer en mannelijk wil vinden" meetelt natuurlijk, maar dat zal je wel niet mogen zeggen.)
Vind het persoonlijk niet zo'n probleem om personages aan te passen om zo een bepaalde doelgroep aan te spreken. Ik verwacht ook bepaalde karakters bij bijvoorbeeld een Barbie game, of een My Little Pony.

Lijkt een beetje een storm in een glas water.
Ik (man) speel best vaak een vrouwelijk karakter in singleplayer games. Als ik 50+ uur speel wil ik ook iets om naar te kijken hebben :) Heb in elk geval geen zin om constant naar een dude te zitten staren. In RPG's met romances e.d. doe ik het niet overigens....

[Reactie gewijzigd door MN-Power op 22 juli 2024 18:08]

Ik (vrouw) speel als ik de keuze heb eigenlijk altijd een mannelijk karakter. Vrouwlijke personages vind ik te vaak mannen in een vrouwenlichaam “kijk mij eens stoer zijn met m’n zwaard”. Of ze plakken er enorm grote borsten op, zoals bij bijvoorbeeld Bayonetta.

Voor mannen is dat vast heel fijn om naar te kijken, maar voor mij heeft het dan weinig toegevoegde waarde dat het een vrouw is. Ik kijk dan liever naar een man.

Relaties zijn wel enigszins awkward, zeker als ze wat explicieter worden :+
Mass Effect ook? Daar is de 'machismo' al minder overheersend bij het hoofdpersonanage.
Nee, die heb ik wel als vrouw gespeeld. Maar of ik het erg had gevonden als ik die keuze niet had gehad... Mij maakt het niet uit of ik als man, vrouw of voor mijn part een konijn speel, zolang het plaatje voor mij maar klopt.

Natuurlijk, het is ergens problematisch dat er heel weinig spellen zijn met een vrouwelijk hoofdpersonage, maar ik denk ook dat je dan ook echt moet gaan kijken naar hoe je een spel rond een vrouw goed uit de verf kunt laten komen. En dat kan ook best met een zwaard.
Ja precies. Maar dan is het wel jammer als een spel met vrouwelijke protagonist door de marketing afdeling verplicht een genderswap krijgt.

Stel je voor.. 'Brad the vampire slayer'!
Er was geen sprake van een genderswap; ze hebben een mannelijke protagonist toegevoegd. Je ziet alleen dingen die je wilt zien.
Zeg ik ook niet over AC, al kan je het zo lezen.

Franchise heb ik nooit gespeeld, alleen de marketing gezien, ik wist voor dit artikel niet dat je in de AC games als vrouw kon spelen.

Ik heb dus gezien wat
Serge Hascoët mij wou laten zien, niet wat de ontwikkelaars in gedachten hadden.
Ah zo; tja ik zie het toch echt als een logische zet gezien de historische setting en de doelgroep, of Serge Hascoet nou een seksist is of niet.

Voor mij hoeft een vrouw geen stoere krijger te zijn om hun kracht in te zien; het is juist zo mooi dat mannen en vrouwen unieke kwaliteiten hebben die elkaar aanvullen, ze zijn krachtig op hun eigen manier. Het hedendaags feminisme lijkt vrouwen gelijk te willen stellen aan mannen, vrouwen moeten sterk, dapper en ondernemend zijn en daar worden veel vrouwen gewoon niet gelukkig van.

Het zijn goede intenties, maar oh wat gaan wij de foute kant op.
Grappig om te zien dat het altijd een bepaald type mannen zijn die graag vrouwen als slachtoffer zien en ervanuit gaan dat ze overal systematisch seksueel gediscrimineerd worden; ga je echter de werkelijke wereld in dan zie je dat veruit de meeste gamende vrouwen, zoals Hatsa, er helemaal niet zo mee bezig zijn en gewoon een goede game willen met een “logisch” hoofdpersonage, of dat nou een man is of een vrouw.
Ik vind het eerlijk gezegd wel grappig hoe zowel jij als MN-Power dus bij keuze eerder gaan voor het andere geslacht :) Mij boeit het niet waar ik mee speel in een game, zoals ook jij aangeeft, als het plaatje maar klopt. Maar als ik zelf de keuze heb ga ik altijd voor een man (als man zijnde). Voor mij is het dan beter rationaliseren ofzo, makkelijk om een beetje in de game mee te gaan en doen alsof ik het echt ben die daar is (nee, ik kan niet zo goed met wapens overweg als de poppetjes die ik bestuur, maar goed, keuzes die ik maak kan ik wat meer passen in hoe ik t zelf zou doen). Of ik nou naar de billen van een man of vrouw zit te kijken ben ik wat dat betreft dan niet mee bezig, maar bij romance keuzes kan ik me dan makkelijk "inleven" om de romance wel of niet door te zetten.

Hou gewoon het meest van games met een vaste keuze, waar gewoon een steengoed verhaal omheen gebouwd is waarbij ik meegegrepen wordt in de emotie. Of het nu een stoicijnse man is, een stoere chick, een emotioneel persoon. T maakt me weinig uit, als het kloppend voelt en me persoonlijk raakt weet ik gewoon dat de game goed bezig is.
In RPG's met romances e.d. doe ik het niet overigens....
Da's nog best een goed punt eigenlijk. Helemaal niet raar om iets te spelen dat in lijn is met je eigen seksuele oriëntatie als je je toch met de hoofdpersoon identificeert.
Klopt, alleen zou ik dan weer totaal geen probleem hebben met iets als TLOU2(of in elk geval de personages). Ik snap die ophef niet.
In Warframe speel ik vaak female frames om naar de bips te kijken als ik bulletjump met mn zwaard door de horde enemies heen ;)
Het gaat erom waarom bepaalde keuzes gemaakt worden. Het hele probleem met de gaming wereld is dat het ook een extreem ziekelijke cultuur is. Last of Us 2 werd met negatieve reviews gebombardeerd omdat het LGBTQ persoonlijkheden in liet terugkomen. Battlefield V werd met negatieve reviews gebombardeerd omdat het vrouwelijke speelbare characters had en dat dit historische onterecht was (terwijl de makers nooit een realistische en historisch accuraat spel van wilde maken). Zo kan ik nog tig tallen voorbeelden noemen. Hoe erg vrouw en transgender onvriendelijke de gaming scene is.

Het is erg slecht om te bedenken dat paar rijke mannen vinden dat hun spel geen vrouwelijke hoofdpersonage mag hebben omdat het spel anders minder goed zou verkopen. Dat is slecht. Die rijke mannen denken dat niet zomaar. Zie hierboven genoemde voorbeelden.

