Gravity Linux voor Apple is Asahi-fork die vibecoden wél toelaat

Een groep ontwikkelaars heeft een vroege alfabuild van Gravity Linux vrijgegeven, een distro die gericht is op Mac-apparaten met Apples eigen M-soc. Gravity is een fork van Asahi, maar dan eentje waarin de ontwikkelaars wél mogen programmeren met behulp van llm's en AI. Dat is bij Asahi expliciet verboden. Gravity is een Fedora-distro met KDE.

Gravity LinuxDe ontwikkelaars hebben de alfabuild uitgebracht voor de M4 Mac mini. Het gaat om een build die vooral bedoeld is voor ontwikkelaars, zeggen de makers. Die willen Gravity uiteindelijk ook uitbrengen voor de MacBook Neo en de andere apparaten van Apple, zoals modellen met een M4 Pro- of M4 Max-processor.

Gravity is een recente fork van Asahi Linux, een distro die specifiek gericht is op apparaten met Apple Silicon-chips. Maar zoals dat vaker gaat in de opensourcewereld, ontstond er bij de ontwikkeling van Asahi onenigheid onder de ontwikkelaars. Asahi-ontwikkelaars zijn uitgesproken tegenstanders van werken met AI en llm's.

De makers hebben beleid opgesteld waarin staat dat llm's risico's opleveren voor opensourceontwikkeling en softwarevrijheid. Volgens de makers zijn er bovendien naast ethische ook juridische bezwaren. Llm's kunnen auteursrechtelijk beschermde content gebruiken.

Forken

De makers van Gravity zeggen veel respect te hebben voor Asahi Linux, maar toch het project te willen forken. Met name het llm-beleid geeft daarbij de doorslag. Een van de makers schreef bijvoorbeeld uitgebreid over het vibecoden van een hypervisor voor de MacBook Neo. De makers denken dat ze met llm's sneller tot nieuwe Linux-distro's voor Apple-apparaten kunnen komen.

De eerste alfabuild van Gravity is een op Fedora Linux gebaseerde distro die werkt met OpenGL ES 3.0 en OpenGL 3.3. De distro gebruikt KDE als desktopomgeving, met Wayland als displaydriver.

Door Tijs Hofmans

Nieuwscoördinator

25-09-2026 • 16:58

66

Reacties (66)

Sorteer op:

Weergave:

En dit is een perfect voorbeeld van waarom ik denk dat geen LLM gebruiken dwaas is. Ik raad iedereen de gelinkte post te lezen. Je kan over de ultra technische stukken heen en het laten bij de proces omschrijving.

De LLM's kunnen gewoon zoveel meer data verwerken en hebben geen probleem met assembly en grote hoeveelheden variabelen. Kunnen hele reference manuals in seconden doorwerken.

De auteur maakt er een punt van dat de LLM helpt bij reverse engineering en documentatie genereren van wat Apple niet documenteert. Wat mij betreft een volledig legale actie. Het zou gewoon verplicht moeten zijn om hardware te documenteren (maar dat is een andere discussie). Dus hij kan met andere clean room implementaties schrijven. Hij kan de LLM's enorme traces laten doorworstelen om te zien wat macos wel en niet doet.

En de voortgang die ze daar door maken is enorm. En Asahi Linux. Die worden straks gerelegeerd tot dood project. Want ze zijn een wiel aan het ontdekken dat al ontdekt is. Lopen straks jaren en jaren achter.

En ik denk niet dat iemand kan zeggen dat de LLM deze ontwikkelaar die het ook zonder LLM al kan, dommer heeft gemaakt. Het heeft hem alleen veel werk uit handen genomen.
Maar je negeert voor het gemak wel even alle ethische en juridische bezwaren die Asahi - en veel andere FOSS ontwikkelaars - heeft tegen het gebruik van LLMs.

Het doel van Asahi is niet alleen om Linux op Apple hardware werkend te krijgen, maar ook om dat op een manier te doen die ook op lange termijn houdbaar is.
Ik zal het maar even simpel maken. De ethische bezwaren zijn bijna geheel bullshit in mijn opinie. Je kan een LLM ook op zonne-energie op je eigen server draaien met lokaal model. Dan is dat over. Ze kunnen dus ook kiezen voor ethisch verantwoorde LLM. Ik hoor dat Apple hardware heel geliefd is voor lokale AI :)

De juridische bezwaren zijn nog veel meer bullshit. Dat heeft compaq al bewezen toen ze de IBM bios reverse engineerden en opnieuw implementeerden. Jaren en jaren geleden. Er waren meer bedrijven die dat deden, maar alleen compaq kon IBM niet pakken want die gebruikten net als deze developer een clean room opzet. 1 partij documenteert wat het doet en de andere partij schrijft nieuwe code om dat te doen. Dat is een heel legale opzet.

Dus ik negeer niets. Ik denk dat het heel slechte argumenten zijn en de developer in dit artikel toont aan waarom.

Overigens vind ik Apple's ongedocumenteerde, gesloten hardware veel minder ethisch. Als Apple gewoon zijn hardware die de mensen kopen documenteerde dan was er gewoon geen reden om tokens te moeten spenderen.

Dus leg de schuld waar die thuishoort. Bij Apple.

P.S. Ik waardeer in principe het werk van de Asahi developer, zelfs als ik geen Apple liefhebber op gebruiker ben. Maar ik vind dat alle hardware open moet zijn. En de Asahi developers maken hier de verkeerde keuzes en die leiden alleen maar tot meer e-waste als Apple modellen niet meer ondersteund. Ze kunnen zonder hulp Apple helemaal niet bijhouden.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 25 september 2026 17:45]

Wat Compaq met de IBM BIOS gedaan heeft, wat WINE met Windows doet en wat Asahi met Apple Silicon doet is exact waarom het mogelijk is. Zij doen aan clean room reverse engineering. Je weet dat de code die je schrijft op een eerlijke manier is geschreven, op een juridisch waterdichte basis berust.

