Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

SpaceX lanceert Starlink-satellieten met booster die maand terug nog is ingezet

SpaceX heeft een lancering uitgevoerd met een Falcon 9-booster die 27 dagen geleden ook al was ingezet. Dat is de kortste tijd tot nu toe die tussen het gebruik van dezelfde booster bij verschillende lanceringen zit. Met de lancering zijn Starlink-satellieten in de ruimte gebracht.

De lancering vond donderdagochtend plaats vanaf een nog donker Cape Canaveral Space Force Station in Florida. Met de lancering zijn 60 Starlink-internetsatellieten succesvol in de ruimte gebracht. Dat is gedaan met de onderste rakettrap, B1060-5, die 27 dagen eerder ook al werd ingezet bij een lancering. Dat betrof een missie op 7 januari waarbij de Turkse Turksat 5A in een baan om de aarde werd gebracht. Daarvoor vloog deze booster al drie keer. Het eerdere record was in handen van een andere Falcon 9-booster, met een tijd van 38 dagen tussen twee lanceringen.

Bij de huidige lancering, genaamd de Starlink L18-missie, is zoals gebruikelijk geprobeerd om de booster te laten landen. SpaceX slaagde erin de rakettrap te laten landen op het daarvoor bestemde droneschip, al was dat volgens SpaceX-topman Elon Musk dit keer een moeilijke opgave door hoge golven op zee en veel wind.

De twee helften van de neuskegel van de raket zijn in de Atlantische oceaan terecht gekomen, waar ze worden opgepikt door twee schepen. Deze twee helften zijn ook hergebruikt en waren ingezet bij twee eerdere lanceringen. Het hergebruiken van deze onderdelen maakt dat SpaceX de kosten flink kan drukken per lancering.

Vrijdagochtend zullen overigens nog eens zestig Starlink-satellieten gelanceerd worden met een andere Falcon 9-raket. Dat zal de achttiende Starlink-missie worden. Tot nu toe heeft SpaceX 107 keer een lancering met de Falcon 9-raket uitgevoerd, waarbij 73 succesvolle rakettraplandingen zijn uitgevoerd. Vorig jaar voerde SpaceX in totaal 26 missies uit, waarvan 22 met rakettrappen die al eerder waren gebruikt.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Door Joris Jansen

Nieuwsredacteur

04-02-2021 • 10:42

65 Linkedin

Reacties (65)

Wijzig sortering
Voor de geïnteresseerden: B1060-5 waarbij het laatste getal het aantal lanceringen aangeeft.
NSF heeft een 24/7 camera hangen in Port Canaveral.
Hier komen de schepen van SpaceX retour.
https://youtu.be/gnt2wZBg89g
Waarom landen de boosters nog steeds op een droneschip? Is het voor het opnieuw inzetten van de boosters niet een heel stuk sneller om ze op land te laten landen?
In tegenstelling tot hoe het in cartoons e.d. wordt geportretteerd lanceren raketten niet recht omhoog, ze lanceren in een boog die uiteindelijk parallel aan het aardoppervlak uitkomt. De satellieten moeten immers in een baan om de aarde komen en dus in die richting 'meecirkelen', niet een stuk omhoog gaan om vervolgens als een baksteen weer omlaag te komen. Dit betekent dat als een booster eenmaal loskomt van de bovenste trap, hij al een behoorlijke horizontale afstand (tientallen km's) vanaf het lanceerplatform heeft afgelegd. Als je lanceert vanaf Florida en de draaiing van de aarde gebruikt vlieg je naar het oosten en dat betekent dus dat hij ergens boven de oceaan vliegt. Wil je dan nog naar een landingsplaats op land komen, dan heb je aardig wat brandstof nodig om van koers te veranderen en dat is er meestal niet vanwege de combinatie gewicht + bedoelde baan van de lading. Vandaar dat men in plaats daarvan op een droneschip landt. Bij lanceringen die meer brandstof overlaten wordt wel een landing op land geprobeerd, maar dat is een minderheid.

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 4 februari 2021 12:02]

Hoe zit dat als de satteliet niet altijd boven hetzelfde punt moet hangen maar juist zoveel mogelijk rondjes om de Aarde moet maken (en dus in tegengestelde richting moet gaan), bijv om zsm foto's te maken van het oppervlak?
Moeten ze dan in jouw voorbeeld vanuit Cape westelijk vliegen?

