'Mobiele netwerken waarschijnlijk plat bij Elfstedentocht' - update
De mobiele telefoonnetwerken van KPN, Vodafone en T-Mobile gaan waarschijnlijk plat tijdens een eventuele Elfstedentocht. De providers werken samen om zo veel mogelijk tijdelijke masten neer te zetten, maar het is vermoedelijk niet genoeg.
De providers kunnen veel extra bel-, sms- en dataverkeer opvangen met tijdelijke zendmasten, maar er is een grens aan wat mogelijk is, zegt woordvoerder Roderick van Houten van T-Mobile. "Als er inderdaad twee miljoen mensen komen, waarvan veel bellen, foto's uploaden en druk in de weer zijn met Facebook en Twitter, kan het netwerk de druk waarschijnlijk niet aan."
KPN, Vodafone en T-Mobile werken samen om zo veel mogelijk mobiele masten neer te zetten. "We gaan niet apart masten neerzetten, maar we hebben afgesproken dat we gebruik mogen maken van elkaars mobiele zendmasten." Roamen op een ander netwerk zal niet gebeuren. "Wij mogen gebruikmaken van de locaties van KPN en Vodafone, maar we gebruiken onze eigen netwerkapparatuur."
Vodafone zal masten die gepland waren om te bouwen in Friesland, extra snel opzetten, zegt woordvoerder Richard Mes. "Bovendien breiden we de capaciteit van bestaande masten uit, iets wat we ook al van plan waren. Dat stond op de planning voor later dit jaar, maar doen we dus nu al." Volgens Mes is de Elfstedentocht de eerste test voor datanetwerken. "Het is voor het eerst dat er zo'n groot onverwachts evenement is in het tijdperk van veel mobiel dataverkeer."
De zendmasten worden aan het netwerk verbonden met vaste verbindingen of een straalverbinding, zo zegt KPN. "Dan worden er zogenoemde mobiele containers ingericht: kleine containers met verschillende aansluitpunten voor tijdelijke masten. Vooral op de zogenoemde concentratiepunten waar vele mensen tegelijk samenkomen, moet de infrastructuur zó ingericht zijn dat de vele tijdelijke opstelpunten kunnen worden verbonden met het landelijke netwerk." Providers zetten mobiele zendmasten wel vaker in, bijvoorbeeld bij festivals als Lowlands of Pinkpop.
Het is onduidelijk wat Vodafone en KPN gaan doen, maar T-Mobile denkt sterk na over het prioriteren van bepaald netwerkverkeer. "Als het druk is, kan het zijn dat we de upload van een foto in de wacht zetten om een telefoontje mogelijk te maken", zegt Van Houten. "Dit soort maatregelen is nodig om ervoor te zorgen dat het netwerk zo lang mogelijk in de lucht blijft." KPN hint op hetzelfde. "Als grote aantallen mensen samenkomen zijn de kwaliteit en bereikbaarheid van de netwerken bovenal van belang voor de veiligheid: een maatschappelijke taak die de nodige aandacht eist."
Dankzij de langdurige vorstperiode is er dit jaar een aanzienlijke kans dat er een Elfstedentocht komt. De laatste keer dat de schaatstocht werd verreden was in januari 1997.
Update woensdag: Reactie Vodafone toegevoegd.
Reacties (114)
Daar moet het landelijk voor op zijn gat of betreft het hier alleen de elfsteden regio?
Haha wat denk je zelf, ze hebben het over overbelasting. Dit zou dus alleen van toepassing zijn op de route
Zo lees ik dit nieuwsbericht niet anders...
Valt overbelasting niet makkelijk op te vangen door bijv. wifi-hotspots neer te zetten op de drukste plekken?
Dat zou een oplossing zijn, maar ik denk dat de mobiele providers willen dat mensen hun beperkte bundel gebruiken om op internet te gaan. Daar wordt immers voor betaald, voor WiFi niet.
Voor WiFi kunnen ook betaal-regelingen getroffen worden..
En binnen nu en zondag een betaalmodel introduceren voor de aldaar aanwezige WiFi hotspots? Nee 
Het is de vraag of mensen naast hun huidige internetabonnement (waarvoor ze toch al betaald hebben) ook nog bereid zijn om extra te kosten te maken om hun facebook/twitter te checken.
Ligt helemaal aan de snelheid waarschijnlijk. Als jij voor een paar euro op snel(ler) wifi kan zitten en alles kan doen op internet wat je wil of op een traag en overbelast waar niets lekker op werkt dan is dat voor veel mensen waarschijnlijk geen moeilijke vraag.
Dat ben ik met je eens, maar dan is er nog het probleem van het betaalmodel zoals Nyarlathotep al aangeeft. Hoewel het uit de grond stampen van een betaalmodel misschien niet dramatisch veel werk hoeft te zijn, moet wel duidelijk en eenvoudig zijn voor het publiek hoe ze op het netwerk komen. Mensen staan waarschijnlijk veel buiten, dus hebben geen behoefte om een halfuur te staan vechten met hun handschoenen en touchscreen. Daarnaast moeten ze deze stappen doorlopen voor een schamele 1 of 2 dagen internet, dus als het even niet lukt geven ze de moeite relatief snel op.
Dus voor de locale bewoners, naast een kraam met koek en sopie ook je WPA key verkopen voor een paar euro's!
Overgens wel een goeie actie van de providers om extra masten in te zetten.
Overgens wel een goeie actie van de providers om extra masten in te zetten.
WiFi hotspots voor 2 miljoen man? Dat gaat ook een ISP denk ik teveel kosten.
Even uit het hoofd gerekend. Ga er van uit dat een gemiddelde consumenten-router/access-point zo'n 20 tot een max van 25 draadloze apparaten aan kan zonder uitval.
Nu heeft een ISP iets andere apparatuur natuurlijk, maar ik denk niet dat dat haalbaar, laat staat winstgevend is, voor een ISP.
Even uit het hoofd gerekend. Ga er van uit dat een gemiddelde consumenten-router/access-point zo'n 20 tot een max van 25 draadloze apparaten aan kan zonder uitval.
Nu heeft een ISP iets andere apparatuur natuurlijk, maar ik denk niet dat dat haalbaar, laat staat winstgevend is, voor een ISP.
t-mobile hotspots zijn voor gebruikers van mobiel internet van t-mobile anders gewoon gratis (echt onbeperkt itt hun mobiele abbo's)
Maar let op: in het buitenland kun je er ook op inloggen en dan is het vrij prijzig!