Wat Gravity doet is dat niet. Je weet niet waar die LLM zijn data vandaan haalt, op welke data dat die getrained is. Daar kan data tussen zitten die net niet door clean room reverse engineering is gedaan. Je kan die LLM zelfs net de opdracht geven om binaire data te gaan doorzoeken en een open implementatie te gaan bouwen. Je hebt dan een zwarte door in plaats van een open en gedocumenteerd proces.

En dat is waar het hier om gaat. Dat is ook waarom Gravity op langere termijn minder sterk staat. 1 aanklacht van Apple, van zodra er iets verdachts gevonden wordt in de broncode, is voldoende om heel dat project onderuit te halen.

Jij noemt het bullshit, ik noem dat realiteit.
Wat Gravity doet is dat niet. Je weet niet waar die LLM zijn data vandaan haalt, op welke data dat die getrained is. Daar kan data tussen zitten die net niet door clean room reverse engineering is gedaan. Je kan die LLM zelfs net de opdracht geven om binaire data te gaan doorzoeken en een open implementatie te gaan bouwen. Je hebt dan een zwarte door in plaats van een open en gedocumenteerd proces.
Je weet ook niet waar de developers van asahi en hun developers data vandaan halen. Die hebben ook van alles geleerd, gezien en zo bij verschillende werkgevers. Er is ondertussen al links en rechts wat jurispredentie dat een LLM niet letterlijke content bevat en niet meer dingen herinnert of leert dan mensen zouden kunnen doen. Een LLM laten leren uit een gekocht boek is al legaal verklaart. Boeken van het internet downloaden en aan de LLM voeren is illegaal. Maar alleen omdat illegaal downloaden voor mensen nou eenmaal niet mag. En als de LLM bij Apples code kan tijdens zijn leerprocess heeft Apple wel grotere problemen dan dit project.

En natuurlijk maakt de opdracht uit. Maar je kan een LLM aan beide kanten van de muur gebruiken in de herimplementatie en die twee weten niets van elkaar. Ze vragen niet om een exacte code reproductie. Ze vragen de LLM om de hardware traces te analyseren zoals ze dat zelf ook doen. De firmware code reversen is niet het doel. Leren wat de voor effecten die firmware heeft is het doel. En dat zijn dezelfde traces die ashi ook gebruikt.

Apple kan niets onderuit halen. Er is maar 1 manier om een proccessor register te vullen 1 waarde die correct is. Daar is gewoon geen copyright op te krijgen. Dat kan niet op noodzakelijke handelingen. Er is geen copyright op println of console.writeline om text te schrijven naar de console. Dat is nou eenmaal hoe het moet en iedereen het doet. Je kan geen copyright hebben op het ene been voor de andere zetten. Er is geen andere manier om te lopen.

En wat eenmaal gepubliceerd is en openbaar is niet meer weg te halen van het internet. Zelfs als Apple wat vind, dat doet het volgende project het van spec overnieuw. Als Apple slim is dan houden ze zich koest. Anders krijgen ze een streisand effect.

De enige manier waarop Apple wat gaat doen is als ze denken dat ze een zaak hebben waar de binary bit voor bit word gereproduceerd of hergebruikt. Dat is niet zo en dus zijn ze kansloos. De LLM doet niets dat een mens met wat meer tijd niet zou doen. Als ze gravity zouden stoppen kunnen ze dat op zijn hoogst op gronden die asahi ook onmogelijk zouden maken. Namelijk een algemeen verbod op reverse engineering of uitzoeken hoe apple hardware werkt.

Dus wat jij realiteit noemt, noem ik weer bullshit :) Ik denk dat je er helemaal naast zit met wat realiteit is. Ik denk dat Apple geen piep laat horen. Als ze linux een issue vonden hadden ze asahi al tegen geprobeerd te houden en die zijn er ook nog. Je zorgen zijn gewoon gebaseerd over onbegrip van wat de LLM doet in dit geval. Heb je het blog uberhaupt gelezen? Het is een goede read.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 25 september 2026 20:00]

Ik ga toch even reageren waarom ik hier een -1 op heb gegeven, ondanks je reactie wel aardig wat diepging heeft vind ik 'm aardig lelijk eigenlijk
Je weet ook niet waar de developers van asahi en hun developers data vandaan halen. Die hebben ook van alles geleerd, gezien en zo bij verschillende werkgevers.
De implicatie dat Asahi ontwikkelaars mogelijk hun kennis of data op dubieuze of niet legitieme wijze verkregen vind ik echt niet netjes van je. Beetje alsof ze gespioneerd bij Apple en andere hebben.
[...]
Boeken van het internet downloaden en aan de LLM voeren is illegaal. Maar alleen omdat illegaal downloaden voor mensen nou eenmaal niet mag.
Nee, het downloaden van boeken van het internet en aan een LLM voeren is illegaal, omdat iemand er copyright opheeft om zo zijn inspanning in het maken van het werk te beschermen.
Waarom een LLM hier "toevallig" onder zou vallen snap ik niet, tenslotte worden LLMs toch echt beheerd door mensen, en die zijn zoals je eigen reactie aangeeft onderhevig zich aan copyright wetten te houden.

Iemand heeft zijn tijd en moeite in het maken van een boek gestoken, natuurlijk wil deze compensatie hier voor. Daarom mag het ook wel zodra het boek aangeschaft is (of je die LLM dan mag exploiteren naar andere vind ik imo dubieus maar wie ben ik)
Ze vragen de LLM om de hardware traces te analyseren zoals ze dat zelf ook doen. De firmware code reversen is niet het doel. Leren wat de voor effecten die firmware heeft is het doel. En dat zijn dezelfde traces die ashi ook gebruikt.
Je snapt fundamenteel niet hoe een LLM werkt dan, de enige reden waarom een LLM überhaupt kan reverse engineren is omdat het heel veel code uit verschillende bronnen, in verschillende staten heeft gezien. Mocht het informatie hebben ingezien in zijn training set dat niet had gemogen, en het hierdoor veel sneller en accurater een implementatie kan maken zit je met een copyright probleem. Je weet gewoon niet hoe "cleanroom" de LLM is. Tenzij je suggestie hier is om zelf vanaf niets een LLM te trainen, en deze daarna laten reverse engineren voor je.

