Nu vind ik op zich dat het niet erg hoeft te zijn als er een monopoliepositie ontstaat, zolang dat gepaard gaat met eerlijke prijzen (ok, 'eerlijk' kan wat subjectief zijn, maar het gaat om 't idee).
Dat is al lastig want hoe weet je dat? Er is niks om eerlijk mee te vergelijken. Zelfs al het geen totaal monopolie is zal het vrijwel onmogelijk zijn om een eerlijke vergelijking te maken tussen één reus en een paar dwergen.
Zelfs kleine verschillen kunnen veel invloed hebben. Kijk naar de appstores van Apple en Google. Dat zijn praktisch monopolies op hun eigen platform. Ik neem die even als voorbeeld omdat ze beter bekend zijn dan de advertentiemarkt waar het hier om gaat. Het principe is echter hetzelfde, er is één dominante leverancier die eenzijdig de regels en prijzen bepaalt.
Die appstore willen 30% van de totaalprijs. 1% meer of minder maakt miljarden verschil. Voor een succesvol softwareproject maakt die 1% misschien niet heel veel uit, maar voor ieder succesvolle app zijn er 10 die het net niet redden. Voor die 10 kan die 1% het verschil zijn tussen overleven of falliet gaan.
En ik zeg niet dat die 30% te duur is, een supermarkt wil meer al is dat ook geen eerlijke vergelijking, maar dat er zonder concurrentie geen mechanisme is om de "juiste" prijs vast te stellen en die laag te houden.
Met dezelfde (non)argumenten als nu kan zo'n appstore volgend jaar 31% vragen, of 90%. Niets dat ze tegenhoudt.
Dan hebben we het nog niet gehad over de regels van app/ad-winkels. Het is alleen maar goed dat die platformen verantwoordelijkheid nemen en regels hebben voor hun handelswaar. Maar er zijn altijd situaties die buiten de regels vallen en regels die onredelijk in het voordeel van de regulator uitpakken. Zoals regels die het praktisch gezien verbieden (om reclame voor) software te maken die concurreert met de eigenaar van het platform.
In theorie kunnen we dat met een wet verbieden maar in praktijk is het vrijwel oncontroleerbaar.
Dat probleem is niet nieuw en we kennen de oplossing: concurrentie op een vrije markt. Dat is niet zomaar een mooi ideaal maar een fundamenteel principe onder onze kapitalistische maatschappij.
Want wie is de 'schuldige' dat er überhaupt een monopoliepositie ontstaat? Google die goede zaken doet, of de uitgevers die daar wellicht wat laat of nalatig in zijn geweest?
Moet er een schuldige zijn? Ik vind deze vragen eigelijk niet interessant. We zitten in deze situatie, hoe we er gekomen zijn is minder belangrijk dan hoe we er uit komen.
Het is dus ook niet nodig om iemand te straffen voor het hebben van een monopolie. Als dat monopolie op oneerlijke wijze is verkregen of vastgehouden mag/moet daarvoor gestraft worden maar dat lost ons probleem niet op.
In grote lijnen wil ik innovatie en vrijheid beschermen, ik ben niet uit op wraak of straffen. Niet mijn missie. Eerst de brand blussen, later hebben we het wel over de vraag of het door de benzine kwam of door de lucifers.
Het enige probleem in deze situatie is dat Google misbruik van die positie lijkt te maken, en in dat opzicht snap ik de uitgevers wel.
Los van wat Google wel of niet doet denk ik dat misbruik bijna onvermijdelijk is in zo'n positie, daar is geen boze opzet voor nodig. Iedere verandering heeft winnaars en verliezers. Als Google zelf de verliezer is zullen ze het uiteraard niet doen. Dus blijft over dat alle veranderingen neutraal of positief zijn voor Google en dat de negatieve gevolgen bij anderen terecht komen. Na verloop van tijd zal zich dat opstapelen en heb je automatisch een oneerlijke situatie.
Of dat dan hebberigheid is of een reële eis, hangt denk ik een beetje af wat ze precies gaan vragen.
Waar ligt de grens? We hebben hier hetzelfde probleem nóg een keer. Hoe bepaal je wat "hebberig" is en wat "reëel" is? Wat als beide partijen hebberig zijn?
Dominante marktposities ("monopolies" en alles wat daar op lijkt) zijn een groot probleem voor ons sociaal-economisch stelsel en moeten ofwel voorkomen worden ofwel streng gereguleerd als het echt niet anders gaat. De vrije markt is meer dan een ideaal, het is een voorwaarde voor onze samenleving. Paradoxaal genoeg kan een vrije markt niet zonder regels die zorgen dat de markt vrij blijft.
*mopper* ik ben normaal niet de persoon die je moet hebben om het westers kapitalisme te verdedigen maar dit is zo op algemene principes gestoeld dat ik het wel aandurf
[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 26 juli 2024 03:03]