Je moet het niet zien of het gaat om eeb mannelijk of vrouwelijk hoofdpersonage maar dat de ontwikkelaar niet vrij is om te kiezen. Met je commentaar juich je dus dit gedrag toe.

[Reactie gewijzigd door FireBladeX op 22 juli 2024 18:08]

Last of Us 2 werd met negatieve reviews gebombardeerd omdat het LGBTQ persoonlijkheden in liet terugkomen.
Wut, ik dacht dat mensen los gingen omdat mensen echt een gruwelijke hekel aan Abby hadden en niet met een (in hun optiek) antagonist wilde spelen
Battlefield V werd met negatieve reviews gebombardeerd omdat het vrouwelijke speelbare characters had en dat dit historische onterecht was (terwijl de makers nooit een realistische en historisch accuraat spel van wilde maken).
Dit zie ik meer als iets waarbij de ontwikkelaar iets wil maken wat niet match met de wens van de doelgroep. Schijnbaar wilde mensen een meer historic accurate spel en werd die wens weggezet als vrouwonvriendelijk. Dan ben je juist het contact met de doelgroep verloren en heeft de afdeling marktonderzoek feitelijk gefaald of er is ergens een mening gewoon keihard doorgedrukt.
Met ook als gevolg: als creativiteit en 'andersdenkenden' geen platform krijgen, hoe krijg je dan ooit een verandering? Als je een beetje kapitalist bent zou je juist zoveel mogelijk doelgroepen aan willen spreken lijkt mij.
Mee oneens. Ik geloof heilig in als je ontwikkelaars mogelijkheid geeft om hun passie te volgen en een spel te maken die zij in gedachte hebben, dat je hoe dan ook een beter spel krijgt.

Wie heeft ooit verzonnen dat jezelf moet identificeren met een hoofdpersonage? Ik game voor het verhaal of voor de competitieve elementen. Als ik een gnome speel in World of Warcraft, betekent dan dat ik mij identificeer met een mensen met een groeistoornis in real life?

Complete bullsh*t als je mij vraagt. Als het op moet aankomen dat jij een game koopt omdat de een specifieke geslacht hoofdpersonage heeft, vind ik dat je nooit meer een game moet kopen.
Als het op moet aankomen dat jij een game koopt omdat de een specifieke geslacht hoofdpersonage heeft, vind ik dat je nooit meer een game moet kopen.
Wat een rare conclusie, hoe heb je die bereikt? Ik stel volgens mij nergens dat het een 'of/of'-achtige constructie moet zijn of wel?
kapitalistisch.. de doelgroepen aanspreken die het meeste geld uitgeeft, zoals micro transacties voor whales gaan.
Battlefield V werd met negatieve reviews gebombardeerd omdat het vrouwelijke speelbare characters had en dat dit historische onterecht was (terwijl de makers nooit een realistische en historisch accuraat spel van wilde maken)
DICE heeft van Battlefield er altijd wel een beetje historisch accuraat spel van willen maken. Ze hebben wel altijd concessies gedaan om de speelbaarheid "leuk" te houden. Maar ze hebben wel degelijk met bijna elke Battlefield titel een game proberen neer te zetten die een beetje in de buurt van de realiteit komt, hetzij op een wat arcade manier. Immersie is altijd een belangrijk onderdeel geweest van BF.

Met BF5 is het woke zijn gewoon keihard door de strotten van de spelers geduwt. Zelf lig ik er niet bepaald wakker van en is dit niet hetgene wat er voor gezorgd heeft dat ik BF5 geen bal aan vind (BF1 vond ik nog minder leuk, zonder dit gebeuren). Maar het is zo overduidelijk merkbaar dat er een agenda achter zit.
Helaas mag je dat tegenwoordig niet meer zeggen want dan is er meteen weer een "minderheid" op hun teentjes getrapt.
Tuurlijk mag je dat zeggen maar ergens kom je dan ook gewoon dom over. Zelf zie ik niet in waarom een vrouwelijke hoofdpersoon het minder goed zou doen. Zat games die heel succesvol zijn met vrouwelijke hoofdpersoon. Het probleem lijkt telkens te zijn dat studio execs bang zijn dat het slechter verkoopt en het vervolgens niet doen. Maar als er dan games zijn met vrouwelijke hoofdpersoon dan is er geen enkel probleem.

Overigens niet raar om vooral met één persoon te marketen. Een ander voorbeeld waar dat gebeurde was Shepard in Mass Effect. En dat komt vooral vanuit traditionele genderrollen waar het "gebruikelijker" is dat de man de held is. Gewoon, want dat is altijd al zo, dus dan is dat vertrouwd. Ik denk dat dit langzaam steeds meer gaat opschuiven en dat we een balans krijgen tussen mannelijke en vrouwelijke hoofdpersonen. En dat er uiteindelijk ook geen gedoe meer over is.

Het kwalijke in dit geval vind ik vooral dat men zo panisch doet over de rol van gender in de hele marketing, en dan met angst om minder te verkopen. Dat betekent dat de creatieve afdeling van de studio minder goed z'n ding kan doen, omdat ze worden gedwongen een vrouwelijk personage een minder prominente plek te geven. En dat omdat de execs eigenlijk vooral bang zijn, niet omdat ze ook naar feiten en getallen kijken. Ten koste van het product dat het creatieve team wilde maken.
Naja het kan ook zomaar zijn dat een vrouwelijk helden personage door je strot heen geduwd wordt en daar hebben meerdere mensen problemen mee, niet alleen met vrouwen overigens. Dan noem ik de nieuwe Ghost Busters, of Oceans 8, daar gaat het er meer om dat het vrouwen zijn dan dat de films zelf ook echt iets toevoegen of goed zijn en om de karakters heen past. Dit stoort mensen, want als je daar iets van zegt kun je ineens als seksistisch bestempeld worden (ik zou me ook geen vrouwelijke James Bond kunnen voorstellen, kun je beter gewoon een niewuwe serie schrijven met een vrouw in de hoofdrol ipv de originele te vernachelen).