Ik denk stiekem dat je wel weet hoe een LLM werkt trouwens, maar dat je je opzettelijk dom voordoet in dit argument omdat het niet in je voordeel werkt anders. Eerder in je reactie ga je namelijk wel in op hoe de LLMs getraind zijn.
[...]
Er is maar 1 manier om een proccessor register te vullen 1 waarde die correct is. Daar is gewoon geen copyright op te krijgen. Dat kan niet op noodzakelijke handelingen. Er is geen copyright op println of console.writeline om text te schrijven naar de console. Dat is nou eenmaal hoe het moet en iedereen het doet. Je kan geen copyright hebben op het ene been voor de andere zetten. Er is geen andere manier om te lopen.
Echter is dat niet wat code doet, ja het vullen van een register zou lastig copyright op uit te oefenen zijn, maar complete protocollen of zelfs algoritmes zijn absoluut wel iets waar copyright op rust. Laat zoiets complex als een kernel hier vol mee zitten.
Ook dit lijkt me iets wat je best begrijpt, maar omheen probeert te praten.
[...]
Dus wat jij realiteit noemt, noem ik weer bullshit :) Ik denk dat je er helemaal naast zit met wat realiteit is. Ik denk dat Apple geen piep laat horen. Als ze linux een issue vonden hadden ze asahi al tegen geprobeerd te houden en die zijn er ook nog. Je zorgen zijn gewoon gebaseerd over onbegrip van wat de LLM doet in dit geval.
Dit maakte me nog het gefrustreerde aan je reactie, je verdraaid zelf de hele boel en komt daarna beweren dat de persoon waar je op reageert blijkbaar het maar allemaal niet goed snapt hoe LLMs werken. Ik vind dat niet fraai.

---

Voor dat ik "Anti-AI" bestempeld word, ik heb zelf prima AI gebruikt, en doe dat nog steeds wel eens. Zelf als ik niet diep om een project geef en gewoon iets moet hebben wat ff snel werkt gebruik ik prima AI, maar ik begrijp ook dat er absoluut tech debt kan ontstaan door het gebruik van AI. Daarom snap ik dat OSS ontwikkelaars hier soms in besluiten het niet toe te staan

[Reactie gewijzigd door smiba op 25 september 2026 23:39]

Ze kunnen Asahi niet tegenhouden net omdat zijn aantoonbaar gebruik maken van clean room reverse engineering. Dat is heel het punt.

Met je LLM heb je dat niet. We zien vandaag al hoe goed LLMs de regels volgen die hen opgelegd worden.

En ik kan jouw even goed vragen of jij de bezorgdheden van Asahi wel gelezen hebt, want die zijn ook niet over 1 nacht ijs gegaan.
En na twee nachten ijs namen ze nog steeds geen goede beslissing.

Ik denk dat clean room prima mogelijk is met de LLM. Ze voeren de LLM geen binairies van Apple. Ze laten hem i/o traces analyseren, exact hetzelfde als wat Asahi doet. Dus kunnen ze ook niets tegen gravity doen. De LLM is gewoon hetzelfde aan het doen als mensen zouden doen bij Asahi en gebruikt daarvoor vrij toegankelijke resources online, net als mensen van Asahi. Er is alleen verschil in tempo en rekenkracht.

En wat betreft regels volgen, als de ai voor ze werkelijk Apple zou hacken voor informatie dan moet Apple zijn security engineer zich maar gaan schamen.

Beide teams kunnen clean room prima aantonen.

Maar hoe dan ook, je kan de geest niet terug in de fles stoppen, jij niet, Apple niet, ik niet.

AI bestaat en kan analyses gewoon versnellen. De ondersteuning voor m4 en m5 is nu gewoon bekend en uit. Denk je dat mensen die Linux op die machines willen nog jaren op Asahi gaan zitten wachten? Als die er al ooit aan toe komen? Misschien een paar. De rest wil gewoon een goed werkende machine en als gravity dat bied pakken ze dat en gaan de ontwikkelaars en zo allemaal eerst naar gravity toe.

En als Apple ze stopt? Dan gaat de volgende club verder. De patches verdwijnen niet meer. De code en documentatie is nu al overal. De geest is uit de fles en gaat niet meer terug. Big Tech heeft vol ingezet op ai en net als de rest zullen ze met de gevolgen moeten leven.

Mogelijk hebben ze zelf de ondergang van proprietary software getekend.
Op lange termijn is met de hand programmeren niet meer houdbaar, we zien het nu al, een GPU driver maken kost ze gewoon jaren, waar het bij deze mensen een paar maandjes nam. LLMs worden er ook niet echt bepaald slechter op.
Het positieve is dat je nu veel nauwkeuriger miet beschrijven wat je precies wilt. Goede requirements schrijven is moeilijk maar essentieel om goede code te krijgen maar ook om goede testcases te maken.
Ik hoef in zekere zin juist daar ook minder in te doen.

Ik geef de ai en braindump in korte statements wat ik wil. Vraag iets goedkoops het uit te schrijven naar een professioneel documen.

Nalezen, tweaken, tweaks laten professionaliseren door ai. Rinse and repeat.

Sinds corrigeer ik misinterpretatie van de ai, soms schrijft de ai er al heel goede oplossingen vanzelf bij.

Uiteindelijk komen we samen tot een betere specificatie dan ik ooit gemaakt heeft. En iedere ronde is een nieuw moment om na te denken over het resultaat.
ik zou wensen dat je ongelijk had maar helaas
Waarom zou je dat wensen?? Zo typisch. de LLM's hebben goede en slechte kanten. En net als wapens zijn het tools. Het probleem zit in hoe mensen er mee omgaan. Hoe ze gebruikt worden.

Persoonlijk.... Ik had zo veel experimenten in mijn hoofd waar ik nooit tijd voor had.... En nu draai ik met hulp in een uurtje een Proof of Concept uit. Dat moest ik vroeger heel beperkt doen omdat ik anders geen tijd voor had. Of het te duur werd. Dat is nu weg.

