Inleiding: de eerste betaalbare tv's met superquantumdots
TCL 65C7L
TCL 75C8L
Samengevat
De TCL C7L is een zeer heldere sqd-miniled-tv met indrukwekkend contrast. De tv geeft hdr-beelden met behoorlijke impact weer, maar laat highlights niet zo knallen als de TCL C8L. Door zijn hoge helderheid is de C7L interessant voor wie veel overdag kijkt. Bij veel omgevingslicht kunnen reflecties het kijkplezier helaas wat bederven, terwijl in een donkere ruimte blooming zichtbaar is. Ook heeft de tv een wat oudere soc, waardoor hij minder rap reageert op je commando's. Bij een lagere prijs kan dit toch een interessante tv zijn voor overdagkijkers die een nette hdr-weergave en goede gameprestaties willen.
De TCL C8L is een zeer heldere sqd-miniled-tv met indrukwekkend contrast en knap geluid. De tv imponeert met zijn hdr-weergave, doordat hij highlights feller kan weergeven dan menig duurder toestel. Door zijn hoge helderheid is de C8L interessant voor wie veel overdag kijkt. Bij veel omgevingslicht kunnen reflecties het kijkplezier helaas wat bederven, terwijl in een donkere ruimte blooming zichtbaar is. Toch zijn de prestaties van de C8L topmodelwaardig. De tv is bovendien veel goedkoper dan de nieuwste oledtopmodellen van LG en Samsung. Voor 's avonds blijven die tv's de betere keuzes door hun betere ontspiegeling en de afwezigheid van blooming.
Tot ruim een jaar geleden was het allemaal zo eenvoudig. Keek je alleen overdag tv of had je 's avonds alle lampen in de woonkamer aan, dan had je een miniled-tv nodig. Punt. Oleds waren simpelweg niet helder genoeg. Met al dat omgevingslicht had je veel meer aan de hogere fullscreenhelderheid van een goede miniledtelevisie. Maar sinds vorig jaar zijn de beste oled-tv's ook al helder zat voor overdag. Het kan verkeren.
Toch is er nog steeds een goede reden om als 'verlichte' kijker te kiezen voor miniled: geld. Een miniledmiddenklasser of -semitopmodel haal je al snel voor veel minder in huis dan een echt heldere oledtelevisie. Dat merk je extra goed als je voor een groter formaat gaat. In 65" is de TCL C8K-quantumdotminiled-tv uit 2025 bijvoorbeeld 645 euro goedkoper dan de LG OLED G5; op 75" is het verschil 899 euro. Nog een maatje groter is de TCL bijna 1500 euro goedkoper.
De C8K van vorig jaar combineerde een scherpe prijs met hoge piekhelderheden en goede allround prestaties. Daaronder zat de C7K: die was nog een smak goedkoper en een stuk minder helder. Ook was dat het goedkoopste 2025-model dat nog een beetje imponerende hdr-prestaties leverde. Dat maakte de C7K een veelgeziene aanrader in onze Televisie Best Buy Guide.
TCL 65C7L
Superquantumdots zonder superhoge prijs
Dit jaar zitten de C7 en C8 ook weer in TCL's aanbod, maar nu hebben ze een L achter de naam. Net als de onlangs gereviewde TCL X11L hebben ze TCL's nieuwe superquantumdottechnologie (sqd). Daarbij worden de quantum dots (nanokristallen) nauwkeuriger geproduceerd. Dat levert in theorie nauwkeurigere en verzadigdere kleuren op, plus een groter kleurbereik.
Hoewel we onder de indruk waren van de superheldere beelden van die X11L, is dit topmodel nog wat te duur. Het toestel is zelfs prijziger dan de beste oledtelevisies van het moment. Die oleds – zoals de LG G6 en Samsung S99H – zijn beter ontspiegeld én hebben geen last van blooming. Daarom vinden we dat ze ondanks hun lagere helderheid allround beter presteren.
De TCL C7L en TCL C8L zijn gelukkig een stuk aantrekkelijker geprijsd. Zo kost de C8L in 65" nog niet de helft van een even grote G6. Op dit moment zijn de tv's nog wel duurder dan hun voorgangers. Maar bij de C8K en C7K hebben we ook gezien dat de prijzen snel en fors kunnen zakken.
De beste van de twee is het goedkoopst
Bij de voorgangers zagen we ook al een woud van verschillende productnamen voor één en dezelfde tv, afhankelijk van waar je 'm koopt. Dat maakt het lastiger om prijzen te vergelijken. In de Pricewatch hebben we de tv's aan elkaar gekoppeld om de vergelijking te makkelijker te maken voor je. Dat scheelt: de TCL 65C8K van vorig jaar is op dit moment bijvoorbeeld 248 euro goedkoper dan de identieke TCL 65C89K van 1247 euro.
TCL 75C8L
De TCL C7L is er in 55", 65", 75", 85" en 98" en bestaat ook onder de naam C79L. De prijzen variëren van 1099 euro (55") tot 3499 euro (98"). Wij ontvingen voor deze review het 65"-model ter waarde van 1399 euro.
De C8L en C89L zijn ook beschikbaar in de genoemde maten. Deze tv staat een treetje hoger op de productladder, maar is bij de meeste schermdiagonalen iets goedkoper dan de C7L. De 55"-versie is er al voor 979 euro, terwijl de TCL 98C89L voor net geen 3000 euro te koop is. Ik verwacht dat de prijs van de C7L spoedig onder die van de C8L zal duiken, maar voorlopig lijkt de C8L dus de betere deal. Van die tv ontvingen we de 75"-versie (2299 euro) voor deze review.
De C7L en C8L gebruiken hetzelfde Google TV-smartsysteem als de X11L. In onze test van de X11L stonden we bovendien al uitgebreid stil bij de techniek achter sqd-miniled, dus ook daarvoor kun je het best dat verhaal nog eens lezen. In deze review kijken we naar de beeld- en geluidsprestaties van beide modellen, maar vooral ook naar de verschillen tussen de twee.