Die paar foto's betekent echt niet dat je ineens dik over je limiet heen gaat. Ik denk dat in dit geval de providers liever een werkend netwerk hebben dan dat ze MB's 'verkopen' die 99/100 keer toch binnen je bundel vallen. Ze zijn als de dood voor een haperend netwerk. Want: slechte publiciteit in heel NL. Daarom kondigen ze het ook vast aan: damage control.
Je kan dit soort congestie het best vergelijken met een rioleringsysteem ten tijde van veel neerslag in een bepaalde gebied.
Een grondwerker een x-aantal extra putten laten graven helpt in eerste instantie het water sneller weg te lopen, maar het helpt ook het riool sneller vol. In mobiele netwerken is het dan ook niet de moeilijkheid om snel een zwik zendmasten toe te voegen, maar wel om de backhaulcapaciteit -van veelal gereserveerde grootte- in een regio plotseling uit te breiden om die extra ingress van data te kunnen verwerken.
Friesland is van nature niet een groot omzetgebied voor de providers (het is een dekkingsgebied, geen capaciteitsgebied) dus je mag verwachten dat de headroom er ook niet groot zal zijn. Of je nou gaat offloaden via WiFi of niet, backhaul belasting neemt in beide gevallen toe, en gaat dan direct ten koste van ruimte voor voiceverkeer.
Ik snap T-Mobile's renedering dus wel dat ze voice gaan prioritiseren. Immers, foto's uploaden kan ook wel weer als iedereen weer thuis is, en hoe groot is het gemis nou werkelijk om andermans Facebook-uploads te zien als je er zelf midden tussen staat?
Een grondwerker een x-aantal extra putten laten graven helpt in eerste instantie het water sneller weg te lopen, maar het helpt ook het riool sneller vol. In mobiele netwerken is het dan ook niet de moeilijkheid om snel een zwik zendmasten toe te voegen, maar wel om de backhaulcapaciteit -van veelal gereserveerde grootte- in een regio plotseling uit te breiden om die extra ingress van data te kunnen verwerken.
Friesland is van nature niet een groot omzetgebied voor de providers (het is een dekkingsgebied, geen capaciteitsgebied) dus je mag verwachten dat de headroom er ook niet groot zal zijn. Of je nou gaat offloaden via WiFi of niet, backhaul belasting neemt in beide gevallen toe, en gaat dan direct ten koste van ruimte voor voiceverkeer.
Ik snap T-Mobile's renedering dus wel dat ze voice gaan prioritiseren. Immers, foto's uploaden kan ook wel weer als iedereen weer thuis is, en hoe groot is het gemis nou werkelijk om andermans Facebook-uploads te zien als je er zelf midden tussen staat?
Ze doen toch gewoon hun werk? Ze zijn eraan aan het werken om preventief een oplossing te maken. Niet zoals het nu gebeurt en dan achteraf zeggen van we wisten het niet...
Als je denkt dat de capaciteit voor 1 dag (voor een provider) zo gemakkelijk te verdubbelen is, keep on dreaming. Dat is niet zomaar 1 servertje bijzetten ofzo hoor! + als ze de capaciteit zodanig uitbreiden, twijfel ik eraan of de software erachter het wel aan zal kunnen (heel oude code, een genot om iets te fixen daarin!)
Als je denkt dat de capaciteit voor 1 dag (voor een provider) zo gemakkelijk te verdubbelen is, keep on dreaming. Dat is niet zomaar 1 servertje bijzetten ofzo hoor! + als ze de capaciteit zodanig uitbreiden, twijfel ik eraan of de software erachter het wel aan zal kunnen (heel oude code, een genot om iets te fixen daarin!)
Hoeveel wifi-hotspots denk je nodig te hebben om alleen al de route te dekken?
Aan elke kant van de sloot 1 en dat minstens elke 50 meter geeft zo'n 220 * 40 *2 ->1760 hotspots. Die moeten ieder ook weer aan het net, met een kabeltje of een straalverbinding. Op die manier komt er niemand meer kijken omdat de route is afgezet met containers vol met apparatuur!
Aan elke kant van de sloot 1 en dat minstens elke 50 meter geeft zo'n 220 * 40 *2 ->1760 hotspots. Die moeten ieder ook weer aan het net, met een kabeltje of een straalverbinding. Op die manier komt er niemand meer kijken omdat de route is afgezet met containers vol met apparatuur!
Die sloten en vaarten zijn niet zo breed hoor, ik weet niet over welke afstanden jij zit na te denken? Kan wel door de helft: is nog veel.
Alleen de elfsteden regio zal hierbij plat gaan. Immers zal daar de congestie ontstaan (Mobiele cellen vol, straalverbindingen naar het landelijke netwerk overbelast enzovoort).
Gewoon zoals het bij elk evenement het geval is... De masten nabij een evenement begeven het altijd met een paar duizend gebruikers bij elkaar. Alleen nu heeft het evenement een nogal groot oppervlak. Maar een kilometer uit de route zal alles wel normaal werken.
In plaats dat je in de kou aan de kant met je telefoon staat te pielen, ga de rijders aanmoedigen...
* Wiethoofd is als nuchtere Fries nog steeds niet overtuigd dat er een Elfstedentocht komt!
* Wiethoofd is als nuchtere Fries nog steeds niet overtuigd dat er een Elfstedentocht komt!
Je bent nuchter maar gebruikt de naam 'Wiethoofd'?
Hij kan op DIT moment toch nuchter zijn 
Mjah goed, tegenspreken kan ik je niet, maar ik kan me voorstellen dat er ook behoorlijke periodes zijn dat er niets interessants langs komt. Perfecte tijd om even de gemaakte foto's met je gewenste netwerk te delen, lijkt me.
Er komt geen Elfstedentocht, dus drukte om niks 
Het baart me meer zorgen dat in geval van calamiteiten het telefoonnetwerk overbelast raakt...
Het baart me meer zorgen dat in geval van calamiteiten het telefoonnetwerk overbelast raakt...
[Reactie gewijzigd door SniperGuy op dinsdag 7 februari 2012 17:41]
De elfstedentocht is geen calamiteit en bovendien: 112 bellen gaat altijd voor.
Dat zou je zeggen he, dat 112-verhaal, maar de waarheid is dat 3G door z'n cdma-opbouw wel degelijk je 112-call kan droppen of dat je er niet doorkomt bij extreme drukte. Wat dat betreft was dat beter gewaarborgd in het GSM-protocol... 