In dit geval met Assasins creed maakt het volgens mij niet zoveel uit welk gender het hoofpersonage is (Ik heb de originele ooit gespeeld, dus ik weet niet welke kant de serie daarna is opgegaan) Dus als de reden hier daadwerkelijk zo zwart wit is als de titel schetst is het een trieste zaak van het bestuur van Ubisoft. Dat is wat anders dan een mannelijk character transformeren tot vrouw om maar "vooruitstrefend" te zijn, dan heb je gewoon klassiek sexisme en dat moet wmb bestraft worden.
Ik ben zeker een voorstander van meer diversiteit maar je hoeft niet altijd een keuze te hebben. God of War ben je een kerel, Horizon Zero Dawn weer een vrouw. Allebei top spelen en zorgen voor diversiteit. Sommige spellen waar het personage qua looks niet vast staat, zoals Mass Effect maar bv ook Skyrim, vind ik het niet meer dan normaal dat je beide genders kan kiezen.

Vrouwen door je strot geduwd krijgen, dat herken ik wel ja. En vaak zijn het niet eens originele creaties, maar gewoon van hetzelfde maar dan met vrouwen. Zie Ghostbusters, Oceans 8. Maar ook Marvel heeft er een handje van (Thor/She-Thor, Hulk/She-Hulk,etc) Wat ook jammer is want er is genoeg origineel materiaal te vinden waar men al gelijk van een vrouw is uitgegaan.

Los van het feit dat Ubisoft last heeft van een seksistische werkcultuur, volgens mij kan je ook alleen maar in hun Tom Clancy spellen een vrouw kiezen en is het verder vaak een man.
AC:Odyssey kan je volledig als Kassandra spelen(heb ik ook gedaan, vind het een aanrader) in Origin is het slechts een zeer klein deel, maar in Syndicate kon je ook redelijk grote stukken als Evie spelen(heb ik ook waar mogelijk gedaan).
Eens dat het niet eens een keuze zou hoeven te zijn, verzin wat leuks en ik vermaak me wel zolang het maar origineel is :)
Nee, tegenwoordig kunnen mensen niets verdragen en nemen ze overal aanstoot aan. Lange teentjes zijn alomtegenwoordig...
Was meer als grapje bedoelt: mensen die alles op zichzelf betrekken als er gewoon ook eens aan anderen gedacht wordt. Dát is eigenlijk onverdraagzaamheid tegenover andermans welbehagen.
Dus het was eigenlijk toch geen grapje? Het was duidelijk wat je bedoelde met je eerste berichtje. Goed van je dat je zo aan anderen denkt :)
Maar bij AC staat het toch niet vast of het karakter een man of vrouw is? In een specifiek geval zoals jij noemt wordt het erg ingewikkeld inderdaad. Maar bij AC is er geen vast script
Nee, maar de doelgroep is gamers die AC kopen. Deze groep is vooralsnog (alhoewel dat nu gedeeltelijk aan het veranderen is binnen de industrie) voor het overgrote deel man. Blijkbaar vinden die het makkelijk om zich in te leven in een mannelijk personage.

Ik vind dan dat je een relatief goed argument hebt om een bepaald personage meer focus te geven zodat de game door de doelgroep positiever ervaren wordt.
.oisyn Moderator Devschuur® @Vulcanic21 juli 2020 17:06
Blijkbaar vinden die het makkelijk om zich in te leven in een mannelijk personage.
Hoezo, "blijkbaar"? Waar haal je dat zogenaamde feit nou vandaan? Omdat een figuur bij Ubisoft dat zei, die inmiddels zijn biezen mocht vertrekken vanwege seksisme?

Hoe zit het dan met al die goedlopende franchizes met een vrouw in de hoofdrol?

[Reactie gewijzigd door .oisyn op 22 juli 2024 18:08]

Jij denkt dat de topmensen van een marketing afdeling een mannelijke hoofdrol willen omdat ze seksistisch zijn?

Stel je voor dat de marketing afdeling nu zorgvuldig onderzoek heeft gedaan en dat inderdaad blijkt dat games met een mannelijke hoofdrolspeler beter verkopen? (Wat ook zo is bij dit soort games, de man kan zich beter identificeren met (jawel) de man.). Zou je dan alsnog de marketing afdeling verguizen omdat ze niet politiek correct zijn?

Of zou je dan zelfs nog de kopers verguizen omdat die niet net zo vaak een vrouwelijke hoofdrolspeler spelen? Of worden spellen door voornamelijk mannen gespeeld omdat er alleen maar mannelijke hoofdrolspelers zijn?

Je kunt ook doorschieten met politiek correct gedoe heh. Er zijn verschillen tussen mannen en vrouwen, zowel in uiterlijk als in manier van doen/denkwijze (en ja, daar zijn dan ook weer uitzonderingen op, laten we dat vooral weer goed duiden om de -1 te voorkomen). Laten we dat a.u.b. omarmen in plaats van te doen alsof iedereen gelijk is.
.oisyn Moderator Devschuur® @Verwijderd21 juli 2020 17:15
Jij denkt dat de topmensen van een marketing afdeling een mannelijke hoofdrol willen omdat ze seksistisch zijn?
Blijkbaar, want het ligt redelijk vast dat games met een vrouwelijke hoofdrol het prima doen :). Dus als dat uit hun onderzoek blijkt, dan zou ik willen stellen dat dat onderzoek niet helemaal deugt.
Je kunt ook doorschieten met politiek correct gedoe heh
Hoezo, "doorschieten"? De creatieve afdeling van deze game vond dat er ruimte was voor zowel een man als een vrouw in het verhaal. Dat noem jij doorschieten?

[Reactie gewijzigd door .oisyn op 22 juli 2024 18:08]

Blijkbaar, want het ligt redelijk vast dat games met een vrouwelijke hoofdrol het prima doen :). Dus als dat uit hun onderzoek blijkt, dan zou ik willen stellen dat dat onderzoek niet helemaal deugt.
Wow, dus jij stelt dat games met een vrouwelijke hoofdrol (waar dat niet specifiek onderdeel is van de verhaallijn en het ook een man zou kunnen zijn) net zo goed verkopen als die met een mannelijke protagonist in de hoofdrol?

Gezien je graag overal bewijs van hebt en je ook aangeeft dat het onderzoek van allerlei marketing afdelingen dan wel niet zal kloppen: zou je kunnen vermelden waar je je wijsheid vandaan haalt?

Of is het meer het verdedigen van een moreel superieuriteitsgevoel wat je hier doet?

Televisies worden ook meer gekocht door mannen. Als je daar reclame voor maakt gericht op mannen zal ook wel weer iets uit de diepste duisternis van de menselijke ziel zijn dan.

Ik bedoel alleen maar te zeggen dat er marketingtechnisch prima een reden voor kan zijn en dat dat niet seksistisch of denigrerend voor vrouwen hoeft te zijn. Dat er volgens de creative artists ruimte voor is wil niet zeggen dat het verkoopt.