Ik dacht tijdens het kijken naar lanceringen altijd dat de Aarde naar het oosten draaide en dat de F9 "ontsnapte" aan de draaiing en je daarom ziet hij afbuigt naar zee.. en vervolgens "de Aarde moet inhalen" op de terugvlucht 8)7
Hoe zit dat als de satteliet niet altijd boven hetzelfde punt moet hangen maar juist zoveel mogelijk rondjes om de Aarde moet maken (en dus in tegengestelde richting moet gaan), bijv om zsm foto's te maken van het oppervlak?
De meeste satellieten hangen niet boven hetzelfde punt (geostationair) maar vliegen in een ander soort omloop. Dat wil niet zeggen dat de richting anders moet zijn (laat staan dat het de tegengestelde richting moet zijn), het betekent enkel dat de snelheid niet gelijk is aan die van het aardoppervlak gecorrigeerd naar de afstand die de satelliet erboven vliegt. In de praktijk zal de richting afhangen van de gewenste periode zonlicht en de bedekking van het oppervlak wat eronder voorbij vliegt. De Starlink satellieten vliegen bijvoorbeeld in een schuine baan te opzichte van pal oost, maar nog steeds oostwaarts. (visualisatie)
Moeten ze dan in jouw voorbeeld vanuit Cape westelijk vliegen?
Als ze westelijk moeten vliegen dan doen ze dat vanaf 'Vandy' oftewel Vandenberg Air Force Base dichtbij de westkust. Je ziet die ook vaker gebruikt worden voor de meer noord/zuid banen (ook wel polair genoemd), maar er zijn ook dergelijke banen bereikt vanaf lanceringen vanuit Florida. Maar voor de duidelijkheid, er 'moet' niks wat betreft het wel of niet geostationair zijn of de draaiing van de aarde, men kiest een baan en de lanceerrichting is onderdeel van het traject om die baan te bereiken.
Ik dacht tijdens het kijken naar lanceringen altijd dat de Aarde naar het oosten draaide en dat de F9 "ontsnapte" aan de draaiing en je daarom ziet hij afbuigt naar zee.. en vervolgens "de Aarde moet inhalen" op de terugvlucht 8)7
Nee, de richting van de aarde is slechts een duwtje in de rug, niet een soort enorm effect waar hij moet overwinnen of aan ontsnappen of zo. Wellicht verwar je dat met het ontsnappen aan de zwaartekracht van de aarde bij ruimtevluchten die niet hun lading in een baan om de aarde moeten brengen (maar naar de maan of wat dan ook verder weg).

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 4 februari 2021 14:30]

Orbital mechanics is best ingewikkeld. Misschien dat dit filmpje van Scott Manley eea duidelijker maakt
https://youtu.be/i5XPFjqPLik

(ik snap er ook geen bal van... :+ )
Is dit ook een reden misschien voor de nieuwe lanceerbasis op Boca Chica? Lanceren over de Mexicaanse golf heen en dan in de toekomst landen op Kennedy Space Center?
Meer een bijkomstigheid, want een droneship toepassen is natuurlijk ook geen enorme kostenpost. Het primaire voordeel van BC is dat het op ongeveer dezelfde breedtegraad ligt, maar veel minder regulering en kosten kent dan nog een locatie in Florida bouwen.
Beetje weinig land midden in de oceaan. Anders was dat natuurlijk de beste optie.
Terug gaan naar land kost meer brandstof. Enige manier om meer brandstof over te houden voor de terugweg is de raket lichter maken, zodat het minder brandstof nodig heeft of de heenweg. Ergo: minder payload - ofwel minder satellieten aan boord.
Fuel besparing.
Als er wél wat mis gaat zijn ze liever niet in de buurt van land, aangezien daar mensen kunnen wonen.
Dat is niet de reden, reden is puur economisch/praktisch.
Praktisch ja. Economisch mwah.
Het is zeker niet voordeliger om een raket op een droneship te laten landen, dan deze terug bij het lanceerplatform in de buurt te laten landen. Voor het terugbrengen naar de lanceerinstallatie zijn veel meer manuren, tijd en aparatuur nodig.
Een raket kan wel meer massa meedragen en verder versnellen (snelheid is het belangrijkste, niet hoogte) als deze niet weer hoeft af te remmen en terug te keren naar het lanceerplatform. De raket kan daardoor dus meer of zwaardere satellieten in één keer lanceren, waardoor het alsnog financieel voordeliger kan zijn om te landen op een droneship in de oceaan.
Als er wél wat mis gaat zijn ze liever niet in de buurt van land, aangezien daar mensen kunnen wonen.
Bij missies waar het gezien de payload of lanceerrichting wel kan, landen ze de boosters op het vaste land.
Bij enkele Falcon 9 missies al gebeurd, bij alle Falcon heavy missies landen de beide sideboosters op het vaste land en de main booster op een droneship.
Ja dat is sneller. Maar het kost meer brandstof. Wat ze nu doen is effectief stoppen met gasgeven en dan pleurt de boel vanzelf ergens verderop in de oceaan. Terugvliegen kost behoorlijk wat brandstof. Als de primaire missie niet zo veel nodig heeft dan kan dat.
Enige waar ik mij aan stoor is wanneer de satelieten gedeployed worden (op 1:19:50) waarbij de beugel los komt van de second stage en zo los in de ruimte zweeft. Hadden ze daar niet wat op kunnen bedenken dat deze niet los in de ruimte zweeft?