Voor een vergadering over een moeilijk probleem kan ik nu mijn gekozen oplossing volledig bouwen en testen zodat ik 100% voorbereid de vergadering in ga. Dat ik alles kan onderbouwen met feiten en demonstratie. Dat wil niet zeggen dat ik de altijd de beste oplossing heb. Maar wel dat ik geen oplossing aandraag die niet kan werken, of gebaseerd op foute informatie.

Daarna komt een indepth review natuurlijk. Maar je moet ergens beginnen en veel projecten werden niet gedaan vanwege te hoog faal risico. Dat kan je nu veel verder elimineren. Als de POC goed werkt kan je die daarna regel voor regel doorlichten en weten dat je aan het einde altijd iets werkends hebt.
omdat LLM momenteel met de klimaat crisis iets wat we beter niet kunnen gebruiken?
Heb jij geen lokaal model op zon of wind energie dan?

Ik snap die zorg, maar er zijn mogelijkheden om een LLM verantwoord te draaien.

De Amerikaanse kolen centrales, musk zijn methaan generatoren etc... dat zijn de echte problemen.

Ik denk dat je als asahi minder zwart wit moet zijn. Je moet stellen dat de bijdragen ethisch verantwoord zijn. Dat kan ik begrijpen. Maar denken dat een LLM niet ethisch kan zijn is veel te kort door de bocht.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 25 september 2026 17:57]

en nu word die schone energie niet ingezet om andere vervuilende zaken op te vangen netto schieten we daar weinig mee op
Het is natuurlijk aan mij hoe ik de door mij gegenereerde energie inzet. Als ik er panelen voor leg.... Tuurlijk ik had er ook een waterrad mee kunnen laten draaien.

Maar onder jou redenatie kan je ook beter geen telefoon hebben of een huis of of of... Ze belasten allemaal het milieu. Als je AI gebruikt voor youtube slop dan is de energie verspilt. Als je het gebruikt om te zorgen dat Apple machines en andere hardware minder vaak e-waste worden en beter opnieuw ingezet kunnen worden ondanks missende documentatie. Dan is dat denk ik ethisch verantwoord gebruik van energie. Beter dan het in een game console steken die hetzelfde gebruikt. Wat gaat er tegenwoordig in een beetje game PC? Een voeding van een kilowat? De connectors smelten van de videokaart af blijkbaar.

Als je het hebt over de enorme datacentrum die onze schone energie opslokken. Ja dan heb je een punt. Ik zou een voorstander zijn van een wet die zegt dat als je een datacentrum bouwt je in je eigen schone energie moet kunnen voorzien. Geen wisseltrucs met het buitenland en niet van het net inkopen. Want nu verschuiven die partijen de kosten van groene infra naar de burger. En dat is niet acceptabel. Maar dat is iets voor de wetgever.
En wat als iemand met behulp van een LLM het gouden ei vindt om het wereldwijde energieverbruik drastisch te verlagen?
De VS gaat puur voor datacenters 50 gas gestookte centrales uitrollen die net zoeveel uitstoten als het hele Amerikaanse auto verkeer bij elkaar. Sinds 2023 toen Ai toe ging nemen stijt de toename van Co² waar nog steeds sprake van is alleen maar sneller.
Dat is geen probleem van LLM's dat is een probleem van Trump en zijn kolen lobby. Ze hadden ook zon en wind energie kunnen zettenvoor die datacentrum. Als er 1 land ruimte heeft voor groene energie en veel zon is het dat land wel.

Maar Trump is juist bezig met wind energie projecten verbieden omdat hij ze "lelijk" vind.

Dat heeft niets met LLM's of datacentrums te maken. Dat is gewoon politiek, kolen lobby en wat al niet meer voor corruptie. Het had ook zonder LLM's gebeurd.

Die situatie ontstaat omdat de VS de ene waardeloze regering na de andere heeft. Corrupt en in handen van het grote geld. Het heeft niets te maken met waaraan we energie opvoeren. We kunnen dat ook groen doen.
Het komt ook door de vraag naar steeds meer compute. Dar zijn geen zonnepanelen tegenaan te bouwen.
De realiteit is dat er landen zijn die het wel kunnen, dat het zelfs helemaal niet moeilijk is. Ga eens kijken in welk tempo landen als China hun capaciteit uitbreiden. Zelfs de uitbreiding in de vs of Nederland zou het bij kunnen houden. Nederland alleen als we de ruimte hadden, maar onze buurlanden zijn er groot zat voor

Al voor de ai boom kon je het hele energie budget van de vs halen uit een oppervlakte zonnen panelen grote van de helft van een kleine staat in de vs. China heeft minstens die hoeveelheid uitgerold en levert ook nog aan de rest van de wereld.

Energie is gewoon geen probleem. En dan hebben we het nog niet eens over wind, kernenergie en hydro en de rest. Japan kan een centrale voor kernenergie in 5 jaar bouwen. En molten salts generatoren zijn absoluut veilig by design. Kunnen geen meltdown hebben. En de uitstoot van kernenergie is kleiner dan die van zon. En met recycling is het restant afval iets ter grootte van een voetbal per jaar. Na honderd jaar is dat al weer veilig en er is opslag gebouwd waar de hele wereld een duizend jaar die voetballen in kan duwen voor hij vol is.

Technisch is er geen enkel probleem om het milieuvriendelijk te doen. Het probleem is ongeinformeerde mensenmassa.
Als een mens ergens over nadenkt dan is daar 12 tot 20Wh voor nodig, de kosten van een hap uit een boterham.

Een Ai model gebruikt in een vergelijkbare situatie 2,7 miljard Wh. Dat is 1500MWh. De marktprijs van 1MWh is 155€. Een snelle rekensom leert dat het onbetaalbaar en onbeheersbaar gaat zijn. Een van mijn collega's heeft al 3 Biljard tokens verbruikt, en de organisatie heeft geen zicht of werken met AI goedkoper is. Door de geestelijke luiheid willen developers niet eens meer voor je werken als ze geen AI mogen gebruiken.

Sinds de introductie en versnellende opkomst van AI neemt de hoeveelheid CO² in de atmosfeer weer versneld toe. In 2037 wordt de grens van 2° doorbroken, tegen 2050 de 3°.