Uiterlijk: de keuze tussen 'fraai' en 'premium'
Die verschillen laten zich al zien voordat je de stekker in het stopcontact steekt. Beide tv's zijn fraai afgewerkt, daar niet van. Maar de C8L straalt net wat meer luxe uit. Zo is de onderlijst 4mm dunner; het TCL-logo is daarom verhuisd naar de kleine kin onder die lijst. Bij de C7L is het logo nog wel in de lijst zelf te zien.
Ook valt op dat de lijst en voet van de C8L een iets lichtere grijstint hebben. Wel is de C8L wat dikker: 52 in plaats van 36 millimeter. Dat zou weleens te maken kunnen hebben met de speakersystemen van de tv's. De C8L beschikt wel over hoogtedrivers in de bovenste rand en de C7L niet. Op de audioprestaties kom ik later terug.
TCL 65C7L
TCL 75C8L
Zet je de tv's aan, dan valt nog een detail op: de beeldloze rand. Vrijwel elke moderne, platte tv heeft een slanke lijst rond het scherm, met daarbinnen nog een randje dat zwart blijft als je het toestel inschakelt. Deze rand is op elke tv zo'n halve centimeter dik, behalve aan de onderzijde, waar vaak een hogere onderlijst zit.
Sinds vorig jaar heeft TCL die beeldloze rand verwijderd van zijn premiummodellen, te beginnen bij de C8K. Dat foefje zagen we dit jaar weer terug bij de X11L en nu dus ook bij de C8L. Zoals je op de foto's kunt zien, bestaat de voorkant nu echt alleen uit een beetje lijst en veel beeld. Dat ziet er erg luxe uit, zeker naast de C7L die nog wel beeldloze randjes heeft.
De TCL C7L (links) heeft een beeldloze rand binnen de lijst, de C8L niet.
(In) de doos
De TCL 65C7L en TCL 75C8L worden elk geleverd in een ongebleekte kartonnen doos. Het scherm is verpakt in een schuimzak met daaromheen hardschuim van polystyreen (piepschuim) dat niet biologisch afbreekbaar is.
De verpakking bevat naast het scherm en de voet van de tv een afstandsbediening, een netsnoer en een handleiding. De volledige handleidingen van de C7L en C8L staan ook online.
Knopverlichting óf nummertoetsen
De afstandsbedieningen vertellen hetzelfde verhaal: die van de C7L werkt prima en ziet er netjes uit, maar die van de C8L is een stukje luxer. De C8L heeft dezelfde zilverkleurige afstandsbediening als de X11L. De belangrijkste wapenfeiten zijn de automatische knopverlichting aan de voorzijde en de speciale knoppen voor schermhelderheid en beeldmodus aan de rechterzijkant.
De zwarte bediening van de C7L oogt en voelt minder luxe, maar heeft gelukkig geen last van sponzige knoppen. Wel heeft deze zapstok als extraatje fysieke nummer- en kleurcodeknoppen. Bij de C8L moet je eerst op de 123-knop drukken en vervolgens nummers of kleuren op het scherm selecteren. De C8L-bediening heeft dan weer een programmeerbare knop. Daaronder kun je bijvoorbeeld je favoriete app instellen. Beide afstandsbedieningen werken op twee AAA-batterijen.
De afstandsbediening van de C7L oogt en voelt minder luxe, maar heeft wel nummerknoppen.
De afstandsbediening heeft geen nummerknoppen, maar wel knopverlichting.
Paneel, kijkhoeken en local dimming: baas boven baas
De C7L en C8L gebruiken dezelfde 'supernanokristallen' om het blauwe licht uit de minileds om te zetten in puurder rood en groen licht. De drie kleuren licht gaan vervolgens door een lcd-paneel dat de kleuren mengt tot wat je uiteindelijk te zien krijgt. De C8L gebruikt daarvoor hetzelfde WHVA 2.0 Ultra-paneel als de X11L, maar de C7L heeft een eenvoudiger HVA 2.0 Pro-paneel.
In beide gevallen draait het in de basis om een VA-paneel. Deze panelen hebben als positieve eigenschap dat ze relatief contrastrijk beeld leveren, maar daar staan beperkte kijkhoeken tegenover. Hoe verder je van het midden af gaat zitten, hoe minder verzadiging en contrast je ziet.
De 'W' in de naam van het C8L-paneel duidt op een bredere kijkhoek. Dat blijkt ook in de praktijk. De C8L presteert onder een forse hoek hetzelfde als de X11L: je ziet dat het beeld contrast verliest, maar de kleuren leveren niet zoveel verzadiging in. Bij de C7L zien we het beeld onder een hoek nog wat donkerder worden. In vergelijking met de C8L valt vooral het saturatieverlies op. De nadelen van kijken onder een hoek zijn op de C7L wat uitvergroot. De twee bovenste foto's zijn van de C7L, de onderste van de C8L.
Dat geldt ook voor blooming. Op de C7L vallen lichte halo's rond felle elementen tegen een donkere achtergrond nóg sneller op als je niet recht voor het scherm zit dan op de C8L. Maar net als de X11L weet de C8L blooming onder een scherpe kijkhoek niet helemaal te onderdrukken.
Kleinere halo's op C8L, maar schermen spiegelen evenveel
Hoeveel die blooming stoort, hangt af van dezelfde factoren als bij de X11L. Kijk je overdag met de gordijnen open, dan zie je er niet zo veel van. Als je in het donker kijkt, is het een ander verhaal. Verder hebben de helderheidsboostoptie 'Maximale helderheid' en de localdimmingstand veel invloed op hoe zichtbaar blooming is. Hoe hoger je die twee instelt, hoe groter de kans dat je je aan halo's zult storen.
Zit je recht voor de tv en heb je hem niet té fel afgesteld, dan stoort blooming minder. De C8L laat toch al iets kleinere halo's zien dan de C7L. Dat schrijf ik vooral toe aan het veel fijnmazigere localdimmingsysteem van de C8L. Bij elke beelddiagonaal heeft die tv veel meer dimbare zones dan de C7L, zoals je in onderstaande tabel ziet. Maar de C7L en C8L hebben ieder ook meer zones dan hun voorgangers.