Omdat tegenwoordig iedereen met 3G toestellen loopt heb je op 2G een grotere kans van slagen als je wilt bellen. Ik zet dan ook wel eens mijn toestel geforceerd op 2G op de momenten dat ik toch geen data nodig heb. Zomaar een tip, nu niet allemaal gaan doen, etc.
(dit even los van het 112-verhaal overigens, ik ga er niet van uit dat iemand bij spoed eerst even zijn telefoonmenu in gaat duiken)
(dit even los van het 112-verhaal overigens, ik ga er niet van uit dat iemand bij spoed eerst even zijn telefoonmenu in gaat duiken)
[Reactie gewijzigd door Pogostokje op dinsdag 7 februari 2012 21:30]
Dit zelfde deed ik geregeld toen ik in Amsterdam was met mijn iPhone.
Op 3G kreeg ik geen data binnen, maar toen ik overschakelde naar 2G werkte alle mobile sites redelijk snel.
Op 3G kreeg ik geen data binnen, maar toen ik overschakelde naar 2G werkte alle mobile sites redelijk snel.
Zou kunnen , in CDMA theorie. UMTS heeft echter aanvullende protocollen om bij extreme drukte telefoons stil te houden. Dan wortd je call al op telefoonnivo geblokt, tenzij je uiteraard 112 probeert te bellen. Het enige overgebleven probleem is dan als iedereen 112 probeert te bellen (groot ongeluk) en meestal hebben ze daar dan wel door dat het goed mis is.
Hoe weet je bij voorbaat dat er geen calamiteiten ontstaan bij de Elfstedentoch, als ik vragen mag? En inderdaad, telefoongesprekken gaan boven data-overdracht, en 112-telefoontjes hebben meer prioriteit dan andere nummers.
Het ligt er maar aan hoe ze hun netwerk instellen en op dat moment managen. Pukkelpop heeft het afgelopen zomer nog voorgehad; omdat het netwerk toen plat is gegaan (van zowel Proximus, Mobistar als Base) was er gewoonweg géén telefoonverkeer meer mogelijk.
- geen bereik meer
- ook geen mogelijkheid meer om het noodnummer te bellen
- sms'en raakten niet (of met heel wat uren vertraging) verzonden of ontvangen
Het enige wat daar nog min of meer overeind bleef, was het 3G-netwerk. Dat werkte ook geen 100%, maar toch een beetje.
Een klein probleem kan toch zijn dat het administratief niet vanzelfsprekend gaat zijn om op de piekmomenten hun netwerkverkeer te prioriteren. In principe laat netneutraliteit dat niet toe (ik ken de uitzonderingsgevallen op die wet niet) terwijl zoiets natuurlijk een perfect voorbeeld is van waar het wel nodig zal zijn.
- geen bereik meer
- ook geen mogelijkheid meer om het noodnummer te bellen
- sms'en raakten niet (of met heel wat uren vertraging) verzonden of ontvangen
Het enige wat daar nog min of meer overeind bleef, was het 3G-netwerk. Dat werkte ook geen 100%, maar toch een beetje.
Een klein probleem kan toch zijn dat het administratief niet vanzelfsprekend gaat zijn om op de piekmomenten hun netwerkverkeer te prioriteren. In principe laat netneutraliteit dat niet toe (ik ken de uitzonderingsgevallen op die wet niet) terwijl zoiets natuurlijk een perfect voorbeeld is van waar het wel nodig zal zijn.
Het 3G netwerk heeft meer capaciteit dan het 2G netwerk dus de kans is groter dat je daar nog over kan bellen met drukte.
Ik zat al te wachten tot iemand netneutraliteit er bij zou halen.
Netneutraliteit is in dit geval niet van toepasing. De telecomprovider MOET wel inhoudelijk reageren op de communicatie van een GSM toestel als er een gesprek wordt gestart omdat het toestel tegen het netwerk zelf staat te kletsen, nergens anders mee.
Er is geen sprake van 'meekijken' of 'afluisteren' waar netneutraliteit over gaat, het netwerk is het direkte eindpunt van de call-setup die het toestel voert. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het opvragen van een website waarbij je alleen maar het netwerk/internet gebruikt om communicatie met een webserver te voeren.
De speciale afhandeling van 112 gesprekken is optioneel, vergelijk het met een Quality of Service zoals je dat ook op een computernetwerk hebt. Het is mogelijk dat een 112 gesprek er toe leidt dat een ander gesprek op een andere mast wordt gezet of desnoods wordt verbroken om een kanaal vrij te krijgen voor een toestel dat 112 belt.
In dit geval is 2G stabieler omdat de callsetup waarin staat welk nummer gekozen wordt niet vereist dat er in eerste instantie al een vrij kanaal is, terwijl bij 3G de callsetup onderdeel is van normaal 3G verkeer wat mogelijk overbelast is.
Netneutraliteit is in dit geval niet van toepasing. De telecomprovider MOET wel inhoudelijk reageren op de communicatie van een GSM toestel als er een gesprek wordt gestart omdat het toestel tegen het netwerk zelf staat te kletsen, nergens anders mee.
Er is geen sprake van 'meekijken' of 'afluisteren' waar netneutraliteit over gaat, het netwerk is het direkte eindpunt van de call-setup die het toestel voert. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het opvragen van een website waarbij je alleen maar het netwerk/internet gebruikt om communicatie met een webserver te voeren.
De speciale afhandeling van 112 gesprekken is optioneel, vergelijk het met een Quality of Service zoals je dat ook op een computernetwerk hebt. Het is mogelijk dat een 112 gesprek er toe leidt dat een ander gesprek op een andere mast wordt gezet of desnoods wordt verbroken om een kanaal vrij te krijgen voor een toestel dat 112 belt.
In dit geval is 2G stabieler omdat de callsetup waarin staat welk nummer gekozen wordt niet vereist dat er in eerste instantie al een vrij kanaal is, terwijl bij 3G de callsetup onderdeel is van normaal 3G verkeer wat mogelijk overbelast is.
Ik begrijp niet veel van je bericht...
Het gaat over prioriteit geven aan bepaalde vormen van verkeer over het netwerk, en eventueel het afsluiten van 'diensten' bij congestie. Hoezo staat dit los van netneutraliteit?