Verder heel mooi dat ze dit zo realiseren met starlink, op youtube al diverse filmpjes gezien waar mensen voorheen geen internet hebben en nu wel internet hebben. Ik zie hier echt wel toekomst in. De abonnementskosten zijn voor mij nu te hoog anders zou ik het ook wel willen testen. Mocht de prijs ooit gaan liggen in de buurt van kpn/ziggo prijzen dan stap ik zo over.
Het loslaten van de starlink satellieten gebeurt relatief laag (daarna verhogen ze hun baan om de aarde zelf), hierdoor zal die beugel aangetrokken worden door de aarde en in de dampkring verbranden.
Alles in een baan om de aarde (en verder dan dat) wordt aangetrokken door de aarde.

Het is vooral dat op die hoogte alles net een heel klein beetje afgeremd wordt door de atmosfeer waardoor de baan om de aarde telkens kleiner wordt.

Edit: Ook hoger dan die deployment orbit remt de atmosfeer natuurlijk nog steeds wat af. Daarom krijgt het ISS ook met enige regelmaat een boost.

[Reactie gewijzigd door ArmEagle op 5 februari 2021 07:38]

Klopt, maar deze onderdelen worden dus in zo'n lage baan gebracht dat diezelfde baan niet voor satellieten wordt gebruikt - precies omdat de levensduur er zo kort is. Alles in die baan is toch al afval.
Het is juist een redelijk uniek en goedwerkend deploy mechanisme waarbij de sats elkaar ook wel mogen raken.. Ze drijven steeds verder uit elkaar en starten zodra ze ver genoeg zijn hun krypton motor om naar hun operationele orbit te gaan.
Deze beugel vliegt op dat moment in een orbit die dusdanig laag is, dat deze vrij snel terug naar de aarde valt en in de atmosfeer verbrand. Dus in dit geval is dit een non issue :) De starlink satellieten zelf moeten hun eigen krypton motor gebruiken, zoals Daan1510 al aangeeft, om in een stabielere en correcte orbit te komen.
Increase the speed, lower the cost. Eindelijk beginnen we op een niveau te komen wat verder is dan de jaren 60.
Nou dat zijn we al een aantal jaren hoor. Of konden we in de jaren zestig ook al boosters verticaal laten landen, hergebruiken, live meekijken vanaf de booster in orbit, etc?
En voor werkelijk een fractie van de kosten, zonder dat een half land er z'n schouders onder moet zetten zoals dat in de jaren 60 nodig was.
Dat is natuurlijk een beetje een valse vergelijking. De eerste keer iets doen is het duurste. Daarna wordt het steeds goedkoper. Ook SpaceX maakt gebruik van de kennis die in de jaren 60 al was opgedaan en getest.
Dat klopt, maar SpaceX is doorgegaan met ontwikkelen en zoeken naar betere manieren om objecten/mensen in de ruimte te krijgen. De rest werkt nog steeds met raketten die ze na elke lancering opnieuw moeten bouwen. De Space Shuttle kwam nog het dichtste in de buurt van SpaceX, maar de kosten voor de Space Shuttle waren alsnog niet mals. Straks wanneer Starship operationeel is gaan we nog grotere sprongen maken in de ruimtevaart. :D
De Space Shuttle kwam nog het dichtste in de buurt van SpaceX
Technisch gezien correct, maar het verschil is enorm. Het idee van herbruikbaarheid bij de Space Shuttle was vooral een illusie, aangezien de meeste onderdelen hevig gerestaureerd moesten worden waarbij de kosten nagenoeg gelijk waren aan nieuwbouw.
Uiteraard, maar er is hier maar een iemand die denkt dat ze nu pas voorbij de jaren 60 komen.
Zijn we al verder gekomen dan de jaren 60 dan? Volgens mij zijn we al bijna 50 jaar niet verder dan een paar 100km de ruimte in geweest.

Als de gang van de Apollo missies doorgezet was en het budget niet gedecimeerd werd, is de verwachting dat we in de jaren 80 of uiterlijk 90, al voet op Mars hadden gezet.