Roze pistolen gericht op vrouwen (marketingtechnisch bedoel ik dan, niet echt richten) verkopen ook niet. Maar ik vind wel dat er van elke M4 ook een vrouwelijke variant moet komen... *zucht*
Ik heb me nog nooit geidentificeerd met een game character en vind het ook een tikje zorgwekkend ergens als mensen dat wel doen...

Ik speel een spelletje met een character en that's it. Kies ook vaker voor een female character dan een man trouwens zit je bij 3rd person constant een man naar zijn reet te kijken. Liever niet. :P

Maar echt zouden er mensen zijn die zich echt daarmee identificeren of verzin je dat zelf, zegt ook iets natuurlijk...
Ik heb me nog nooit geidentificeerd met een game character en vind het ook een tikje zorgwekkend ergens als mensen dat wel doen...
Ik denk dat je daar grandioos de mist mee in gaat. Even een (zwaar overdreven) voorbeeld.
2 games, kwa gameplay, verhaal etc helemaal hetzelfde:

In de eerste speel je als mens en heb je een companion die altijd bij je is, via vele interacties bij het verhaal betrokken, een jong hondje. En laat in het echt leven jij ook een hondje hebben gehad (of nog steeds) en in spel gaat het hondje op tragische wijze dood.

In het tweede spel speel je als veelpotige alien en heb je ook altijd een companion die altijd bij je is, via vele interacties bij het verhaal betrokken, een paars wezen met 4 ogen en 7 poten. In het echt leven jij een hondje hebben gehad (of nog steeds) en in spel gaat het paarse wezen op tragische wijze dood.

Zeg eens eerlijk, in welk geval zal de dood van je companion je meer raken?
Ik moet het nog even opzoeken waar precies, maar ik had hier ooit een stuk over gelezen. Het was een vrij uitgebreid artikel, maar het komt voort uit de jaren 80. Toen Nintendo met de NES uit kwam, en het ding in de speelgoedwinkels gezet moest worden, moest Nintendo kiezen tussen 'De jongens of de meisjes'. Zo waren speelgoedwinkels domweg ingedeeld (blauw of roze). Ze mochten van de winkeliers niet kiezen voor beiden.

De hele marketing ging daar dus helemaal in op. Want als je een product market voor jongens, moet hij niet in de meisjesschappen liggen. Want dan willen al die stoere jongens het apparaat niet hebben (denk even als een jongetje van 10 in de jaren 80)
Het apparaat moest dus stoer zijn, omdat het apparaat, en daarmee dus computerspellen dus voornamelijk naar jongens gemarket werden, werd er ook gekeken, naar wat jongens leuk vonden. Dit bleek voornamelijk 'hypermannelijke karakters' te zijn. (denk aan He-man, Superman, Rambo, enz.) Dit zie je ook terug naar de voor iets oudere kinderen gemarkete films enzo.

Echter!! Toen bleek dat meisjes die spelcomputers ook leuk vonden, en het blijkbaar niet zo erg te vinden om met 'mannen' / 'jongens' te spelen (Mario, Link, enz.) was dit eigenlijk een logisch blijvertje.
Het beeld dat jongens voornamelijk belangrijk vonden en meisjes het in elk geval niet erg vonden om met mannelijke karakters te spelen, is eigenlijk altijd wel blijven hangen om een één of andere reden. Het was in elk geval voor de winkeliers heel erg prettig, dat zij wel gewoon die apparaten aan één kant van de winkel konden zetten.

Uiteraard zijn er vanaf dag 1 wel al spelletjes met vrouwelijke protagonisten. Ms. pacman als één van de eersten. Echter hier werd bevestigd dat jongens het niet wilde spelen, "want het was een meisje", en bleef het aanbod heel land beperkt.

Je ziet eigenlijk pas de laatste 15-20 jaar, dat veel spellen (ook) vrouwelijke protagonisten hebben. Mogelijk (aanname van mij persoonlijk) heeft dit te maken, met dat de eerste generatie 'gamers' (de nu 40-ers/50-ers), dus ruimschoots volwassen zijn, en het eigenlijk niet zo interessant vinden of het een mannelijke of vrouwelijke protagonist is.

Je kan dit in principe ook in je dagelijkse leven zien. Hoe jonger het kind, hoe groter de kans dat hij/zij een karakter zal maken dat op hem/haar lijkt. (geslacht, huidskleur, gewicht, enz.) Naarmate de spelers ouder worden, kunnen ze dit meer loslaten.

Uiteraard is dat geen 100% score, en zullen er heel veel individuele uitzonderingen zijn. Zo zullen er heel veel jongens zijn die met vrouwelijke karakters spelen 'want als ik dan toch de hele tijd naar iemand z'n achterkant moeten kijken, dan liever naar een vrouw' (heb ik wel is voorbij horen komen :) Ik vond het wel grappig)
Ik heb een grotere disconnect tussen mij en Ellie in TLoU2 dan ik heb met Sgt Rex Colt uit Blood Dragon.

Eentje doet en zegt allemaal dingen die ik nooit zou doen of zeggen, de ander is gewoon 2 druppels water mijzelf.
.oisyn Moderator Devschuur® @chaoscontrol21 juli 2020 17:19
Maar ligt dat aan het gender, of aan de persoonlijkheid?
AC staat qua genre en spelbeleving dicht genoeg bij Tomb Raider dat dit argument compleet omvalt natuurlijk :)
Ik zie niet in hoe dit iets bewijst. De laatste Tomb Raider verkocht de helft van de aantallen van AC Origins. Is de conclusie dan dat alleen maar een vrouwelijk personage aanbieden de aantallen met de helft doet reduceren? Natuurlijk niet. Grote kans dat het geslacht van de hoofdpersonage er helemaal niks mee te maken had. Het is echter wel dezelfde simpele logica als diegene die jij nu in jouw comment gebruikt.

Ergens binnen Ubisoft is er een kille, koude calculus gedaan op basis van marktonderzoek, en kwam eruit dat minder games verkocht zouden worden in de huidige staat. Dus zijn er aanpassingen gedaan.
Van een voormalig Ubisoft medewerkster, ik citeer:
The gentleman from editorial said "the protagonist must be a STRAIGHT WHITE ALPHA MALE" and underlined it in red marker, stamping a foot, for emphasis. I was demoted over this issue, and quit. I trust this cannot be interpreted as "disparaging" since the studio was proud of it.
Een kille, koude calculus is een understatement...
Het was ook schijnbaar nodig om dat EN zo op neer te zetten EN dubbel te bevestigen, waarschijnlijk om een einde aan de discussie te maken omdat ze het gezeur zat waren?