Aantal zones per schermmaat
C7K
C7L
C8K
C8L
55"
720
800
--
1008
65"
1008
1152
1680
2040
75"
1248
1352
2176
2584
85"
1568
1624
2880
3200
98"
2048
2176
3480
4032
Hierdoor onderdrukt de C8L blooming beter en verwacht ik ook hogere piekhelderheden te meten. De tv's verschillen daarentegen nauwelijks in hoe ze omgaan met reflecties. Beide modellen gebruiken dezelfde antireflectieve film als de X11L.
Daardoor ogen reflecties minder scherp en wat donkerder dan zonder zo'n film, maar de topmodellen van andere fabrikanten zijn beter ontspiegeld. Spiegelingen storen vooral als je kijkt in een lichte ruimte en er veel zwart in beeld is. Donkere delen van het beeld kunnen dan door de spiegelingen wat onduidelijk ogen.
Beeldmetingen hdr en sdr: van helder zat tot superfel
Ik had vooraf hooggespannen verwachtingen van de hdr-prestaties van de C8L. Voorganger C8K bereikte al torenhoge piekhelderheden van boven de 3000cd/m². En ik heb twee maandjes geleden alvast de 85"-versie van de C8L kunnen doormeten in Warschau. Die tv ging toen ook al ruimschoots over de 3000 nits heen.
De 75"-versie die wij van TCL hebben geleend voor deze test stelt niet teleur. De tv tikt bij een 5-procentswitvenster (een wit vlak ter grootte van 5 procent van het volledige scherm) bijna de 4000cd/m² aan. Dat is de op twee na hoogste waarde die we ooit hebben gemeten. Bovendien zijn de tv's die nóg feller kunnen – de Sony Bravia 9 II en TCL X11L – op dit formaat duizenden euro's duurder.
De fullscreenhelderheid blijft ondertussen steken op ruim 600 nits. Dat is meer dan zat voor fraai, contrastrijk beeld in helder verlichte omgevingen. De C7L haalt in onze meting een nog iets hogere fullscreenhelderheid. Alleen laat die tv hdr-highlights minder knallen; bij een 5-procentswitvenster houdt de C7L het op zo'n 1656cd/m².
Onze beeldmetingen deden we met Portrait Displays' Calman Color Calibration-software in combinatie met onze SpectraCal C6-colorimeter, Jeti-spectrofotometer en een VideoForge Pro-signaalgenerator. We maten beide televisies in de Filmmaker-modus, met local dimming én Maximale helderheid ingesteld op hoog.
Ruim 30 procent hogere pieken
Max. helderheid hdr full screen
Max. helderheid hdr 5% window
Gem. grijsafwijking zonder luminantie
Gem. gedetailleerde-kleurafwijking zonder luminantie
Dat de C8L highlights tot 2,5 keer zo fel kan weergeven als de C7L, is niet verrassend. Het duurdere model heeft veel meer dimmingzones. Ten opzichte van hun respectievelijke voorgangers boeken beide tv's bij hdr-highlights een helderheidswinst van ruim 30 procent. De C8L is ongeveer 50 procent helderder dan de nieuwe oledtopmodellen, terwijl de prestaties van de C7L eerder vergelijkbaar zijn met die van oledmiddenklassers als de LG C6 en Samsung S90H.
Deze helderheidsscores illustreren dat hdr-content al behoorlijk indrukwekkend oogt op de C7L. De meeste hdr-content is gemasterd op een piek van duizend nits en dat kan deze tv prima weergeven. Sommige content is nog feller gemasterd, tot 4000cd/m². Dergelijk materiaal ziet er op de C8L echt indrukwekkend uit, terwijl de C7L dan een beetje achterblijft. Wel kan de C7L de highlights van dergelijke content een stuk feller tonen dan zijn voorganger.
De Filmmaker-modus is standaard iets te koel afgesteld, waardoor grijstinten een beetje naar blauw neigen. Daarbij geeft de C8L het meeste beeld met de juiste helderheid weer, al ogen donkere en heel lichte tinten een tikkeltje te donker. Zonder correctie – de tonemappingfunctie kan deze uitschieters goed verhelpen – dreigt de tv daardoor wat schaduwdetail in te leveren.
De C7L heeft juist de neiging om hdr-content iets helderder te tonen dan bedoeld. Dat kun je gelukkig eenvoudig oplossen door Maximale helderheid op laag te zetten.
Beide tv's scoren goed met hun weergave van kleuren en grijstinten, maar de afwijkingen zijn niet klein genoeg voor een perfecte score. Met hun superquantumdots hebben de tv's een indrukwekkend kleurbereik. De grote Rec.2020-kleurruimte dekken ze voor 87 procent af; dat is iets minder dan de nieuwste rgb-miniledtelevisies, maar een flinke sprong vooruit ten opzichte van hun voorgangers.
In de sdr-stand blijkt de Filmmaker-modus redelijk nauwkeurig afgesteld. De weergave van grijstinten en kleuren is in deze modus nog net goed te noemen. De bijna perfecte scores van de C7K en C8K blijven helaas buiten bereik. De kleurtemperatuur is standaard iets te koel op de C7L en iets te warm op de C8L. Dat betekent dat grijstinten op het goedkopere model iets naar blauw neigen en op de C8L naar rood.
In ruil voor die 'slechts' goede scores leveren beide tv's wel veel helderheid bij sdr-content. Op de Sony Bravia 9 II na zijn de C8L en C7L de helderste sdr-tv's die we ooit hebben getest. Dat maakt deze toestellen uitstekende keuzes voor zonovergoten woonkamers.
Uitgebreide hdr-metingen
Max. helderheid hdr full screen
Max. helderheid hdr 5% window
Gem. grijsafwijking zonder luminantie
Gem. gedetailleerde-kleurafwijking zonder luminantie
Bij televisies meten we de grijstinten en kleuren van sdr- en hdr-signalen om de kleurtemperatuur, de grijs- en kleurfouten, de helderheid en het contrast te bepalen.