Technologisch zijn we wel verder, maar eigenlijk zijn we helemaal niet zo veel verder gekomen. We lopen nog altijd decennia achter op waar we hadden kunnen wezen.
Als de gang van de Apollo missies doorgezet was en het budget niet gedecimeerd werd, is de verwachting dat we in de jaren 80 of uiterlijk 90, al voet op Mars hadden gezet.
Als het budget niet gedecimeerd was dan was de US failliet gegaan aan dat tempo. Onderschat niet hoe de koude oorlog, de space race en de wapenwedloop daar het rationieel denken langs de kant schuift.

Er was niet echt een wetenschappelijke basis om mensen op de maan te zetten, het was vooral prestige waarbij er ondertussen echt serieus wat ruimtesondes verstuurd zijn en we projecten zoals Hubble en Marslanders hebben.

Voet zettten op Mars, ja men was het van plan met Appolo, echter wel een aangepaste versie, eentje met nucleaire boosters omdat het gewicht wat je omhoog krijgt naar outer space op basis van chemie en vuur beperkt is, iedere kilo brandstof en zuurstof die je toevoegt in de laatste trap vraagt meer brandstof en zuurstof in de vorige trap wat nog meer brandstof in de eerste trap vraagt. Op een gegeven moment heb je een gigantisch dure en grote raket, zoals de Appollo waarbij het gewicht nog verder omhoog trekken niet haalbaar meer is.

De enigste die daadwerkelijk nucleaire boosters gebruikt heeft is Rusland, iets wat met de Kosmos 954 meteen duidelijk werd waarom dit een heel slecht idee is.

Daarnaast wist men totaal niet hoe lang een mens in outer space kan overleven waarbij we nu weten dat een Appolo missie naar Mars, met nucleaire boosters, zelfs al was alles goed gegaan, men had het niet overleeft. De risico's die men toen nam waren gigantisch, iets wat vandaag onmogelijk is. Het gebrek aan zwaartekracht zorgt ervoor dat de botten afnemen in sterkte alsook de spieren en het hart, als je langer dan een jaar weg bent, op een gegeven moment is de zwaartekracht van deze planeet dodelijk.

De Voyagers gebruiken trouwens ook nucleaire batterijen, als de zon maar een van de zovele sterren is blijft het nogal donker op je zonnepanelen (welke de Voyagers niet eens hebben) dus dat wilt zeggen dat de Voyagers batterijen hebben die nog altijd niet leeg zijn, dan zijn het geen AA batterijen die erin zitten.

Een mens op Mars, de dromen zijn er al lang maar ofwel is het 1 richtings verkeer en dan moet je continu bevoorraden waarbij het een extra lange zelfmoordmissie word ofwel heb je propulsie nodig in de ruimte.
Ofwel heb je dan een tankstation nodig in de ruimte, ofwel moet je nucleair gaan, ofwel moeten we kernfusie onder de knie hebben ofwel moet het dusdanig goedkoop zijn dat je continu de ene na de andere lading naar Mars kan sturen zonder failliet te gaan.
De VS was niet failliet gegaan, ze hadden hooguit geen geld kunnen uitgeven aan andere dingen. Op het hoogtepunt gaven ze iets van 4,5% van de overheidsbegroting uit aan Nasa, dat was teveel (met het oog op publieke interesse), maar zeker niet onbetaalbaar...

Gedecimeerd is ook best wel een overdrijving, het budget is in 3 jaar tijd ongeveer gehalveerd en heeft daarna tientallen jaren rond de 1 procent gezweefd (dus een kwart van het toppunt vergeleken met de begroting).

[Reactie gewijzigd door hound op 4 februari 2021 13:04]

Kijk ook even naar het militaire budget, het gros van het geld kwam langs daar om rakketten te bouwen als wapens. Nasa was enkel om de publieke projecten te doen maar je mag niet vergeten dat de hoofd ingenieur van de Saturn V Wernher van Braun was, de man achter de V1/V2, die werkte echt niet enkel met Nasa budgetten, beter nog, toen hij de Explorer 1 lanceerde als eerste satteliet in de ruimte door de US was nog maar net beslist Nasa op te richten, laat staan dat dit met Nasa budget ontwikkeld was.

Als je dan de totale schuld cijfers bekijkt van de US dan zie je dat het in 1975 fout is gelopen, dat is het moment dat het officiele Nasa budget zwaar terug geschroeft is. Dat is dan weer een gevolg van 1971 toen Nixon de dollar volledig en eenzijdig loskoppelte van de goud standaard omdat de US toen eigenlijk al failliet was. Sindsdien is de US een zeepbel aan het opblazen aan schuld die in 2008 wou springen maar door ze nog harder op te blazen heeft men het ongedaan gemaakt. Nu met Corona heeft men die bubbel preventief opgeblazen, zo hard dat de economie gegroeid is in 2020 terwijl we in werkelijkheid heel de economie plat gelegd hebben.