Ik denk dat er meerdere momenten zijn geweest die hier toe geleid hebben dat dit ontstaan is, zou het tegenverhaal wel eens willen horen.
je zit in een bedrijf... je werkt tegen wat de mensen boven je willen. wat had je verwacht? een schouderklopje en dank voor je diversiteit.

Elk bedrijf heeft zo zijn cultuur en zo ook voor elk land. In Nederland is de verschil in hierarchy misschien niet zo groot maar in veel landen zoals Japan, ga je echt niet tegenin wat mensen boven je willen.

Wij kunnen het onacceptabel vinden in 2020, maar zo is het eenmaal. Een ander cultuur, beter of slechter? don't know, het is gewoon anders.
Tomb Raider was een waanzinnige hit toen het voor het eerst uitkwam. De nieuwste verkoopcijfers hebben idd meer factoren natuurlijk.

De logica die ik volg in deze case, uitgezet in een paar gegevens en aannames:
  • gegeven 1: de creative afdeling heeft een draft voor de nieuwe AC game opgeleverd met daarin grote rollen voor zowel een vrouwelijke als een mannelijke protagonist
  • gegeven 2: de marketing afdeling stond erop de rol van de vrouwelijke protagonist te verkleinen, en de mannelijke te vergroten
  • gegeven 3: het hoofd van deze marketing afdeling is onlangs ontslagen vanwege (aantijgingen van) seksueel wangedrag
  • aanname 1: marketing zal de beslissing van punt 2 verdedigen door te wijzen op marktonderzoek en het richten op de stereotype gamer (privilege bingokaart houder)
  • aanname 2: de 'leftist cancel culture media' en aanhangers wijzen op gegeven 3 en zeggen 'zie je wel, deze beslissing is gemaakt uit puur seksisme, jullie zijn allemaal evil'
  • aanname 3: de 'alt-right media' wijzen op aanname 1 en zeggen 'zeur niet, ik ben niet evil, ik wil gewoon mijn spelletje spelen/geld verdienen'
De reden dat ik TR aanhaal is om te laten zien dat een grote rol voor een vrouwelijke protagonist geen enkel probleem hoeft te zijn qua verkoop, en dat dat dus geen geweldig argument is om je op te baseren. Een afdeling (en bedrijf en branche trouwens) die toch al de schijn tegen hebben zijn een makkelijk doelwit voor aantijgingen van seksisme. Ook het feit dat marketing zich bemoeit met creatieve beslissingen roept associaties op van een masculiene rol (marketing exec) die 'zijn' wil oplegt aan een meer feminiene rol (creative).

Uiteraard is het Ubisoft's goed recht om deze keuze te maken, maar zoals altijd: "freedom of speech is not freedom of consequence". Als je je als een eikel opstelt, mag dat, maar moet je niet raar opkijken dat mensen je een eikel noemen.

Wat ik er zelf van vind? Ubisoft zijn een zooitje seksistische dinosaurussen, de ophef daar over is overdreven en opgekrikt door een zooitje aandachtszoekers, en de character art voor het vrouwelijke personage die ik in het artikel zie is saaaaaaaai en zou ik ook minder willen zien. :p
Nee, maar de doelgroep is gamers die AC kopen. Deze groep is vooralsnog (alhoewel dat nu gedeeltelijk aan het veranderen is binnen de industrie) voor het overgrote deel man. Blijkbaar vinden die het makkelijk om zich in te leven in een mannelijk personage.
Ik hoef niet te doen alsof ik de hoofdpersoon ben, ik speel een spel. En als ik niet 50+ uur naar een man hoef te kijken vind ik dat als man totaal geen probleem.

Of kijk je ook geen films met een vrouwelijke hoofdrol?

[Reactie gewijzigd door MN-Power op 22 juli 2024 18:08]

Ze doen het voorkomen alsof het een doodzonde is. Ik ga er voor als nog vanuit - tot dat het tegendeel is bewezen, dan wil ik wel terugkomen op mijn opvattingen - dat er gedegen marktonderzoek is gedaan naar de achtergronden van de gamer die AC-spellen speelt.
Als dit voornamelijk mannen zijn dan kan het zijn dat uit het marktonderzoek naar voren is gekomen dat zij een voorkeur hebben voor een mannelijke protagonist. Je wilt je user base niet van je afkeren, dus neemt men kleine stapjes in een bepaalde richting. In dit geval zal dit o.a. een keuzemogelijkheid zijn tussen een mannelijke en vrouwelijke hoofdrolspeler.

De ophef hierover zal wel voornamelijk terug te voeren zijn op de onlangs in het nieuws gekomen 'recente aantijgingen en beschuldigingen van wangedrag' binnen studio's c.q. ontwikkelgroepen binnen Ubisoft.
Dit laatste is verwerpelijk en daar moet tegen worden opgetreden en de nodige maatregelen getroffen worden om dit in het vervolg te voorkomen maar dit staat geheel los van inhoudelijke keuzes binnen een game(franchise).
Er is alleen een heel groot verschil, waarbij je vroeger met speelgoed speelde als jongen/meisje wat buiten je doelgroep viel, is dat tegenwoordig binnen een computerspel geheel overgelaten aan de makers, want je keuzes zijn beperkt. Ik kon vroeger prima in de Barbie Camper met Action Man spelen. Maar nu kan bv. een meisje/vrouw geen keuzes maken bij dit soort spellen. Computer spelletjes vroeger waren een heel stuk minder gericht op sexe, omdat je een beperkte hoeveelheid pixels had en de diepgang beperkt was. Iets als Mass Effect geeft je een hele hoop keuzes, zelfs een Streetfighter geeft je decennia lang al keuzes en is geen compleet bro-fest.

Het issue zoals ik oa. Ubisoft ervaar is dat ze een formule uitbuiten, zoveel mogelijk en zo goedkoop mogelijk. Mensen dit soort keuze geven kost meer werk en dus meer geld en dat hebben ze er uitgestript.

Laten we het al helemaal niet hebben over huidskleur/cultuur. Veel RPGs gaven je op een gegeven moment legio keuzes. Als je een spel maakt over een specifiek IP personage dan begrijp ik dat je geen vrouwlijke versie van Conan the Barbarian maakt, noch verwacht ik dan Red Sonja te kunnen spelen en natuurlijk vice versa. Maar als de strip industrie Red Sonja Conan kan maken, waarom doet de game industrie dan niet mee?