Voor onze sdr- en hdr-metingen testen we vooraf welke beeldpreset het nauwkeurigste grijsverloop oplevert . Die gebruiken we voor de rest van onze tests. Bij de TCL C7L en C8L is dat de Filmmaker-modus. Daarbij zetten we bij deze tv's de kleurtemperatuur op 'Warm 4'.
We geven alle televisies een eerlijke kans door alle (AI-)beeldoptimalisaties uit te schakelen, omdat deze de meetresultaten alleen maar verstoren. Opties zoals Dynamic Contrast en Live Colour leveren een intensere kleurbeleving op, maar ook verzadigingsfouten.
We meten de kleurechtheid in ΔE2000 en ΔE ITP. ΔE2000 is de norm die al decennialang wordt gebruikt om een indicatie te geven van de beeldprestaties. ΔE geeft aan in hoeverre de gemeten waarde afwijkt van de verwachte waarde. Voor ΔE2000 geldt als vuistregel dat waarden lager dan 3 zeer goed zijn en lager dan 1 perfect. Voor ΔE ITP ligt dat ongeveer een factor drie hoger: lager dan 9 is zeer goed en lager dan 3 is perfect.
ΔE2000 heeft echter beperkingen bij hdr, waardoor tv's vaak onrealistisch lage (dus goede) scores behalen, terwijl de beeldfouten wel goed zichtbaar zijn. ΔE ITP lost dit op en weegt de kleurafwijking ook anders, waardoor kleuren die we snel herkennen als goed of fout, zoals huidtinten en planten, meer invloed hebben op de score dan bijvoorbeeld neonkleuren. De resultaten van ΔE2000 en ΔE ITP zijn hierdoor niet onderling vergelijkbaar.
Beeldverwerking, smart-tv en gamefuncties: oude versus nieuwe soc
De C8L heeft een Pentonic 800-soc en TSR AiPQ-beeldverwerkingsengine, net als de X11L. Daarmee behaalt deze tv dezelfde nette prestaties. De C7L gebruikt dezelfde engine, maar heeft nog de oudere Pentonic 700-soc van de C7K. Dat levert net even andere resultaten op.
De C7L laat wat sneller strookvorming zien in kleurverlopen en heeft iets minder effectieve ruisreductie bij content van lage kwaliteit. Bewegingsinterpolatie levert iets meer beeldfouten op. De verschillen zijn niet gigantisch, maar ze zijn er wel. Toch levert de tv niet in op functionaliteit. Ook op de C7L vind je bijvoorbeeld een sportmodus, net als op de C8L en X11L.
Als je Bewegingsduidelijkheid agressief afstelt, levert dat op de C7L meer beeldfouten op.
Beide tv's spelen alle gangbare hdr-formaten af, inclusief Dolby Vision en HDR10+. TCL liet eerder weten dat deze toestellen tegen het einde van dit jaar ook een update krijgen naar de nieuwe Dolby Vision 2-standaard (DV2). De C8L krijgt ondersteuning voor de luxere variant, DV2 Max. De C7L is met zijn Pentonic 700-chip veroordeeld tot de basisversie van DV2.
Die oudere soc doet zich ook gelden tijdens het gebruik van de smart-tv-functies. De mogelijkheden van Google TV 14 beschreven we eerder in onze review van de X11L. Het zeer uitgebreide smartplatform is al niet het snelste, maar op de C7L duurt het vaak nog een seconde of twee langer voordat apps zijn opgestart of een menu in beeld verschijnt.
Twee versus vier snelle HDMI-poorten
De Pentonic 700 van de C7L ondersteunt maar twee snelle HDMI 2.1-poorten met 144Hz-vrr-ondersteuning. Helaas is een van die twee poorten ook aangewezen als e-arc-verbinding. Sluit je een soundbar of av-receiver aan via HDMI, dan houd je dus nog maar één snelle poort over voor je pc, PS5 of XBOX Series X.
Met zijn nieuwere Pentonic 800 heeft de C8L wél vier HDMI 2.1-poorten met 144Hz-ondersteuning. Afgezien van het aantal HDMI-aansluitingen bieden beide tv's dezelfde gamefuncties als de X11L. Ook de C7L en C8L kunnen pc-games met 288 frames per seconde weergeven als je de resolutie verlaagt naar 1080p. TCL's gamebarmenu is hetzelfde als op de X11L.
Beide toestellen ondersteunen ook Dolby Vision-gaming op 4k-120Hz. Op de C8L ziet deze modus er prima uit. De C7L geeft het Dolby Vision Game-beeld van onze XBOX Series X standaard wat te helder en met iets te weinig contrast weer. Gelukkig kun je dit eenvoudig herstellen, bijvoorbeeld door het zwartniveau in de helderheidsinstellingen een stap of vier te verlagen.
Geen last van een hoge inputlag
De inputlag is uitstekend voor snelle actiegames en onlineshooters. Wij meten de inputlag met een Leo Bodnar-inputlagtester die closed loop de vertraging meet waarmee televisies HDMI-signalen weergeven. We doen dat in 2160p60-, 1080p60- en 1080p120-beeldmodi.
Bij 60Hz-signalen meten we rond de 10ms, bij 120Hz zo'n 5ms. Dat zijn prima scores. De motion handling is niet helemaal op het niveau van moderne oledtelevisies, maar voor miniledbegrippen best goed. Snel bewegende beelden kunnen wel wat ghosting opleveren, vooral rond donkere of juist felle details.
Wil je een tv met goed ingebouwd geluid, dan is de C8L geen verkeerde keuze. De tv mist de geïntegreerde soundbar van de X11L, maar biedt een vergelijkbare geluidskwaliteit. Ook de C8L heeft twee stereodrivers en evenveel hoogtespeakers, aangevuld met twee woofers aan de achterkant. Stemgeluid klinkt net iets minder gedetailleerd dan op de X11L, maar de vrij warme en ruimtelijke sound met – voor een tv – goede bassen doet er niet voor onder.
Bang & Olufsen heeft weer de afstemming verzorgd, zowel voor de C7L als de C8L. Bij beide tv's prijkt die merknaam in de rechteronderhoek van de lijst. Ook vind je weer twee verschillende equalizers op de tv's: de standaard Google-equalizer en een eenvoudige Bang & Olufsen-variant. Zowel de C7L als de C8L ondersteunen audio-indelingen van Dolby én DTS, waaronder Dolby Atmos en DTS:X. Het gaat dan wel alleen om de varianten met compressieverlies.