Dat laatste wat je zegt zal in theorie best wel zo zijn. Mijn punt is net dat op pukkelpop (als vb. van een compleet netwerk dat plat gaat door piekbelasting) enkel nog het 3G-netwerk gedeeltelijk recht bleef. Wat is 2G? Gewone spraak, sms, wap, edge toch? Voor die dingen was het bereik 0%. Misschien was het op zo'n moment wel interessanter om oproepen en ook 112-oproepen af te sluiten of net veel minder prioriteit te geven dan sms, op die manier hadden ze hun netwerk misschien veel sneller weer operationeel gekregen. En hetzelfde voor het 3G-dataverkeer. Waarschijnlijk had dat ook beter kunnen functioneren als - ik zeg maar iets - bij het internetverkeer geen foto's zouden worden doorgestuurd.
Het gaat over prioriteit geven aan bepaalde vormen van verkeer over het netwerk, en eventueel het afsluiten van 'diensten' bij congestie. Hoezo staat dit los van netneutraliteit?
Sorry, hier kan ik echt niks van maken. Kan je dit herformuleren alsjeblieft?... als er een gesprek wordt gestart omdat het toestel tegen het netwerk zelf staat te kletsen, nergens anders mee.
Euh, ok... ik neem aan dat dat niet op mijn bericht slaat? Ik heb het alleszins niet over afluisteren of dat soort dingen. Ik refereer naar Pukkelpop, ik neem aan dat het wel duidelijk is dat privacy niet belangrijk is als je wil weten of vrienden/familie nog leven of gezond zijn, of anderen wil laten weten dat je zelf ok bent. Mijn punt was eerder: als je netwerk overeind blijft als je bij mobiel internet in de hele omgeving streaming van video of geluid 'uitzet' om het netwerk overeind te houden, enkel 112-gesprekken en sms toelaat tvv gesprekken, dan kan dit een uitkomst bieden, ook al is dit tegen netneutraliteit.Er is geen sprake van 'meekijken' of 'afluisteren' waar netneutraliteit over gaat, het netwerk is het direkte eindpunt van de call-setup die het toestel voert. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het opvragen van een website waarbij je alleen maar het netwerk/internet gebruikt om communicatie met een webserver te voeren.
Dat begrijp ik niet. Wat is quality of service bij computernetwerken? (en waarom is dat relevant?) En volgens mij geef je hier gewoon ook een voorbeeld van prioriteren van telefoonverkeer?De speciale afhandeling van 112 gesprekken is optioneel, vergelijk het met een Quality of Service zoals je dat ook op een computernetwerk hebt. Het is mogelijk dat een 112 gesprek er toe leidt dat een ander gesprek op een andere mast wordt gezet of desnoods wordt verbroken om een kanaal vrij te krijgen voor een toestel dat 112 belt.
Dat laatste wat je zegt zal in theorie best wel zo zijn. Mijn punt is net dat op pukkelpop (als vb. van een compleet netwerk dat plat gaat door piekbelasting) enkel nog het 3G-netwerk gedeeltelijk recht bleef. Wat is 2G? Gewone spraak, sms, wap, edge toch? Voor die dingen was het bereik 0%. Misschien was het op zo'n moment wel interessanter om oproepen en ook 112-oproepen af te sluiten of net veel minder prioriteit te geven dan sms, op die manier hadden ze hun netwerk misschien veel sneller weer operationeel gekregen. En hetzelfde voor het 3G-dataverkeer. Waarschijnlijk had dat ook beter kunnen functioneren als - ik zeg maar iets - bij het internetverkeer geen foto's zouden worden doorgestuurd.
OK, goed dat je dat aangeeft, want hoewel ik geen verstand heb van zaken, kan ik het je aan de hand van zijn post wél uitleggenIk begrijp niet veel van je bericht...
Vergelijk het met boodschappen doorgeven aan een andere persoon via een koerier/postbode. In dit geval is de koerier 2G en de postbode 3G.
2G: Zoals boodschappen doorgeven via de koerier gaat is als volgt: Je vertelt de koerier de boodschap, hij loopt naar die persoon toe en herhaalt de boodschap hardop. De ontvanger hoort wat jij zegt uit de mond van de koerier komen.
3G: Jij geeft een brief mee aan de postbode. Voordeel van deze methode is dat jij foto's mee kunt sturen (extra content).
Wat is netneutraliteit? Dat de postbode NIET in jouw post kijkt, maar gewoon afgeeft. Als gevolg hiervan kan hij dus niet zien welke brieven belangrijk zijn (sollicitatiebrieven) en welke minder (nieuwsbrief van je electriciteitsleverancier). Wat Pogostokje zegt is dat netneutraliteit in het geval van 2G NIET gehanteerd kan worden, simpelweg door de manier waarop het opgesteld is (het is onmogelijk dat de koerier niet weet wat je boodschap is). Ik laat zaken zoals aangetekende post en rouwkaarten nu even buiten beschouwing.
Waar het op neerkomt: De term die jij bedoelt is "Quality of Service" (prioritering van bepaald verkeer, gebaseerd op inhoud), maar je gebruikte per ongeluk de term "netneutrality" (ISP's moeten alles doorgeven, ongeacht inhoud). Beetje hetzelfde, maar waar het Pogostokje tegen de borst stuitte, vermoed ik zo, is het feit dat er simpelweg geen "netneutrality" mogelijk is bij 2G, verkeer, omdat de telecomprovider er door de technische set up al tussenin zit. Vandaar de reactie waarin uitgelegd wordt dat de term netneutrality niet van toepassing is
Ik denk dat ik deze zin gewoon niet WIL snappen. Waarom zou je in hemelsnaam 112 oproepen willen afsluiten? Die mensen die 112 bellen doen dat met een goede reden, die vragen de operator echt niet om doorverbonden te worden. Bovendien denk ik dat het proportie 112-oproepen echt te verwaarlozen is met normaal verkeer.Misschien was het op zo'n moment wel interessanter om oproepen en ook 112-oproepen af te sluiten of net veel minder prioriteit te geven dan sms, op die manier hadden ze hun netwerk misschien veel sneller weer operationeel gekregen.
[Reactie gewijzigd door Eskimo0O0o op woensdag 8 februari 2012 10:29]
Overbelasting is een effect dat haast inherent is aan netwerken. Als een infrastructuur aan bepaalde voorwaarden voldoet dan treedt dat effect simpelweg op. Een populaire gebezigde remedie is 'voldoende capaciteit aanleggen'. Zoals de indienders van het amendement Verhoeven c.s. (beter bekend als het netneutraliteitsamendement) in de Memorie van Toelichting stelden:
Als het gebruik van infrastructuur constant en voorspelbaar is, dan is de capaciteit daar goed op af te stemmen. Het terugverdienen van de investeringen is berekenbaar en goed te verantwoorden in de bedrijfsvoering van de aanbieder van de infrastructuur. Dat wordt een stuk moeilijker als er sprake is van een sterk dynamische vraag die op onvoorspelbare momenten plaatsvindt. Het telecomgebruik is sterk dynamisch, met erg veel piekgebruik. Zeker voor mobiele toepassingen is het gebruik sterk variabel op een aantal parameters: locatie, tijdstip, intensiteit. Daarentegen is dat patroon redelijk voorspelbaar. Eingebruikers maken dus meestal volgens een vast patroon, maar wel met pieken en op variabele locaties gebruik van een netwerk. Dat betekent dat je idealiter de capaciteit moet inrichten op dat piekgebruik. Als je dat doet, dan krijg je een enorme inefficientië: veel infrastructuur zit buiten de piekmomenten 'niks te doen'.