Vergeet niet dat alle munten in Europa sinds WO2 aan de dollar hangen, toen Nixon eenzijdig loskoppelte van goud werd de gulden ook van het goud gehaald. De Euro heeft nooit aan goud gehangen, dat je tegenwoordig als alleenstaande geen huis meer kan kopen is daar allemaal een gevolg van, het huis is niet duurder geworden, je geld is waarde verloren.

De rekening van de koude oorlog, space race en de zogenaamde gouden tijden, dat was allemaal op krediet, krediet dat nooit betaald is geweest en zich vroeg of laat gaat presenteren op een niet zo vriendelijke manier.
Yes, al is het nu zelfs al 9 jaar lang slechts max 0,5% van het federale budget.
Daarnaast is een van de grote issues NASA niet zelf mag bepalen waar het geld dat ze krijgen aan uitgegeven gaat worden. Het zijn hoofdzakelijk enkele commissies in het congres die bepalen hoe hoog het budget is en waar het aan gespendeerd moet worden. NASA wordt door verschillende staten (senatoren) gebruikt als banenmachine waarbij de federale regering de rekening betaald. En dat zijn net de staten waarvan de senatoren grote invloed hebben op het budget.
De stelling was "verder dan het *niveau* van de jaren 60". De afstand van een bemande vlucht alleen is geen maatstaf van het niveau.
Wat is dan wel de maatstaaf? Vertikaal kunnen landen? Technisch zijn we wel verder en worden de laatste 10 jaar indrukwekkende stappen gezet. Maar voor nu is alles nog toekomstmuziek.

Apollo staat nog steeds bovenaan kwa technologische prestatie. De Voyagers staan ook nog steeds ergens bovenaan als technische hoogstandjes.

Maar hoeveel verder zijn we eigenlijk gekomen? We zitten nog steeds op en vlak om onze thuisplaneet. We hadden al veel verder kunnen zijn :) Het is bizar dat we 50+ jaar geleden al rondwandelde op een ander hemellichaam.
Jij vindt autonome robots laten landen op planeten en asteroïden minder hoogstaand dan mensen in een koekblik naar de maan brengen?
Als we iets laten landen, waar dan ook, dan zal dat vrijwel helemaal autonoom gebeuren. Ook op de maan. Dus in dat opzicht is het laten landen van een ruimtevaartuig, waar dan ook, een even grote prestatie.
Als je mensen mee wil nemen op die vlucht en je wil ze in leven houden, dan is dat een extra technologische complicatie, bovenop alles wat je al moet doen om te landen. Dus ja, autonome robots laten landen is minder moeilijk dan mensen laten landen en dan maakt het weinig uit waar je heen gaat.
Als we iets laten landen, waar dan ook, dan zal dat vrijwel helemaal autonoom gebeuren
Autonoom in de zin van "niet bestuurd door de mens". Natuurlijk zullen mensen de landing prima kunnen besturen, als ze erbij zijn.
Tja, zo kan je natuurlijk alles wegmoffelen. We hebben ook nog steeds honger in de wereld en er is nog steeds oorlog. In hoeverre is de VN dan vooruit gekomen of telefoons zijn nog steeds telefoons met wat nieuwigheid maar ze zijn zelfs groter geworden!
Koste wat kost geld uitgeven om *verder* de ruimte in te komen is ook geen valide strategie.

Sterker nog, sommige projecten zijn hoe dan ook verspilling van geld als je nu zou lanceren omdat je er bijna zeker van bent dat door technologische vooruitgang een later gelanceerde probe de eerder gelanceerde in zal halen, en dus eerder aankomt op bestemming.

Ja we hadden op Mars kunnen staan (dat lukt nu ook regelmatig) maar de vraag is vanaf wanneer het zinnig is om er mensen heen te sturen. Dat was in de jaren 60 en ook in de jaren 90 gewoon nog geen goed idee (zowel financieel als voor de astronauten).
Heck, het zou best kunnen dat het nu nog steeds geen goed idee is.
Met dezelfde instelling hadden we geen gouden eeuw gehad. Hetzelfde argument geldt ook voor die periode. Hell, zelfs het aanschaffen van PC hardware valt onder hetzelfde argument. Waarom nu kopen als er straks betere/goedkopere technologie is.