De C7L mist hoogtedrivers en klinkt daardoor een stukje minder ruimtelijk. Hoewel ook deze tv twee woofers achterop heeft, is het geluid niet zo warm als bij de C8L en X11L. Toch is de klank meer dan goed genoeg om even een aflevering van een serie of een journaal te kijken. Voor een flinke film- of gamesessie is een losse soundbar of av-receiver met aparte speakers aan te raden.
De TCL C7L en C8L hebben allebei twee woofers achterop. Hier die van de C7L.
Energiegebruik: vergelijkbaar met vorig jaar
De C7L en C8L lijken met hun energiegebruik niet zoveel kwistiger dan hun voorgangers. In de overdagsimulatie (10-minutentest 250cd/m²) gebruiken beide iets meer, maar in onze avondsimulatie is de C7L juist iets zuiniger dan de C7K. De geteste C8L gebruikt in beide scenario's meer dan de C8K, maar van die laatste maten we een kleiner 65"-model.
Het is niet verrassend dat beide modellen een stukje zuiniger zijn dan de superheldere X11L. Het verschil met de C8L bedraagt in onze overdagsimulatie iets meer dan 8 watt. Zou je elke dag vier uur tv kijken bij daglicht, dan scheelt dat op jaarbasis zo'n 3 euro. Het verschil tussen de C7L en X11L is een stukje groter: ruim 11 euro op jaarbasis. Daarbij gaan we uit van een gemiddelde stroomprijs van 0,26 euro per kilowattuur.
We meten het energiegebruik van televisies in de Filmmaker-modus of in een vergelijkbare beeldmodus met een nauwkeurige kleurbalans. Dit doen we van oudsher door een schaakbordpatroon met een helderheid van 120 en 250cd/m² te tonen, om zo tv-gebruik 's avonds en overdag na te bootsen.
Tegenwoordig testen we ook dynamisch, waarbij we het gemiddelde gebruik meten terwijl we een tien minuten durende referentievideo afspelen. Dit is dezelfde video die de EU ook gebruikt om energielabels vast te stellen. Ook dit doen we weer op de twee genoemde helderheidsniveaus. Deze '10-minutentest' geeft een goede indruk van het energiegebruik in de praktijk.
Conclusie: C8L is een goede deal, C7L nog iets te duur
De TCL C7L en TCL C8L zijn lekker heldere sqd-miniledtelevisies en daarmee uitstekend geschikt voor tv-kijken overdag. De C8L geeft ook hdr-highlights superfel weer, waardoor die echt van het scherm spatten. De C7L toont eveneens mooie hdr-beelden, maar blijft met zijn highlights steken op hetzelfde niveau als oledmiddenklassers. Beide zijn ruim 30 procent helderder dan hun voorgangers en spelen alle gangbare hdr-formaten af.
In een lichte kijkomgeving oogt het beeld lekker contrastrijk op deze tv's, die bovendien redelijke (C7L) tot goede (C8L) speakers aan boord hebben. Het zijn prima game-tv's, hoewel gamebeelden met veel snelle bewegingen nog wat beter tot hun recht komen op oled-tv's. Bij de C8L krijg je vier snelle HDMI-poorten. De C7L houdt het bij twee snelle en twee tragere.
TCL 65C7L
De tv's hebben ook hun zwakke punten. De schermen zijn niet zo goed ontspiegeld als de topmodellen van andere merken. Daardoor kunnen lichtbronnen storende reflecties opleveren, zeker bij donkere beelden. Ook laten deze tv's in een donkere woonkamer duidelijk minder diepe zwartwaarden zien dan oledtelevisies. In het donker en onder een hoek zijn ook bloomingwolken duidelijker te zien. Die halo's ogen op de C7L wat groter dan op de C8L, doordat de C7L minder dimmingzones heeft.
Twee modellen voor overdagkijkers
De C8L haalt niet de piekhelderheden van de X11L, TCL's topmodel voor dit jaar. Maar de tv oogt bijna net zo luxe en presteert op andere vlakken gelijk of vergelijkbaar. Toch is de C8L in 75" ruim de helft goedkoper: 2299 euro in plaats van 4999 euro. De kleinste maat haal je al voor minder dan 1000 euro. Met zijn geweldige hdr-prestaties, goede geluid, prima gamefuncties en scherpe prijs verdient dit model een Excellent Award.
In vergelijking met zijn voorganger, de C8K, is de C8L op dit moment nog wel wat duurder. Op 65" is het prijsverschil zo'n 400 euro. Daar staat tegenover dat de nieuwe tv nog een smak helderder is, meer rappe HDMI-poorten heeft en profiteert van een snellere soc. Bovendien krijgt de C8L eind dit jaar wél een update naar Dolby Vision 2 Max en de C8K niet. Kijk je veel overdag en wil je een tv met echt indrukwekkende hdr-prestaties, dan is de C8L een solide, toekomstbestendige keuze.
TCL 75C8L
De C7L is ook een tv voor wie veel overdag kijkt. Ben je op zoek naar een betaalbare tv die 'gewoon' goede hdr-prestaties levert, dan is dit een interessant toestel. Althans, dat zou het moeten zijn. Op dit moment is deze tv duurder dan de luxere, betere en iets sneller reagerende C8L. Daarmee is het voorlopig geen aanrader. Toch is het een tv om in de gaten te houden, want ik verwacht dat dit model de komende maanden flink in prijs zal zakken. Met de huidige straatprijzen is een Value Award helaas niet op zijn plaats.
Reviews op Tweakers zijn onafhankelijk. Meestal krijgen wij producten in bruikleen van fabrikanten of winkels. Als dat niet kan, kopen we ze zelf. Fabrikanten hebben vooraf geen inzicht in onze reviews en geen invloed op de inhoud en ons oordeel.
