'Franse wet zal tot 1000 afsluitingen per dag leiden'

Alleen is de verdragstekst verandert, en zijn de ´grondwettelijke´ eigenschappen eruit gehaald, zoals de Europese vlag en het Europese volkslied. Sowieso is de term Grondwet al ´overrated´. Tegenwoordig gaat het door het leven als het Verdrag van Lisabon en moet inderdaad nog geratificeerd worden.

Als gespreksonderwerp komt het nog wel eens ter sprake, en mensen roepen vaak niet veel meer dan dat ´Europa zich er maar buiten moet houden´, en dat er dus geen Grondwet moet komen. Echter, sla het verdrag eens open.

In de eerste plaats is het zo dat er veel formaliteiten worden vastgelegd. Welke organen er zijn (art. 9), de doelstellingen (art. 2), de democratische grondslag (art. 8 e.v.). Welk orgaan op welk orgaan controle uitoefent, hoeveel rechters er zijn in het Hof en hoe de samenstelling luidt. Er wordt bepaald wat de positie is van de Eurolanden (hoofdstuk 3 bis) en hoe gezamenlijk op te treden in de gevallen van humanitaire hulp (hoofdstuk 3, artikellen 188j e.v.)

In feite verandert er niets, aangezien dit alles de dagelijkse gang van zaken is, echter nu gecodificeert en aangepast ten aanzien van andere, oudere verdragen. Een up-to-date houden van reeds bestaande verdragen dus. Veel mensen denken dat het Verdrag, Grondwet if you will, drastisch ingrijpt in je grondrechten. Dit is niet het geval. In het geval van Frankrijk en deze three strikes wet zou iemand bijvoorbeeld kunnen roepen dat ex art. 2 het Europese Hof in de zaak als rechter in laatste instantie kunnen oordelen, aangezien een doelstelling is dat het "welzijn bevorderd moet worden", en ze dus moeten ingrijpen. Dit kunnen ze echter al, op de reeds bestaande verdragstekst van bijvoorbeeld het EVRM. Dus ja, de "Grondwet" wordt er enigszins doorgedrukt. DIt is echter geen slechte ontwikkeling.

In het geval van deze Franse wet denk ik dat de democratie haar werk zal gaan doen. Waar het, gelet op de manier waarop het door het parlement heen is gedrukt, heeft gefaald, is het wachten op rechterlijke uitspraken. Goed denkbaar is dat een rechter bepaald dat de wet materiële inhoud mist, of dat als een huisgenoot van een downloader wordt afgesloten als collateral damage dit in strijd is met art.6 lid 2, de onschuldpresumptie oftewel innocent-until-proven-guilty presumptie in het verdrag. Onze eigen bestuurlijke boete is hier óók mee in strijd, denk aan het geval dat A de auto van B leent, en B hiervoor een boete krijgt omdat A te hard heeft gereden. De Hoge Raad heeft echter geoordeelt dat het zulke geringe bedragen betreft, dat het is toegelaten. Goed denkbaar is dat de Franse rechter zal oordelen dat het nu het niet meer om geringe bedragen gaat, maar om zeer ingrijpende afsluitingen, de wettekst in strijd is met dit artikel 6 lid 2. En zelfs als hij dit niet zou doen, zie ik de wet sneuvelen voor het Europese Hof, mede op grond van dit eerder aangehaalde artikel.

Vervolgens is het de vraag hoe deze manier van regeren impact zal hebben op de aankomende verkiezingen, en de algehele publieke opinie over downloaden. Nu het downloaden ontzettend wordt gecriminaliseerd door de politiek, is het goed mogelijk dat het juist onder de bevolking veel sympathie zal oproepen voor mensen die slachtoffer zijn geworden van deze wetgeving. Bij de volgende verkiezingen zullen er dan ook waarschijnlijk partijen opstaan die het afschaffen van deze wet als speerpunt aannemen.

Ik denk dat tussen nu en een jaar deze wet geschiedenis is, en dat is gunstig voor ons, met name als het door het Europese hof onverbindend wordt verklaard. Dan heeft de uitspraak namelijk directe werking in de gehele Unie, dus ook in Nederland en kan hier dergelijke wetgeving in elk geval niet bereikt worden. Vooralsnog denk ik dus dat er, hoewel de totstandkoming van de wet ronduit vervelend is, nog een zeer reële kans is dat deze wet geen lang leven geschonken zal zijn.