De ontwikkeling van technologie valt stil op die wijze, als niemand risico's wilt nemen en maar blijft afwachten op technologische vooruitgang. Het beste is om de grenzen op te zoeken. Naar de maan gaan was destijds ook compleet onverantwoord. Maar kijk eens wat we als mensheid aan die investeringen in de ruimtevaart hebben overgehouden.

Of kijk naar elk punt in de geschiedenis waar we als mensheid onze grenzen verlegd hebben. Die zijn ook allemaal bereikt door geduldig af te wachten?
Ik betwijfel eerlijk gezegd of we op korte tijd "veel sneller" zullen gaan waardoor we eerder gelanceerde probes inhalen. Ik weet niet exact of er nu nog veel rek zit op de snelheid die ze "kunnen" halen. Volgens mij ligt de focus momenteel vooral op efficiency om zo weinig mogelijk fuel te verbruiken. Komt de probe maar een jaartje later aan :) Theoretisch lichtsnelheid zeker? Maar of we dat ooit halen...

Space exploration zie ik niet als geld verspilling, de technologie die daarvoor gebruikt wordt druppelt uiteindelijk jaren later door naar de consumenten markt. Waren cpu's en dergelijke, of in ieder geval het verkleinen van die dingen ook geen ontwikkeling die vooral interessant was omdat het minder fuel kost omze omhoog te schieten?

Ja betalen om de ruimte ingeschoten te worden als gewone burger is misschien geld verspilling, maar is dat niet hetzelfde met alle high end producten? Het is maar wat de early adopters ervoor over hebben.
Uiteindelijk betekend een hogere efficiency dat je langer kunt versnellen, en dus een grotere eindsnelheid kunt behalen.
Er is, buiten voor reclamedoeleinden, geen enkele reden om een bemande missie naar de Maan danwel Mars te sturen. Als we iets van het oppervlak willen weten is dat makkelijker te doen vanuit de ruimte zelf, danwel door middel van een drone.
In de tussentijd is men er wel in geslaagd om rovers op mars te laten landen, GPS op te zetten, weersvoorspellingen en dergelijke te doen dmv satallieten. Ook heeft men een international ruitmestation gebouwd. Tenslotte is men er in geslaagd om op asteroïden te landen. Nu met SpaceX wordt er geprobeerd ruimtevaart voor de 'massa' te creeëren. Mochten ze hierin slagen dan voorzie ik dat er een ruimterevolutie kan ontstaan waarbij steeds kleinere partijen kunnen experimenteren.
Niet helemaal het was destijds een enorm prestige perfect wat, ehhh astronomisch, veel geld kostte. Het feit dat er nu zelfs geld mee verdiend kan gaan worden mag je rustig revolutionair noemen.

Misschien niet ruimtevaart technisch maar wel bedrijfsmatig.
Dat niet maar in de jaren 60-80 waren er wel veel meer lanceringen, soms wel over de 100 per jaar (meeste militair). Dat is rond 2000 teruggelopen tot ongeveer de helft. Ook werd er toen al nagedacht over hergebruik. Helaas is de ontwikkeling rond ruimtevaart stil blijven liggen. In de laatste jaren begint het weer wat te lopen wat een heel goede ontwikkeling is.
Vorig jaar waren er ook meer dan 100 launches.
https://en.wikipedia.org/wiki/2020_in_spaceflight
En hoewel er inderdaad in ~1960 vaker werd gelanceerd gaan we er in 2021 echt keihard overheen:
https://en.wikipedia.org/wiki/Timeline_of_spaceflight dat heeft weinig met 'inlopen' te maken imho.
Jup vanaf de maan :Y)
Mag ik je herinneren aan de Space Shuttle? Snelste herlancering is geweest in 1985 met 54 dagen.
Dat is pas recent verbeterd door SpaceX (juli 2020)

Dat is waar @TS_3304 waarschijnlijk op doelt.

[Reactie gewijzigd door Ownkruid434 op 4 februari 2021 13:10]

Nou dat zijn we al een aantal jaren hoor. Of konden we in de jaren zestig ook al boosters verticaal laten landen,
Jazeker met een beetje geluk, maar wel met een wat hoge landingssnelheid.
hergebruiken,
Dat was wat lastiger.
live meekijken vanaf de booster in orbit, etc?
Klittenband is in 1957 uitgevonden, dus dat kon zeker (voor eventjes). :P

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 4 februari 2021 11:02]