Als privacy je lief is vul dan vooral de dns servers van AdGuard in bij je netwerksettings als je nog geen andere adblocking diensten gebruikt. Wat veel smart tv’s aan kijkgedrag lekken is niet normaal meer, ook wanneer je alleen maar gebruik maakt van HDMI ingangen gaat het via Automatic Content Recognition, doe deze laatst genoemde maar eens zoeken op het web.
Adguard dns servers;
IPv4
94.140.14.14
94.140.15.15
IPv6
2a10:50c0::ad1:ff
2a10:50c0::ad2:ff
(Of je hangt een tv helemaal niet aan internet natuurlijk)
Ik ben toch heel benieuwd hoe je tv kijkt zonder internet? Als je nog coax kijkt (bestaat dat nog?) zal je ook geen interesse hebben in een miniled tv...
Je hoeft je TV niet aan te sluiten op om toch content te kunnen ontsluiten vanaf andere bronnen zoals het internet. Dan heb je veel meer controle over wat je wel of niet binnekrijgt. Maar ondertussen is het de vraag in hoeverre al die content nog interessant is.
Is ook een goed plan, maar op de tv gebruik ik Kodi en Sony Pictures Core, die diensten moeten dus wel internet hebben. Maar met een dns gebaseerde adblocker filter je het meeste kwaad er wel uit.
De twee genoemde kunnen helaas niet op een Apple TV geïnstalleerd worden.
Ja dit is inmiddels bij vrijwel elk Google TV-toestel (ook duurdere merken) een terugkerend punt van ergernis dat eigenlijk standaard als minpunt genoemd zou mogen worden.
Of je activeert de 'apps only' functie. Dan heb je in je apps overzicht sowieso geen reclame meer en dat is het scherm dat je eigenlijk alleen maar gebruikt
Nee, zolang je als gebruiker kunt kiezen voor de kalere appmodus, waarbij je wel je apps en onlinefuncties kunt gebruiken maar geen eindeloze rijen aanbevelingen ziet, vind ik dat geen expliciet minpunt waard. We benoemen het natuurlijk wel, in dit geval in de eerdere review waarnaar we linken in de passage over smart-tv.
Wanneer je als gebruiker niet aan echte reclame ontkomt bij gebruik van smart-tv, zoals bij de goedkopere Hisense-tv's, dan wordt het een ander verhaal.
Mijn C7K ziet er vanaf dag 1 al uit zoals de variant met reclame, met privinity launcher werk ik daar half omheen maar de toegankelijkheidsoptie om daar echt het standaard startscherm van te maken wordt regelmatig gereset...
[Reactie gewijzigd door Mathi159 op 13 augustus 2026 16:19]
Jazeker. En dan heb je daar tegenwoordig inderdaad een banner bovenin die wisselt tussen drie tot vijf stuks aanbevolen content, maar daar ben ik nog geen random reclame tegengekomen die niet met streaming te maken heeft. De haast eindeloze rijen met recommendations onder je apprij blijft nog steeds weg.
Wat maakt deze tv’s nou zo ‘voor de massa’? Ze beginnen bij 1100 euro voor de meest goedkope uitvoering. Dan zit je al aan de bovenkant van de markt, in jullie laatste best buy guides voor televisies zou deze in de hoogste klasse vallen: Best Buy Guide: Beste allround tv's. Kijk je op een site als Coolblue naar de top 10 best verkochte tv’s, dan komt er geen enkele boven de 600 euro uit.
Er is zeker ook beter te krijgen, maar zeggen dat tv’s in deze prijsklasse ‘voor de massa’ zijn mag wel wat onderbouwing krijgen.
Ze beginnen nú bij 999 euro (55C89L), maar dat blijft niet zo. Die C89L staat sinds vandaag ook in de BBG die je noemt en valt met zijn prijs net in de middelste prijscategorie.
De C7L is nu nog te duur, maar zijn voorganger werd heel snel heel veel goedkoper en zit momenteel (55") onder de 650 euro. We hebben niet de garantie dat dat met de C7L over een half jaartje ook zal gebeuren, maar gezien het huidige prijspeil van de C8L lijkt me dat niet onwaarschijnlijk. En met dat soort prijzen komt de massa echt wel binnen bereik.
Ik heb eind juni de 55MSQLED85L bij Apollo voor 719 euro gekocht, die is daar nu ook naar 1099 gestegen. Alles wees erop dat het een C7L variant was. De firmware geeft ook aan dat het een C7L is. Dit model heeft trouwens de zilveren AB zonder cijfers en met verlichting.
Ik begrijp het pluspunt helderheid overdag nooit zo goed. Zijn er dan echt tv's die bij daglicht slecht te bekijken zijn? De gemiddelde huiskamer is toch geen open glazen serre oid? Of je neemt je tv mee de tuin in of je hebt hem volledig ongunstig gepositioneerd tov van je ramen en de zonstand.
Ik heb de laatste twintig jaar altijd in ruimtes met hoge plafonds 3/3.5m gewoond met grote raampartijen en met diverse merken (samsung/Sony/LG) nooit daglicht problemen gehad. Vrijwel altijd tv's van +/- 7-800eu met hdr, dus zeker niet de duurste modellen.
Toegegeven, een enkele aflevering van House of the Dragon was soms lastig te kijken maar daar was volgens mij wel universele consensus over op diverse fora.
Goede weergave en een basishelderheid bij daglicht zouden standaard moeten zijn lijkt me.
Bij ons is het zo dat we vooral in de ochtend veel lichtinval in de woonkamer hebben. De TV zelf niet maar juist de plek waar je als kijker zit wordt dan goed beschenen door zonlicht. Dan kijk je echt alleen naar je eigen spiegelbeeld en zie je absoluut niets meer wat er op het scherm afgespeeld wordt. En dat is een standaard LCD tv die ikzelf in het avond donker zelfs aan de felle kant vind.
Als je altijd lcd's had met goede HDR. Dan is dat in de meeste gevallen prima bij daglicht. Bij OLED speelt dit probleem veel meer. Wat toch wel standaard aan het worden was.