Op zichzelf is dat vervelend, maar niet per se problematisch. Het wordt pas problematisch als de investeringen in infrastructuur heel erg hoog zijn. En dat is nou net het geval in een aantal kenmerkende markten, waar de telecommunicatiemarkt er één van is. Het aanleggen van infrastructuur is enorm duur, en het zijn verzonken kosten, die niet meer zomaar ongedaan te maken zijn. Inefficiënte aanleg is in deze situatie erg risicovol: hoe inefficiënter, hoe meer kans op een verliesgevende investering.
Dat alles maakt dat niet zomaar de capaciteit is af te stemmen op de piekbelasting om congestie te voorkomen. Om het nog ingewikkelder te maken voor de infrastructuurbeheerder doen Incidenten zich op allerlei manieren voor: voorspelbaar en landelijk (Oud en Nieuw) of lokaal (Lowlands); maar ook onvoorspelbaar en landelijk (Vuurwerkramp) of lokaal (Moerdijk).
Dat maakt dat je zorg voor (incidentele) overbelasting terecht is, en dat die ook niet weg te nemen valt. Zeker bij een infrastructuur als telecom, waar diensten van bijzonder belang over vloeien, is dat een complexe situatie. Tegelijkertijd zijn dit nou eenmaal de natuurlijke grenzen van de capaciteit. Hoe dan ook is het een interessant probleem, dat de nodige aandacht krijgt. De problematiek doet zich op vele en soms net iets andere manieren voor. Denk aan files op de snelwegen, capaciteitstekort op het spoor... Alles waar een infrastructuur met piekbelasting heeft te maken en er een hoge investeringsdrempel is zie je dit gebeuren...
Natuurlijk klinkt dat als een logische oplossing, maar dat werkt niet altijd zo eenvoudig als het klinkt.Aanbieders kunnen congestie in de eerste plaats vermijden door voldoende in capaciteit te investeren.(Kamerstukken II, 2010/11, 32 549, nr. 29)
Als het gebruik van infrastructuur constant en voorspelbaar is, dan is de capaciteit daar goed op af te stemmen. Het terugverdienen van de investeringen is berekenbaar en goed te verantwoorden in de bedrijfsvoering van de aanbieder van de infrastructuur. Dat wordt een stuk moeilijker als er sprake is van een sterk dynamische vraag die op onvoorspelbare momenten plaatsvindt. Het telecomgebruik is sterk dynamisch, met erg veel piekgebruik. Zeker voor mobiele toepassingen is het gebruik sterk variabel op een aantal parameters: locatie, tijdstip, intensiteit. Daarentegen is dat patroon redelijk voorspelbaar. Eingebruikers maken dus meestal volgens een vast patroon, maar wel met pieken en op variabele locaties gebruik van een netwerk. Dat betekent dat je idealiter de capaciteit moet inrichten op dat piekgebruik. Als je dat doet, dan krijg je een enorme inefficientië: veel infrastructuur zit buiten de piekmomenten 'niks te doen'.
Op zichzelf is dat vervelend, maar niet per se problematisch. Het wordt pas problematisch als de investeringen in infrastructuur heel erg hoog zijn. En dat is nou net het geval in een aantal kenmerkende markten, waar de telecommunicatiemarkt er één van is. Het aanleggen van infrastructuur is enorm duur, en het zijn verzonken kosten, die niet meer zomaar ongedaan te maken zijn. Inefficiënte aanleg is in deze situatie erg risicovol: hoe inefficiënter, hoe meer kans op een verliesgevende investering.
Dat alles maakt dat niet zomaar de capaciteit is af te stemmen op de piekbelasting om congestie te voorkomen. Om het nog ingewikkelder te maken voor de infrastructuurbeheerder doen Incidenten zich op allerlei manieren voor: voorspelbaar en landelijk (Oud en Nieuw) of lokaal (Lowlands); maar ook onvoorspelbaar en landelijk (Vuurwerkramp) of lokaal (Moerdijk).
Dat maakt dat je zorg voor (incidentele) overbelasting terecht is, en dat die ook niet weg te nemen valt. Zeker bij een infrastructuur als telecom, waar diensten van bijzonder belang over vloeien, is dat een complexe situatie. Tegelijkertijd zijn dit nou eenmaal de natuurlijke grenzen van de capaciteit. Hoe dan ook is het een interessant probleem, dat de nodige aandacht krijgt. De problematiek doet zich op vele en soms net iets andere manieren voor. Denk aan files op de snelwegen, capaciteitstekort op het spoor... Alles waar een infrastructuur met piekbelasting heeft te maken en er een hoge investeringsdrempel is zie je dit gebeuren...
[Reactie gewijzigd door tiefschwarz op dinsdag 7 februari 2012 20:39]
Mesh netwerken en picocellen bij mensen thuis kunnen theoretisch heel veel bandbreedte- en capaciteitsproblemen oplossen. De overheid zou moeten ingrijpen om dergelijke technieken meer gemeengoed te laten worden.
Het zou makkelijk kunnen dat mensen thuis 1GB/s glasvezel en een 500Mbit/sec WiFi netwerk hebben. Dat moeten we toch kunnen gebruiken?
Het zou makkelijk kunnen dat mensen thuis 1GB/s glasvezel en een 500Mbit/sec WiFi netwerk hebben. Dat moeten we toch kunnen gebruiken?
[Reactie gewijzigd door Ruudjah op dinsdag 7 februari 2012 18:30]
Alleen jammer dat er op het ijs niet zo veel huizen in de buurt zijn Bovendien is het kolder om dat voor een evenement dat 1x in de 15 jaar voorkomt te doen.
Alleen al dit nieuwsbericht is eigenlijk ook kolder. Eerst maar eens zien of het doorgaat.