Ja, dat kon toen ook al. Het idee is natuurlijk niet nieuw. Live meekijken kon technisch gezien wel, maar met een aardappelcamera. Herbruikbare stages werden toen alleen niet als haalbaar/economisch verantwoord beschouwd omdat je teveel brandstof nodig had voor de terugkeer. Het punt met raketten is dat je altijd te maken hebt met de driehoek gewicht van de raket, stuwkracht van de motoren en het gewicht van de brandstof. Als je meer brandstof meeneemt, heb je ook grotere tanks en dus zwaardere motoren nodig om de benodigde (ontsnappings)snelheid te halen. Zwaardere motoren vereisen meer brandstof, dus wordt je raket weer zwaarder, enzovoorts, enzovoorts. Best een vervelende formule zeg maar. Ooit is die formule door een Rus bedacht.
SpaceX haalt een bijzonder truukje uit door de brandstof te 'superchillen' waardoor deze minder volume inneemt. Door de critici werd dit in het begin als veel te gevaarlijk geacht, maar ondertussen heeft men gedemonstreerd dat het gewoon goed werkt en veilig is. De Falcon wordt dus ook altijd op het laatste moment afgetankt omdat de brandstof -180 is en bij normale buitentemperatuur begint te koken en dus gaat verdampen. Vandaar dat NASA bij het plannen van de bemande vlucht een beetje nerveus werd toen de astronauten in de capsule bovenop de raket zouden zitten, als deze volgetankt werd. Maar uiteindelijk is men overtuigd van de veiligheid.
Theoretisch ben je ook veiliger als je in een raket kunt stappen die niet volgetankt is (zoals bij bv de Saturn V gebeurde). Je stapt dan tenminste niet in een bom. Er is een escape systeem, dus als er iets mis gaat, worden ze in een split second in veiligheid gebracht.
En ik maar denken dat Sheldon Cooper het begin reusable rockets was?!
Blijft leuk om naar te kijken :) . Hoop lanceringen en events de afgelopen tijd :9
Over een paar dagen is zelfs de volgende! Het grappige is, dit is eigenlijk Starlink-18, en Starlink-17 zou eigenlijk geplanned staan voor een paar uur eerder. Helaas is deze verzet naar een paar dagen later, waardoor Starlink-18 dus eerder is gaan vliegen dan Starlink-17.
Morgen ;) Oorspronkelijk zou dat zelf 4 uur na elkaar zijn.
uiteindelijk is het de bedoeling om zelfs binnen een paar uur weer te kunnen lanceren. Het gaat in iedergeval beetje bij beetje sneller. Nou, het wordt inmiddels dan wel eens tijd om te gaan denken aan spacedocks, hehe..
Daarvoor is starship ;)
Aangeven dat door de situatie op zee het landen van de booster moeilijk is en hem dan bijna in het midden van je droneship neerzetten. Veel beter gaat het niet worden...
Hoe zit het met de klacht van ground based sterregluurders, over de observatie dat starlink satellieten zoveel lichtvervuiling veroorzaken dat het bijna nutteloos is om uberhaupt nog naar boven te kijken mbt tot astronomie?
Die overdrijven een beetje (niet helemaal ongelijk hoor). Alle geavanceerde sterrengluurders zijn digitaal en de banen zijn voorspelbaar en eenvoudig op te zoeken. Die kun je dus zo uit je plaatjes filteren.

[Reactie gewijzigd door Troepje op 4 februari 2021 19:00]

dat is is nog altijd maar wordt in realiteit genegeerd.
er is een paar mooie foto's van neowise waar je bij de komeet ziet maar ook enorm veel starlinks.
https://www.extremetech.c...-ruin-neowise-comet-photo

eens de dag ze er allemaal hangen is er helemaal geen ontwijken meer aan.
gewoon visueel waarnemen is dan onmogelijk tenzij je starlinks wilt zien.
en astrophotography wordt bijna onmogelijk
op elke exposure die je neemt gaan meerdere starlinks staan.
voor starlink had je af en toe eens een sateliet mee maar dat was te compeseren was maar 1 lijntje op de foto die bij het stacken toch verdwijnt.
Dan zitten de starlinks op elke foto wat eigenlijk de foto nutteloos maakt.

en voor dingen in de hemel te te kunnen zien moet je lange exposures nemen van minuten en dan samenvoegen.
Je kan niet zeggen neem veel exposures van een paar secoden omdat het object dat je wilt bekijken niet genoeg licht afgeeft voor de sensor te laten reageren.
omdat de lichtinval niet boven de natuurlijke ruis uitkomt in zo een omstandigheid.

dit zorgt ervoor dat astrophotography zowel pro als amateur eigenlijk ook niet meer gaat.
persoonlijk was ik aan het hopen dat musk het meende dat hij iets ging doen aan de reflexiviteit van zijn satellieten maar in realiteit doet hij er niets aan buiten wat pr stunts
Sorry maar wat u hier allemaal loopt te verkondigen is simpelweg niet waar voor de toekomst.
Ja in het begin zijn hier zeer zeker problemen mee geweest echter heeft SpaceX al zeer veel gedaan om de last te verminderen en zijn ze hard op weg om het hele probleem op te lossen.