Voor HDR kan het voor overdag bijna niet helder genoeg. Bij SDR content is het beeld nog wel zichtbaar. Maar bij HDR content valt het HDR effect minder op, het beeld is te donker of je verliest donkere details.
[Reactie gewijzigd door Bliksem B op 11 augustus 2026 07:30]
Jazeker. Bij ons staat de zon van 13.00 tot zonsondergang op de woonkamer en tot hij onder is, kijken wij TV met de verduisterende gordijnen grotendeels dicht omdat er anders weinig van te maken is in de zomer. Dan hebben we het over een midrange Philips van ~7 jaar oud. Onze flat is van de jaren 60 waarin zoninval heilig was. Dit betekent dat we in de winter bij goede zon amper stoken, maar in de zomer is het verduisteren geblazen
Zoals @SirLenncelot hieronder ook zegt: het is TV kijken of kijken naar 2 mensen op de bank die TV zitten te kijken
[Reactie gewijzigd door Krentenbol op 9 augustus 2026 09:25]
Ik snap dat ook niet, we kijken al vanaf de jaren 60 tv eerst met beeldbuizen, later met lcd platte tv's en was het nog te licht tijdens het 8u journaal deden we het gordijn een stukje dicht. HDR of miniled heb ik nog nooit gehad en dan is het begin van het artikel ook schromelijk overdreven.
Tot ruim een jaar geleden was het allemaal zo eenvoudig. Keek je alleen overdag tv of had je 's avonds alle lampen in de woonkamer aan, dan had je een miniled-tv nodig. Punt.
Ik begrijp het pluspunt helderheid overdag nooit zo goed. Zijn er dan echt tv's die bij daglicht slecht te bekijken zijn? De gemiddelde huiskamer is toch geen open glazen serre oid? Of je neemt je tv mee de tuin in of je hebt hem volledig ongunstig gepositioneerd tov van je ramen en de zonstand.
De lichtkwestie is een commerciële: Je moet mensen een argument kunnen geven om nog een LCD-televisie te willen. Hoe kan je als fabrikant tegen dat OLED-geweld op als LCD op zowat alle aspecten slechter is dan OLED. Nou ja, je kan een enorm felle lamp achter je paneel zetten, dat kan bij een OLED niet zonder meer, dus je maakt een televisie die meer licht geeft van een OLED en gaat vervolgens commercieel aan de slag om consumenten te overtuigen dat ze dat nodig hebben. "Lichte woonkamer -> LCD" is een argument dat commercieel heel erg veel succes heeft gehad.
Gegeven dat de slechtste televisies van tegenwoordig meer licht geven dan televisies tientallen jaren konden kan je vraag in essentie mee "nee" beantwoord worden: Er zijn natuurlijk nuances, er bestaan wel degelijk echt lichte ruimtes, waar een extra lichte televisie wel degelijk zin heeft, maar mijn ervaring is dat mensen al heel snel denken dat ze zo'n woonkamer hebben, terwijl dat niet zo is.
Maak gewoon een keer een foto van twee televisies op het kantoor bij daglicht. Ik durf best te wedden dat bepaalde fans dan ineens gaan beweren dat het beeld dat in verhouding met de andere televisie een donkere spiegel is, prettiger kijkt op de foto
Kantoorinrichters kunnen geen televisies uitkiezen. Het is echt verschrikkelijk vaak dat ik in een vergaderruimte kom en iemand heeft daar een TV neergezet waar je je handen voor je ogen voor doet.
Oled is zelfs met normaal daglicht bijna niet te bekijken vanwege de enorm spiegelende voorkant.
Dan is hoge helderheid nodig om boven de reflecties uit te komen.
Het hangt net af van de positie in huis. Paar jaar terug een gehad voor review en moest overdag letterlijk de gordijnen in ons appartement dicht doen om iets te kunnen zien.
De enorm glanzende toplaag in combinatie met dat die niet helemaal vlak lijkt te zijn gaf gewoon te veel reflecties.
De hoeveelheid licht is niet het probleem maar de hoek waaronder het op je TV valt wel.
Maar dan heb jij hem dus totaal verkeerd gepositioneerd en niet over nagedacht. Dat is dus geen OLED-probleem, maar een probleem veroorzaakt door de gebruiker, in dit geval @Philip Ross dus. En hiermee beaam je dus eigenlijk wat @Bartjeuhz zegt:
Of je neemt je tv mee de tuin in of je hebt hem volledig ongunstig gepositioneerd tov van je ramen en de zonstand.
Zat mensen hebben gewoon een plek waar die tv moet komen, rekeninghoudend met andere meubels en aansluitingen etc. En als op die plek nou net ongunstig licht valt op een bepaalt moment van de dag, dan is dat zo.
Maar weinig mensen zetten 'weinig licht op de tv' op prio 1 als ze de inrichting van hun huiskamer gaan bepalen.
Als andere TV's daar geen last van hebben is het wel degelijk een negatieve eigenschap van de OLED.
Veel mensen richten hun huis niet in met de TV als uitgangspunt.
In de meeste gevallen heb je niet zo heel veel keuze waar een tv komt. Zeker als je al een bestaande had wil je de nieuwe gewoon op diezelfde plek.
Als een TV extreem gevoelig is voor waar je die positioneert is dat gewoon een nadeel van dat type TV.
Ja, je kan er omheen werken. Maar dat kan voor andere nadelen ook. Maakt nog niet dat het geen negatieve product eigenschap is.
Even ter voorbeeld. Wij hebben keuken op west, woonkamer op oost. TV natuurlijk vooral eind middag/avond aan. Dan kan de TV op zuidzijde woonkamer en schijnt de zon op de TV zelf. Of op Noord en dat schijnt de zon op je meubels, bank en personen die vervolgens reflecteren op de TV (en precies recht erop waardoor reflectie extreem is).
Hoe los je dit op?
Door heel dikke gordijnen (naar je eigen tuin dus voor privacy niet nodig) of door iets anders dan een OLED te kopen.
[Reactie gewijzigd door Philip Ross op 9 augustus 2026 11:09]
Dat los je op door daar vantevoren over na te denken. Is het geen plek voor een OLED, dan neem je een TV die en beter bij past. Je neemt toch ook geen beamer om hem vervolgens op een zonnige muur te hangen. Doe gewoon vantevoren wat onderzoek en neem een TV die bij je past.