Bovendien is het kolder om dat voor een evenement dat 1x in de 15 jaar voorkomt te doen.Alleen al dit nieuwsbericht is eigenlijk ook kolder. Eerst maar eens zien of het doorgaat.
Meshnetwerken hebben de potentie om geen huizen in de buurt nodig te hebben. Vergeet ook niet dat er natuurlijk altijd een 3G uplink is, zij het met beperkte capaciteit. Juist voor evenementen zijn meshnetwerken in theorie ideaal om de eigenschap dat meer clients meer capaciteit betekend.
Friesland volplempen met 3G masten omdat er ééns in de 10 jaar een schaatswedstraijdje wordt georganiseerd is inderdaad een beetje dwaas.
Friesland volplempen met 3G masten omdat er ééns in de 10 jaar een schaatswedstraijdje wordt georganiseerd is inderdaad een beetje dwaas.
Mesh is leuk voor militaire doeleinden, maar zover ik weet nog nooit echt goed getest voor publieke doeleinden. Groot nadeel is dat een telefoon in je broekzak flink minder ontvangst heeft, en ook dat je accu véél sneller leeg zal gaan.
Ook hebben providers niet heel veel reden om eraan mee te werken ivm dat het hen weinig oplevert.
Mijn opmerking ging trouwens meer over het gebruik van picocellen/wifi. Bereik daarvan is echt te laag. Als je maar weinig bandbreedte in de buurt hebt dan is het zelfs met Mesh erg lastig om genoeg snelheid op één plek te krijgen aangezien veel verkeer toch naar bijv. Facebook e.d. moet.
Wat ik me trouwens afvraag is of KPN zichzelf niet ontzettend in de voet schiet met die lage uploadlimieten van 128 kbps van ze. Zo kost het toch veel meer (signalling)traffic en overhead om een fotootje te uploaden? Is in dit soort situaties wel merkbaar lijkt me.
Ook hebben providers niet heel veel reden om eraan mee te werken ivm dat het hen weinig oplevert.
Mijn opmerking ging trouwens meer over het gebruik van picocellen/wifi. Bereik daarvan is echt te laag. Als je maar weinig bandbreedte in de buurt hebt dan is het zelfs met Mesh erg lastig om genoeg snelheid op één plek te krijgen aangezien veel verkeer toch naar bijv. Facebook e.d. moet.
Wat ik me trouwens afvraag is of KPN zichzelf niet ontzettend in de voet schiet met die lage uploadlimieten van 128 kbps van ze. Zo kost het toch veel meer (signalling)traffic en overhead om een fotootje te uploaden? Is in dit soort situaties wel merkbaar lijkt me.
Er zijn nu natuurlijk een hoop limieten met betrekking tot mesh netwerk technologie. Als de industrie zich achter dit concept schaart, zul je vanzelf zien dat belangrijke problemen worden opgelost of kleiner worden gemaakt.
Denk bijvoorbeeld aan simpele oplossingen zoals het toewijzen van een belangrijkere rol op het moment dat de telefoon aan de lader hangt, zodat energie minder een factor is. Of hardwarematige integratie van meshtechnologie zodat het energieverbruik lager ligt. Verschillende frequenties die worden gebruikt al naar gelang de situatie (zoals nu WiFi en 3G bijvoorbeeld, maar dan nog diverser). Zomaar enkele gedachten, fulltime engineers in dit probleemgebied kunnen vast betere oplossingen bedenken.
Denk bijvoorbeeld aan simpele oplossingen zoals het toewijzen van een belangrijkere rol op het moment dat de telefoon aan de lader hangt, zodat energie minder een factor is. Of hardwarematige integratie van meshtechnologie zodat het energieverbruik lager ligt. Verschillende frequenties die worden gebruikt al naar gelang de situatie (zoals nu WiFi en 3G bijvoorbeeld, maar dan nog diverser). Zomaar enkele gedachten, fulltime engineers in dit probleemgebied kunnen vast betere oplossingen bedenken.
Meshnetwerken hebben juist een zeer lage capaciteit voor evenementen. (aannemende dat je niet met de persoon naast je gaat bellen)
Eh, niet echt. Het probleem is dat de bandbreedte uit een gebied (bijvoorbeeld Friesland) lineair schaalt de omtrek, terwijl het datavolume schaalt met het opppervlak. Het eerste is lineair, het tweede kwadratisch.
Als er opeens 2.5 miljoen man in Friesland staan, ipv de gebruikelijke .5, dan heb je dus 5 keer meer bandbreedte (even negerend dat er veel en veel meer datagebruik per persoon is bij een elfstedentocht), terwijl er maar √5 meer capaciteit Friesland uit is via een mesh netwerk. En dan negeer ik verder nog dat Drente opeens een stuk leger is, dus die bandbreedte daar is nog veel lager.
Als er opeens 2.5 miljoen man in Friesland staan, ipv de gebruikelijke .5, dan heb je dus 5 keer meer bandbreedte (even negerend dat er veel en veel meer datagebruik per persoon is bij een elfstedentocht), terwijl er maar √5 meer capaciteit Friesland uit is via een mesh netwerk. En dan negeer ik verder nog dat Drente opeens een stuk leger is, dus die bandbreedte daar is nog veel lager.
Nee. Met een mesh kun je relatief eenvoudig een groter gebied van communicatie voorzien, maar het is compleet ongeschikt om veel bandbreedte op die manier aan te bieden.Mesh netwerken en picocellen bij mensen thuis kunnen theoretisch heel veel bandbreedte- en capaciteitsproblemen oplossen
Er komt toch geen elfstedentocht? Gaat toch weer dooien van het weekend?
Maar de providers houden er natuurlijk wel rekening mee dat jij je vergist en vervolgens klanten kwijtraken omdat ze ontevreden zijn over de dekking tijdens dit evenement.
Hier zat ik laatst al over na te denken, gezien de laatste Elfstedentocht in 1997 was, en toen was internetten via je mobiele telefoon volgens mij niet echt mogelijk 
Verder denk ik (heb geen bron) dat er minder netwerk masten in Friesland staan vergeleken met de rest van het land.. Dan is het inderdaad niet verkeerd om wat extra versterking op te trommelen.
Verder denk ik (heb geen bron) dat er minder netwerk masten in Friesland staan vergeleken met de rest van het land.. Dan is het inderdaad niet verkeerd om wat extra versterking op te trommelen.
Mocht de toch doorgaan lijkt het me veel makkelijker om mensen op te roepen hun wifi ter beschikking te stellen dat zou al de pijn een stuk verlichten.
dat zou al de pijn een stuk verlichten.Nouja, 99 procent van de route is weilanden met af en toe een verdwaalde boerderij....