Inmiddels heeft SpaceX al met aanpassingen van de coating de visuele magnitude van de satellieten met ruim 1 magnitude kunnen verhogen van ~6 naar 7,5 waardoor ze in principe al niet meer met het blote oog te zien zijn wanneer ze op hoogte zijn (een gemiddeld mens kan tot magnitude 6,5 zien in een goede donkere nacht)
Daarbij geven ze aan hier mee door te gaan om het nog minder zichtbaar te maken.

Het hele probleem van de zichtbaarheid van satellieten is verder ook niet de hele nacht maar alleen in het uur na zonondergang en het uur voor zonopkomst.
Door de hoek van de zonnepanelen aan te passen voor de sat in deze regio komt word de magnitude nog verder omlaag gedrukt dan de andere oplossingen al bieden.
Je kan niet zeggen neem veel exposures van een paar secoden omdat het object dat je wilt bekijken niet genoeg licht afgeeft voor de sensor te laten reageren.
Dit is verre van de waarheid. Het stappelen van foto's is een beproefde methode in de astronomie om dime hemellichamen in beeld te krijgen. Dit heb ik zelf al in 2006-2008 meermaals op sterrenkunde kampen geleerd om te doen met de benodigde software en complete uitleg van astronomen die deze methode gebruikte.
dit zorgt ervoor dat astrophotography zowel pro als amateur eigenlijk ook niet meer gaat.
persoonlijk was ik aan het hopen dat musk het meende dat hij iets ging doen aan de reflexiviteit van zijn satellieten maar in realiteit doet hij er niets aan buiten wat pr stunts
Ik snap ook niet waar u dit vandaan haalt. Wat is uw bron dat er niks aan word gedaan?
En wat moet ik er dan van maken dat mensen die dit volgen en meten andere constateringen maken dan dat u doet?
Dit is verre van de waarheid. Het stappelen van foto's is een beproefde methode in de astronomie om dime hemellichamen in beeld te krijgen. Dit heb ik zelf al in 2006-2008 meermaals op sterrenkunde kampen geleerd om te doen met de benodigde software en complete uitleg van astronomen die deze methode gebruikte.
Ik weet wat stacken is en gebruik het zelf elke keer om de foto's te bewerken die van mijn kijker afkomen.
Probleem dat wat je hebt met exposures van een paar seconden is dat u sensor heel gevoelig moet zijn.
anders hebben de paar photonen van het object dat je wilt zien niet genoeg energie om de pixel te laten reageren.
en zolang u pixel niets anders aangeeft dan 0 in u rgb data kan je zoveel stacken als je wilt je gaat niets te zien krijgen.
nu de hudige sensor hebben een 12 tem 16bit range per pixel dus een paar photonen is al genoeg om ze iets meer aan te laten geven dan 0
En dit voor een ideale sensor zonder ruis, als je ruis van de sensor en electronica er bij neemt
Als u ruis alijtid een waarde genereert van 1 tem 10 dan ben je met een 1 van de photon niets.
of je moet een paar duizenden exposures gaan stacken.
van deze exposures zijn er een goed % nutteloos door starlink en andere meuk die even komt photobomben dus zit je uiteindelijk aan een paar 10000 exposures om een goed resultaat te halen.
Waar je vroeger u shutter kon laten opstaan voor een aantal minuten en je zo de sensor ruis al mitigeerd.
Ik weet niet waar jij woont maar ik ben blij als ik eens 1 keer per maand mijn setup kan gebruiken.
en in de zomer zorgen die starlinks er ook nog eens voor dat u nuttig tijd voor te imagen nog extra wordt ingekrimpt.
en vergeet het al maar om zaken die laag tegen de horizon staan want daar zijn ze heel de nacht zichtbaar.
Ik snap ook niet waar u dit vandaan haalt. Wat is uw bron dat er niks aan word gedaan?
mijn eigen ogen toen ik in oktober voor het laatst mijn kijker heb kunnen gebruiken en gewoon al kijkende door de zoeker voor af te stellen heb ik stuk of 3 van die treintjes zien voorbij komen.
dingen zijn helderder dan de sterren.
hou mijn hart al vast als er 44000 van die krengen rond draaiien.
doet me er aan denken moet de meridian flip nog eens te goed instellen die deed het niet die nacht.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone 12 Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5 Sony XH90 / XH92 Samsung Galaxy S21 5G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True