Moeten we dit willen, nog los van de intellectuele diefstal waar werken met AI op gebaseerd is. Nog een of twee jaar, en het feestje loopt af.
De CO2 toename is niet volledig op ai te schuiven, dat was daarvoor ook al.

Ik vind het argument dat ai gebaseerd is op intellectuele diefstal nergens op slaan. Mensen leren van wat ervoor komt en dat ding ook. Onder jou redenering is stackoverflow ook diefstal van intellectueel eigendom. Het enige wat ai doet is versnellen.

Ik betwijfel of je collega een biljard tokens heeft gebruikt. Misschien gebruikt hij er veel. Ik kan het niet zien. Maar mijn baas wil graag weten waarvoor ik het gebruik en hoe nuttig dat resultaat voor hem is.

Ik zet het dik in. Maak eerst samen met dat ding specificaties, dan sprints, en dan lopen we door die sprints heen. Alles is een wisselwerking om mijn idee vertaald te krijgen naar code.

Ik kan nu een poc maken in een record tijd waar de hele applicatie zo een beetje werkt. Dat bekend dat voor ik een stap in een overleg zit ik elk idee uitgetest heb en de voor en nadelen weet. En dat terwijl mensen als jij niet verder komen dan "ik denk", of "ik verwacht". Niet anders dan ik voor ik Ai had. Er was gewoon niet genoeg tijd om alles met zekerheid uit te werken en nu wel.

Ik kan elk token verantwoorden en zodra de hardware prijzen omlaag gaan ga ik ook lokale ai draaien op de zonnepanelen. Die kan overdag draaien en in de avond uit. Heb het geen hele dag nodig. Zolang het maar klaar komt ergens in de week.

Je megawatt berekening slaat nergens op. En je rekent er niet eens in mee wat er nodig is om een medewerker extra, een mens aan de gang te houden. Gebouw, verwarming, eten, agricultuur, de koe, etc.

Het klinkt meer alsof je bang bent vervangen te worden. Omdat je niet mee wil komen.

En sinds wanneer is een dirigent geestelijk lui? Want dat is wat een developer nu word, de persoon die het ai orkest stuurt. Het is net zo goed iets waar ze bij na moet denken, maar dan in customer requirements, techniek keuze, economische impact, prioriteit en de creativiteit. De ai zijn wat we vroeger onaardig tikgeiten noemen. Heel goed voor mijn rsi. De enige programmeurs die bang moeten zijn voor ai zijn de programmeurs die nooit meer waren dan tikgeiten zonder eigen creativiteit.

De ai geeft mij meer mogelijkheden, meer opties om verschillende oplossingen in dezelfde tijd uit te testen. Meer paradigma na te lopen en te evalueren.

En daarnaast leert hij mij ook nog omgaan met ghidra voor de lol.

Ai gebruik is wat je er zelf van maakt. Sommigen worden luier en dommer, en sommigen gebruiken het om hun intelligentie en creativiteit uiting te geven. Het is niet zo zwart wit als jij het maakt.
zoals Sankara aangeeft, het energie gebruik van LLMs is groot, maar niet wereldeindend, in tegenstelling is het waarschijnlijk een van de nuttigere gebruikmakers van energie als je het inzet voor goed.
Het energieverbruik is inderdaad hoog, maar ik vraag me af of iemand ooit wel eens de vergelijking heeft gemaakt met de kosten van "ambachtelijk" informatie zoeken en verwerken. Bijvoorbeeld: hoeveel energie kost het om een een lijvig document handmatig samen te vatten tot 2 pagina's inclusief het checken van een paar externe bronnen? Of het vertalen van 10 pagina's? Ik heb eerlijk gezegd geen idee hoeveel dat kost, maar het is wel van belang om 1 en ander goed te kunnen beoordelen.
Daarom gaat de VS 50 gascentrales bouwen die bij elkaar net zoveel uitstoten als het volledige auto verkeer in de VS bij alkaar. Sinds de introductie en toename van Ai stijgt de toename vvan CO² in de atmosfeer alleen maar sneller. In de VS is dit zelfs beleid van een aantal eindtijd/tech fascisten.
Kan je beter flexitariër worden of vegetariër (of zelfs vegan). Impact van de vleesindustrie is velen malen hoger dan AI op het klimaat. Dit doel is ook veel makkelijker te behalen omdat het in onze eigen keuze ligt EN het is vaak ook nog eens gezonder (leven langer, minder ziek zijn etc.). Maar goed dat is voor vele een stap te ver (al aten we zo al 100 jaar geleden).

Er zijn veel reden om tegen (ongecontroleerde) AI ontwikkeling te zijn, maar klimaat is in mijn ogen een erg zwakke.
Maar bepaalde taken waar LLM’s heel goed in is laten doen door LLM’s, is dat duurzamer of minder duurzaam dan als er vele uren in worden gestopt door mensen die er veel minder efficient in zijn? Ik ben dan geen programmeur, maar voor bepaalde delen van mijn kantoorwerk kunnen LLM’s soms voor enkele Wh (niet enkele Kilo Wh) doen waarvoor ik anders meer dan een uur achter een computer zit en veel meer stroom zou gebruiken.

Linux ondersteuning op Macs zorgt ook dat die hardware veel langer mee kan, gezien Apple niet zo lang security updates geeft op Macs (vaak tot zo’n 6-7 jaar na laatste verkoop, terwijl de hardware dan voor veel taken nog prima is).

‘LLM’s zijn slecht voor het milieu’ is helemaal niet zo zwart-wit te zeggen. Het is maar net hoe en waarvoor je het gebruikt, en wat je daarmee bereikt. Dus als je dat hier claimt, onderbouw het dan ook met cijfers.
Computers van Apple krijgen inderdaad 6-7x een jaarlijkse nieuw versie van MacOS.
Maar daarna krijgen de laatste 3 versies van MacOS nog veiligheidsupdates.
https://endoflife.date/macos
Het laatste jaar loopt natuurlijk door tot aan de volgende major release.
Dat betekent als je nu vandaag een nieuwe Mac koopt, dat je die veilig tot 2036 kunt gebruiken.
Noot: Microsoft ondersteund voor Office alleen de 2 meest recente versies. Dus als die software belangrijk is voor je, dan stopt het een jaartje eerder.
Kijk je naar Macs waarvan de laatste jaren de support gestopt is dan zie je toch echt dat de laatste security update zo'n 6 jaar na de laatste verkoop was, met wat uitschieters van 1 jaar meer of minder. Hoe kom je er dan bij dat als je nu een Mac koopt dat je nog wel 10 jaar goed zit?