Maar daar zullen ook niet alle mensen gaan staan he? Die staan WEL op de plekken waar enigsinds wat in de buurt is?
het internet wordt niet gemaakt voor de schaatser maar voor de bezoekers, die gaan echt niet op een weiland ergens staan (ja zullen er ook bij zijn maar het overgrote deel iig niet)...
het internet wordt niet gemaakt voor de schaatser maar voor de bezoekers, die gaan echt niet op een weiland ergens staan (ja zullen er ook bij zijn maar het overgrote deel iig niet)...
Providers willen hoe dan ook geld zien, en dat lopen ze mis als ze mensen aansporen hun netwerk beschikbaar te stellen. Ten tweede, zoals Dennisdn ook al zei, zijn er nooit genoeg woningen met Wifi beschikbaar zijn om een betrouwbaar draadloos netwerk op te bouwen. Zelfs in de randstad is dat al moeilijk haalbaar, laat staan op het platteland.
ja echt, tegen betaling dan wel, je moet toch wel achterlijk zijn als je dat zomaar ter beschikking zou gaan stellen...
[sarcasm]Ojee! Maar gelukkig heeft de sterke arm der wet nog het zeer betrouwbare COM2000 systeem werkende... Arme agenten, wordt eerst al het verlof voor komend weekend collectief ingetrokken bij de politie in Friesland... staan ze straks ook nog dingen naar elkaar te schreeuwen... alle communicatie faalt! 
[/sarcasm]
Waarom is roamen geen optie? Dat kan toch juist enorm kosten drukkend zijn in zo'n geval, of op zijn minst overlast verlagend? Het zou toch fijn zijn als T-mobile abonnee dat wanneer er eventjes geen bandbreedte is er bij KPN wat bandbreedte geleend mag worden en visa versa?
[/sarcasm]Waarom is roamen geen optie? Dat kan toch juist enorm kosten drukkend zijn in zo'n geval, of op zijn minst overlast verlagend? Het zou toch fijn zijn als T-mobile abonnee dat wanneer er eventjes geen bandbreedte is er bij KPN wat bandbreedte geleend mag worden en visa versa?
Roaming kan dodelijk zijn voor een netwerk als een van de netwerken uitvalt. Stel je voor, KPN net begeeft het. VF mast werkt nog wel in een klap alle kpn klanten over op VF net. Gevolg VF net ook onderuit... Kpn en VF klanten in een klap over op tmobile net en ook die onderuit... Dit kan een domino worden die zijn weerga niet kent...
Kortom geen goed idee...
Kortom geen goed idee...
Ik kan me nog herinneren dat er destijds in 1997 ook sprake was van een interessante mobiele situatie. Dat was de eerste Elfstedentocht dat mobiel bellen een klein beetje van de grond was gekomen bij het grote (niet-zakenmensen) publiek. Er werd toen ook gesproken over spannende tijden. Waarschijnlijk hadden toen misschien enkele duizenden Friezen een mobiel. Laat staan dat het netwerk berekend was op al die toeschouwers.
Ik kende destijds welgeteld twee mensen met een mobiele telefoon, m'n vader met een model koelkast en een studiegenoot die z'n mobiel na een jaar weer weg deed omdat niemand hem er ooit op belde en het nog extreem duur was. De meeste mensen deden er toen ook nog erg lacherig over als iemand een mobiel had, "Waar heb JIJ nou een mobiel voor nodig!?". Ik weet eigenlijk niet eens of Libertel (wat later Vodafone werd) al bestond in 1997. Mogelijk was KPN toen nog de enige met een grotendeels analoog 'autotelefoon' netwerk. De grote toename van mobiel bellen voor niet-zakenmensen kwam pas tegen het einde van 1998 toen KPN met het merk Hi kwam en hun laatste analoge capaciteit tegen lage prijzen dumpte in de jongerenmarkt voor dat ze het uit de lucht haalden en iedereen gedwongen naar GSM over moest.
Ik kende destijds welgeteld twee mensen met een mobiele telefoon, m'n vader met een model koelkast en een studiegenoot die z'n mobiel na een jaar weer weg deed omdat niemand hem er ooit op belde en het nog extreem duur was. De meeste mensen deden er toen ook nog erg lacherig over als iemand een mobiel had, "Waar heb JIJ nou een mobiel voor nodig!?". Ik weet eigenlijk niet eens of Libertel (wat later Vodafone werd) al bestond in 1997. Mogelijk was KPN toen nog de enige met een grotendeels analoog 'autotelefoon' netwerk. De grote toename van mobiel bellen voor niet-zakenmensen kwam pas tegen het einde van 1998 toen KPN met het merk Hi kwam en hun laatste analoge capaciteit tegen lage prijzen dumpte in de jongerenmarkt voor dat ze het uit de lucht haalden en iedereen gedwongen naar GSM over moest.
[Reactie gewijzigd door Maurits van Baerle op dinsdag 7 februari 2012 18:03]
Ze waren er al in 1995 met alleen randstad dekking. Geen idee wanneer friesland dekking kreeg.
20 jaar later.
Libertel is begonnen in 1995, volgens mij een jaar na KPN. Zie voor een uitgebreide geschiedenis van Libertel / Vodafone: klik.
Ontopic:
Leuk dat er een bericht over de elfstedentochthype gepost wordt, maar het lijkt mij verstandiger om eerst maar eens af te wachten of er überhaupt een tocht komt. Ben dan overigens ook wel benieuwd naar alle technieken die daar dan gebruikt moeten gaan worden (netwerk voor communicatie, media etc., andere ondersteuning). Misschien weer een filmpje aan wijden net als bij Roland Garros (klik).
Ontopic:
Leuk dat er een bericht over de elfstedentochthype gepost wordt, maar het lijkt mij verstandiger om eerst maar eens af te wachten of er überhaupt een tocht komt. Ben dan overigens ook wel benieuwd naar alle technieken die daar dan gebruikt moeten gaan worden (netwerk voor communicatie, media etc., andere ondersteuning). Misschien weer een filmpje aan wijden net als bij Roland Garros (klik).
Ja, zo'n filmpje is een erg leuk idee! Zou leuk zijn als T.net Videoteam kan meelopen met een paar engineers, om bijv. te zien hoe die masten worden uitgelijnd etc.!
Eehmm, KPNs eerste mobiele netwerk (ATF1) ging in 1980 de lucht in en was in 1983 al vol. Toen werd het opgevolgd door ATF2.