[Reactie gewijzigd door Cergorach op 22 juli 2024 18:08]

In het geval van Ubisoft is het helaas slechts het puntje van de ijsberg want het is het gevolg van een doodzieke cultuur binnen het bedrijf. Ik vind het erg jammer dat dit Tweakers artikel enkel de nadruk legt op de gevolgen in de Assassins Creed games want het echte probleem speelt zich af op de werkvloer waar aanranding en seksuele intimidatie jaren lang in de doofpot zijn gestopt door de top van het bedrijf.

Lees en huiver: https://www.bloomberg.com...rassment-sexism-and-abuse
Ik vind het erg jammer dat dit Tweakers artikel enkel de nadruk legt op de gevolgen in de Assassins Creed games want het echte probleem speelt zich af op de werkvloer waar aanranding en seksuele intimidatie jaren lang in de doofpot zijn gestopt door de top van het bedrijf
Och man, we hebben al twee artikelen te lezen gehad hierover op Tweakers. Hoeft niet eindeloos herhaald te worden bij ieder artikel over een product van Ubisoft.
Er is 1 eerder artikel geweest en als je de laatste passage leest van dat artikel zie je dat dit het onderzoek is waar Jason Schreier de laatste weken aan heeft gewerkt. Daaruit blijkt dat de vermeende aanrandingen en intimidaties op grote schaal plaatsvonden en door bijna 40 (!) huidige en voormalige Ubisoft medewerkers worden bevestigd.

Zoiets moet niet gedownplayed worden want dit is een zeer ernstige zaak en helaas iets wat niet enkel bij Ubisoft voorkomt. Hoe meer media aandacht hoe beter juist want dit probleem moet serieus hard aangepakt worden. Of vind je 1 enkel artikeltje wijden aan Harvey Weinstein ook wel voldoende?
Zoiets moet niet gedownplayed worden want dit is een zeer ernstige zaak en helaas iets wat niet enkel bij Ubisoft voorkomt. Hoe meer media aandacht hoe beter juist want dit probleem moet serieus hard aangepakt worden. Of vind je 1 enkel artikeltje wijden aan Harvey Weinstein ook wel voldoende?
Voor zulke artikelen ga ik naar de NOS of vergelijkbaar. Op Tweakers verwacht ik artikelen met een meer technische ondertoon.

Tuurlijk is het niet goed wat daar is gebeurd, maar dat hoeven we hier niet bij ieder artikel over Ubisoft weer erbij te zetten.

Eén artikel over Weinstein? Ach, nou liever geen op Tweakers. Laat dat maar aan de rest over.
Voor zulke artikelen ga ik naar de NOS of vergelijkbaar. Op Tweakers verwacht ik artikelen met een meer technische ondertoon.
Het is tegenwoordig eerder AD.nl/HLN.be met een zeer flauw technologisch sausje eroverheen.
Aan passen aan wat? Je noemt twee voorbeelden die al een franchise met een bepaald beeld zijn. Beweer je nu dat het logisch is dat in Assassin's Creed mannen altijd de hoofdrol moeten spelen? De hele opzet van het doorlopende verhaal is dat er geen vaste karakters zijn...

Dat jij persoonlijk actie games aan mannelijke hoofdrol spelers koppelt is nou juist het hele punt.
Geef alleen maar aan dat games ontwikkeld worden voor een bepaalde doelgroep, en karakters afstemmen op een doelgroep is een move die financieel positief vaker uitpakt dan niet. Het is een koude, kille beslissing welke uiteindelijk gebaseerd is op geld.

[Reactie gewijzigd door Vulcanic op 22 juli 2024 18:08]

De bronnen van Bloomberg zeggen dat de veranderingen met de hoofdpersonages te maken hebben met 'een seksistische cultuur die diep in het bedrijf zit'.
Ik vind dat toch wel een flinke claim van die bronnen.
Beetje naïef wat mij betreft. De seksistische cultuur zit diep in de maatschappij verwikkelt, dus ja ook bij Ubisoft. Dit is echt een vrij geloofwaardige claim van die bronnen, die prima een beeld kunnen hebben hoe het de cultuur bij Ubisoft is.

Eigenlijk verstrekt deze opmerking het punt wat mij betreft alleen maar. Bij andere berichten waar bronnen iets claimen zie ik vrijwel nooit de vraag of de claim van de bronnen wel aannemelijk is, maar nu het over een seksistische cultuur gaat wel. Het niet geloven als er iets over seksisme wordt gezegd is een klassiek onderdeel van seksistische cultuur.
Ik denk eerder dat je last hebt van selection bias.

Je ziet vooral de gevallen die aansluiten bij je eigen standpunt (waar overigens ieder mens tot op een bepaalde hoogte last van heeft).

Ik zie wel degelijk ook bij andersoortige claims dat mensen vragen om bevestiging door middel van een bron (wat je altijd zou moeten doen bij grootschalige claims).

Daarnaast pas je cirkelredenering toe: als iemand de claim in twijfel trekt ( "De seksistische cultuur zit diep in de maatschappij verwikkelt") dan is dat volgens jou bewijs dat de claim waar is. Dus heb je geen keuze om de claim at face value te accepteren.

Ook wel een 'Kafka' trap genoemd.

[Reactie gewijzigd door Rixos op 22 juli 2024 18:08]

Ja, èn?

Alsof je als maker van een game niet zou kunnen kijken naar wat je publiek aanspreekt of wat historisch gezien het geval zou zijn.

Nu komen deze 2 zaken (wijzigen van game-personages en seksueel wangedrag) bij Ubisoft tegelijkertijd voor, maar dan nog is er geen enkele onderbouwing dat het met de "seksistische cultuur" te maken heeft.

En nee, Tombraider speelt zich in een heel andere tijd dan de meeste AC-games. Dus dat is geen goede vergelijking.