Officieel zegt Apple er ook niks over, dus je kan enkel hun beleid van de afgelopen jaren extrapoleren.
Apple heeft inderdaad geen oficiele policy van hoe lang er security updates komen na het stoppen van de jaarlijkse updates.
Er is echter wel gewoon historische data, zie bijv. de grafieken in onderstaand artikel:
https://arstechnica.com/gadgets/2023/07/with-macos-sonoma-intel-macs-are-still-getting-fewer-updates-than-they-used-to/
Hoewel dat alweer gaat over oudere jaren, zie je dat Apple 10 jaar geleden al voor zo'n 2 tot 3 jaar aan security patches uitbracht nadat de mainstream support is gestopt, als je jaartallen van security patches (rechts) aftrekt van de jaarlijkse update (links).
Tegenwoordig lijkt 3 jaar de standaard, zie ook mijn eerdere link, https://endoflife.date/macos
Supported:
Generatie 1 - macOS 27 (Golden Gate) - released 2026 - current
Generatie 2- macOS 26 (Tahoe) - released 2025 - laatste update 14 Sep 2026
Generatie 3 - macOS 15 (Sequoia) - released 2024 - laatste update 14 Sep 2026
NIet meer supported:
Generatie 4 - macOS 14 (Sonoma) - released 2023 - laatste update 06 Aug 2026 (definitief end of life met de komst van Golden Gate)
Generatie 5 - macOS 13 (Ventura) - released 2022 - laatste update 20 Aug 2025
Generatie 6 - macOS 12 (Monterey) - released 2021 - laatste update 29 Jul 2024
Enz.
Ik ontken ook nergens dat er tot bijna 3 jaar na een OS release nog security updates voor komen. Ik geef alleen aan dat die security updates na ~6 jaar na de laatste verkoop stoppen. Dat vind ik persoonlijk erg kort.
Ze stoppen niet na 6 jaar, jij hebt het over de jaarlijkste update (main release). Zeg maar zoals van Windows 10 naar Windows 11.
De security updates komen dus nog eens tot 3 jaar uit NA de laatste jaarlijkste update.
Bij de laatste generaties Intel Macs leek het wel altijd zo te zijn. En als mainstream releases inderdaad nog 3 jaar security updates blijven houden zal ook de laatste Intel Mac apparatuur 6 jaar na de laatste verkoop (2022-2028) de laatste security update krijgen. MacOS 26 (Tahoe) met een release in 2025 was immers de laatste MacOS versie met Intel support.
omdat LLM momenteel met de klimaat crisis iets wat we beter niet kunnen gebruiken?
Even los van AI; logisch dat vanwege de klimaatcrisis mensen steeds beter nadenken over de energieverbruik en de rest van hun voetafdruk. Helemaal prima.

Alleen wordt er wel heel makkelijk naar zaken gewezen die vaak minder dan 1% van het elektrisch jaarverbruik per Nederlander (1.200 - 1.500 kWh) zijn, zoals het opladen van je telefoon (rond de 2,4 kWh op jaarbasis) of licht AI-gebruik van 5 tot 10 prompts per dag (1 tot 5 kWh op jaarbasis).

Als je dat vergelijkt met bijvoorbeeld een weekendretourtje Barcelona per vliegtuig wat 1.000 tot 1.500 kWh kost, is het nogal ongenuanceerd om dat op één hoop te gooien.
Nouja, een deel van het werk uit handen nemen, misschien. Maar om eigenaarschap over de output van je llm's te kunnen uitspreken, zul je toch op een manier die zelf moeten verifiëren. Blind vertrouwen is geen optie, tenzij je grote risico's wil nemen.
En als je het blog linkje uit het artikel zou lezen dan kom je er achter dat ze dat ook doen. Het is een goede read. Je kan het technische als dat niet je ding is overslaan en gewoon over het proces lezen.

Hun methode is nagenoeg exact die van Asahi alleen gebruiken ze een llm om traces na te lezen en daar iets zinnigs uithalen. Dat is gewoon veel saai langzaam werk voor mensen, niet voor de machine.

De mannen die dit doen hebben zoveel ervaring. En ze hebben maar beperkt tijd. Dit is gewoon een enorme versneller. En waarom zou je niet een paar missers in de code kunnen hebben. Die duiken vanzelf op. Die zitten er ook genoeg in andere software van mensenhand.
De mensen bij Asahi hebben ook veel ervaring en maken een andere keuze, die volgens mij niet minder legitiem is. Naast mijn bezwaren over ownership, en ja, dat dien je ook te hebben over het niet-leuke stuk van het werk, zoals traces nalezen en informatie destilleren, zijn de ethische bezwaren niet ongegrond. OpenAI en Anthropic roepen moord en brand als iemand hun modellen gebruikt om derivaten te trainen, maar ze hebben hun eigen modellen absoluut niet lauter op publiek domein-trainingsdata getrained. Als je daar principieel op tegen bent, is het goed om daar gevolgen aan te verbinden.
In dit geval is geen LLM gebruiken de juiste manier voor Asahi Linux hun reverse engineering. Hierdoor hebben ze recht op hun eigen werk, en weten ze 100% zeker dat een LLM geen code repliceerd van Apple zelf (auteursrechtelijk beschermde content).

Als Apple ooit betrapt dat deze Gravity fork code of sourcemateriaal van Apple gebruikt, wat dus erg waarschijnlijk is omdat ze reverse engineering met LLMs doen, dan zijn die devs enorm in de problemen.

Naast dit doet Asahi Linux ook aan “Clean-room” reverse engineering, wat niet mogelijk is als je LLMs gebruikt.