Bij mij, door de locatie van waar mijn tv staat, is het wel handig. Ja ik zou het kunnen omgooien, eet gedeelde achterin het huis, en dan zit gedeelde midden en dan de keuken, maar wij hebben maar twee kleine ramen voor, op het noorden, en een achtertuin met een grote pui op het zuiden, daardoor veel zon inval, dus een hoge nits is wel fijn voorals we overdag een keer tv kijken. Heb nu de TCL C9K, en die kijkt overdag, bijvoorbeeld F1, een stuk beter dan mijn oude Sony KD55 9005. Vooral in de zomer.
Hangt ook van de beeldmodus die je gebruikt af, filmmaker mode van LG is bijvoorbeeld behoorlijk donker en niet geschikt voor een verlichte ruimte. Toch stellen veel die modus op prijs vanwege de accuracy tov de reference image
Ja alleen met filmmaker mode mag je best de brightness wat omhoog schroeven. HDR accuratie blijft nog steeds prima als je maar niet aan enhanchers of tone mappings gaat zitten. Veel tvs hebben ook filmmaker mode (home) hiervoor, deze heeft een wat hogere brightness. De reguliere filmmaker is echt bedoelt voor een pik donkere ruimte (bioscoop)
Kunnen jullie iets zeggen over de uniformiteit? Bij mij was die bij de 7L belabberd slecht en heb ik deze retour gestuurd. Ik was erg benieuwd of dit pech was of niet. (testfoto 1 en testfoto 2)
De ontspiegeling is in mijn optiek juist goed. De hoeveelheid licht wat weerkaatst, wordt behoorlijk teruggedrongen (tov een mat scherm). Echter, het is geen mat scherm, waardoor de zichtbare spiegeling zelf wel scherp is.
[Reactie gewijzigd door Bliksem B op 9 augustus 2026 12:28]
Waarom wil je scherpe reflecties op je televisie? Als je denkt dat dit jou een tactisch voordeel geeft mocht een huurmoordenaar jou besluipen en je die makkelijk in je spiegel/televisie kunt zien, dan doe je er beter aan om helemaal geen tv te kijken met je rug richting een aanvalshoek IMO
Beetje laat, maar toch:
1. Zeker die tweede testfoto van je ziet er inderdaad niet best uit. Dat hadden we bij onze testexemplaren totaal niet. De geteste C7L laat een miniem beetje verduistering zien aan de randen, de C8L oogt netjes egaal.
2. We hebben altijd meerdere tv's in het testlab staan om mee te vergelijken. In dit geval waren dat onder meer de glossy LG G5, G6 en C6, en de mat afgewerkte Samsung S99H, Samsung S90H, Sony Bravia 9 II en Hisense UR9S. Zoals ik schrijf, doet TCL's ontspiegeling zijn werk, maar weten die concurrerende modellen net wat meer van die reflecties te smoren.
Ik heb bijna alleen maar raam in mijn woonkamer, de C8L hangt dan wel in de schaduw maar de woonkamer is toch echt zeer licht. Ik heb echt nergens last van. Ook kan ik mij niet zo vinden in het geklaag over reflecties, ik vind het allemaal wel meevallen. Juist door de helderheid vallen de reflecties niet zo op. Ik ben in ieder geval meer dan tevreden met mijn C8L.
Ah dat is goed om te horen, mijn serre bestaat voor twee zijden uit glazen schuifwanden en de derde want is ook voorzien van raam. Op de vierde wand komt de tv (ooit). Die zit dan volledig in de schaduw. Misschien toch maar eens proberen met een tweedehands.
Over die pentonic700 chip en DV2; de 2025 C7K en C8K hebben dezelfde chip. Krijgen deze toestellen ook de DV2 update? Ik ben geen fan van DV maar altijd leuk om te hebben.
Dat van dezelfde chips klopt, maar helaas: voor zover bekend komen DV2-updates alleen naar TCL's 2026-modellen. 2025-modellen gaan DV2-content wel kunnen afspelen, maar dan via de ingebouwde backwards compatibility. Simpel gezegd: DV2-content zal op die tv's behandeld worden als normale DV1-content.
Wellicht niet genoeg tijd in gestoken nog, maar onze TCL is na elke start terug in de 'eco'-mode qua helderheid. Dus in de cinema mode + Dolby vision is het dan best donker. Op zich, voor in de avond sfeervol tv kijken prima, maar het is wel vreemd en ik begrijp nog niet zo goed waarom. Voor het idee, die eco-modus voorbij gaan met de helderheid slider gaat gepaard met een waarschuwing over energiegebruik en staat standaard op pakweg 20% van de maximum helderheid.
En qua Google TV - ja, das kansloos, dus gebruik alleen AppleTV of andere vormen van streaming. Maargoed, zal voor de meeste mensen niet zo belangrijk zijn als het ingebouwd al werkt.. met reclame.
Edit: nadeel van de tv geen internet geven is dat je updates niet krijgt. Geïnstalleerd en de helderheidsfeatures werken nu anders en de helderheid staat standaard hoger
[Reactie gewijzigd door NiGeLaToR op 9 augustus 2026 11:07]
Even een Tip, deze toestellen hebben ook Apple Airplay 2 werkt perfect vanaf een MacBook of Mac Mini.... Een Apple Tv kastje heb je dan niet meer nodig. Ook met Plex (HTPC) app gaat het uitstekend tot 4k 60hz of andere streamingdiensten ....Of het ook met een iPhone werkt weet ik niet... mogelijk ook!!
[Reactie gewijzigd door Chrismaclinux op 9 augustus 2026 10:35]
Apple TV heeft als voordeel dat alle apps native draaien en je 4k HDR beeld kunt streamen zonder dat er een MacBook of iOS device nodig is. Dus hoewel je gelijk hebt dat je direct kunt streamen, is het in een gezinssituatie bijvoorbeeld niet erg handig als mensen geen tv kunnen kijken als je zelf met je streaming device op pad bent