Stel dat je een game maakt die zich afspeelt in de middeleeuwen, toen was de macht van vrouwen zeer beperkt ten opzichte van die van mannen. Pas vanaf de Renaissance is dat verandert en pas echt de laatste 100 jaar (stemrecht/niet meer stoppen met werken als je gaat trouwen etc)

Dan is het historisch gezien wat raar dat je opeens even veel vrouwen als mannen zou hebben.
En zelfs in deze tijd zou dat raar zijn. Want er zijn misschien wel iets meer vrouwen in bv het leger de bouw etc. Maar het grote deel is nog steeds man. En dat is ook prima. Net zoals een groot deel van de basisschool leraressen zijn. En de kinderopvang een echte vrouwen wereld is. En dat is ook niet erg. Want van naaturen zijn vrouwen zorgzamer. Daarmee wil ik niet zeggen dat je mensen moeten om hun geslacht. Maar ga niet eisen dat er ineens evenveel mannen in de kinderopvang werken.
Ik heb AC:Odyssey als Kassandra gespeeld(ca. 150 uur) en vond hem geweldig. Ik begin me serieus af te vragen welk deel van de mensen die hem matig vonden Alexios heeft gekozen. Andersom lijkt me het verhaal namelijk meer been-there-done-that aanvoelen eerlijk gezegd.

[Reactie gewijzigd door MN-Power op 22 juli 2024 18:08]

Moet wel zeggen dat het wel bevestigd lijkt te worden door beschuldigingen en rechtszaken richting allerlei top functionarissen van het bedrijf. Zijn laatst ook een aantal personen ontslagen cq op non-actief gezet waar dit ook een reden was.
Voor mijn gevoel was Evie evenveel aanwezig als Syndicate, je kon ze toch om en om spelen?
Bepaalde quests konden alleen door Jacob gedaan worden, en andere door Evie. Ik weet niet hoe de balans daarin lag. Voor de rest kon je inderdaad gewoon kiezen.
Later in de Jack the Ripper DLC speel je volgens mij alleen met Evie.
De meeste missies waren alleen voor een bepaalde character, uiteindelijk kwamen er meer missies met Jacob voor dan met Evie als ik het mij goed herinner.
Inderdaad, ik heb juist zoveel mogelijk als Evie gespeeld, omdat zij het meeste op stealth gericht is.
Ik was iedere keer teleurgesteld als ik weer naar Jacob moest switchen.
Maar voor mijn gevoel ging dat 50/50 :?
Ik was iedere keer teleurgesteld als ik weer naar Jacob moest switchen.
Precies!!! Dat gevoel kreeg ik ook in andere games...
Echt zwaar balen, want ik speel graag vrouwelijk helden. Dat komt door Lara Croft
Nee Lara, niet jouw schuld ;)
Ik moet toegeven dat ik liever als man speel, maar het belangrijkst vind ik het dat de karaktereigenschappen van het personage overeenkomen met welk geslacht waarschijnlijk bij die eigenschappen zou horen, tenzij de game aardig onrealistisch is, dan maakt het me niets uit welk geslacht etc.
De relatie tussen karaktereigenschappen en geslacht is erg klein. Het grootse deel is hoe in de maatschappij de stereotype man en vrouw wordt neergezet. Deze stereotype in games doorbreken lijkt mij alleen maar heel goed.

Biedt ook gelijk de optie voor nieuwe verhalen in games in plaats van de zoveelste gespierde man die lekker in het rond schiet.
Is het wel hoe wij worden neer gezet? Of is het wat een groot deel van de mannen en vrouwen het liefst wil?.
Want je gaat mij niet zeggen als je 1000 babys(500m/500v) speelgoed laat kiezen tussen autos en vrouwelijke poppetjes. Dat we netjes een even aantal krijgen? Dat toch stiekem 90% van de jongens voor een auto kiest?
Waar we vanaf moet stappen is dat we raar staan op te kijken als een meisjes voor een auto kiest en een jongen voor keuken speelgoed kiest. Want beide is prima.
Want je gaat mij niet zeggen als je 1000 babys(500m/500v) speelgoed laat kiezen tussen autos en vrouwelijke poppetjes. Dat we netjes een even aantal krijgen? Dat toch stiekem 90% van de jongens voor een auto kiest?
we gaan hier wat offtopic, maar recent onderzoek* laat zien dat niet 'nature' maar 'nurture' (oftwel de bestaande aanwezigheid van speelgoed) ook van grote invloed is bij de keuze voor favoriet speelgoed. Maar goed, dit zijn relatief moderne thema's en waar waarschijnlijk het hoogste woord nog lang niet gesproken is; ook omdat de onderzoeken soms te veel verschillen van opzet**. Wel erg interessante materie; maar verder deel ik je mening dat wat de voorkeur ook is: het moet geen belemmering zijn voor de ontwikkeling van een kind.

* https://link.springer.com/article/10.1007/s11199-017-0858-4
** https://link.springer.com/article/10.1007/s10508-019-01624-7
Ik gaf mijn kinderen roze en blauwe drinkbekers. De roze voor mijn zoon en de blauwe voor mijn dochter. Gewoon om af te zetten tegen de stereotypen. :Y)

Dat ging niet lang goed want papa deed dom en de roze was natuurlijk voor mijn dochter en de blauwe voor mijn zoon en ze wisselden ze snel om...

Nature vs nurture weet ik niet maar het was niet mijn nurture. Ik zei er ook niks bij of zo. Zette ze gewoon altijd zo neer. Duurde maar een paar maanden toen kwamen ze ineens in opstand ertegen.
Het zijn inderdaad bell curves qua karakter eigenschappen die elkaar grotendeels overlappen, maar dit wil zeggen dat het einde van de spectra wel overheerst worden door of mannen of vrouwen. Zeer geweldadige agressieve protagonisten zouden voor het overgrote deel mannen moeten zijn. Gelukkig zijn het maar games en kan je ervan maken wat je wilt.
het belangrijkst vind ik het dat de karaktereigenschappen van het personage overeenkomen met welk geslacht waarschijnlijk bij die eigenschappen zou horen
Dus vrouwen kunnen niet stoer zijn en mannen mogen niet emotioneel zijn?

Dat jij dat bepaalde veronderstellingen hebt en verwacht in een game, komt juist doordat veel kinderen opgroeien door zulke stereotypes op tv, boeken en games. Als je van jongs af aan al een 'jongens' en 'meisjes' speelgoedafdeling hebt en meisjes altijd met het huishouden ziet ga je zulke karaktereigenschappen toeschrijven idd.

[Reactie gewijzigd door CyberMania op 22 juli 2024 18:08]

Daarom zeg ik ook 'waarschijnlijk'. Ik zeg niet dat vrouwen niet stoer kunnen zijn en mannen niet emotioneel. Het woord 'waarschijnlijk' is hierin heel belangrijk. Daarbij komt natuurlijk dat, omdat het in de maatschappij voorkomt, dat niet betekend dat ik het in mijn game (entertainment!) wil hebben.