Dus ja op korte termijn zou deze fork functionaliteit kunnen bieden wat Asahi nu niet kan. Maar er zijn wel dergelijk enorme risicos op het langere termijn. En om te doen alsof het Asahi team dom is en straks een dood project is omdat ze geen LLMs gebruiken is denk ik een te eenzijdig beeld.
Zelf code inkloppen geeft geen garanties dat je niet wordt aangeklaagd. ReactOS heeft destijds ook heel hun codebase moeten herzien.

Sterker nog, Apple kan zo'n project gewoon begraven in papierwerk en allerlei aanklachten zonder dat ze waar hoeven te zijn. 10 advocaten erop en Asahi is dood want die heeft nooit de funds om zichzelf te verdedigen.
Je kan iets dat open source is niet dood maken. De volgende maakt een fork en gaat gewoon verder.

Er is vanuit Apple zijn optiek geen verschil tussen Asahi of gravity. Het enige verschil is dat asahi veel langer doet over hetzelfde. Ze gebruiken beide dezelfde methodes. Het enige verschil is dat een LLM bij de ene groep helpt met analyse van de traces. Lees het artikel, ze kijken wat de originele code met de hardware doet, maar ze kijken niet eens naar de code die dat doet. Ze maken net als Asahi een resultaat na, maar dan vlugger.
Dus Asahi al het werk laten doen en als het werkt het forken en beginnen vibecoden.
Dit is hoe open source werkt. Je maakt iets en stelt het voor iedereen beschikbaar om te gebruiken tegen bepaalde voorwaarden. Dat iemand de basis dan gebruikt om er al vibecodend iets anders van te maken is daarbij geen probleem. En wil je niet dat mensen jou code hiervoor gebruiken moet je het maar onder andere licentie uitbrengen die dat verbied.
Dat een het feit dat dit mannen de ai vooral analyse laten doen op hardware access traces en daardoor nu m4 en m5 ondersteuning hebben. Asahi heeft dat niet en vind het voorlopig te ingewikkeld voor zover ik gelezen heb.

Je ziet in de blog hoe Apple en of ander gedrocht voor de m4 boot heeft verzonnen en voor de m5 terug is gegaan naar iets standaard arm. De gravity jongens die ook gewoon reverse engineering deden voor Asahi hebben dat gewoon allemaal ontdekt met ai analyse en daarna konden ze zo drivers maken

Het zijn geen domme gasten. Het zijn gewoon Asahi ontwikkelaars die niet niet principieel op fiets tempo willen gaan als er veel meer bereikt kan worden met een F1 car of een Bugatti
Zolang je credit geeft waar het toepasselijk, is dat toch prima? Dat is juist een van de mooie dingen van open source software, je kan je eigen fork maken bij andere inzichten.

Het Asahi team moedigt het zelf ook aan. Ze geven daarbij wat guidelines, waarbij ze ook expliciet zeggen dat het prima is je daar niet aan te houden, maar daar staat geen AI beleid in: https://asahilinux.org/docs/alt/policy/
Prima toch? Het is ook niet dat Asahi uit het niks is opgebouwd.

De Asahi mensen willen geen vibecode spul. Dan kan iemand een fork maken met een andere insteek. Prima. Misschien levert het wel iets op, of misschien wel niet en is het fijn dat Asahi straks er nog steeds vrij van is.
Eigenlijk is het meer andersom. Je hebt denk ik de blog link niet gevolgd en gelezen.

Het is juist dat asahi niet het werk doet of veel langzamer. Bij Asahi doen ze alles met de "hand", maken traces, bestuderen die, allemaal mensen, dat en moeilijk werk.

Deze nieuwe groep laat de ai de traces samenvatten en aan documentatie verifiëren. Gevolg is dat ze nu m4 en m5 ondersteuning werkend hebben. Iets waar Asahi nog niet eens aan begonnen is, geen mankracht genoeg en te veel vraagtekens.

Dus je kan het wel denigrerend een beetje vibe coding noemen. Maar lees eens wat ze echt doen, en wat het echte resultaat is. Ze lopen de Asahi gasten voorbij en uiteindelijk gaat Asahi ook weer hun documentatie gebruiken. Tenzij ze het wiel twee keer gaan uitvinden. Moeten ze zelf weten

Dit zijn niet mannen die een beetje een app bij elkaar prompten. Dit zijn mannen die jaren aan reverse engineering werk in Asahi hebben zitten en nu een manier geven gevonden om het saaie snuffel werk dat ze deden enorm te versnellen. Dus ze maken hun eigen werk beter. Dus jou idee dat ze het makkelijke werk pakken slaat nergens op.
Gek om zo'n niche distro uit te lichten terwijl Omarchy op het moment trending is en hetzelfde doet.
Omdat dit wss ervoor gaat zorgen dat men sneller een linux versie op recentere M chips kan releasen, dus de impact is potentieel vrij groot.
Op een mac kun je Asahi Alarm draaien (Arch based) icm Omachy-Mac.

Werkt uitstekend op mij M2 Max macbook pro.
Omarchy is daarentegen vrij controversieel, gezien een van de main developers vrij rechtsextremistische uitspraken heeft gedaan. Heeft nog behoorlijk wat stof doen opwaaien op reddit o.a.
Waar blijkt dat dan uit? Ik volg DHH al sinds mijn Ruby tijd en ik heb hem nog nooit op extremistische uitspraken kunnen betrappen.
Ik denk dat dit wikipedia artikel wel een mooi beeld schetst. David is helaas niet meer de persoon die ie was in zijn piek Ruby tijd...
Haha van wat ik lees op zijn wiki is de man een echte schreeuwer, dit jaar nog aangeven dat de deense overheid gypsies maar moet 'deporteren' zodra er teveel van zijn.
Het gaat om onderstaand artikel waarin hij begrip uitspreekt voor de Engelse protesten tegen de gevolgen van de ongebreidelde immigratie. Dan wordt je tegenwoordig als "extreem rechts" bestempeld en vervolgens overal gecanceld en anderzins dwarsgezeten.

https://world.hey.com/dhh/as-i-remember-london-e7d38e64
Ik ben het niet met alles in het artikel eens, maar sommige van de punten die hij noemt kan ik prima begrijpen en zijn niet extreem rechts.