Vijftien jaar voordat Libertel de lucht in ging dus.
Vijftien jaar voordat Libertel de lucht in ging dus.
Wat wel klopt is dat KPN's GSM-netwerk in 1994 live ging. Libertel een jaar later in 1995.
Telfort, Orange en Ben pas in 1998/1999 geloof ik.
Qua 3G waren KPN en Vodafone ook de eersten: 2004. T-Mobile een jaartje later in 2005. Orange ook in 2005 geloof ik, Telfort heeft alleen een 3G-testnetwerk in Amsterdam gehad maar heeft het nooit afgemaak; was na de KPN-overname ook niet meer nodig.
Grappig om te zien dat er telkens tussenpozen van zo'n 10 jaar zijn
Telfort, Orange en Ben pas in 1998/1999 geloof ik.
Qua 3G waren KPN en Vodafone ook de eersten: 2004. T-Mobile een jaartje later in 2005. Orange ook in 2005 geloof ik, Telfort heeft alleen een 3G-testnetwerk in Amsterdam gehad maar heeft het nooit afgemaak; was na de KPN-overname ook niet meer nodig.
Grappig om te zien dat er telkens tussenpozen van zo'n 10 jaar zijn
[Reactie gewijzigd door Sorcerer8472 op dinsdag 7 februari 2012 18:34]
Nog een leuk weetje in deze categorie: in 1992 kwam Kermit op de markt, met lokale ondersteuning op publieke plaatsen en bijvoorbeeld parkeerplaatsen langs snelwegen. Had je een pieper mee, en kon je terugbellen als je bij zo'n Kermit paal stond.
Was ook een ontwikkeling van KPN. Zo zie je maar weer, die hebben een hoop geld weggegooid aan nutteloze ontwikkelingen. Dit was het pre-GSM tijdperk, maar lijkt wel weer wat op huidige WIFI via hotspots (20 jaar later).
Zie ook http://nl.wikipedia.org/wiki/Greenpoint_(telefoonnetwerk)
Was ook een ontwikkeling van KPN. Zo zie je maar weer, die hebben een hoop geld weggegooid aan nutteloze ontwikkelingen. Dit was het pre-GSM tijdperk, maar lijkt wel weer wat op huidige WIFI via hotspots (20 jaar later).
Zie ook http://nl.wikipedia.org/wiki/Greenpoint_(telefoonnetwerk)
[Reactie gewijzigd door knollemans op dinsdag 7 februari 2012 19:31]
Volgens mij was Hi al in de GSM-only tijd. De dekking was toen al redelijk, in '97 ook in Friesland. Niet te vergelijken met nu maar buiten kon je zowat in heel Nederland bellen met KPN en Libertel.
Friesland heeft als groot voordeel ook dat het plat is en dat netwerksignalen niet worden tegengehouden door obstakels. Alleen de capaciteit is dan de issue; maximumaantal bellers is vrij snel bereikt als er iets aan de hand is.
Friesland heeft als groot voordeel ook dat het plat is en dat netwerksignalen niet worden tegengehouden door obstakels. Alleen de capaciteit is dan de issue; maximumaantal bellers is vrij snel bereikt als er iets aan de hand is.
Nee, ik kan me nog goed herinneren dat Hi begon als analoog-only. Er was destijds ook kritiek op omdat al duidelijk was dat analoog binnen twee jaar afgesloten zou worden en mensen dus een toestel kochten wat niet veel later onbruikbaar was. KPN gebruikte Hi eigenlijk vooral om toch nog wat geld te verdienen met hun analoge netwerk en jongeren goedkoop in aanraking te laten komen met mobiel bellen. Later verschenen er ook Hi GSM abonnement tegen een meerprijs.
Verrek, je hebt gelijk. Moest er wel even voor zoeken want de Hi-wikipagina bevat niet veel info.
http://www.alfredjansenco...vepr/mobielprofieltxt.jpg
(kleine letter-alert)
Ik verwarde het denk ik met de introductie van Hi Prepay een paar jaar later (ging gepaard met een hele billboardcampagne voordat werd onthuld waar het nou precies over ging). Toen werd mobiel bellen nog populairder... Dekking was met KPN vanaf het begin al erg goed trouwens.
http://www.alfredjansenco...vepr/mobielprofieltxt.jpg
(kleine letter-alert)
Ik verwarde het denk ik met de introductie van Hi Prepay een paar jaar later (ging gepaard met een hele billboardcampagne voordat werd onthuld waar het nou precies over ging). Toen werd mobiel bellen nog populairder... Dekking was met KPN vanaf het begin al erg goed trouwens.
Dat wordt toch nog even een satelliet telefoon kopen dus . Eigenlijk kun je die altijd goed gebruiken ook bij andere calamiteiten, helaas is de aanschafprijs wat aan de hoge kant.
. Eigenlijk kun je die altijd goed gebruiken ook bij andere calamiteiten, helaas is de aanschafprijs wat aan de hoge kant.Als iedereen dat gaat doen dan is het snel over ben ik bang Satelliettelefonie is vaak beperkt tot een paar 1000 gelijktijdige gesprekken per satelliet. Populairste huidige netwerk Thuraya heeft 1 satelliet voor heel Europa. Die moet ook niet per ongeluk stuk gaan bijvoorbeeld
Satelliettelefonie is vaak beperkt tot een paar 1000 gelijktijdige gesprekken per satelliet. Populairste huidige netwerk Thuraya heeft 1 satelliet voor heel Europa. Die moet ook niet per ongeluk stuk gaan bijvoorbeeld mede daarom zijn sats zo duur, ze worden ontworpen op <x> jaar fail-proof operatie. Er zijn duizenden dingen die daarvoor ingefactored worden, want je kan niet even naar boven met een monteur.Die moet ook niet per ongeluk stuk gaan bijvoorbeeld
Dat ding kan en mag niet stuk, dan is de eigenaar z'n investering kwijt. (en die is aanzienlijk).
True, kan en mag niet stuk. Maar een keer een extreme zonnestorm en het zou zomaar alsnog kunnen gebeuren. Kleine kans, maar het kan wel. Offtopic verder, maargoed.
Op dit item kan niet meer gereageerd worden.
Populair: Asus Samsung Websites en communities Mobiele telefoons Laptops Sony Games Microsoft Consoles Microsoft Xbox One
© 1998 - 2013 Tweakers.net B.V. Contact Over Tweakers Jouw privacy Algemene voorwaarden Cookies
Tweakers wordt uitgegeven door De Persgroep en wordt gehost door True