[Reactie gewijzigd door nielsmp op 22 juli 2024 18:08]

Nee hij geeft aan waarschijnlijk. En dat klopt nog steeds. Ik zie nog steeds meer mannen in het leger als vrouwen. Maar ook meer vrouwen in de kinderopvang ipv mannen. Dat heeft niets met stereotype te maken. Maar alles met de natuur.(al staan we daar vandaag de dag ver vanaf). En zeker vroeger(waar AC zich af speelt). Was de kans erg klein dat je een stoere sterke vrouw tegen kwam.
Ubisoft maakt spellen voor hun doelgroep, niet voor feministen.

Als marketing zegt minder vrouwen, dan komt dat vast uit onderzoek zoals een enquête of spelersstatistieken.
Of uit aannames. Ik (man) speel best vaak als vrouw als ik de keuze heb en zal er nooit een spel om laten liggen in elk geval. Is juist eerder een reden om hem te kopen. HZD(nog niet gespeeld overigens) wordt er juist interessanter door. Hellblade kan ik me eigenlijk niet eens voorstellen met een man. Ook al willen vastgeroeste gamers je anders doen denken.
En jij bent het daar ook mee eens? Stereotype doorbreken heeft geen waarde, alleen maar hoeveel geld kunnen verdienen?
Het is een bedrijf, geen liefdadigheidsinstelling. ;) En blijkbaar kennen ze de doelgroep. Moeten ze dus helemaal zelf weten. Als het je niet bevalt dan koop je het niet. Heel simpel en daarmee raak je ze ‘t hardst als genoeg mensen het ermee eens zijn dat het een probleem zou zijn.
Of het is slechte marketing. Je wil je doelgroep toch uitbreiden? Meer spelers, meer geld?

Als marketing zegt wij gaan alleen verkopen aan mannen, omdat alleen mannen kopen, dan wil ik een andere marketing.
Dus? Volgens mij bepaal je als studio toch zelf hoe je je game maakt?
Zint je dat niet dan koop je toch een andere game? Dat heet marktwerking.

En is er nog geen game met jouw specifieke wensen qua genders, kleding of haarkleur, dan maak je er toch zelf een? Als die aanslaat nemen de grotere studios het idee wel over.

Vroeger had je dit soort gezeik niet, je was al lang blij dat er een bepaald spelletje bestond. Of je nou een ninja, een racer, een astronaut, of een vrouwelijke tombraider was, maakte niet uit. Het is een game. Deze hele metagame van tegenwoordig waar activisten proberen games te politiceren door het te verweven met "identiteit" en "representatie" is belachelijk als je weet waar games vandaan komen.

Ik begrijp dat er jonge lui zijn die niks anders kennen dan gaming van na dat activisten zoals die van "feminist frequency" zich gingen bemoeien met gaming, met kreten als "alles is racisme, alles is seksisme, je moet het alleen aan de oppervlakte brengen (oid)", maar dat is niet waar gaming om draait. Dat is waar radicaal links activisme om draait. En die game vinden maar weinigen boeiend.
Precies.

In AC ben je 99% van je tijd aan het vechten. Maar laat ons vooral moeilijk doen over die tien minuten waarin je iemand lastig valt tot hij of zij het met je doet. Of het nu same-sex is of niet, gewerkt aan een deftige genuanceerde romance waarbij het niet aanvoelt dat ze gewoon een gender-swap hebben gedaan is het toch niet.

Gelukig hebben we de AC van dit jaar al. Die heet Ghost of Tsushima.

En Ubi-rape kan voor het eerst sowieso naar mijn centen fluiten. Maar dat is een ander verhaal.
Ik wist niet dat het verplicht was dat mannen en vrouwen een gelijke rol moesten hebben in games. Als je het er niet mee eens bent dan kun je ook je eigen studio starten, opstappen of je publiekelijk uitspreken. Gaan mannen straks ook klagen omdat er in Tomb Raider geen mannelijk personage speelbaar is?
Je zegt dat mensen zich maar publiekelijk moeten uitspreken, dat wordt hier juist gedaan. Op een bericht waarin wordt aangegeven dat mensen zich uitspreken ga jij klagen dat mensen zich maar moeten uitspreken.

Je bekijkt het totaal vanuit je eigen visie en geeft flauwe voorbeelden als 'gaan mannen dan ook klagen' of 'start zelf een studio'. Als jij persoonlijk geraakt zou zijn zal je vast anders reageren.
Ja, anoniem. Als Ubisoft meer games denkt te verkopen met een mannelijke hoofdrolspeler dan moeten ze dat toch gewoon kunnen doen. Daarom word ik ook zo moe van de hedendaagse cultuur waarin nagenoeg alles wordt gezien als racisme en seksisme. LEGO durft zelfs al geen vliegtuig van Boeing-Bell uit te brengen, omdat ze daarmee defensiebedrijven steunen. Een wat dikkere huid zou voor heel mensen niet verkeerd zijn. Je zou je maar gekwetst voelen wanneer een uitgever of een leidinggevende je idee niet 1:1 overneemt. Het was overigens inderdaad een flauw voorbeeld, net zoals ik dit een flauw voorbeeld vind van seksisme. Maar goed we hebben het over een artikel van Jason Schreier, de man die wil 'shockeren' door afbeeldingen van een zoenende Luigi en Mario te delen.

[Reactie gewijzigd door NotSoSteady op 22 juli 2024 18:08]

Als wil dat mensen gelijk worden behandeld, moet je ze gelijk behandelen.

En dat begint bij jezelf. Dus als pakweg de helft van de maatschappij vrouw is, zou je dus moeten eisen dat de helft van de keer, een vrouw speelbaar is.

Dat gaat natuurlijk nog lang niet gebeuren, maar het is een goed streven om te hebben.

En je grapt misschien, maar wie denk je dat Nathan Drake is?
Gewoon niet zo overgevoelig doen. Er zijn games met mannelijke hoofdrolspelers, games met vrouwelijke hoofdrolspelers en een mix tussen beide. Als het qua games niet erger is dan dit 'nieuws' dan staat het er afgezien van de andere aantijgingen goed voor. Ik heb tijdens het gamen in ieder geval niet een keer gedacht van 'jeetje, die mannelijke hoofdrolspeler krijgt toch een hoop missies'.

Ik weet wie Nathan Drake is en die is niet speelbaar in Tomb Raider. In Uncharted: Lost Legacy speelde je als vrouw, dus misschien een leuk idee voor Ubisoft.

[Reactie gewijzigd door NotSoSteady op 22 juli 2024 18:08]

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.