Het begint met te zeggen dat hij londen niet meer herkent en noemt de verschuiving in culturele achtergrond daarbij als de oorzaak. Als een stat van 60% brits naar 30% gaat heeft dat gevolgen voor hoe een stad is. Persoonlijk denk ik dat dit gewoon natuurlijk verandering is. maar niet iedereen ziet het zo, of vind het jammer dat ze een gevoel kwijt zijn. Dat is niet anders dan nadat een huis geel geverft is zeggen dat je de oude kleur mooier vond.

Hij vergelijkt ook met kopenhagen waar de native populatie veel groter is gebleven. Ook dat is gewoon iets dat je in cijfers kan zien en gewoon een zichtbaar verschil geeft. Dat maakt je niet racistisch.

"There are really a lot of us Danes who believed that when people came to this ‘world’s best country’ and were given such good opportunities, they would integrate. They would become Danish, and they would never, ever harm our society. All of us who thought that way have been wrong."

Dat is een statement van de deense prime minister. Even vanuit gegaan dat de quote correct is. Mijn vader had lang geleden kassen en zijn vader voor hem. In de kassen werkten veel seizoen arbeiders en buitenlanders. Die hebben we zelf uitgenodigd. Maar als je praat met de mensen van toen gingen ze er van uit dat ze inderdaad, of niet zouden blijven plakken, of zouden integreren. En hoewel een gedeelte prima geïntegreerd is na een aantal generaties is een flink deel dat niet. Kunnen niet eens verstaanbaar Nederlands spreken. Spreken op straat zelfs na de derde generatie hier nog een buitenlandse taal. Ik denk dat je mag verwachten dat mensen primair verstaanbaar Nederlands spreken na meerdere generaties.

Ik denk niet dat het extreem rechts is om dat vervelend te vinden. Dat je in sommige buurten je eigen land niet meer kent. De overbuurman spreekt prima nederlands. Zijn vrouw minder, maar echt wel verstaanbaar als ik mijn best doe. Maar ze praat alleen via haar man of kinderen, geeft je geen hand. Bij een Nederlander zou ik het aso noemen. Ik ken de culturele achtergrond natuurlijk. Maar ik vind het wel jammer.

Het is jammer dat die man verwijst naar figuren als Tommy Robbinson, maar zelfs dan verwijst hij naar de protest mars en de frustratie die daar geuit word. Een frustratie die als je ziet hoe sommige dingen daar gaan wel een beetje te begrijpen is.

Er is niets mis met migratie of een kleurtje hebben. Maar wij zijn niet india of turkije en je mag niet verwachten dat wij ons aanpassen aan de nieuwelingen, dat hoort andersom. En als we iets willen overnemen ( hun bruiloften zijn events voor de hele straat, best leuk soms) dan moet dat onze keuze zijn.

Ben ik nu ook extreem rechts? Ik denk dat simpel samengevat dat mensen soms veel te vlug worden beoordeeld als extreem rechts omdat ze vraagtekens ergens bijzetten of nostalgisch zijn. Dan maakt ze geen tommy robbinson.

Misschien heeft die persoon nog ergere dingen gezegd, ik weet het niet eens. Maar al hoewel ik mijzelf meer aan de linkse kant zie, denk ik dat links heel fout is door te doen alsof rechtse zorgen en veranderingen niet bestaan. Links noemt dat meteen racistisch en wat al niet. En dat is niet goed genoeg voor een gezonde discussie.

Je ziet het ook in een extreme vorm bij veel Trump stemmers. Ze willen de "buitenlanders" weg. Maar zien nu hun buren van jaren opgepakt worden welke hardwerkende Engels sprekende mensen zijn. Die mensen hadden ze niet in gedachten. Die zien zelfs veel Trump stemmers als Amerikaans. Het verschil is integratie niveau. Iemand die hard werkt word gewaardeerd. Het is de rest die ze kwijt willen. En in plaats van een gezonde oplossing te vinden is het letterlijk en figuurlijk zwart wit geworden en dat leid naar de enorme rotzooi daar. Met allerlei echte zielloze extremisten aan de macht. Het is ook hoe wilders zijn kiezers trekt voor een groot gedeelte. Hij trekt mensen die door links aan de kant zijn gezet. Niet gehoord worden. Zelfs als ze extreem zijn. links doet geen moeite meer om ze terug te krijgen naar het midden. En dat is zorgwekkend.
Dit is geen nieuws vanwege de distributies (gravity en asahi), dit is nieuws vanwege het al dan niet gebruik van kunstmatige intelligentie. Of is omarchy ook zo bezig met ai?

Toegegeven, bij de introductie van de apple-neo ging ik voor gaas. Bij het laatste bericht van asahi linux vond ik het jammer dat er met geen woord over de apple neo werd gerept. Nu ben ik aangenaam verrast dat deze gravity distributie met apple-neo en kde bij mij in 1 keer meerdere vinkjes op de gewenste plek zet.
Omarchy is een arch distro.. misschien zelfs nixos of zo inde toekomst. Maar voor Mac support gebruiken ze het Asahi werk.


Dit project en Asahi is ook niet zo zeer de distro , als wel het reverse engineren en doorbreken om iets anders dan macOS op Apple hardware te draaien (met alle hardware security er in).
Hebben ze gevraagd om geen fouten te maken? Schijnt te helpen
ja het gaat kijken worden hoe lang moralen je nog gaan redden, geen auto/vliegtuig gebruiken omdat je tegen vervuiling van de aarde bent is heel nobel, maar je bent uiteindelijk alleen jezelf in de weg aan het zitten. Als je anderen wilt overtuigen of het via politiek doen zul je gewoon het kwaad moeten gebruiken om je nobele doelen te kunnen halen.

Als ik de post van de LLM meneer lees is het ook niet puur LLM slop, het is gewoon gebruik maken van de tools die je tot je beschikking hebt om het beste resultaat te behalen.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn